Kitabu cha Biblia

Waraka kwa Wakolosai: Ukuu wa Kristo Juu ya Vitu Vyote

Utangulizi

Fikiria mji mdogo uliojengwa katika bonde la mto, mahali ambapo misafara ya wafanyabiashara ilipita ikibeba bidhaa na mawazo mapya. Kanisa dogo lipo pale, limeanzishwa hivi karibuni, bado linanuka harufu ya furaha ya kwanza ya injili. Kisha wanafika walimu wenye maneno matamu: "Mnamjua Yesu, vizuri sana. Lakini kuna zaidi. Kuna siri za kiroho, kuna malaika wa kuheshimiwa, kuna vyakula vya kuepuka, kuna siku za kushika. Mnahitaji Kristo pamoja na mambo haya."

Ni kwa kanisa hilo, mji wa Kolosai, Paulo akiwa amefungwa minyororo, anaandika barua fupi yenye sura nne tu. Na jibu lake halijengwi juu ya ubishi wa kifalsafa. Anainua macho yao juu kabisa, kwa Yesu Kristo, na kusema: hapa ndipo kila kitu kilipo.

Katika ukurasa huu utaona nani aliandika waraka huu na lini, mafundisho ya uongo yaliyouzaa, muundo wake, mistari yake muhimu, na jinsi ukuu wa Kristo unavyogusa meza yako ya chakula, kazi yako, na ndoa yako leo.

Mtazamo wa mwongozo huu

Waraka kwa Wakolosai mara nyingi hufundishwa kama "barua ya Kristo mkuu." Ni kweli, lakini mwongozo huu unaufuata kwa pembe moja maalum: hatari kubwa iliyokuwa Kolosai haikuwa kumkana Kristo, bali kumwongezea kitu. Si "Yesu hapana," bali "Yesu pamoja na." Pamoja na falsafa. Pamoja na sheria za vyakula. Pamoja na uzoefu wa kiroho wa hali ya juu. Pamoja na nidhamu kali ya mwili. Paulo anajibu kwa neno moja: utimilifu. Kama vyote vimo kwa Kristo, basi kumwongezea si kumheshimu; ni kumpunguza. Pembe hii itarudi tena na tena katika ukurasa wote, kwa sababu ndiyo jaribu letu pia.

Biblia inasema nini kuhusu waraka wa Wakolosai?

Waraka huu unaanza kwa shukrani na maombi, kisha ghafla unapanda hadi kileleni. Paulo anaeleza kuwa Mungu "alituokoa katika nguvu za giza, akatuhamisha na kutuingiza katika ufalme wa Mwana wa pendo lake; ambaye katika yeye tuna ukombozi, yaani, msamaha wa dhambi" (Wakolosai 1:13-14). Kisha anatutambulisha huyo Mwana kwa maneno yanayoonekana kuwa wimbo au ungamo la kanisa la kwanza.

"Naye ni mfano wa Mungu asiyeonekana, mzaliwa wa kwanza wa viumbe vyote" (Wakolosai 1:15). Neno "mfano" hapa halimaanishi picha hafifu bali ufunuo kamili: ukitaka kujua Mungu asiyeonekana anafananaje, mtazame Yesu. Na "mzaliwa wa kwanza" si kusema aliumbwa kwanza, maana mstari unaofuata unasema wazi kuwa vitu vyote viliumbwa katika yeye na kwa ajili yake. Katika lugha ya Biblia, mzaliwa wa kwanza ni cheo cha urithi na mamlaka. Yesu si sehemu ya orodha ya viumbe; yeye ndiye chanzo chake na mrithi wake.

Kisha Paulo anaongeza kipimo kingine: "Naye ndiye kichwa cha mwili, yaani, cha kanisa; naye ni mwanzo, ni mzaliwa wa kwanza katika wafu, ili kwamba awe mtangulizi katika yote" (Wakolosai 1:18). Angalia mwendo. Kwanza ni Bwana wa uumbaji, sasa ni Bwana wa uumbaji mpya. Yule aliyeshikilia nyota ndiye aliyefufuka kutoka kaburini. Na kusudi la haya yote limetajwa: "awe mtangulizi katika yote." Hakuna eneo linaloachwa nje.

Hapa ndipo pembe ya mwongozo huu inapoanza kung'aa. Kwa kuwa Kristo ni mtangulizi katika yote, Paulo anaweza kuandika maneno makali kabisa: "maana katika yeye unakaa utimilifu wote wa Mungu, kwa jinsi ya kimwili" (Wakolosai 2:9). Hili ni tamko la kushtua. Si sehemu ya Mungu, si kivuli cha Mungu, bali utimilifu wote, na si kwa namna ya roho isiyoshikika, bali "kwa jinsi ya kimwili," katika mtu halisi aliyekula samaki na kulia machozi. Na mstari unaofuata unageuza tamko hilo kuwa faraja: "Na ninyi mmetimilika katika yeye aliye kichwa cha enzi yote na mamlaka" (Wakolosai 2:10).

Ukishaona hilo, maagizo ya vitendo ya waraka huu yanakuwa na mantiki. Paulo hasemi "sasa jitahidi kupanda ngazi za kiroho." Anasema: "Basi kama mlivyompokea Kristo Yesu, Bwana, enendeni vivyo hivyo katika yeye" (Wakolosai 2:6). Yaani, njia ya kuendelea ni ile ile ya kuanzia: kumpokea kwa imani, kumtegemea, kuishi ndani yake. Hakuna mlango wa pili wa siri kwa Wakristo wa hali ya juu.

Ulianza kwa neema; utaendelea kwa neema ile ile.

Na kwa kuwa Kristo amefufuka na ameketi juu, maisha ya mwamini yanaelekezwa huko: "Basi mkiwa mmefufuliwa pamoja na Kristo, yatafuteni yaliyo juu Kristo aliko, ameketi mkono wa kuume wa Mungu" (Wakolosai 3:1). Hii ndiyo injili ya Wakolosai kwa ufupi: Kristo ni mkuu juu ya vitu vyote, wewe umo ndani yake, kwa hiyo huhitaji kitu chochote cha kuongeza, bali unahitaji kuishi kutokana na kile ulichopewa tayari.

Mwandishi, wakati, na mazingira ya waraka

Waraka unajitambulisha wazi: "Paulo, mtume wa Kristo Yesu kwa mapenzi ya Mungu, na Timotheo ndugu yetu." Mwishoni Paulo anaweka saini yake mwenyewe: "Salamu kwa mkono wangu mimi Paulo. Vifungo vyangu vikumbukeni. Neema na iwe kwenu" (Wakolosai 4:18). Maneno hayo mafupi yanatupa picha ya hali yake. Mtu anayeandika kuhusu Kristo aliyezivua enzi na mamlaka ameketi akiwa amefungwa minyororo na dola ya Kirumi. Kuna kitu cha kutisha na cha kutia moyo katika mchanganyiko huo: mtu mwenye minyororo anaandika kuhusu Bwana wa ulimwengu.

Wasomi wengine wamehoji kama kweli Paulo ndiye mwandishi, wakitaja mtindo wa lugha unaotofautiana kidogo na nyaraka kama Warumi na Wagalatia. Lakini sababu hizo ni dhaifu. Mada mpya huzaa msamiati mpya, na mwandishi yeyote hubadilisha sauti anapoimba wimbo wa sifa badala ya kujenga hoja ya kisheria. Zaidi ya hayo, Wakolosai umeunganishwa kwa karibu sana na Waraka kwa Filemoni, ambao karibu hakuna anayeukana, maana majina yale yale yanaonekana katika nyaraka zote mbili: Onesimo, Arkipo, Epafra, Aristarko, Marko, Dema na Luka. Kanisa la kwanza lilipokea waraka huu kama wa Paulo bila kusita, na hatuna sababu nzuri ya kuwapinga.

Kolosai ulikuwa mji katika bonde la mto Likosi, katika jimbo la Frigia ndani ya Asia Ndogo, yaani Uturuki ya leo. Zamani ulikuwa mji maarufu wa biashara ya sufu, lakini kufikia wakati wa Paulo ulikuwa umefifia, ukifunikwa na majirani zake wawili wenye nguvu, Laodikia na Hierapoli, ambao wote wanatajwa katika Wakolosai 4:13. Ni jambo la kugusa moyo kwamba moja ya maelezo ya juu kabisa kuhusu Kristo katika Biblia yote iliandikiwa kanisa dogo katika mji uliokuwa unapoteza umaarufu wake. Mungu hatoi mafundisho yake makubwa kwa miji mikubwa tu.

Paulo mwenyewe hakuwa amelitembelea kanisa hili. Katika Wakolosai 2:1 anataja wazi wale ambao hawajauona uso wake. Kanisa lilianzishwa na Epafra, mwenyeji wa Kolosai aliyepokea injili pengine wakati wa huduma ndefu ya Paulo huko Efeso, na kisha akarudi nyumbani kuhubiri. Paulo anamwita "mtumishi mwenzetu mpendwa" na kushuhudia jinsi anavyowaombea kwa bidii. Ndiyo maana waraka huu una muundo wa kipekee: Paulo anaandika kwa upendo wa mzazi kwa watu ambao hajawahi kuwaona, akitegemea taarifa alizoletewa na Epafra.

Kuhusu wakati, uwezekano mkubwa ni kwamba waraka uliandikwa kutoka Rumi wakati wa kifungo cha kwanza cha Paulo, karibu mwaka 60 hadi 62 baada ya Kristo. Wengine wanapendekeza Kaisaria au hata Efeso, lakini Rumi inaendana vizuri na uhuru fulani aliokuwa nao wa kupokea wageni na kutuma wajumbe. Tikiko na Onesimo ndio waliobeba barua hii, pamoja na barua ya kibinafsi kwa Filemoni, ambaye alikuwa mwenyeji wa kanisa lililokutana nyumbani kwake. Yaelekea pia kulikuwa na barua nyingine kwa Walaodikia, na Paulo anataka makanisa hayo mawili yabadilishane barua, jambo linaloonyesha kwamba tangu mwanzo maandiko ya mitume yalikusudiwa kusomwa kwa sauti mbele ya watu wa Mungu.

Uzi unaopita katika Biblia yote

Mtu anayesoma Wakolosai 1 akitoka moja kwa moja Agano la Kale atasikia mwangwi mwingi. "Mfano wa Mungu" ni lugha ya Mwanzo 1, ambapo mwanadamu aliumbwa kwa mfano wa Mungu ili atawale na kuakisi tabia yake. Mfano ule ulivunjika kwa dhambi. Sasa Paulo anasema mfano huo umesimama tena, si kwa mtu yeyote, bali katika Yesu, Adamu wa mwisho, ambaye ndani yake wanadamu wanafanywa upya. Ndiyo maana katika Wakolosai 3:10 anazungumza juu ya utu mpya unaofanywa upya katika ufahamu, "kwa mfano wake yeye aliyeumba."

Pia kuna mwangwi wa vitabu vya hekima. Katika Mithali 8, Hekima inazungumza kama ilivyokuwepo tangu mwanzo, ikifurahi mbele za Mungu wakati dunia ilipowekwa misingi yake. Wayahudi wa karne ya kwanza walipenda sana lugha hiyo. Paulo anaichukua na kuielekeza mahali ambapo wenzake wengi hawakutarajia: Hekima ya Mungu si wazo wala sifa, ni mtu, naye ana majeraha ya misumari mikononi mwake. Kila kiu ya kiroho ya mwanadamu kuhusu asili ya ulimwengu inakutana na jibu lake katika Yesu wa Nazareti.

Hekalu nalo lina sehemu yake katika uzi huu. Agano la Kale linahusu mahali pa kukaa utukufu wa Mungu: hema la kukutania lilipojaa wingu, na hekalu lilipojaa utukufu hata makuhani wasiweze kusimama. Kisha Paulo anaandika kwamba "katika yeye ilipendeza utimilifu wote ukae" (Wakolosai 1:19). Utukufu uliojaa hekaluni sasa unakaa katika mwili wa Kristo. Hii ndiyo sababu kumwongezea Kristo kitu chochote ni upumbavu: unamwongezea nini yule ambaye Mungu alipenda kumjaza kabisa?

Hata sheria za Musa zinapata nafasi yake. Paulo hazidharau, anazipanga: "mambo hayo ni kivuli cha mambo yajayo; bali mwili ni wa Kristo" (Wakolosai 2:17). Kivuli si uongo; kivuli ni ushahidi kwamba kuna kitu halisi kinachokuja. Sikukuu, sabato na sheria za vyakula zilikuwa kivuli kilichotangulia. Yule aliyekuwa anatupa kivuli sasa amefika. Kurudi kwenye kivuli baada ya kumkumbatia aliyekitupa ni kama kubusu picha ya mume wako wakati yeye mwenyewe amesimama mlangoni.

Na kuna uzi wa tohara ya moyo. Musa aliwaambia Israeli kuwa Mungu atazitahiri nyoyo zao ili wampende kwa moyo wao wote. Manabii walirudia wito huo. Paulo anasema jambo hilo limekamilika: katika Kristo kuna "kutahiriwa kusikokuwa kwa mikono," yaani kuvuliwa kwa mwili wa dhambi, kunakotokea katika ubatizo na ufufuo pamoja naye. Yote yanakusanyika katika yeye, na kilele cha Agano la Kale si sheria bora wala uzoefu wa kina, bali ni mtu aliyefufuka: "Kristo ni yote, na katika yote" (Wakolosai 3:11).

Muundo na mada kuu

Waraka huu una sura nne na mistari tisini na tano, na umejengwa kwa ulinganifu mzuri sana. Nusu ya kwanza inaeleza Kristo ni nani na alichofanya; nusu ya pili inaeleza maisha yanayostahili. Kati yake kuna neno "basi" ambalo ni bawaba ya waraka wote.

Sehemu ya kwanza, Wakolosai 1:1-14, ni salamu, shukrani na maombi. Paulo anamshukuru Mungu kwa imani, upendo na tumaini la Wakolosai, kisha anaomba wajazwe maarifa ya mapenzi ya Mungu ili waenende kwa kumpendeza. Tambua kwamba ombi lake kuu si mabadiliko ya mazingira bali ukuaji wa ufahamu unaozaa matunda. Kwa kanisa linalojaribiwa na walimu wanaoahidi maarifa ya siri, Paulo anaomba maarifa halisi, yanayoonekana katika tabia.

Sehemu ya pili, Wakolosai 1:15-23, ni kilele cha waraka, wimbo wa ukuu wa Kristo. Hapa Kristo anaonyeshwa kama mkuu juu ya uumbaji na mkuu juu ya kanisa, na kazi yake ya upatanisho inaelezwa kwa maneno mazito: Mungu alipenda "kuvipatanisha vitu vyote na nafsi yake, akiisha kufanya amani kwa damu ya msalaba wake" (Wakolosai 1:20). Utukufu na msalaba vimefungamana katika mstari mmoja.

Sehemu ya tatu, Wakolosai 1:24 hadi 2:5, ni huduma ya Paulo. Anaeleza mateso yake kwa ajili ya kanisa na siri aliyokabidhiwa, "nao ni Kristo ndani yenu, tumaini la utukufu" (Wakolosai 1:27). Lengo la huduma yake linatajwa wazi: kumhubiri Kristo, kuwaonya na kuwafundisha watu wote kwa hekima yote, ili wamlete kila mtu akiwa mkamilifu katika Kristo.

Sehemu ya nne, Wakolosai 2:6-23, ndiyo moyo wa vita. Hapa Paulo anashughulikia mafundisho ya uongo moja kwa moja. Anaonya: "Angalieni mtu asiwafanye mateka kwa elimu yake ya bure na madanganyo matupu, kwa jinsi ya mapokeo ya wanadamu, kwa jinsi ya mafundisho ya awali ya ulimwengu, wala si kwa jinsi ya Kristo" (Wakolosai 2:8). Anakataa hukumu juu ya vyakula na siku, anakataa ibada ya malaika, na anakataa nidhamu kali ya mwili inayoonekana ya kiroho lakini "hayafai kitu kwa kuzizuia tamaa za mwili" (Wakolosai 2:23). Katikati ya haya kuna tamko la ushindi: Mungu "akiisha kuifuta ile hati iliyoandikwa ya kutushitaki kwa hukumu zake" na "akiisha kuzivua enzi na mamlaka, na kuzifanya kuwa mkogo kwa ujasiri, akizishangilia katika msalaba huo" (Wakolosai 2:14-15). Hoja ni rahisi: kama nguvu zilizokuwa zikiwatisha zimeshavuliwa silaha hadharani, kwa nini mzibembeleze tena?

Sehemu ya tano, Wakolosai 3:1 hadi 4:6, ni maisha mapya. Paulo anaanza kwa kuelekeza macho juu, kisha anataja mambo ya kuvua na mambo ya kuvaa, akizungumzia hasira, uchafu, uongo na uchoyo kwa upande mmoja, na rehema, unyenyekevu na upendo kwa upande mwingine. Kisha anashuka hadi sebuleni: wake na waume, watoto na wazazi, watumwa na bwana zao, akisisitiza kwamba kila kazi inafanywa kwa Bwana. Sehemu hii inaishia kwa maombi na hekima mbele ya walio nje.

Sehemu ya mwisho, Wakolosai 4:7-18, ni salamu na maagizo ya kibinafsi. Orodha ya majina hapa si mapambo. Inatuonyesha kanisa halisi la watu wenye majina, wenye udhaifu na uaminifu, lililounganishwa kwa Kristo mkuu anayeenea juu ya galaksi na pia juu ya nyumba ya Nimfa.

Mistari muhimu kutoka kitabu hiki

Kama ungependa kubeba mistari mitatu ya Wakolosai moyoni mwako maisha yako yote, ningependekeza hii.

Ya kwanza ni Wakolosai 1:18: "Naye ndiye kichwa cha mwili, yaani, cha kanisa; naye ni mwanzo, ni mzaliwa wa kwanza katika wafu, ili kwamba awe mtangulizi katika yote." Mstari huu unatukinga na dini ya nusu. Watu wengi wanamweka Yesu kuwa mshauri katika mambo ya kiroho, lakini wanaweka washauri wengine kwa mambo ya pesa, mahusiano na hofu ya siku zijazo. Paulo anasema Yesu si mkuu wa idara moja. Yeye ni kichwa cha mwili wote, na kusudi la Mungu ni kwamba awe mtangulizi katika kila eneo bila ubaguzi. Ukisoma neno "yote" kwa uzito wake, utaona jinsi linavyofagia orodha yako ya vitu unavyomwongezea.

Ya pili ni Wakolosai 2:6: "Basi kama mlivyompokea Kristo Yesu, Bwana, enendeni vivyo hivyo katika yeye." Huu ndio ushauri wa kichungaji bora kwa Mkristo anayehisi amekwama. Ulimpokeaje Kristo? Hukumnunua, hukumstahili, hukupanda ngazi ya kufikia utakatifu. Ulipokea kwa mikono mitupu ya imani. Basi tembea hivyo hivyo. Maisha ya Kikristo si kuanza kwa neema kisha kuendelea kwa juhudi, bali ni neema kila hatua. Mstari huu unaponya mioyo iliyochoka kwa dini ya kujipima.

Ya tatu ni Wakolosai 3:12: "Basi, kwa kuwa mmekuwa wateule wa Mungu, watakatifu wapendwao, jivikeni moyo wa rehema, utu wema, unyenyekevu, upole, uvumilivu." Angalia mpangilio. Hausemi "jivikeni tabia hizi ili mpate kuwa wateule wa Mungu." Unasema "kwa kuwa mmekuwa." Utambulisho unatangulia tabia. Wewe tayari ni mteule, mtakatifu, mpendwa, kwa hiyo vaa nguo zinazolingana na jina lako. Na nguo hizo zinahusu watu: rehema kwa anayekukwaza, upole kwa anayekuudhi, uvumilivu kwa mtu asiyebadilika haraka. Hii ndiyo tofauti kati ya utakatifu wa Kikristo na nidhamu kali ya kidini. Ule wa kidini unaumiza mwili na kuacha moyo mgumu; huu unalainisha moyo na kuwabariki wengine. Ni matunda ya ukuu wa Kristo, si bei ya kuununua.

Kioo

Wewe unamwongezea Kristo nini?

Swali hili linaweza kuonekana geni, hadi uanze kuchunguza. Labda unaamini unaokolewa kwa neema, lakini ndani kabisa unahisi Mungu anakupenda zaidi wiki ile uliyofanya ibada ya asubuhi kila siku, na kidogo wiki uliyokosa. Hiyo ni "Kristo pamoja na utendaji wangu." Labda unahisi huna amani mpaka upate ndoto, unabii au ishara ya pekee, kana kwamba msalaba na ufufuo havitoshi kukuhakikishia upendo wa Mungu. Hiyo ni "Kristo pamoja na uzoefu." Labda unaogopa kurogwa, unaogopa macho ya majirani, unaogopa laana ya ukoo, na hofu hiyo inakula usingizi wako. Paulo angekuuliza kwa upole: hizo nguvu si ndizo zile zilizovuliwa silaha msalabani?

Kuna mahali pengine ambapo waraka huu unagusa kwa ukali. Katika kazi yako. Paulo anaandika kwa watumwa, watu wasiokuwa na haki wala mshahara, akiwaambia wafanye kila kitu kwa moyo, kama kwa Bwana. Kama ujumbe huo ulifika kwa mtu aliyekuwa akipika jikoni ya mtu mwingine bila malipo, utafikaje kwako unayelalamika juu ya bosi mgumu? Katika pesa zako, Paulo anaita uchoyo ibada ya sanamu, bila kupunguza maneno. Katika ndoa yako, anataja upendo na kutokuwa na uchungu. Katika ulimi wako, anataka maneno yenye neema, yakikolea munyu. Katika upweke wako, anakuahidi kwamba uhai wako umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu, mahali ambapo hakuna mtu anaweza kuufikia ili kuuiba.

Kama leo unahisi umechoka kujaribu kuwa Mkristo mzuri wa kutosha, sikia hili tena: umetimilika katika yeye. Si utatimilika ukifanya zaidi. Umetimilika. Sasa, kutoka mahali hapo pa utulivu, vaa rehema, vaa upole, dumu katika maombi, na uanze tena kesho asubuhi bila kubeba mzigo wa kujihesabia haki.

Imeelezwa kwa watoto

Waraka kwa Wakolosai unaweza kuelezwa kwa watoto bila kupoteza uzito wake, kwa sababu ujumbe wake wa msingi ni rahisi kushangaza: Yesu ni mkubwa kuliko kila kitu, na Yesu anatutosha.

Kwa mtoto mdogo, unaweza kuanza na swali: "Nani alitengeneza nyota? Nani alitengeneza vipepeo? Nani alitengeneza wewe?" Kisha mweleze kwamba Biblia inasema Yesu alikuwepo kabla ya vitu vyote na kwamba vitu vyote vinashikamana ndani yake, kama vile nyuzi zote za sweta zinavyoshikiliwa pamoja. Ndiyo maana hatuhitaji kuogopa giza wala vitu vya ajabu, kwa sababu Yesu ni mkubwa kuliko vyote.

Kwa watoto wakubwa kidogo, picha ya nguo katika Wakolosai 3:12 ni nzuri sana. Kila asubuhi tunachagua nguo; Mungu anasema tumechaguliwa na kupendwa, kwa hiyo tuvae moyo wa huruma, wema na uvumilivu, hasa kwa ndugu na dada wanaotuudhi. Hiyo ni somo linaloweza kufanyiwa mazoezi nyumbani siku hiyo hiyo.

Kwa vijana, swali la Kolosai ni swali lao hasa: je, Yesu anatosha, au ninahitaji kitu kingine ili kuwa kamili? Wanaishi katika ulimwengu unaowaambia kila siku kwamba wanahitaji kuongezewa kitu ili kuwa na thamani.

Kwa msaada zaidi, tuna maelezo maalum ya waraka huu yaliyoandaliwa kulingana na umri: kwa watoto wa miaka 3 hadi 6, kwa wale wa miaka 7 hadi 12, na kwa vijana wa miaka 12 na zaidi. Chagua kiwango kinachomfaa mtoto wako, kisha someni pamoja sura moja kwa wiki.

Mwongozo wa vitendo wa kusoma Wakolosai

Waraka huu ni mfupi vya kutosha kusomwa kwa sauti ndani ya dakika kumi na tano, na ndivyo ulivyokusudiwa kusomwa mara ya kwanza. Kabla ya kuchambua sehemu ndogondogo, soma sura zote nne mfululizo, ikiwezekana kwa sauti. Utashangaa jinsi mantiki yake inavyojionyesha unapoisikia kama barua moja badala ya mistari iliyotawanyika.

Kisha, kwa siku tano, fuata mpango huu. Siku ya kwanza, soma Wakolosai 1:1-14 na andika maombi matatu ambayo Paulo anawaombea Wakolosai, kisha yaombee familia yako kwa maneno hayo hayo. Siku ya pili, soma Wakolosai 1:15-23 polepole, mara mbili. Hesabu ni mara ngapi maneno "vitu vyote" na "yote" yanajitokeza, kisha jiulize ni eneo gani la maisha yako ambalo bado hulijumuishi katika "yote" hiyo. Siku ya tatu, soma Wakolosai 2:6-23 na uandike orodha ya vitu ambavyo wewe binafsi unajaribiwa kuongeza kwa Kristo, iwe ni mila, hofu, sheria za kujitungia, au shinikizo la watu. Siku ya nne, soma Wakolosai 3:1-17 na chagua kitu kimoja cha kuvua na kimoja cha kuvaa wiki hii. Siku ya tano, soma Wakolosai 3:18 hadi 4:18 na uombee watu watatu walio nje ya imani, kwa kutumia maneno ya Wakolosai 4:2: "Dumuni sana katika kuomba, mkikesha katika kuomba huku na kushukuru."

Kuna njia tatu za kuongeza kina. Kwanza, soma Wakolosai sambamba na Waraka kwa Waefeso, kwa sababu nyaraka hizi mbili ni kama ndugu wawili; mistari mingi inafanana, lakini Waefeso inakazia kanisa na Wakolosai inakazia Kristo. Pili, soma Wakolosai pamoja na Filemoni, kwa sababu Onesimo anayetajwa katika Wakolosai 4:9 ndiye mtumwa aliyekimbia anayezungumziwa katika Filemoni. Ukisoma hivyo, mafundisho makubwa ya sura ya kwanza yanakuwa na mwili: ukuu wa Kristo unaharibu mipaka kati ya bwana na mtumwa. Tatu, jifunze Wakolosai 1:15-20 kwa moyo. Ni fungu gumu kidogo, lakini likikaa moyoni mwako litakuwa ngome siku ya hofu.

Ukitaka kusoma kwa kikundi, mwongozo rahisi ni kuuliza maswali matatu katika kila mkutano: Kristo anaonyeshwaje hapa? Ni uongo gani unaokemewa hapa? Ni utii gani unaotakiwa hapa? Maswali hayo yanazuia mazungumzo yasigeuke kuwa ushauri wa maadili tu, na yanaturudisha daima kwa yule anayestahili kuwa mtangulizi katika yote.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Waraka wa Wakolosai uliandikwa na nani?

Waraka unajitambulisha kama ulioandikwa na mtume Paulo pamoja na Timotheo, na mwishoni Paulo anaongeza salamu kwa mkono wake mwenyewe akiwakumbusha vifungo vyake. Baadhi ya wasomi wa kisasa wamehoji uandishi huu kwa sababu ya tofauti za mtindo wa lugha, lakini hoja hizo ni dhaifu ikizingatiwa kwamba mada mpya huzaa msamiati mpya, na kwamba majina yaliyo katika Wakolosai yanalingana kwa karibu sana na yale ya Waraka kwa Filemoni, ambao unakubaliwa kuwa wa Paulo. Kanisa la kwanza lilipokea waraka huu kama wa kitume bila mashaka.

Waraka wa Wakolosai uliandikwa lini na kutoka wapi?

Uwezekano mkubwa ni kwamba uliandikwa kati ya mwaka 60 na 62 baada ya Kristo, wakati Paulo alipokuwa kifungoni Rumi, akiwa na uhuru fulani wa kupokea wageni na kutuma wajumbe. Baadhi ya wasomi wanapendekeza Kaisaria au Efeso kama mahali pa kuandikia, lakini Rumi inaendana vizuri zaidi na hali inayoelezwa ndani ya waraka. Tikiko na Onesimo walibeba barua hii, pamoja na barua ya kibinafsi kwa Filemoni, jambo linaloonyesha kwamba nyaraka hizi mbili ziliandikwa na kutumwa wakati mmoja.

Mji wa Kolosai ulikuwa wapi?

Kolosai ulikuwa mji katika bonde la mto Likosi katika jimbo la Frigia, eneo ambalo leo ni magharibi mwa Uturuki, karibu na miji ya Laodikia na Hierapoli inayotajwa katika Wakolosai 4:13. Zamani ulikuwa kituo maarufu cha biashara ya sufu, lakini kufikia karne ya kwanza umaarufu wake ulikuwa umefifia na majirani zake walikuwa wamechukua nafasi yake. Ni jambo la kutia moyo kwamba moja ya maelezo makuu kuhusu Kristo katika Biblia yote iliandikiwa kanisa dogo katika mji uliokuwa unasahaulika.

Kwa nini Paulo aliandika waraka kwa Wakolosai?

Paulo aliandika kwa sababu Epafra, aliyelianzisha kanisa hilo, alimletea habari zenye mchanganyiko: imani na upendo wa Wakolosai ulikuwa unakua, lakini walimu fulani walikuwa wameingia wakidai kwamba imani katika Kristo haitoshi na kwamba waumini wanahitaji kuongezewa maarifa, sheria na uzoefu wa kiroho. Badala ya kubishana kwa urefu na wapinzani wake, Paulo alichagua kuinua macho ya wasomaji wake kwa Kristo, akionyesha kwamba utimilifu wote wa Mungu unakaa ndani yake na kwamba waumini wametimilika ndani yake.

Mafundisho ya uongo yaliyokuwa Kolosai yalikuwa yapi hasa?

Paulo haitaji jina la kundi fulani, lakini maonyo yake yanatupa picha ya mchanganyiko wa mambo: falsafa na mapokeo ya wanadamu, sheria za Kiyahudi kuhusu vyakula, sikukuu na sabato, ibada ya malaika pamoja na madai ya maono ya pekee, na nidhamu kali ya mwili iliyoonekana ya kiroho. Kiini cha mafundisho hayo yote kilikuwa kimoja: Kristo ni mwanzo mzuri, lakini unahitaji kitu zaidi ili kufikia ukamilifu. Jibu la Paulo ni Wakolosai 2:9-10, kwamba utimilifu wote wa Mungu umo kwake na sisi tumetimilika ndani yake.

Wakolosai 1:15 inamaanisha nini kusema Yesu ni mzaliwa wa kwanza wa viumbe vyote?

Haimaanishi kwamba Yesu aliumbwa, kwa sababu mstari unaofuata unasema wazi kuwa vitu vyote viliumbwa katika yeye, kwa njia yake na kwa ajili yake, na kwamba yeye amekuwako kabla ya vitu vyote. Katika lugha ya Biblia, cheo cha mzaliwa wa kwanza kinaonyesha hadhi, urithi na mamlaka, si tarehe ya kuzaliwa; hata Daudi, aliyekuwa mdogo kuliko ndugu zake wote, anaitwa mzaliwa wa kwanza katika Zaburi. Hivyo mstari huu unatangaza kwamba Yesu ni mrithi na Bwana wa uumbaji wote, si sehemu yake.

Kuna tofauti gani kati ya Waraka kwa Wakolosai na Waraka kwa Waefeso?

Nyaraka hizi mbili zinafanana kwa karibu sana katika msamiati na mpangilio, kiasi kwamba wengi huziita barua pacha, na pengine ziliandikwa wakati mmoja na kubebwa na mjumbe mmoja. Tofauti kuu ipo katika kitovu cha kila moja: Waefeso inakazia zaidi kanisa kama mwili wa Kristo na kusudi la Mungu la kuunganisha vitu vyote, huku Wakolosai ikikazia zaidi nafsi ya Kristo mwenyewe na kutosha kwake, kwa sababu ilikuwa inajibu tatizo maalum la walimu waliotaka kumwongezea kitu.

Wakolosai 2:16-17 inamaanisha nini kuhusu sabato na sheria za vyakula?

Paulo anasema mtu asiwahukumu waumini kuhusu vyakula, vinywaji, sikukuu, mwandamo wa mwezi au sabato, kwa sababu mambo hayo ni kivuli cha mambo yajayo, bali mwili ni wa Kristo. Hiyo haimaanishi kwamba sheria hizo zilikuwa mbaya; zilikuwa alama halisi zilizoelekeza mbele kwa Kristo. Lakini sasa kwa kuwa yule aliyekitupa kivuli amekwisha fika, kufanya alama hizo kuwa kipimo cha utakatifu ni kurudi nyuma. Uhuru huu hautupi ruhusa ya uzembe; unatupeleka kwa Kristo mwenyewe kama kitovu cha ibada yetu.

Mstari muhimu zaidi katika Wakolosai ni upi?

Wasomaji wengi huchagua Wakolosai 1:18, unaosema kwamba Kristo ni kichwa cha kanisa na mzaliwa wa kwanza katika wafu ili awe mtangulizi katika yote, kwa sababu mstari huo unakamata kusudi la waraka mzima. Wengine huchagua Wakolosai 2:9-10, unaotangaza kwamba utimilifu wote wa Mungu unakaa ndani yake kwa jinsi ya kimwili na kwamba sisi tumetimilika ndani yake. Kwa maisha ya kila siku, Wakolosai 3:1 na Wakolosai 3:12 ndiyo mistari inayokumbukwa zaidi, kwa sababu inageuza mafundisho hayo kuwa tabia.

Waraka wa Wakolosai una sura ngapi?

Waraka una sura nne na jumla ya mistari tisini na tano, kwa hiyo unaweza kusomwa kwa sauti kwa muda wa dakika kumi na tano hivi. Ingawa ni mfupi, unabeba moja ya maelezo mazito kabisa kuhusu nafsi ya Kristo katika Agano Jipya, hasa katika Wakolosai 1:15-20. Urefu wake mfupi ni baraka kwa msomaji, kwa sababu unaruhusu kusomwa mara nyingi mfululizo hadi mtiririko wa hoja za Paulo uingie moyoni na uanze kuonekana katika maamuzi ya kila siku.

Maneno "Kristo ndani yenu, tumaini la utukufu" yanamaanisha nini?

Maneno haya, yanayopatikana katika Wakolosai 1:27, ndiyo kilele cha siri ambayo Paulo anasema ilifichwa kwa vizazi vingi na sasa imefunuliwa. Siri hiyo si fundisho la siri kwa wachache, bali ni ukweli wa kushangaza kwamba Kristo anakaa ndani ya watu wa mataifa yote kwa Roho wake. Kukaa kwake ndani yetu ndiko msingi wa tumaini letu la utukufu ujao, kwa sababu uhakika wetu haujengwi juu ya hisia zetu wala mafanikio yetu ya kiroho, bali juu ya uwepo wake wa kweli ndani yetu.

Waraka wa Wakolosai unafundisha nini kuhusu maisha ya familia?

Katika Wakolosai 3:18 hadi 4:1, Paulo anatoa maagizo mafupi kwa wake, waume, watoto, wazazi, watumwa na mabwana, na kila agizo linaambatana na maneno "katika Bwana" au "kwa Bwana." Hilo ndilo jambo la msingi: mahusiano ya nyumbani si eneo tofauti na imani, bali ni mahali pa kwanza pa kuonyesha ukuu wa Kristo. Waume wanaagizwa kupenda bila uchungu, wazazi kutowachokoza watoto wao, na watumishi kufanya kazi kwa moyo, kwa sababu wanamtumikia Bwana Kristo mwenyewe.

Kwa kuhitimisha

Shida ya Kolosai haikuwa watu waliomkataa Yesu. Ilikuwa watu waliompenda Yesu na bado wakahisi hatoshi. Ndiyo maana waraka huu ni wa kisasa kiasi hiki. Wengi wetu hatujaribiwi kumwacha Kristo; tunajaribiwa kumwongezea. Tunaongeza hofu zetu, mila zetu, sheria tulizojitungia, na kiu yetu ya uzoefu wa kipekee, kisha tunashangaa kwa nini hatuna amani. Paulo anatuambia kwa upole na kwa nguvu: huna haja ya nyongeza; una Kristo.

Soma tena Wakolosai 1:15-20 kesho asubuhi, polepole, kama maombi. Kisha soma Wakolosai 2:6 na uamue kutembea leo jinsi ulivyoanza, kwa imani tupu. Kisha fungua Wakolosai 3:12 na uvae nguo moja mpya, pengine uvumilivu kwa mtu unayeishi naye. Na usisahau Wakolosai 4:2, ambapo yote yanashuka hadi magoti: dumu katika maombi, kesha, na shukuru.

Kama ungependa kuendelea, soma Waraka kwa Filemoni mara tu baada ya Wakolosai, kisha Waefeso. Utaona jinsi Kristo aliye mkuu juu ya vitu vyote anavyoingia hadi ndani ya nyumba yako, na kukaa pale kama mtangulizi katika yote.

Shiriki ukurasa huu

Saidia kueneza injili. Mtumie mtu maelezo haya ambaye anaweza kutiwa moyo nayo.

WhatsApp Email Facebook X / Twitter
Mstari wa kila siku

Kifungu na tafakari katika kikasha chako kila asubuhi

Kila asubuhi utapokea kifungu cha Biblia pamoja na tafakari fupi ili kuanza siku yako. Tayari 6.321 watu wanasoma pamoja.

Kwanza utapokea barua pepe ya uthibitisho. Unaweza kujiondoa wakati wowote kwa mbofyo mmoja.

Ukuta wa maarifa

Ni nini kinachokugusa katika Maandiko? Tunaweza kukuombea nini? Tunaweza kumshukuru Mungu kwa nini?

Funuo Uhariri tarehe Marko 6:53

Walipokwisha kuvuka, walifika nchi ya Genesareti, wakatia nanga." Walikuwa wameelekea Bethsaida, lakini upepo ukawapeleka mahali pengine. Nawe pengine umefika mahali…

Funuo Uhariri tarehe Ayubu 37:11

Naam, hulilemea wingu zito kwa unyevu; hulitawanya wingu la umeme wake." Elihu anamwonyesha Ayubu mawingu: yanaonekana mazito kwa sababu Mungu…

Sala Uhariri tarehe Hesabu 21:31

Baba, baada ya safari ndefu uliwapa watu wako mahali pa kukaa. Nami nakuomba unipe utulivu moyoni, mahali ninapojua ni pangu…

Shukrani Uhariri tarehe Wafilipi 4:18

Asante kwa kutosheleza hata nikajazwa tele, na kwa watu uliowatuma wanibebe kwa ukarimu wao. Asante kwamba zawadi zetu ndogo huwa…

Funuo Uhariri tarehe Isaya 60:11

Katika miji ya kale, kufunga malango usiku lilikuwa jambo la lazima, kwa sababu ya hofu ya adui. Lakini Mungu anasema,…

Funuo Uhariri tarehe Yoshua 6:11

Siku ya kwanza: "likizunguka mara moja; kisha wakaingia kambini, wakalala kambini." Hakuna ukuta ulioanguka. Hakuna kilichobadilika. Waliyozunguka tu, wakarudi, wakalala.…

Angalizo: Faith.network hutumia mifumo otomatiki ya lugha kuandaa mafunzo ya Biblia na tafakari. Maudhui yote yanatokana na maandiko ya Biblia yenyewe na hukaguliwa kila siku na mfumo huru wa udhibiti wa ubora: sampuli za nasibu kutoka kila tovuti ya lugha hupimwa kwa uaminifu kwa Maandiko, unukuzi sahihi wa Biblia, lugha na uwazi, na matokeo huchapishwa bila kuhaririwa. Hata hivyo, hakuna maelezo yasiyo na dosari na makosa yaweza kutokea. Hakuna kilicho katika jukwaa hili kinachochukuliwa kama ushauri wa kitaalamu, na hakuna haki zinazoweza kupatikana kutokana na maudhui yake. Daima linganisha unachosoma na Biblia yenyewe, na tumia Faith.network kama nyongeza kwa mafunzo yako binafsi ya Biblia, sala na maisha ya jumuiya ya kanisa lako, si mbadala wake. Kanusho letu kamili na Masharti ya Matumizi yanatumika. Tazama ukaguzi wetu wa ubora wa kila siku

© 2026 Faith.Network. Haki zote zimehifadhiwa.

Faith.network ni huduma ya Faith.network · KvK 84972599 · connect@faith.network

Imewezeshwa na washirika wetu
Kampuni?