Kitabu cha Danieli: Uaminifu Ugenini na Maono ya Nyakati

Utangulizi

Fikiria kijana wa miaka kumi na sita, ameondolewa kwa nguvu nyumbani kwake Yerusalemu, amefungwa safari ya miezi kadhaa hadi Babeli, na sasa anasimama katika jumba la mfalme mkubwa zaidi duniani. Mbele yake kuna meza. Chakula ni kizuri kuliko chochote alichokiona nyumbani. Hakuna mtu wa kumtazama, hakuna mzazi, hakuna kuhani, hakuna hekalu; hekalu lenyewe limevunjwa na vyombo vyake vimewekwa katika nyumba ya miungu ya Babeli. Katika chumba hicho, mbali na kila kitu kilichomfanya kuwa yeye, kijana huyu anaamua kitu kidogo sana na kikubwa sana: hatakula.

Kitabu cha Danieli kinaanza hapo, kwenye sahani ya chakula, na kinaishia kwenye nyota zinazoangaza milele. Katika ukurasa huu tutasoma kitabu hiki chote: mwandishi wake, wakati wake, mazingira yake, muundo wake, mada zake kuu, mistari yake muhimu, nafasi yake katika Biblia, na mwongozo wa kusoma unaoweza kuanza nao wiki hii.

Mtazamo wa mwongozo huu

Watu wengi wanakifungua Danieli wakitafuta ramani ya mwisho wa dunia. Mwongozo huu unafuata mkondo tofauti: maono ya Danieli hayakutolewa ili kutufanya wachambuzi wa habari za dunia, bali ili kuwaimarisha watu wachache wanaoishi ugenini wapate kusema "hapana" kwa upole na "ndiyo" kwa Mungu katika mambo ya kawaida ya kila siku. Kiti cha enzi cha mbinguni katika sura ya saba kipo kwa sababu ya sahani ya chakula katika sura ya kwanza. Kwa hiyo tutasoma Danieli kama kitabu cha uaminifu, ambacho unabii wake ni mafuta yanayowasha taa ya utii, na sio darubini ya kuchunguza tarehe.

Biblia inasema nini kuhusu kitabu cha Danieli?

Kitabu kinaanza kwa tarehe na hasara: "Katika mwaka wa tatu wa kumiliki kwake Yehoyakimu mfalme wa Yuda, Nebukadneza mfalme wa Babeli akaja Yerusalemu, akaizingira" (Danieli 1:1). Yerusalemu imeanguka, vijana wa jamaa ya kifalme wamechukuliwa, na Babeli inaonekana kuwa imeshinda hata Mungu wa Israeli. Lakini mstari unaofuata unafunua tafsiri nyingine ya matukio yale yale: Bwana ndiye aliyemtia Yehoyakimu mkononi mwa Nebukadneza. Hii ni ufunguo wa kitabu chote. Yaliyoonekana kama ushindi wa dola ni hukumu na mpango wa Mungu.

Ndani ya mazingira hayo Danieli anafanya uamuzi ambao unaonekana mdogo: "Lakini Danieli aliazimu moyoni mwake ya kwamba hatajitia unajisi kwa chakula cha mfalme, wala kwa divai aliyokuwa akinywa" (Danieli 1:8). Uaminifu haukuanza kwenye tanuru la moto wala kwenye tundu la simba; ulianza mezani, mahali ambapo hakuna mtu anayeshangilia na hakuna mtu anayeuawa. Danieli anaomba idhini kwa upole, hakubishani kwa fujo, lakini hakubadili msimamo. Uaminifu mkubwa hukua kutoka kwa maamuzi madogo ya siri.

Kutoka mezani kitabu kinapanda hadi kwenye tanuru. Wenzake watatu wanasimama mbele ya sanamu ya dhahabu na kusema maneno ambayo ni kati ya imani iliyo safi kuliko yote katika Maandiko: "Kama ni hivyo, Mungu wetu tunaomtumikia aweza kutuokoa na tanuru ile iliyo na moto mkali; naye atatuokoa na mkono wako, Ee mfalme" (Danieli 3:17). Ni imani inayotegemea uwezo wa Mungu, lakini mstari unaofuata unaonyesha kuwa imani hiyo haiweki masharti kwa Mungu: hata kama hataokoa, hawatasujudia sanamu. Hii si imani ya kubashiri matokeo; ni imani ya kumjua yule anayeitwa.

Baadaye, akiwa mzee wa miaka mingi, Danieli anakumbana na sheria iliyopangwa kumnasa. Jibu lake si maandamano wala kujificha: "Basi Danieli, alipojua kwamba maandiko yamekwisha kutiwa sahihi, akaingia nyumbani mwake; na madirisha ya chumba chake yalikuwa yamefunguliwa kukabili Yerusalemu; akapiga magoti mara tatu kila siku, akasali, akashukuru mbele za Mungu wake, kama alivyokuwa akifanya tokea hapo" (Danieli 6:10). Maneno ya mwisho ni ya muhimu: kama alivyokuwa akifanya tokea hapo. Hakuongeza chochote na hakupunguza chochote. Mazoea ya miaka sabini yalimwandaa kwa dakika ya hatari.

Nusu ya pili ya kitabu inaonekana tofauti kabisa: wanyama wanaotoka baharini, pembe zinazoongea, malaika, majuma, na wakati wa mwisho. Lakini kusudi ni lile lile. Wakati Danieli anaomba na kutubu kwa ajili ya taifa lake, malaika Gabrieli anakuja na kusema: "Mwanzoni wa maombi yako iliondoka amri, nami nimekuja kukuonyesha; kwa maana wewe umependwa sana; basi itafakari maneno haya, ukalifahamu maono haya" (Danieli 9:23). Maono yanatolewa kwa mtu anayeomba, na yanatolewa kwa sababu anapendwa. Danieli si kitabu cha mafumbo ya wataalamu; ni kitabu cha Baba anayefariji watoto wake walio ugenini kwa kuwaonyesha mwisho wa hadithi.

Kwa hiyo mafundisho ya msingi ya Danieli yanaweza kufupishwa hivi: Mungu wa mbinguni anatawala falme za wanadamu, anafunua mafumbo, anaokoa watu wake ndani ya moto au kupitia kaburi, na hatimaye anampa Mwana wa Adamu ufalme usioondoka. Na kwa sababu hivyo ni kweli, mtumishi wake anaweza kukataa chakula cha mfalme, kusimama mbele ya sanamu, na kufungua dirisha lake kuelekea Yerusalemu.

Mwandishi, tarehe, na mazingira ya kitabu

Kitabu chenyewe kinamtambulisha Danieli kama mtu aliyeandika maono aliyoyaona. Kuanzia sura ya saba tunasoma sauti ya kwanza: "Mimi Danieli naliona" na "Naliyaweka mambo hayo moyoni mwangu." Sura sita za kwanza zimeandikwa kwa sauti ya tatu, jambo la kawaida kwa kumbukumbu za kihistoria za wakati huo, hasa zinapohusu mtu anayeandika kuhusu utumishi wake katika serikali. Mapokeo ya Kiyahudi na ya Kikristo yamemtambua Danieli, mtumishi wa Mungu aliyefanya kazi Babeli, kama mwandishi wa msingi wa kitabu hiki, na Yesu mwenyewe alinena juu ya "Danieli nabii" (Mathayo 24:15). Kwa msimamo huo mwongozo huu unasimama.

Maisha ya Danieli yanaenea kipindi cha ajabu. Alifikishwa Babeli mwaka 605 kabla ya Kristo, wakati Nebukadneza alipopeleka kundi la kwanza la mateka kutoka Yuda. Kitabu kinamweka bado akihudumu wakati wa Belshaza, wakati wa Dario, na hadi mwaka wa tatu wa Koreshi mfalme wa Uajemi (Danieli 10:1), yaani karibu mwaka 536 kabla ya Kristo. Hiyo ni takribani miaka sabini ya utumishi. Kijana aliyekataa chakula cha mfalme akawa mzee anayeomba mara tatu kwa siku. Kitabu kinapima uaminifu si kwa kipindi kimoja cha shauku, bali kwa maisha yote.

Mazingira ni ya uhamisho. Hekalu limebomolewa, ufalme wa Daudi umezimika, ardhi ya ahadi imeachwa nyuma. Maswali yanayolemea watu wa Mungu ni haya: Je, Mungu ameshindwa? Je, ahadi zake zimefutwa? Je, tunaweza kumtumikia Mungu tukiwa mahali ambapo yeye si Mungu unaotambuliwa kisheria? Danieli anajibu maswali hayo bila kufuta uchungu wa uhamisho. Anajibu kwa kuonyesha kiti cha enzi kilicho juu ya kiti cha enzi cha Babeli.

Jambo la kipekee la kitabu hiki ni lugha zake mbili. Danieli 1:1 hadi 2:4 imeandikwa kwa Kiebrania, kisha kutoka 2:4 hadi mwisho wa sura ya saba kwa Kiaramu, na kuanzia sura ya nane hadi kumi na mbili tunarudi kwa Kiebrania. Kiaramu ilikuwa lugha ya kimataifa ya himaya hizo, na sehemu za Kiaramu zinahusu falme za mataifa na hatima yao. Sehemu za Kiebrania zinahusu watu wa agano, dhambi zao, matumaini yao, na siku zao za mwisho. Ni kama kitabu kilichoandikwa kwa mikono miwili: mkono mmoja unaandikia mataifa, mkono mwingine unaandikia kanisa la uhamishoni.

Wasomi wengi wa kisasa wanapendekeza kwamba kitabu kiliandikwa karne ya pili kabla ya Kristo, wakati wa mateso ya Antioko wa Nne, kwa sababu unabii wa sura ya nane na kumi na moja unaeleza kwa undani mkubwa matukio ya kipindi hicho. Ni jambo la haki kutambua mjadala huu, lakini undani wa unabii si sababu ya kukataa kwamba Mungu anaweza kutangaza mambo yajayo; huo ndio hoja ya Danieli mwenyewe, kwamba Mungu wa mbinguni "hufunua mambo yaliyofichwa" (Danieli 2:22). Nabii Ezekieli, aliyeishi wakati mmoja na Danieli uhamishoni, anamtaja Danieli kama mfano wa haki na hekima (Ezekieli 14:14 na Ezekieli 28:3), ushahidi wa kwamba mtu huyu alijulikana katika kizazi chake.

Katika Biblia ya Kiebrania, Danieli umewekwa kati ya Maandiko, karibu na Ezra na Nehemia, kwa sababu Danieli alikuwa mtumishi wa serikali aliyepewa maono, si nabii aliyetumwa kuhubiri kwa Israeli. Katika Biblia ya Kikristo, umewekwa kati ya manabii wakubwa, baada ya Ezekieli, kwa sababu ujumbe wake unaangalia mbele hadi kwa Kristo na ufalme wake. Nafasi zote mbili zinasema kweli kuhusu kitabu hiki: ni maisha ya mtumishi mwaminifu, na ni unabii wa ufalme unaokuja.

Uzi unaopita katika Biblia yote

Danieli hakuja bila mizizi. Kijana huyu anasimama katika mstari mrefu wa watu wa Mungu waliolazimika kumtumikia ndani ya mifumo ya wageni. Yusufu alikuwa mtumwa wa Misri aliyetafsiri ndoto za Farao na kupandishwa cheo; Danieli anatafsiri ndoto za Nebukadneza na kupewa mamlaka. Musa alizaliwa chini ya amri ya kifo; Danieli anaishi chini ya amri iliyotiwa sahihi. Esta alisimama katika jumba la mfalme wa Uajemi. Kitabu cha Danieli ni sehemu ya somo la Biblia kuhusu jinsi imani inavyodumu wakati watu wa Mungu wako wachache, dhaifu, na hawana mamlaka.

Maombi ya Danieli katika sura ya tisa yanaonyesha uzi mwingine: Neno linazalisha maombi. Danieli anasoma Yeremia, anaona ahadi ya miaka sabini, na badala ya kukaa akisubiri tarehe ifike, anapiga magoti kutubu kwa niaba ya taifa lake. Anachanganya Kumbukumbu la Torati, Zaburi, na maneno ya manabii katika ombi moja la unyenyekevu. Hivyo unabii katika Danieli haujitenga na Maandiko yaliyotangulia; unayasoma, unayaamini, na unayaombea.

Lakini kilele cha uzi huu ni mstari mmoja katika maono ya usiku: "Naliona katika maono ya usiku, na tazama, mmoja mfano wa mwanadamu akaja pamoja na mawingu ya mbingu, akamkaribia huyo mzee wa siku, wakamsogeza mbele zake" (Danieli 7:13). Baada ya wanyama wanne wa kutisha wanaotoka baharini, mwenye kupewa ufalme wa milele si mnyama; ni mtu, na hata hivyo anakuja na mawingu, jinsi ambavyo Mungu mwenyewe huja katika Maandiko. Ndipo Yesu, alipoulizwa mbele ya baraza kuu kama yeye ni Kristo, akajibu kwa maneno ya Danieli, akisema kwamba watamwona Mwana wa Adamu akija na mawingu ya mbinguni (Marko 14:62). Jina alilolipenda zaidi kujitwalia, "Mwana wa Adamu," linatoka hapa. Sura ya saba ya Danieli ndiyo picha ambayo Yesu aliitumia kujielezea.

Jiwe la sura ya pili linatoa uzi mwingine unaoungana na Kristo. Jiwe lililokatwa bila mikono linavunja sanamu ya falme za wanadamu na kuwa mlima unaoijaza dunia yote. Agano Jipya linaimba kuhusu jiwe lililokataliwa likawa jiwe kuu la pembeni, na kuhusu ufalme unaokua kama chembe ya haradali hadi kuwa mti. Wanyama wa Danieli wanajitokeza tena katika Ufunuo, na Yohana anamwona Kristo mwenye nywele nyeupe kama theluji, taswira ambayo inatoka moja kwa moja kwenye maono ya Mzee wa Siku. Bila Danieli, sehemu kubwa ya lugha ya Ufunuo hutubaki kufumbata.

Hata ahadi ya ufufuo, ambayo ni nadra katika Agano la Kale, inasemwa wazi hapa: wengi walalao katika mavumbi ya nchi wataamka, wengine kwa uzima wa milele na wengine kwa aibu. Paulo anaporidhisha kanisa kuhusu wafu katika Kristo, na Yesu anaposema kwamba saa inakuja ambayo waliomo makaburini wataisikia sauti yake, wanaendeleza mbegu iliyopandwa katika Danieli. Uaminifu ugenini unategemea kwamba kaburi si mwisho.

Muundo na mada kuu

Danieli imegawanyika wazi katika nusu mbili. Sura moja hadi sita zinasimulia matukio: chakula cha mfalme, ndoto ya sanamu, tanuru la moto, wendawazimu wa Nebukadneza, maandishi ukutani, na tundu la simba. Sura saba hadi kumi na mbili zinatoa maono manne: wanyama wanne na Mwana wa Adamu, kondoo mume na beberu, majuma sabini, na mapambano marefu ya wafalme wa kaskazini na kusini hadi mwisho. Nusu ya kwanza inaonyesha Mungu akiwaokoa watu wake ndani ya himaya; nusu ya pili inaonyesha Mungu akizihukumu himaya zenyewe. Zote mbili zinajibu swali lile moja la uhamisho: nani anatawala kweli?

Ndani ya sehemu ya Kiaramu, sura mbili hadi saba, kuna mpangilio wa kioo unaoshangaza. Sura ya pili na sura ya saba zote zinaonyesha falme nne zinazofuatana na ufalme wa Mungu unaozimaliza. Sura ya tatu na sura ya sita zote zinaonyesha mtumishi mwaminifu anayehukumiwa kifo kwa ajili ya ibada yake na kuokolewa kimiujiza. Sura ya nne na sura ya tano zote zinaonyesha mfalme mwenye kiburi anayehukumiwa, mmoja anayetubu na mwingine anayekufa usiku ule ule. Mpangilio huu si mchezo wa maandishi tu; ni hoja. Falme zinabadilika, wafalme wanaanguka, lakini Mungu anabaki na watu wake wanabaki.

Mada ya kwanza kuu ni utawala wa Mungu juu ya historia. Kifungu kinachorudiwa ni kwamba Aliye juu anatawala katika ufalme wa wanadamu, na humpa amtakaye. Nebukadneza mwenye nguvu anakula majani kama ng'ombe hadi anakiri kweli hiyo. Belshaza mwenye karamu anasoma maandishi ukutani na anakosa usiku mmoja. Dario mwenye sahihi ya sheria anashindwa kuokoa mtu mmoja anayempenda. Kila mfalme katika kitabu hiki anafundishwa kwamba mamlaka yake ni ya mkopo.

Mada ya pili ni utakatifu unaotenda kazi katika ofisi ya kigeni. Danieli hakuacha kazi ya serikali ya Babeli; alikuwa mshauri wa wafalme wapagani kwa miongo kadhaa, na alifanya kazi hiyo kwa uadilifu ambao maadui zake hawakuweza kupata dosari yake. Uaminifu wake haukuwa kujitenga na dunia, ilikuwa kuwa mwaminifu ndani yake, na kujua mahali ambapo mstari haupitiki: chakula kinachohusiana na ibada, sanamu, na maombi.

Mada ya tatu ni ufunuo. Mungu anafunua mafumbo ambayo wenye hekima wa Babeli hawawezi kuyafumbua. Ndoto, maandishi, malaika, na vitabu vinaonyesha Mungu anayesema. Na kila ufunuo unatolewa kwa mtu anayeomba, si kwa mtu anayebashiri.

Mada ya nne ni matumaini ya mwisho. Kitabu kinaishia na ufufuo, na thawabu, na amri ya kwenda kupumzika. Malaika anamwambia Danieli mzee kwamba aende zake, kwamba maneno yamefungwa hadi wakati wa mwisho, na kwamba atasimama katika sehemu yake. Hiyo ni namna ya Danieli ya kusema kwamba mtumishi mwaminifu haishi ili kuona kila kitu kikitimia; anaishi kwa kuamini yule anayekitimiza.

Danieli anatawala falme; hataki kuwa mfalme wa yeye mwenyewe.

Mistari muhimu kutoka kitabu hiki

"Katika siku za wafalme hao, Mungu wa mbinguni atausimamisha ufalme ambao hautaangamizwa milele, wala watu wengine hawatauwachia enzi yake kamwe, bali utavunja falme hizi zote vipande vipande na kuziharibu, nao utasimama milele na milele" (Danieli 2:44). Mstari huu unasemwa kwa mfalme mwenye nguvu zaidi ya wakati wake, kuhusu sanamu ya dhahabu, shaba, chuma, na udongo. Danieli anamwambia Nebukadneza kwamba kichwa cha dhahabu ni yeye, kisha anaendelea kutaja falme zinazofuata, na mwishowe jiwe. Kile kinachovunja himaya si himaya nyingine; ni ufalme wa Mungu, ulioanzishwa na Mungu mwenyewe. Kwa Wakristo, jiwe hilo lilianza kuvunja siku ambayo Yesu alisema kwamba ufalme wa Mungu umekaribia, na linaendelea kukua hadi kila goti litakapopigwa. Ndio maana ni salama kutokuwa mwenye nguvu.

"Naliona katika maono ya usiku, na tazama, mmoja mfano wa mwanadamu akaja pamoja na mawingu ya mbingu, akamkaribia huyo mzee wa siku, wakamsogeza mbele zake" (Danieli 7:13). Huu ni moyo wa kitabu. Baada ya kuona wanyama wanne wanaokanyaga na kumeza, Danieli anaona chumba cha hukumu, vitabu vinafunguliwa, na mtu anayekaribishwa mbele ya Mungu na kupewa mamlaka, utukufu, na ufalme wa mataifa yote. Kilele cha historia si mnyama mkali, bali mwanadamu, na yeye si mwanadamu wa kawaida. Yesu alichukua taswira hii na kuiweka juu ya kichwa chake mwenyewe, hata mahakamani, hata siku ambayo ilionekana kama alikuwa mnyonge zaidi. Kwa mtu anayemtumikia Kristo katika mazingira magumu, mstari huu ni hewa ya kupumua: yule mnyonge aliyeteswa ndiye aliyepewa ufalme.

"Na wale walio na hekima watang'aa kama mwangaza wa anga; nao wale wawaongozao wengi kwenye njia ya haki watang'aa kama nyota milele na milele" (Danieli 12:3). Mstari huu unafuata mara moja baada ya ahadi ya ufufuo. Wale wenye hekima ni akina Danieli, akina Shadraka, Meshaki, na Abednego wa kila kizazi, watu waliochagua utii wakati haukuwa na faida. Wanaonekana kupotea katika historia, lakini mwisho wanaonekana. Hii ndiyo sababu maono yametolewa. Kitabu hakianzii mwisho wa dunia na kuishia kwa hofu; kinaanzia mezani na kuishia kwa mng'ao. Uaminifu wa siri unang'aa hadharani milele.

Kioo

Sasa geuza ukurasa huu ukuelekee wewe. Wapi ni mahali pako pa Babeli? Kwa wengi si nchi ya kigeni, bali ofisi ambapo unaambiwa kwamba hakuna njia nyingine ya kupanda cheo isipokuwa kutoa kitu kidogo cha rushwa. Kwa wengine ni familia ambayo inakusubiri urudi ushiriki katika mambo ambayo dhamiri yako inayakataa. Kwa mwingine ni simu mkononi saa nne usiku, ambapo hakuna anayekutazama, kama Danieli kwenye meza yake. Uamuzi wa Danieli 1:8 haukuwa hadharani. Haukuwa na shangwe. Ulikuwa uamuzi wa moyoni, wa kimya, ambao hakuna aliyeupiga picha.

Sisi tunapenda kujiaminisha kwamba tutasimama imara siku itakapofika. Danieli anatuambia jambo lingine: ulichokifanya jana ndicho utakachokifanya dakika ya hatari. Yeye alipiga magoti mara tatu kila siku "kama alivyokuwa akifanya tokea hapo." Nguvu ya Danieli 6:10 si ushujaa wa dakika ile; ni miaka sabini ya madirisha yaliyofunguliwa. Ukiacha maombi kwa sababu wewe ni bize, unakuwa unaacha mafunzo yako ya siku ya hatari.

Na kuna maneno mengine yanayoumiza na kufariji kwa wakati mmoja: "Bali kama si hivyo." Vijana wale watatu hawakuahidiwa kwamba wataepuka moto. Wewe pia hujaahidiwa kwamba ndoa yako itapona, kwamba kazi yako itasalimika, kwamba mwili wako utapata uponyaji unaouomba. Imani ya Danieli haisemi Mungu atafanya vile ninavyotaka; inasema Mungu ni Mungu, na haifai kusujudia sanamu. Ni imani inayoweza kuingia motoni. Ndani ya moto huo Nebukadneza aliona wanne, si watatu.

Swali la kioo hiki ni hili: unaomba nini leo? Ramani ya nyakati, au moyo unaoweza kusema hapana mezani? Danieli 9:23 inasema Danieli alipendwa sana, na maono yalitolewa kwa mtu wa maombi. Neema ndiyo iliyomtangulia. Wewe pia unapendwa kabla ya kuwa mwaminifu, na hiyo ndiyo nguvu ya kuwa mwaminifu.

Imeelezwa kwa watoto

Danieli ni mojawapo ya vitabu vinavyopendwa zaidi na watoto, na kwa sababu nzuri: kuna simba, kuna moto, kuna ndoto za kutisha, na kuna mfalme anayekula majani. Lakini hatari ni kwamba hadithi hizi zinaweza kubaki kama hadithi za ushujaa tu, kama kwamba Mungu huwaokoa watu wenye nguvu. Tunapowaelezea watoto, msisitizo unapaswa kuwa mahali pengine: Danieli na wenzake hawakuwa hodari, walikuwa mateka, wadogo, na wageni. Waliokoka kwa sababu Mungu alikuwa pamoja nao, na Mungu yuko pamoja na watoto wetu pia mahali wanapokuwa peke yao.

Kwa maelezo mafupi unaweza kusema hivi: Danieli alikuwa kijana aliyechukuliwa mbali sana na nyumbani kwake. Watu waliomzunguka hawakumjua Mungu. Lakini Danieli aliamua kumtii Mungu katika mambo madogo, hata alipokuwa peke yake, na kuomba kila siku hata ilipokuwa hatari. Mungu alimtunza, akamwonyesha kwamba yeye ni Mfalme wa wafalme wote, na kwamba siku moja Mfalme mzuri kabisa, Yesu, atatawala milele.

Kwa nyumbani, ni vizuri kuunganisha hadithi na maisha ya mtoto: mahali ambapo yeye anahisi mgeni, shuleni au uwanjani, na mahali ambapo anahitaji kusema hapana kwa upole. Faith.network ina maelezo maalum kulingana na umri: kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, kwa lugha ya picha na sauti; kwa watoto wa shule wa miaka saba hadi kumi na miwili, wenye maswali ya kuchunguza; na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea, wanaoanza kukumbana na shinikizo la kweli la kundi na wanahitaji Danieli si kama hadithi bali kama mfano wa uaminifu wenye gharama.

Mwongozo wa vitendo wa kusoma kitabu cha Danieli

Njia rahisi ya kuanza ni kusoma kitabu chote kwa sauti, sura moja kwa siku, kwa siku kumi na mbili, bila kusimama kuchunguza kila fumbo. Wiki ya kwanza ni hadithi, wiki ya pili ni maono, na kwa kufanya hivyo unaona jinsi zote zinaunganishwa. Unaposoma sura moja hadi sita, uliza swali moja tu kwa kila sura: nani ana mamlaka hapa kwa kweli? Utaona jibu likirudi sura kwa sura, mpaka linakuwa jibu la moyo wako.

Baada ya hapo, rudi kwa mwendo wa polepole na sura ya pili na sura ya saba pamoja, kwa sababu zinasimulia jambo lile moja kwa taswira mbili. Andika kwa mkono wako mwenyewe Danieli 2:44 na Danieli 7:13, na ujiulize ni himaya gani za wakati wetu zinaonekana kuwa za milele. Ndoto ya Nebukadneza inaonyesha wazi kwamba dhahabu inafuatwa na udongo; kila mfumo mkubwa unadhoofika. Hiyo si sababu ya kufurahia maafa, bali ni sababu ya kutoogopa.

Sura ya tisa inafaa kusomwa pamoja na Yeremia 25 na Yeremia 29, kwa sababu Danieli mwenyewe alifanya hivyo. Soma maombi yake ya toba mara mbili: kwanza kama historia, kisha kama muundo wa maombi yako mwenyewe kwa ajili ya nchi yako, kanisa lako, na familia yako. Angalia jinsi anasema "sisi tumefanya dhambi" pamoja na watu wake, hajitenganishi nao. Kisha ukae na Danieli 9:23 na uzoefu kwamba Mungu anasikia mwanzoni wa maombi, si mwishoni wa juhudi zako.

Sura ya nane, kumi, na kumi na moja ni ngumu zaidi, na haitakuwa jambo la ajabu kama hutaelewa kila kitu. Ushauri wa kichungaji ni huu: soma vifungu vigumu ukitafuta tabia ya Mungu, sio kalenda. Mwisho wa sura ya kumi na mbili unatoa mwelekeo, kwamba wengi watatakaswa, kwamba waovu hawatafahamu, na kwamba wenye hekima watafahamu. Kufahamu hapa si kuwa mchambuzi wa tarehe; ni kutembea kwa uaminifu hadi mwisho.

Kama unasoma na kikundi, wiki nne zinatosha vizuri: wiki ya kwanza sura moja hadi tatu na mada ya uaminifu wa kila siku, wiki ya pili sura nne hadi sita na mada ya kiburi na maombi, wiki ya tatu sura saba hadi tisa na mada ya Mwana wa Adamu na toba, wiki ya nne sura kumi hadi kumi na mbili na mada ya matumaini ya ufufuo. Malizia kila mkutano kwa swali moja la vitendo: wiki hii, wapi Mungu anakuomba useme hapana kwa upole na ndiyo kwake?

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Kwa kuhitimisha

Kitabu cha Danieli hakianzi mbinguni; kinaanza mezani, katika chumba cha wageni, mahali ambapo kijana mmoja aliazimu moyoni mwake. Na hakiishii kwa hesabu; kinaishia kwa nyota, na kwa amri ya upole kwa mtu mzee kwamba aende zake na kupumzika mpaka mwisho. Kati ya meza hiyo na nyota hizo kuna wanyama wanne, tanuru, simba, malaika, na mstari ambao unabadilisha kila kitu: mfano wa mwanadamu anakuja na mawingu ya mbingu, na anapewa ufalme ambao hautaangamizwa milele.

Kama umefika hapa ukitafuta ramani ya nyakati, Danieli hatakupa kila kitu unachotaka, lakini atakupa kitu bora zaidi: uhakika kwamba Mungu wa mbinguni anatawala historia yako, na kwamba kile unachokifanya kwa uaminifu leo kimeandikwa katika vitabu ambavyo vitafunguliwa mbele ya kiti chake cha enzi. Kwa hiyo fungua dirisha lako. Piga magoti kama ulivyokuwa ukifanya tokea hapo. Soma sura moja kwa siku wiki hii, na uombe si kupewa tarehe, bali kupewa moyo unaoweza kusema hapana kwa upole na ndiyo kwa Mungu. Ndipo maono yatakuwa yamefanya kazi yake ndani yako.