Kitabu cha Hosea: Upendo wa Mungu Usiokata Tamaa

Utangulizi

Fikiria soko la watumwa katika mji mdogo wa Israeli, karne ya nane kabla ya Kristo. Mwanamke amesimama pale, amevuliwa heshima yake, ananadiwa kwa bei kama mnyama. Na katikati ya umati, kuna mwanamume anayenyoosha mkono na kutoa fedha zake. Siyo mgeni. Ni mumewe. Anamnunua mke wake mwenyewe, aliyemwacha, aliyemsaliti, aliyekimbilia mikono ya wengine. Analipa vipande kumi na vitano vya fedha na mzigo wa shayiri, kisha anamchukua nyumbani.

Hiyo ndiyo picha inayotawala Kitabu cha Hosea. Siyo mahubiri makali tu dhidi ya dhambi, bali ndoa iliyovunjika ambayo Mungu mwenyewe aliiomba iishi mbele ya macho ya taifa zima, ili watu waone kwa macho jinsi moyo wake unavyohisi.

Katika ukurasa huu utaona nani aliandika kitabu hiki na katika zama gani, jinsi kilivyojengwa, mada zake kuu, mistari yake muhimu, na jinsi kinavyotuelekeza kwa Yesu Kristo. Mwishoni utapata mwongozo rahisi wa kusoma Hosea mwenyewe.

Mtazamo wa mwongozo huu

Watu wengi husoma Hosea kama hadithi ya huzuni kuhusu ndoa iliyoharibika. Mwongozo huu unasoma Hosea kutoka sokoni, siyo kutoka madhabahuni. Kiini cha kitabu hiki hakipo tu katika machozi ya nabii, bali katika fedha alizolipa Hosea ili kumrudisha aliyekuwa wake tayari. Upendo wa Mungu katika Hosea si hisia tu wala si msamaha wa bei rahisi; ni upendo unaolipa gharama ili kukomboa kile kilichojiuza chenyewe. Tutafuata uzi huo wa ukombozi kutoka sura ya kwanza hadi ya mwisho, kwa sababu ndio unaotufungua kuelewa kwa nini Agano Jipya linamwita Yesu "aliyetununua."

Mwandishi, wakati na hali ya nchi

Kitabu chenyewe kinajitambulisha katika mstari wake wa kwanza: "Neno la BWANA lililomjia Hosea, mwana wa Beeri, katika siku za Uzia, na Yothamu, na Ahazi, na Hezekia, wafalme wa Yuda, na katika siku za Yeroboamu, mwana wa Yoashi, mfalme wa Israeli" (Hosea 1:1). Jina Hosea linamaanisha "wokovu" au "Bwana ameokoa," jina lenye uzito mkubwa kwa mtu aliyeitwa kuonyesha taifa jinsi wokovu unavyogharimu.

Hatujui mengi juu ya maisha yake binafsi zaidi ya yale kitabu kinayosema. Alikuwa mwana wa Beeri, na kwa jinsi anavyozungumza juu ya mashamba, mavuno, mizabibu, mikate ya zabibu na ndege wa angani, inaonekana alikuwa mtu wa kaskazini, wa Israeli mwenyewe, siyo mgeni kutoka Yuda kama Amosi. Hilo ni muhimu: Hosea hakulia juu ya taifa la mbali. Alilia juu ya nchi yake mwenyewe, watu wake mwenyewe, majirani zake.

Orodha ya wafalme inatupa wakati. Huduma yake ilianza katika siku za Yeroboamu wa pili, yapata mwaka 755 kabla ya Kristo, na iliendelea hadi karibu na mwisho wa karne, labda hadi mwaka 715. Hilo ni kipindi kirefu, kizazi kizima cha unabii.

Kwa nje, ilikuwa enzi ya fahari. Yeroboamu wa pili alipanua mipaka, biashara ilishamiri, matajiri walijenga nyumba za pembe za ndovu, na dini ilikuwa na shughuli nyingi: madhabahu zilifuka moshi, sadaka zilitolewa, sikukuu zilifanyika. Lakini chini ya ngozi hiyo nzuri, kulikuwa na uozo. Baada ya kifo cha Yeroboamu, ufalme wa kaskazini uliingia katika machafuko ya kutisha. Ndani ya miaka takriban ishirini na mitano, wafalme sita walipanda kiti cha enzi na wengi wao waliuawa kwa njama. Viongozi walipeleka rushwa Ashuru mara moja na Misri mara nyingine, wakitafuta usalama kwa kila mahali isipokuwa kwa Mungu.

Na kuna uovu wa ndani zaidi. Israeli ilikuwa imechanganya ibada ya Bwana na ibada ya Baali, mungu wa mvua na rutuba. Watu walidhani kuwa nafaka, divai na mafuta vinatoka kwa Baali, wakati ni Bwana aliyevitoa. Ibada ya Baali ilihusisha uasherati wa kidini, na hivyo lugha ya "uzinzi" katika Hosea siyo tu sitiari; ilikuwa maelezo ya kile kilichofanyika hasa katika mahekalu ya mataifa.

Katika mazingira hayo Mungu alimwambia nabii wake jambo la ajabu, la kushtua, linaloendelea kuwaudhi wasomaji hadi leo: "Enenda, ukajitwalie mke aliye malaya, na watoto wa uasherati; kwa maana nchi hii inafanya uasherati mwingi, kwa kumwacha BWANA" (Hosea 1:2).

Mnamo mwaka 722 kabla ya Kristo, Samaria ilianguka mikononi mwa Ashuru, na ufalme wa kaskazini ukakoma kuwapo. Hosea alihubiri wakati saa inayoyoma. Maneno yake ni kilio cha mwisho cha upendo kabla ya hukumu, na wakati huo huo ni ahadi ya kwamba hukumu haitakuwa neno la mwisho.

Biblia inasema nini kuhusu Kitabu cha Hosea?

Hosea anaanza siyo kwa hotuba bali kwa amri inayoingia ndani ya maisha yake binafsi. "Enenda, ukajitwalie mke aliye malaya" (Hosea 1:2). Mungu hakumwomba nabii atangaze ujumbe tu; alimwomba auishi. Ndoa ya Hosea na Gomeri binti Diblaimu ikawa mimbari hai. Kila mtu aliyejua kisa cha nabii aliyeumizwa na mke asiye mwaminifu alikuwa anaangalia, bila kujua, kioo cha uhusiano wake mwenyewe na Mungu.

Watoto watatu wanazaliwa, na kila mmoja anapewa jina la hukumu: Yezreeli, kumbukumbu ya damu iliyomwagika; Lo-ruhama, maana yake "hajapata rehema"; na Lo-ami, maana yake "si watu wangu." Hebu wazia kumwita mtoto wako kila siku jina linalomaanisha "si wangu." Kila wito wa chakula cha jioni ulikuwa hubiri.

Lakini hapo ndipo Hosea anapotushangaza. Hukumu haifiki mwisho wa hadithi. Katika sura ya pili, baada ya mashtaka makali, sauti ya Mungu inabadilika na kuwa sauti ya mchumba: "Nami nitakuposa uwe wangu milele; naam, nitakuposa kwa haki, na kwa hukumu, na kwa ufadhili, na kwa rehema" (Hosea 2:19). Neno "kuposa" ni neno la harusi mpya, siyo la kurekebisha mkataba wa zamani. Mungu hasemi, "Nitakuvumilia." Anasema, "Nitakuoa tena, kuanzia mwanzo, na mahari yangu yatakuwa haki, hukumu, ufadhili na rehema." Haki na rehema zinakutana pale pale, jambo ambalo litapata jibu lake kamili msalabani.

Kisha inakuja sura ya tatu, sehemu fupi lakini yenye uzito mkubwa kuliko zote. "BWANA akaniambia, Enenda tena, mpende mwanamke anayependwa na rafiki yake, naye ni mzinzi; kama BWANA awapendavyo wana wa Israeli, ingawa wanaielekea miungu mingine, na kupenda mikate ya zabibu" (Hosea 3:1). Neno "tena" linauma. Siyo mara ya kwanza. Hosea anajua tayari gharama ya kumpenda Gomeri, na Mungu anamwambia arudie. Na huku ndiko tunakofika sokoni: Hosea analipa fedha na shayiri ili kumrudisha nyumbani mtu ambaye tayari alikuwa wake kwa agano.

Upendo wa Mungu si hisia tu; ni bei iliyolipwa.

Hosea hasimami pale. Katikati ya kitabu kuna mstari unaofafanua kile Mungu anachotaka hasa: "Maana nataka fadhili wala si sadaka; na kumjua Mungu kuliko sadaka za kuteketezwa" (Hosea 6:6). Israeli walikuwa na dini ya kutosha. Hawakuwa na moyo. Walileta wanyama; Mungu alitaka uaminifu. Walileta harufu nzuri ya moshi; Mungu alitaka ujuzi wa kweli wa yeye mwenyewe, ule ujuzi wa ndani kama wa mume na mke.

Na pale upendo wa Mungu unapoonekana kama unakaribia kukata tamaa, sura ya kumi na moja inafungua moyo wake kama hakuna sehemu nyingine katika Agano la Kale: "Israeli alipokuwa mtoto, nalimpenda; nikamwita mwanangu, toka Misri" (Hosea 11:1). Sasa sitiari inabadilika kutoka ndoa kwenda uzazi. Mungu ni Baba anayemfundisha mtoto wake kutembea, anayembeba mikononi, anayeinama kumlisha. Na pale hukumu inapotakiwa kutamkwa, Mungu anasita: "Moyo wangu umegeuka ndani yangu, huruma zangu zimewaka pamoja" (Hosea 11:8).

Mwishoni, baada ya sura kumi na tatu za mashtaka, maonyo na vilio, Mungu anatoa ahadi ambayo ni muhtasari wa kitabu chote: "Nitaponya kuasi kwao, nitawapenda kwa ukunjufu wa moyo; kwa maana hasira yangu imemwacha" (Hosea 14:4). Kuasi hakuangaliwi tu kama kosa la kisheria; kunatazamwa kama ugonjwa unaohitaji uponyaji. Na Mungu mwenyewe ndiye tabibu.

Uzi unaopita katika Biblia yote

Hosea hakuanzisha wazo la Mungu kama mume wa watu wake; alilipa sauti yenye machozi. Tangu Mlima Sinai, agano lilielezwa kwa lugha ya uaminifu wa pekee: "Usiwe na miungu mingine ila mimi." Katika Kumbukumbu la Torati, Mungu anawaonya Waisraeli kwamba moyo wa kugeukia miungu mingine ni uzinzi wa kiroho. Hosea anachukua wazo hilo na kuligeuza kuwa maisha ya mwanadamu halisi, na baada yake manabii wengine wanalichukua. Yeremia anasema Israeli alijenga njia za malaya; Ezekieli anaandika sura ndefu juu ya bibi arusi asiye mwaminifu; Isaya anasema Muumba wako ni mume wako. Sauti ya Hosea inasikika katika kila mmoja wao.

Lakini pia kuna uzi wa pili, uzi wa Misri. "Nikamwita mwanangu, toka Misri" (Hosea 11:1) ni kumbukumbu ya Kutoka, ukombozi wa kwanza mkuu. Mathayo anachukua mstari huo na kuuweka juu ya Yesu mtoto anaporudi kutoka Misri baada ya kifo cha Herode, akisema kuwa hivyo "litimie neno lililonenwa na Bwana kwa ujumbe wa nabii, akisema, Kutoka Misri nalimwita mwanangu" (Mathayo 2:15). Mathayo haanzishi maana mpya kiholela; anaonyesha kwamba Yesu ndiye Israeli wa kweli, Mwana ambaye hakushindwa pale taifa lilipoanguka. Pale Israeli alipogeukia Baali jangwani, Yesu alisimama imara jangwani. Pale Israeli alipokuwa mtoto mwasi, Yesu alikuwa Mwana mtii.

Mstari wa Hosea 6:6 unaingia moja kwa moja kinywani mwa Yesu, mara mbili. Alipokosolewa kwa kula na watoza ushuru, alisema: "Nendeni, mkajifunze maana yake maneno haya, Nataka rehema, wala si sadaka" (Mathayo 9:13). Na pale wanafunzi wake walipolaumiwa kwa kukwanyua masuke siku ya sabato, alirudia neno hilo hilo. Yesu alilitumia Hosea kuhalalisha huruma yake kwa wenye dhambi. Ndio maana hatuwezi kusoma Hosea bila kusikia hatua za Yesu zikielekea mezani pa wenye dhambi.

Na kuna hitimisho la ajabu zaidi. Mtume Paulo anachukua majina ya watoto wa Hosea, majina ya hukumu, na kuyaona yakibadilishwa kuwa majina ya neema kwa watu wasiotarajiwa: "Kama vile asemavyo katika Hosea, Nitawaita watu wangu wale wasiokuwa watu wangu, Na mpenzi wangu yeye asiyekuwa mpenzi wangu" (Warumi 9:25). Paulo anaona Mataifa, watu waliokuwa nje kabisa ya agano, wakiitwa ndani. Lo-ami anakuwa Ami. Lo-ruhama anakuwa Ruhama. Petro anasema jambo lile lile kwa maneno mengine, akiwaambia waumini kwamba hapo kwanza hawakuwa taifa, lakini sasa ni taifa la Mungu, na hapo kwanza hawakupata rehema, lakini sasa wamepata rehema.

Hata kifo kinapatwa na neno la Hosea. Pale Paulo anaposhangilia ushindi juu ya kaburi katika 1 Wakorintho 15, anatumia maneno yaliyotoka Hosea 13:14. Nabii aliyelia sokoni anatoa maneno ya wimbo wa ufufuo.

Muundo na mada kuu

Hosea ana sura kumi na nne, na zinagawanyika kwa unadhifu katika sehemu mbili kuu zisizo sawa kwa urefu lakini zinazofanana kwa ujumbe.

Sura ya kwanza hadi ya tatu ni ishara iliyoishi. Hapa tunapata ndoa, watoto na majina yao, mashtaka dhidi ya mke asiye mwaminifu, na kisha ununuzi wa sokoni. Sehemu hii ni kama mlango unaofungua kitabu chote: kila kitu kitakachofuata ni ufafanuzi wa kile tulichokiona kwa macho katika maisha ya Hosea. Ni muhimu kuona mpangilio wake: shtaka, kisha hukumu, kisha ahadi ya kurudishwa. Katika sura ya pili Mungu anatangaza kuwa atamnyang'anya mke wake vitu vyote alivyofikiri anavipata kutoka kwa wapenzi wake, lakini si ili kumwangamiza. Ni ili kumpeleka jangwani, mahali pa upendo wa kwanza, na kumwambia maneno laini. Bonde la Akori, lile bonde la msiba katika kitabu cha Yoshua, linaahidiwa kuwa mlango wa matumaini. Hiyo ndiyo njia ya Mungu: anaondoa vitu vinavyotuua, ili atupe mwenyewe.

Sura ya nne hadi ya kumi na nne ni mahubiri makubwa, yaliyojengwa kwa mzunguko unaojirudia: mashtaka, hukumu, na huruma. Hosea 4:1 inaweka msingi wa kesi nzima: Bwana ana mashtaka juu ya wenyeji wa nchi, kwa sababu hapana kweli, wala fadhili, wala kumjua Mungu katika nchi. Hizo ni tuhuma tatu zinazorudiarudia katika kitabu chote. Kisha Hosea 4:6 inagusa mzizi: "Watu wangu wanaangamizwa kwa kukosa maarifa." Siyo ujinga wa kitaaluma, bali kutojua kwa moyo, kusahau mtu ambaye anakufahamu.

Katika sura hizi Hosea anatumia picha nyingi za kushangaza. Israeli ni mkate usiogeuzwa, umeungua upande mmoja na mbichi upande mwingine. Ni njiwa mjinga asiye na akili, anayepiga mbio kwenda Ashuru na Misri. Ni shamba la mizabibu lililostawi lakini likajenga madhabahu nyingi zaidi. Ni mtu aliyepanda upepo na sasa atavuna tufani. Na wema wake ni kama wingu la asubuhi na kama umande unaoondoka mapema. Hosea anajua jinsi toba ya haraka inavyoyeyuka jua likichomoza.

Sura ya kumi na moja ni kilele cha kwanza cha huruma, pale Mungu anapobadili sitiari kutoka ndoa kwenda uzazi na kutangaza kwamba moyo wake umegeuka ndani yake. Sura ya kumi na nne ni kilele cha mwisho: wito wa toba uliowekwa katika maneno kamili ya kuomba, kisha ahadi ya uponyaji katika Hosea 14:4, kisha picha za mimea, umande, mizizi na maua. Kitabu kinachoanza na uasherati kinaishia na bustani.

Mada kuu za kitabu zinaweza kufupishwa hivi: uaminifu wa Mungu dhidi ya kutokuwa waaminifu kwa mwanadamu; hatari ya dini isiyo na moyo; hukumu kama tendo la upendo unaotaka kurudisha, siyo kuangamiza; na ukombozi unaolipwa kwa gharama. Uzi huu wa mwisho ndio unaoshikilia kitabu chote. Hosea hakumwomba Gomeri arudi kwa hiari yake tu; alikwenda pale alipokuwa na kulipa.

Mistari muhimu kutoka kitabu hiki

Kuna mistari mitatu ambayo, ukiielewa, umeelewa Hosea.

Wa kwanza ni Hosea 3:1: "BWANA akaniambia, Enenda tena, mpende mwanamke anayependwa na rafiki yake, naye ni mzinzi; kama BWANA awapendavyo wana wa Israeli, ingawa wanaielekea miungu mingine, na kupenda mikate ya zabibu." Mstari huu unageuza kitabu kizima. Amri siyo "msamehe" wala "mvumilie," bali "mpende." Na haiji baada ya toba yake; inakuja akiwa bado mzinzi. Mikate ya zabibu ilikuwa chakula cha sherehe za sanamu, na Mungu anataja hata kitu kidogo kama hicho, kwa sababu mioyo yetu inauzika kwa bei ndogo mno. Kisha mstari unaofuata unatuonyesha gharama: Hosea anatoa vipande kumi na vitano vya fedha na mizigo ya shayiri. Kiasi hicho kinakadiriwa kuwa sawa na bei ya mtumwa. Mume alilipa fidia ili kummiliki tena mke wake mwenyewe. Hiyo ndiyo injili katika mfumo wa Agano la Kale.

Wa pili ni Hosea 6:6: "Maana nataka fadhili wala si sadaka; na kumjua Mungu kuliko sadaka za kuteketezwa." Hapa Mungu hakatai sadaka alizoziamuru mwenyewe. Anakataa kutumiwa. Sadaka iliyotolewa na moyo usio na uaminifu ni kama zawadi ya maua kutoka kwa mtu anayeendelea na usaliti wake. Neno lililotafsiriwa "fadhili" ni neno zito la Kiebrania, lenye maana ya upendo wa agano usiovunjika. Mungu anasema: nataka kitu kilekile ninachowapa ninyi. Nataka uaminifu, siyo taratibu. Ndio maana Yesu aliutumia mstari huu kuwakemea wale waliohesabu kanuni lakini hawakujua kugusa mwenye dhambi.

Wa tatu ni Hosea 14:4: "Nitaponya kuasi kwao, nitawapenda kwa ukunjufu wa moyo; kwa maana hasira yangu imemwacha." Angalia maneno matatu. Kwanza, "nitaponya": uasi unatazamwa kama ugonjwa, siyo tu kosa, na dawa haitoki ndani yetu. Pili, "kwa ukunjufu wa moyo": Mungu hapendi kwa kulazimishwa, hapendi kwa shingo upande, kama mtu anayerudisha mkopo bila furaha. Anapenda kwa hiari, kwa moyo mpana. Tatu, "hasira yangu imemwacha": hasira ya Mungu dhidi ya dhambi ni halisi, lakini haina makazi ya kudumu juu ya wale wanaomrudia. Katika mwanga wa Agano Jipya tunaelewa jinsi hilo linavyowezekana bila Mungu kuacha kuwa mwenye haki: hasira hiyo ilipata mahali pake msalabani.

Mungu haponyi kwa kupuuza jeraha; anaponya kwa kuligharimia.

Kioo

Labda unasoma haya na unajua moyoni mwako kwamba umekuwa Gomeri. Si lazima iwe katika ndoa. Inaweza kuwa katika pesa, pale ulipojifunza kuamini akaunti ya benki zaidi ya kuamini Mungu, ukisema mdomoni kuwa Bwana ni mruzuku wako huku ukihesabu usalama wako kwingine. Inaweza kuwa katika kazi, pale heshima ya cheo ilipokuwa ndiyo inayokupa thamani, na ukaanza kuhofia kustaafu zaidi ya unavyohofia kumwacha Mungu. Inaweza kuwa katika mwili wako, katika faragha ya simu yako usiku, mahali ambapo hakuna anayejua isipokuwa wewe na Mungu. Inaweza kuwa upweke uliokufanya ukubali uhusiano unaojua unakuharibu, kwa sababu kuwa na mtu kulionekana bora kuliko kuwa peke yako.

Hosea anakuuliza swali gumu: unafikiri ni nani anayekupa nafaka, divai na mafuta? Israeli walifikiri ni Baali. Sisi tuna majina ya kisasa kwa Baali.

Lakini kuna jambo la pili, na huenda ndilo linalokuhitaji zaidi. Unaweza kuwa unaamini kwamba umefika mahali ambapo hata Mungu angekubali kwamba sasa imetosha. Kwamba msamaha una kikomo, na wewe umekivuka. Hosea 3:1 ina neno moja ambalo linabomoa fikira hiyo: "tena." Mungu alimwambia nabii arudi mara ya pili, baada ya aibu, baada ya hasara, baada ya watu wote kujua.

Na usikose kuona hili: Hosea hakusubiri Gomeri arudi mwenyewe. Alikwenda pale alipokuwa, mahali pa aibu, na akalipa. Hiyo inamaanisha kwamba hupaswi kujisafisha kwanza ndipo urudi. Huwezi. Umejiuza. Lakini umenunuliwa.

Swali pekee lililobaki ni lile ambalo Gomeri alipaswa kujibu alipovutwa kutoka sokoni: utakubali kurudi nyumbani?

Imeelezwa kwa watoto

Hosea si kitabu rahisi kuelezea watoto, kwa sababu kinahusu uzinzi, hukumu na soko la watumwa. Lakini kiini chake ni rahisi mno kuliko tunavyofikiri, na watoto wanakielewa haraka: Mungu anawapenda watu wake hata wanapomwacha, na haachi kuwatafuta.

Kwa maelezo rahisi, unaweza kuanza na picha ya mtu anayempenda sana rafiki yake, lakini rafiki huyo anamkimbia tena na tena. Badala ya kukasirika na kumsahau, yule mpenzi anakwenda kumtafuta na kumrudisha nyumbani, na hata analipa kitu ili kumpata tena. Hiyo ndiyo hadithi ya Hosea. Kisha unaweza kuunganisha na majina ya watoto: Mungu aliyasema majina ya huzuni, kisha akayabadilisha kuwa majina ya furaha, kutoka "si watu wangu" hadi "ninyi ni watu wangu." Watoto wanapenda sana sehemu hiyo ya kubadilishwa jina.

Kwa watoto wadogo, sisitiza kurudi nyumbani na kukaribishwa. Kwa watoto wakubwa, unaweza kuzungumza juu ya kuwa mwaminifu na kuhusu kile Mungu anachotaka hasa: siyo matendo ya nje tu bali moyo unaompenda, ukitumia Hosea 6:6 kwa maneno mepesi. Kwa vijana, kitabu hiki kinafungua mazungumzo ya kweli juu ya uaminifu katika mahusiano, juu ya vitu tunavyoviweka mahali pa Mungu, na juu ya msamaha ambao hauna hesabu.

Katika Faith.network tunaandaa maelezo mahususi kwa makundi tofauti ya umri: watoto wa miaka mitatu hadi sita, wa miaka saba hadi kumi na miwili, na vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea. Tumia maelezo yanayolingana na umri wa mtoto wako, kisha mwache aulize maswali yake mwenyewe; hapo ndipo somo linapoingia moyoni.

Mwongozo wa kusoma Kitabu cha Hosea

Hosea ni kitabu kifupi, sura kumi na nne tu, lakini si rahisi kusoma mfululizo kwa sababu lugha yake ni ya kishairi na inaruka kutoka picha moja hadi nyingine bila maelezo. Njia bora ni kukisoma kwa vipindi vinne.

Anza na sura ya kwanza hadi ya tatu kwa mkao mmoja. Soma kama hadithi, siyo kama mafundisho. Jiulize unachohisi unapoisoma, na usikimbie hisia hizo; zinakusudiwa. Jiwekee swali moja: kwa nini Mungu alichagua kutangaza ujumbe wake kwa njia inayogharimu maisha ya nabii wake?

Kipindi cha pili, soma sura ya nne hadi ya saba. Hapa utakutana na mashtaka. Usijaribu kuelewa kila kumbukumbu ya kihistoria mara moja. Badala yake, tafuta maneno yanayorudiwa: kujua, fadhili, kweli, uasherati, kurudi. Maneno haya ndiyo nguzo za kitabu. Simama kwa muda mrefu katika Hosea 6:6 na ujiulize wapi katika maisha yako unatoa sadaka badala ya moyo.

Kipindi cha tatu, soma sura ya nane hadi ya kumi na moja. Hapa hukumu inaongezeka, lakini pia huruma inapasuka. Fika Hosea 11:1 ukiwa unajua kwamba Mathayo anauhusisha mstari huo na Yesu, kisha soma sura nzima tena kwa macho hayo.

Kipindi cha nne, soma sura ya kumi na mbili hadi ya kumi na nne, na maliza taratibu. Sura ya mwisho ni sala. Isome kwa sauti kama sala yako mwenyewe, hasa Hosea 14:4.

Baada ya kumaliza, rudi na soma Warumi 9:25 pamoja na Warumi 9:26, kisha 1 Petro 2:10. Utaona majina ya watoto wa Hosea yakitimizwa ndani yako kama wewe ni mtu wa Mataifa uliyeletwa ndani kwa neema.

Ikiwa unataka kusoma pamoja na kundi, swali moja zuri linatosha kila mkutano: Mungu anaonekanaje katika sehemu hii, na mimi ninaonekanaje? Kitabu hiki kinafanya kazi yake pale tunapoacha kujadili Israeli na kuanza kujijua wenyewe. Na kila mara unapofika mahali pagumu, kumbuka ukurasa ambao Hosea anaelekeza: soko, fedha, na mume anayerudisha nyumbani kile kilichokuwa chake.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Kwa kuhitimisha

Kitabu cha Hosea kinaanza na amri inayoshtua na kinaishia na bustani inayochanua. Kati ya hayo mawili kuna soko, na pale sokoni ndipo kitabu kinapofunua siri yake. Upendo wa Mungu kwa watu wake si uvumilivu wa mbali wala msamaha wa maneno matupu; ni mume anayesimama katikati ya umati na kulipa fedha ili kumrudisha nyumbani mtu ambaye tayari ni wake. Hiyo ndiyo sababu Hosea haipotei katika historia ya Israeli. Maneno yake yanaingia kinywani mwa Yesu, katika kalamu ya Mathayo, katika hoja ya Paulo, na katika faraja ya Petro kwa waumini waliokuwa mbali kabisa na agano.

Ukitaka kuendelea, soma Hosea sura ya kwanza hadi ya tatu tena, kisha soma Warumi 9:25 na uone jinsi majina ya hukumu yalivyobadilishwa kuwa majina ya familia. Kisha kaa kimya na Hosea 14:4, ukirudia maneno hayo hadi yakae moyoni: Mungu anaponya uasi na anapenda kwa ukunjufu wa moyo. Hosea haikuachi ukiwa mzuri zaidi kuliko ulivyokuwa. Inakuacha ukiwa umenunuliwa.