Mathayo 6:9

Andiko Lenyewe

Baada ya kuwakataza wanafunzi wake maneno mengi ya kujirudia, Yesu ananyamaza kidogo, kisha anatoa maneno machache sana: "Hivyo basi omba hivi: Baba yetu uliye mbinguni, ulitukuze jina lako." Hakuna utangulizi mrefu, hakuna sifa za kitheolojia zilizosokotwa. Anaanza na neno moja la kifamilia, "Baba," kisha anaongeza mahali anapokaa, "mbinguni," na ombi la kwanza kabisa halihusu mahitaji ya mwombaji bali heshima ya jina la Mungu. Yaani: kabla hujaomba mkate, kabla hujaomba msamaha, kabla hujaomba ulinzi dhidi ya yule mwovu, unaomba kwamba jina la Baba litukuzwe. Mstari mmoja tu, lakini ndani yake kuna urafiki na woga mtakatifu vikikaa pamoja bila kupigana.

Kiini

Fikiria sauti ikitamka neno hilo mara ya kwanza kwenye kilima cha Galilaya. "Baba yetu." Si "Bwana wa majeshi," si "Mwenyezi." Kitu kinachovunja moyo kwa unyenyekevu wake. Lakini Yesu hakusimama hapo, kwa sababu ukikaa kwenye "Baba" pekee unamgeuza Mungu kuwa mzee mpole asiye na mamlaka. Anaongeza "uliye mbinguni": huyu Baba hatawaliwi na hali yetu, hafanani na baba zetu wa kidunia walioshindwa au kutuacha. Na kisha, badala ya kuanza na haja zetu, ombi la kwanza ni kwamba jina lake litukuzwe, litengwe kuwa takatifu, lisichafuliwe wala kutumiwa kama chombo cha faida yetu. Hapa ndipo injili nzima inaonekana katika mbegu: tunakaribishwa ndani kama watoto, si watumwa, lakini tunaingia kwenye nyumba ambayo si yetu, ambapo utukufu wa Baba ndio kitovu, si sisi. Sala inaanza kwa kurekebisha nani ni Mungu na nani si Mungu.

Uzi Unaounganisha

Katika Agano la Kale, jina la Mungu lilikuwa zito kiasi kwamba watu waliogopa kulitamka. Musa aliulizia jina lile kando ya kichaka kilichowaka moto na kuambiwa jibu ambalo ni fumbo zaidi kuliko ufafanuzi. Kwa Ezekieli, Mungu alisema kwamba angelitakasa jina lake kuu ambalo watu wake walilinajisi kati ya mataifa; yaani, heshima ya jina lake haikuwa mikononi mwao tu, bali ilikuwa kazi yake mwenyewe. Sasa Yesu anasimama katikati ya watu wa kawaida, wavuvi na wakulima, na kuwapa ruhusa ya kumwita yule wa kichaka "Baba yetu." Hilo halikutokea kwa bahati. Ni matunda ya uhusiano wake mwenyewe na Baba, uhusiano anaowashirikisha wafuasi wake. Msalaba haujatajwa bado, lakini bila msalaba neno hili lingebaki kuwa ujasiri usio na msingi. Yeye ndiye Mwana anayetufungulia mlango wa nyumba ili tuingie na kuita.

Kioo

Chunguza sala zako za wiki iliyopita. Zilianzia wapi? Nyingi zetu huanza na kile kinachouma: bili ya shule, matokeo ya kipimo hospitalini, mtoto anayetutia wasiwasi, kazi inayoyumba. Si dhambi kuomba mambo hayo; Yesu mwenyewe anaendelea kuomba mkate katika mstari unaofuata. Lakini angalia utaratibu. Tunapoanza na sisi, Mungu huwa chombo cha kutatua matatizo yetu, na tukikosa jibu tunamhukumu kuwa ameshindwa kazi yake. Ombi hili la kwanza linalivunja hilo. Linasema: kabla sijaomba chochote, nataka jina lako liheshimiwe, hata kama maisha yangu yatakwenda kinyume na matakwa yangu. Na linagusa zaidi ya sala; jina lake linachafuliwa na Wakristo wanaodanganya kwenye biashara, wanaowaka hasira nyumbani, wanaotumia dini kupata heshima. Leo, kabla hujaomba haja yako yoyote, sema kwa sauti maneno haya peke yako: "Baba yetu uliye mbinguni, ulitukuze jina lako," kisha nyamaza dakika moja bila kuomba kitu kingine.

Muktadha

Wasikilizaji wa Yesu waliishi katika ulimwengu ambako sala ilikuwa jambo la hadhara. Katika masinagogi na kwenye kona za mitaa, mtu aliyeomba kwa sauti alionekana mtu wa Mungu, na hilo lilileta hadhi katika jamii ndogo ambapo kila mtu alijua mwenzake. Yesu ameshavunja mchezo huo kwenye mistari iliyotangulia: "wamekwishapokea thawabu yao." Pia amewataja mataifa wanaorudia maneno yasiyo na maana, wakiamini miungu yao husikia kwa wingi wa maneno, kama vile mtu anayebisha mlango wa afisa mkuu mara mia. Katika hali hiyo, Yesu anatoa sala fupi kiasi cha kushtusha. Fupi kwa sababu Baba "anatambua mahitaji yako hata kabla hujaomba kwake." Waliomsikiliza walikuwa watu wasio na sauti mbele ya Roma wala mbele ya viongozi wa dini; sasa wanapewa neno la kwanza mbele ya kiti cha enzi.

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu hapa si mwombaji bali Baba. Na picha yake ina pande mbili zinazoshikamana kwa nguvu. Yeye "aonaye sirini," ambaye macho yake hupenya chumba kilichofungwa mlango, mwenye kujua haja zetu kabla ya kutamkwa; huyu ni Mungu wa ukaribu usio na mipaka, asiye na haja ya kushawishiwa. Lakini pia ni yeye "uliye mbinguni," ambaye jina lake linahitaji kutakaswa, kutengwa, kulindwa dhidi ya udogo wa mawazo yetu. Baba huyu hatoi thawabu kwa maonyesho; anatoa kwa siri, kwa watoto wanaomjua. Ndani ya mstari mmoja tunaona tabia yake: mkarimu bila kuombwa mara mia, mtakatifu bila kupoteza upendo. Wale wanaomwogopa Mungu hujifunza hapa kumkaribia; wale waliomfanya rafiki mdogo hujifunza hapa kuinama.

Maandiko Mengine

Zaburi 103 inasema Bwana huwahurumia wamchao kama baba anavyowahurumia watoto wake, na hivyo msingi wa neno "Baba" haukuanzia Mlima wa Mahubiri; ulikuwepo, lakini kama mfano. Yesu anaugeuza kuwa anwani halisi ya sala. Kwa upande mwingine, Yohana 17, sala ndefu ya Yesu usiku wa kusalitiwa, inaanza kwa kumwita Baba na kuomba kwamba Mwana amtukuze Baba. Hivyo anachowafundisha wanafunzi ndicho anachoishi mwenyewe, hata pale utukufu wa jina la Baba unapomgharimu maisha. Sala yetu ya kwanza si mzigo mgeni tuliobebeshwa; ni sauti ya Mwana ikiendelea kupitia midomo yetu.

Tafakari

Ni katika sehemu gani ya maisha yangu, hasa nyumbani au kazini, tabia yangu inaweza kuwa inalichafua jina ambalo ninaomba litukuzwe?

Ninamwona Mungu kama "Baba" pekee, au kama "aliye mbinguni" pekee, na upande upi ninaouepuka na kwa nini?