Exodo 34:6

Ang Teksto

Matapos ang ginintuang guya, pinaputol ng Panginoon kay Moises ang dalawang bagong tipak ng bato at ipinatawag siyang mag-isa sa tuktok ng Sinai, walang kahit isang hayop na nanginginain sa paanan ng bundok. Bumaba si Yahweh sa ulap, tumayo kasama si Moises, at ang ginawa niya roon ay hindi pagbibigay muna ng utos kundi pagbigkas ng kaniyang sariling pangalan. Dumaan siya sa harap ni Moises at inihayag: "Yahweh, Yahweh, ang Diyos ay maawain at mapagbigay-loob, hindi madaling magalit, at nag-uumapaw sa katapatan ng tipan at mapagkakatiwalaan." Sa madaling salita: bago pa man maibalik ang mga utos sa bato, ipinaliwanag muna ng Diyos kung sino siya sa isang bayang kakasuway pa lamang sa kaniya.

Ang Puso ng Teksto

Dito nagsasalita ang Diyos tungkol sa kaniyang sarili, at ang sinabi niya ay naging pinakamadalas ulitin na pangungusap tungkol sa kaniya sa buong Lumang Tipan. Inaawit ito ng mga salmista, sinisipi ng mga propeta, at ibinabato pa nga ni Jonas pabalik sa Diyos bilang reklamo nang maawa ang Panginoon sa Nineve; alam niya ang linyang ito at galit siya dahil totoo ito. Iyan ang timbang ng talata: hindi ito isang magandang pagkakataong pampuri lamang kundi ang opisyal na pagpapakilala ng Diyos sa kaniyang bayan. At pansinin kung kailan ito binigkas. Hindi matapos ang isang tagumpay o isang panahon ng katapatan, kundi sa pinakamababang punto ng Israel. Ang awa ay hindi gantimpala sa pagbabago; ito ang pundasyong pinagtatayuan ng pagbabago.

Ang Sinulid na Nag-uugnay

Ang linyang ito ay hindi nanatili sa Sinai. Dinala ito ng Israel sa kanilang mga awit at panalangin, lalo na sa panahon ng pagkatapon, nang kailanganin nilang paalalahanan ang Diyos ng kaniyang sariling pagpapakilala. Pero may bitak sa gitna nito na hindi maitatago. Sa mismong susunod na hirit, sinabi ng Panginoon na siya ay "nagpapatawad sa mga kasamaan, mga pagsuway at mga pagkakasala. Pero gagawin niyang walang kasalanan ang nagkasala." Paano kapwa? Hindi ito sinasagot ng Exodo. Nanatili itong bukás na sugat sa teksto hanggang sa isang Hapon sa labas ng Jerusalem. Kaya nga nang isulat ni Juan ang tungkol sa Salitang nagkatawang-tao, sinabi niyang puspos ito ng biyaya at katotohanan: ang mismong pares na binigkas dito, hesed at emet, pagmamahal sa tipan at pagiging mapagkakatiwalaan, ngayon ay may mukha na at may dugong nabubo.

Ang Salamin

May isang linya rito na tumatama nang tahimik: "hindi madaling magalit." Sa Hebreo, mabagal ang hininga ng Diyos bago siya sumiklab. Karamihan sa atin ay may isang taong kabaligtaran ang trato natin, isang asawa, isang anak na tinedyer, isang katrabahong paulit-ulit na nagkakamali sa parehong bagay. Mabilis ang ating hininga sa kanila. At napapansin mo rin siguro na ang mga taong pinakamabilis nating pagalitan ay ang mga taong alam nating hindi tatakas. Ang Diyos ay kakabasag pa lamang ng tipan ng Israel, at ang una niyang sinabi ay hindi paalala ng kanilang pagkakasala kundi ang kaniyang pangalan. Ngayon: isulat sa isang papel ang pangalan ng isang taong madalas kang mainis, at malakas na bigkasin sa kaniyang pangalan ang linyang "maawain at mapagbigay-loob, hindi madaling magalit." Isang pangalan lamang, isang beses.

Ang mga Unang Nakinig

Ang mga unang nakarinig nito ay mga taong kagagawa pa lamang ng ginintuang guya at umaasang mamamatay. Alam nilang karapat-dapat silang iwanan. Sa mundo nila, ang pangalan ng isang diyos ay isang kasangkapan: kapag alam mo ang pangalan, may hawak kang gamit laban sa kaniya. Pero dito ay walang nagnakaw ng pangalan; ang Diyos mismo ang nagbigkas nito nang malakas sa harap ni Moises. At napansin nila ang isang hindi pantay na bilang: ang katapatan ay para sa "libu-libong mga salinlahi," ang parusa ay hanggang "pangatlo at pang-apat." Hindi iyon pare-pareho. Para sa isang bayang natatakot sa bigat ng kanilang kasalanan, iyon ang mensahe: mas mahaba ang alaala ng kaniyang awa kaysa sa alaala ng kaniyang galit.

Ang Pangunahing Tauhan

Pansinin ang galaw: "Dumaan si Yahweh sa kaniya." Hindi siya tumayong parang monumento para pagmasdan. Siya ang kumikilos, siya ang dumaraan, siya ang nagsasalita habang ang tao ay nakatayo lang sa bitak ng bato. At ang Diyos na nagpapakilalang maawain ay ang ding Diyos na ilang talata lang ang layo ay nagsabing ang kaniyang pangalan ay "Mapanibugho." Hindi magkasalungat ang dalawa. Ang kabaligtaran ng selos ay hindi kahinahunan kundi kawalang-pakialam. Ang Diyos na tatanggap ng pagtataksil nang walang sakit ay isang Diyos na hindi talaga nagmamahal. Ang mabagal na galit ay mabagal nga, pero galit pa rin ito; at iyon mismo ang patunay na hindi siya nag-aatubiling magmahal nang may panganib.

Ang Detalye

Ang unang salitang ginamit niya sa kaniyang sarili ay "maawain," rakhum sa Hebreo, at ang ugat nito ay rekhem, ang sinapupunan. Hindi ito patay na metapora para sa mga unang nakarinig. Ang tunog nito ay panloob na kilos, ang kirot ng isang ina kapag umiiyak ang kaniyang anak sa kabilang silid. At ito ang unang salitang pinili ng Diyos matapos ang guya. Hindi "makatarungan," hindi "banal," kundi ang salitang nanggagaling sa tiyan. May mga pagkakataong gusto nating maging malinis at malinaw ang Diyos, isang hukom na may balanse. Pero ang pinili niyang ihayag tungkol sa kaniyang sarili ay mas gulo kaysa roon, mas pisikal, mas malapit sa laman: isang Diyos na kinikirot para sa kaniyang bayan.

Pagninilay

Kung ang Diyos ang nagpakilala sa kaniyang sarili bago humingi ng anuman, bakit mas madalas nating sinisimulan ang ating panalangin sa ating mga pagkukulang kaysa sa kung sino siya?

Saan sa iyong buhay mo ipinapamuhay ang bilang na "pangatlo at pang-apat na salinlahi" at kinalimutan ang "libu-libong mga salinlahi"?