Ano ang Sabi ng Bibliya Tungkol sa Galit?

Panimula

Alas-sais ng umaga, nagmamadali na ang lahat, at nabuhos ng bata ang gatas sa sahig. Hindi naman talaga tungkol sa gatas ang sumunod na nangyari. Tumaas ang boses mo, may nasabi kang hindi mo naman gustong sabihin, at pagkatapos ay naiwan kang nakatitig sa pinto na kasasara pa lang, iniisip kung bakit may bulkan palang nakatago sa dibdib mo na hindi mo alam na naroon.

Marahil hindi gatas ang sa iyo. Marahil ito ay mensahe sa trapiko, komento ng biyenan, pangalan ng taong matagal mo nang ipinagdarasal na makalimutan. Pero kilala mo ang pakiramdam: ang biglaang init, ang panginginig ng kamay, ang panloob na hukumang agad na nagpapataw ng hatol.

Ang tanong na madalas nating dalhin sa Bibliya ay, "Paano ko mapipigilan ang galit ko?" Pero may mas malalim na tanong ang Kasulatan na gustong itanong muna sa atin. Sa pahinang ito, matutuklasan mo kung ano talaga ang galit sa paningin ng Diyos, bakit hindi ito basta masamang damdamin na dapat tanggalin, at saan ito tuluyang nalulutas.

Ang tuon ng gabay na ito

Hindi ko tatratuhin ang galit bilang isang depektong dapat patayin. Tatratuhin ko ito bilang alarma. Ang galit ay hindi ang pangunahing problema; ito ang ilaw sa dashboard na nagsasabing may isang bagay na itinuturing mong sagrado na nilabag. Kaya ang tanong ay hindi lamang "paano ko ito pipigilan" kundi "ano ang sinasabi nito tungkol sa kung ano ang sinasamba ko?"

At may pangalawang haligi ang gabay na ito: ang tanging dahilan kung bakit ligtas nating maibibitaw ang ating galit ay dahil may isang galit na hindi kailanman nagkamali, at ang galit na iyon ay nabuhos na sa krus. Ang pagpapatawad ay hindi pagsasabing walang nangyari. Ito ay paglipat ng kaso sa Hukom na hindi nagkakamali.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa galit?

Kapag binuklat mo ang Kasulatan, agad mong mapapansin na hindi ipinagbabawal ng Diyos ang galit bilang damdamin. Siya mismo ay naglalarawan sa sarili bilang may galit, at kasabay nito ay bilang "hindi madaling magalit." Sa Exodo 34:6, nang ipinahayag ng Diyos ang kaniyang pangalan kay Moises, sinabi niya: "Ako ang Panginoon, ang mahabagin at mapagmahal na Diyos, hindi madaling magalit, tapat at hindi nagbabago ang pag-ibig." Pansinin ang pananalita: hindi "walang galit," kundi "hindi madaling magalit." May pagitan sa pagitan ng paglabag at ng pagsiklab. Ang pagitang iyon ay tinatawag na pasensya, at iyon ang isa sa mga pinaka-banal na katangian ng Diyos.

Dito nagsisimula ang pagkakaiba natin sa kaniya. Hindi masama ang galit mo dahil galit ka; madalas ay masama ito dahil mabilis ka, mali ang timbang mo, at ikaw ang nagpapatawad at naghahatol sa sarili mong kaso.

Kaya sinasabi ng Santiago 1:19: "Mga minamahal kong kapatid, tandaan ninyo ito! Maging handa ang bawat isa sa pakikinig, huwag padalus-dalos sa pagsasalita, at huwag magagalitin." Hindi sinabi ni Santiago na huwag magalit kailanman. Sinabi niya: huwag magagalitin, huwag mabilis. Pinapabagal niya ang timing natin, dahil ang galit na walang pasensya ay palaging nagiging paghatol na walang ebidensya. At ang susunod na talata ang nagbibigay ng dahilan: ang galit ng tao ay hindi nakakamit ng katuwiran ng Diyos.

Si Pablo naman ay sumipi sa Mga Awit at sinabi sa Efeso 4:26: "Kung kayo'y magalit, huwag kayong magkasala, at huwag ninyong hayaang lumubog ang araw na kayo'y galit pa." Dalawang bagay ang ginagawa ng talatang ito nang sabay. Una, kinikilala nito na may galit na hindi kasalanan. Pangalawa, naglalagay ito ng takdang oras. Ang galit ay panauhin na puwedeng dumaan, pero hindi puwedeng magpalipas ng gabi. Kapag pinatulog mo ito, sa umaga ay hindi na ito galit; naging sama ng loob na ito, at ang sama ng loob ay umuupa ng kuwarto sa puso mo.

Ganito rin ang Mga Awit 37:8: "Ang galit ay iwasan mo, ang poot ay talikuran, huwag kang mainip, at baka ikaw ay magkasala." Nasa gitna ito ng isang awit tungkol sa mga masasamang tao na parang sumasagana. Ang galit na pinag-uusapan dito ay ang galit sa kawalang-katarungan, at ang sinasabi ng salmista ay hindi "huwag kang magmalasakit" kundi "huwag kang maging hukom." Ang pag-uusig sa sarili mong hustisya ang magtutulak sa iyo sa kasalanan.

Sa praktikal na antas, ganito ang sabi ng Kawikaan 15:1: "Ang malumanay na sagot ay nakapapawi ng poot, ngunit ang nakasasakit na salita ay nakapagpapaalab ng galit." Narito ang isang katotohanang napakasimple at napakabihirang gamitin: hindi lamang tungkol sa nararamdaman mo ang galit, kundi tungkol din sa kung paano mo pinapakain ang galit ng iba. Isang pangungusap ang pagitan ng apoy at ng tubig.

At pagkatapos ay dumarating ang Colosas 3:8 na parang pagtatapon ng maruming damit: "Ngunit ngayon, iwaksi na ninyo ang lahat ng ito: galit, poot, masasamang hangarin, paninirang-puri, at malalaswang pananalita." Hindi ito tungkol sa pagsupil ng damdamin; ito ay tungkol sa paghuhubad. Ang mga salitang ginamit ni Pablo ay parang kasuotan ng lumang pagkatao, at ang punto niya ay hindi "magpigil ka" kundi "hindi na iyan ang sukat mo."

Kaya narito ang kabuuan: kinikilala ng Bibliya ang galit bilang tunay at minsan ay tama; binabantayan nito ang bilis nito, ang haba nito, at ang dila nito; at sa huli, tinatawag tayo nitong ibigay ang hukumang hawak natin sa kamay ng Diyos.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Sa ikaapat na kabanata pa lang ng Bibliya ay may galit na. Nainis si Cain nang hindi tinanggap ang kaniyang handog, at ang Diyos mismo ang lumapit sa kaniya na parang doktor sa alarma: "Bakit ka galit? Bakit nakasimangot ka?" Pagkatapos ay binigyan siya ng babala tungkol sa kasalanang nakaabang sa pintuan na gustong maghari sa kaniya. Ang unang pagpatay sa Kasulatan ay hindi nagsimula sa armas kundi sa hindi pinansing galit. Mula noon, ang tema ay hindi na humihinto.

Nakita natin si Moises na pinalad na makita ang kaluwalhatian ng Diyos, pero nawalan ng pribilehiyong makapasok sa Lupang Pangako dahil sa isang sandali ng pagsabog sa Meriba, kung saan hinampas niya ang bato at tinawag na mga suwail ang bayan. Nakita natin si Saul na hinahabol si David dahil sa inggit na naging poot. Nakita natin si Jonas na nakaupo sa labas ng Nineve, galit na galit dahil naawa ang Diyos sa mga taong inaasahan niyang parusahan, at tinanong siya ng Diyos ng isa sa pinakamatalim na tanong sa buong Bibliya: "Tama bang magalit ka?"

Pero may ibang uri ng galit din sa Lumang Tipan, at hindi ito maliit na tema. Ang galit ng Diyos laban sa pang-aapi, sa pagsamba sa diyos-diyosan, sa pang-aabuso sa mahihirap, ay inilalarawan nang paulit-ulit. At hindi ito pabigla-bigla o pabalik-balik na pagsumpong. Ang Mga Awit 103:8-9 ay nagsasabing "Mahabagin at mapagmahal ang Panginoon, hindi madaling magalit at sagana sa pag-ibig. Hindi siya laging nagsasaway, hindi nagtatanim ng galit magpakailanman." Ang galit ng Diyos ay may hangganan; ang kaniyang pag-ibig ay wala.

Pagdating sa Bagong Tipan, dinadala ni Jesus ang tema sa puso mismo. Sa Mateo 5:22 ay sinabi niya: "Ngunit sinasabi ko sa inyo, ang mapoot sa kaniyang kapatid ay mananagot sa hukuman; ang humamak sa kaniyang kapatid ay mananagot sa Sanedrin; at ang magsabi sa kaniyang kapatid, 'Ulol ka!' ay nanganganib na mapasok sa apoy ng impiyerno." Hindi niya pinalalambot ang utos laban sa pagpatay; pinapalalim niya ito. Sinasabi niyang ang galit na nagpapababa ng halaga ng tao ay may parehong ugat ng pagpatay, dahil pareho silang nagsasabing "mas mabuti kung wala ka."

At narito ang nakakagulat: ang parehong Jesus ay nagalit. Sa Marcos 3:5 ay tiningnan niya nang may galit ang mga Pariseo na mas inaalala ang patakaran kaysa sa lalaking tuyot ang kamay, "at nalungkot siya dahil sa katigasan ng kanilang puso." Itinaob niya ang mga mesa sa templo. Kaya hindi ang kawalan ng galit ang kabanalan. Ang kabanalan ay galit na tama ang pinagtutuunan, tama ang panahon, at wala sa sariling interes.

Saan ito nagtatagpo? Sa krus. Doon, ang lahat ng tamang galit ng Diyos laban sa kasamaan at ang lahat ng maling galit ng tao ay nagkrus sa iisang punto. Ang mga sumisigaw ng "Ipako siya" ay galit ng tao sa pinakamarahas nitong anyo. At ang nangyari sa krus ay ang pagsalo ni Cristo sa hustisyang nararapat sa atin. Sinasabi ng 1 Pedro 2:23 na nang siya ay inalipusta, hindi siya gumanti; "ipinagkatiwala niya ang kaniyang sarili sa Diyos na humahatol nang matuwid." Iyan ang modelo at iyan ang kapangyarihan: hindi niya pinigilan ang hustisya, inilipat niya ito.

Sa Pahayag, ang galit ng Kordero ay ganap nang inihahayag, at ang lahat ng kawalang-katarungan sa kasaysayan ay tatanggap ng tamang hatol. Ang katotohanang iyon ang nagpapalaya sa atin ngayon na huwag nang mangolekta ng utang na hindi natin kayang timbangin.

Ang krus ang tanging lugar kung saan ligtas na ibinababa ang galit.

Mga karaniwang maling akala

Ang unang maling akala ay ito: masama ang lahat ng galit, kaya ang mabuting Kristiyano ay walang galit. Maraming tao ang lumaki sa ganitong pag-iisip, at ang resulta ay hindi kabanalan kundi pagkukunwari. Pinapangiti nila ang mukha habang kumukulo ang loob. Pero sinabi mismo ng Efeso 4:26 na "Kung kayo'y magalit, huwag kayong magkasala," na nangangahulugang may espasyo ang galit na hindi kasalanan. At hindi natin matatawag na makasalanan si Jesus nang itaob niya ang mga mesa. Ang galit ay bahagi ng larawan ng Diyos sa atin: ang kakayahang tumugon sa mali. Ang nasira ay hindi ang kakayahan kundi ang kalibrasyon. Kapag sinupil mo lang ang galit nang hindi mo ito dinadala sa Diyos, hindi ito nawawala; lumulubog lang ito at lumalabas bilang pagiging malamig, sarkasmo, o sakit sa katawan.

Ang pangalawang maling akala ay ang kabaligtaran: kung tunay ang galit ko, ibig sabihin ay tama ako. Ito ang pinakamapanlinlang, dahil ang galit ay dumarating na may kasamang kasiguruhan. Pakiramdam mo ay hukom ka sa sandaling iyon, hindi partido. Pero ipinapaalala ng Kawikaan 14:29 na ang mabagal magalit ay may dakilang pang-unawa, samantalang ang mainitin ang ulo ay nagtataas ng kamangmangan. Kaya nga sinasabi ng Santiago 1:19 na dapat tayong "handa sa pakikinig" bago magsalita. Ang galit ay bihirang may buong impormasyon. Kadalasan, may hawak itong kalahati ng kuwento at nagsasalita na parang buo na.

Ang pangatlong maling akala ay ang pagpapatawad ay pagsasabing okay lang ang nangyari. Hindi ito ang itinuturo ng Kasulatan. Sinasabi ng Roma 12:19: "Mga minamahal, huwag kayong maghiganti; ipaubaya ninyo iyon sa poot ng Diyos. Sapagkat nasusulat, 'Akin ang paghihiganti; ako ang maniningil,' sabi ng Panginoon." Pansinin: hindi binabawasan ni Pablo ang bigat ng pagkakasala. Inilipat niya ang jurisdiksyon. Ang pagpapatawad ay hindi pagsasabing walang utang; ito ay pagsasabing hindi ako ang kokolekta. At iyon ang pinakapraktikal na bunga ng krus. Kaya mong bitawan ang kaso dahil hindi ito mawawala; dadalhin ito sa hukumang hindi nasusuhulan.

Ang pang-apat na maling akala ay ang galit ng Diyos ay pagsumpong, kabaligtaran ng kaniyang pag-ibig. Marami ang nag-iisip na may dalawang Diyos: ang galit na Diyos ng Lumang Tipan at ang mapagmahal na Jesus ng Bagong Tipan. Pero ang galit ng Diyos ay hindi kabaligtaran ng kaniyang pag-ibig; ito ang anyo ng kaniyang pag-ibig kapag ang minamahal niya ay sinisira. Ang ama na walang anumang reaksyon sa pang-aabuso sa anak niya ay hindi mas mapagmahal; mas walang pakialam lang. Sinasabi ng Nahum 1:3 na ang Panginoon ay "hindi madaling magalit ngunit dakila ang kapangyarihan," at nasa parehong teksto ang pagiging kanlungan niya sa panahon ng kagipitan. Ang galit na walang pag-ibig ay karahasan; ang pag-ibig na walang galit ay pagwawalang-bahala. Sa Diyos, hindi sila naghihiwalay.

Isabuhay ito ngayon

Simulan natin sa alarma. Sa susunod na sumiklab ka, huwag mo munang tanungin ang sarili mo kung tama ka. Tanungin mo ito: "Anong bagay na mahalaga sa akin ang naramdaman kong nilabag?" Minsan ang sagot ay marangal: nilapastangan ang asawa ko, pinagsamantalahan ang mahina, sinira ang pangako. Minsan ang sagot ay nakakahiya: hindi ako napansin, hindi nasunod ang gusto ko, naabala ang komportableng umaga ko. Parehong mahalagang malaman. Ang galit ay isang mahusay na pulis pero isang masamang hukom; hayaan mong magsalita siya bilang saksi, huwag bilang hurado.

Pangalawa, gamitin ang oras bilang disiplina. Ang Efeso 4:26 ay nagbibigay ng deadline, hindi ng pagbabawal. Kaya may dalawang praktikal na bersyon nito. Kung maliit ang bagay, lumipas na ito bago matapos ang araw. Kung malaki, huwag mong hayaang lumubog ang araw na hindi mo pa naiuusap, kahit na sabihin mo lang, "Nasaktan ako, pag-usapan natin bukas kapag mahinahon na ako." Hindi pagtakas ang pagpapaliban; pagtakas ang katahimikang tatagal ng apat na taon.

Pangatlo, pag-aralan ang unang pangungusap. Ang Kawikaan 15:1 ay nagsasabing may kapangyarihan ang tono mo sa temperatura ng kuwarto. Kaya bago ka sumagot sa mensahe, sa anak, sa katrabaho, piliin mo nang maaga ang unang anim na salita. Maaaring "Baka may hindi ako naiintindihan, paki-paliwanag." Maaaring "May punto ka diyan." Ito ay hindi kaduwagan; ito ay pamamahala sa apoy.

Pang-apat, mag-ingat sa mga lugar kung saan madalas lumabas ang galit nang hindi mo napapansin. Sa pera, lumalabas ito bilang akusasyon. Sa katawan, lumalabas ito bilang hindi pagkakatulog at paninikip ng dibdib. Sa pagiging magulang, lumalabas ito bilang pagpapahiya. Sa panalangin, lumalabas ito bilang katahimikan sa Diyos. Dalhin ang pangalan ng tao sa panalangin, hindi para ipagdasal na magbago siya sa paraang gusto mo, kundi para maibitaw mo ang hawak mong kaso.

At panlima, matutong magalit sa tamang bagay. Ang pinakamalalim na problema ng marami sa atin ay hindi labis na galit kundi maling galit: nagngangalit sa bumangga sa sasakyan natin, pero walang anumang reaksyon sa pang-aapi sa paligid. Hilingin mo sa Diyos na ilipat ang alarma mo sa mga bagay na nagpapalungkot sa kaniya.

Ang Salamin

Alam mo kung saan ka nagkukulong. Alam mo kung sino ang hindi mo matawagan. Alam mo kung bakit biglang lumalamig ang boses mo kapag nabanggit ang isang pangalan sa hapag.

Gusto kitang tanungin nang tapat: ilang taon mo nang hinahatid ang kasong iyan sa sarili mong korte, umaasang balang araw ay may lalabas na hatol na magpapagaan sa iyo? Ang totoo, hindi ito gumagana. Ang paghihiganti, kahit ang tahimik na uri, ay parang kumikita ng interes sa sarili mong puso. Ang taong galit ka ay marahil ay natutulog nang mahimbing; ikaw ang gising.

At may mas mabigat pa. Minsan ang galit mo ay hindi sa tao kundi sa katawan mong hindi gumagaling, sa buwanang suweldong laging kulang, sa mga taong nagkaroon ng pamilyang hindi mo nakuha, sa Diyos na hindi sumagot noong kailangang-kailangan mo. Hindi mo iyon sinasabi nang malakas dahil parang hindi iyon maka-Diyos. Pero kilala ka ng Diyos na iyon. Puno ang Mga Awit ng mga taong nagsasalita sa kaniya nang buong lakas. Hindi siya nasasaktan ng katapatan mo; ang pakunwaring kapayapaan ang hindi makalalapit sa kaniya.

Narito ang pumapalaya. Hindi ka hinihiling na magkunwaring hindi masakit. Hinihiling kang tingnan ang isang lalaking nakapako sa kahoy, na may lahat ng karapatang gumanti at hindi gumanti, dahil ipinagkatiwala niya ang kaniyang sarili sa Diyos na humahatol nang matuwid. Kung kaya niyang gawin iyon para sa iyo, habang ikaw pa ang nasa maling panig, kaya mo ring ibaba ang hawak mong bato.

Hindi ito mangyayari sa isang gabi. Pero puwede itong magsimula ngayon, sa isang pangungusap na pinakawalan sa panalangin: "Panginoon, pagod na akong maging hukom. Ibinibigay ko na sa iyo ito."

Ang hindi mo napatawad ay hindi ka iniiwan; sumasakay ito.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Nauunawaan ng mga bata ang galit nang mas maaga kaysa sa akala natin. Nararamdaman nila ito bago nila ito mapangalanan, at nakikita nila ito sa atin bago pa nila ito makilala sa sarili nila. Kaya ang pinakamahalagang unang hakbang ay hindi pagsasabing "masama ang magalit," kundi pagbibigay ng pangalan: "Mukhang galit ka. Okay lang na sabihin mo kung ano ang nararamdaman mo."

Para sa mas maliliit, maganda ang larawan ng alarma o doorbell. Kapag tumutunog ang doorbell, hindi iyon ang bisita; senyales lang iyon na may dumating. Ganoon din ang galit: senyales lang ito na may hindi tama sa paningin mo. Ang tanong ay hindi "paano ko ito papatayin" kundi "ano ang gagawin ko ngayong narinig ko ito?" Maaari mong ikuwento si Cain at ang tanong ng Diyos sa kaniya, "Bakit ka galit?", at ipakita na ang Diyos ay unang nakikipag-usap bago manghusga.

Para sa mas malalaki, puwedeng ipasok ang Santiago 1:19 bilang tatlong simpleng kilos: mabilis makinig, mabagal magsalita, mabagal magalit. Ipakita rin sa kanila na nagalit si Jesus sa templo, para hindi nila isipin na ang pagiging mabuti ay pagiging walang damdamin. Ang hindi pagsasabi nito ay nagtuturo sa mga bata na itago ang galit nila, at ang itinago ay lumalaki.

Ang pinakamalakas na aralin ay hindi sa salita kundi sa paghingi mo ng tawad sa kanila kapag sumobra ka. Doon nila unang nakikita ang ebanghelyo.

May mga partikular na paliwanag kami na nakaayon sa iba't ibang edad: para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim na taon, para sa mga batang pito hanggang labindalawa, at para sa mga tinedyer na labindalawang taon pataas. Iba't iba ang antas ng larawan, tanong, at pag-uusap na kasama sa bawat isa.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Kung may isang bagay kang dadalhin mula sa pahinang ito, sana ay ito: ang galit mo ay hindi ang kaaway na dapat mong patayin, at hindi rin ito ang hukom na dapat mong sundin. Ito ay alarma. Nagsasabi itong may bagay na itinuturing mong sagrado at naramdaman mong nilabag. Ang tanong na dapat mong dalhin sa Diyos ay hindi lang "paano ko ito pipigilan" kundi "ano ang sinasabi nito tungkol sa kung ano ang pinakamahalaga sa akin, at tama ba iyon?"

At sana ay dalhin mo rin ang pangalawang bagay. Ang dahilan kung bakit kaya mong ibaba ang kaso mo ay hindi dahil hindi mahalaga ang sakit mo. Mahalaga ito, at hindi ito malilimutan ng Diyos. Kaya mong ibaba ito dahil may isang galit na ganap na matuwid, at ang galit na iyon ay nabuhos na sa isang krus para sa iyo.

Kung nais mong ipagpatuloy ito, magandang simulan sa Efeso 4:25-32 nang buo, pagkatapos ay Santiago 1:19-21, at tapusin sa Mga Awit 37 na binabasa nang mabagal. At habang binabasa mo, isulat ang isang pangalan o isang sitwasyon na ayaw mong isulat. Doon kadalasan nagsisimula ang kalayaan.

Hindi mo kailangang maging hukom; mayroon nang isa.