Wakolosai 1:18

Maandiko

Katika sentensi moja fupi Paulo anaweka Kristo mahali pa kichwa: "Na yeye ndiye kichwa cha mwili yaani kanisa, yeye ni mwanzo na mzaliwa wa kwanza kutoka miongoni mwa wafu, hivyo, ana nafasi ya kwanza miongoni mwa vitu vyote." Mstari huu unasema mambo matatu yanayofungamana. Kwanza, kuna kiungo hai kati ya Kristo na kanisa, kiungo cha kichwa na mwili, si cha mwenyekiti na kamati. Pili, ufufuo wake ni mwanzo, mlango uliofunguliwa ambao wengine watapita. Tatu, kwa sababu ya hayo mawili, hana nafasi ya heshima tu, ana nafasi ya kwanza katika kila kitu kilichopo, mbinguni na duniani, kazini na nyumbani.

Kiini

Neno "kichwa" halikuwa neno la sifa tupu kwa wasomaji wa kwanza; lilimaanisha chanzo cha uhai na mwelekeo. Mwili hauamui wenyewe unakokwenda. Hapo kuna ukali ambao tunapenda kuupitia kwa haraka: kama Kristo ni kichwa, basi mwili hauna haki ya kujadiliana na kichwa kuhusu ratiba, bajeti, ndoa, au maadui. Na Paulo anaunganisha mamlaka haya moja kwa moja na ufufuo. Yesu si mzaliwa wa kwanza kutoka kwa wafu kwa bahati; kwa kufufuka amethibitisha kwamba utawala wake unafika hata mahali ambapo kila mamlaka nyingine inashindwa, ndani ya kaburi. Kwa hiyo kumkiri kama Bwana si jambo la hisia za kiroho; ni kumpa mamlaka kamili juu ya mwili, mali na muda wetu, kwa kuwa mwenye "nafasi ya kwanza" hakubali nafasi ya pili.

Uzi Mkuu

Wazo la mwili wenye kichwa halianzii Kolosai. Tangu Adamu, Mungu amekuwa akiweka mtu mmoja anayewakilisha wengi: mwanzo mmoja, na kizazi kizima kinafuata. Adamu alikuwa mwanzo wa kufa; Kristo ni "mwanzo na mzaliwa wa kwanza kutoka miongoni mwa wafu," yaani mwanzo wa kizazi kipya kinachokwenda upande mwingine. Kwa Israeli, mzaliwa wa kwanza hakuwa tu wa mwanzo kwa umri; alikuwa mrithi, aliyepokea sehemu mbili na wajibu wa kulinda familia. Paulo anachukua lugha hiyo ya kifamilia na kuiweka juu ya historia yote. Kile ambacho manabii waliliahidi taifa lililokauka kama mifupa, Mungu alifanya kwa kweli ndani ya mwili mmoja siku ya tatu. Tunda la ahadi hiyo ni kwamba ufufuo wetu hauna shaka; ni suala la mpangilio, sio la matumaini yasiyo na msingi.

Kioo

Basi hapa panapo mguso. Kama Kristo ni kichwa, sehemu gani ya maisha yako inaendeshwa bila kumtaja? Bajeti mara nyingi ni ushuhuda wa kweli zaidi kuliko kukiri kwa midomo: ukurasa wa matumizi unaonyesha nani ana "nafasi ya kwanza." Vivyo hivyo kalenda; mwili hauamui mwenyewe unakotumia masaa yake. Na kuna eneo gumu zaidi: kanisa. Watu wengi hupenda Kristo kama kichwa lakini huchagua kutojishughulisha na mwili, kwa sababu mwili unauma, unachelewa, unagombana. Hauwezi kushika kichwa na kuutema mwili. Pia maadui wako: Kristo mfufuka hana hofu, kwa hivyo hujuma ya kulipiza kisasi haina tena mantiki kwako. Leo, fanya hivi: fungua orodha ya matumizi ya mwezi huu, chagua kipengele kimoja tu unachojua Kristo hakupewa nafasi ya kwanza, na kiandike kwenye karatasi pamoja na sentensi moja ya sala; kisha weka karatasi hiyo mahali utakapoiona kesho asubuhi.

Maandiko Mengine

Paulo mwenyewe anafafanua neno "kichwa" pale anapoandika kwa Waefeso kwamba Kristo ni kichwa na kanisa ni mwili wake, ukikua na kushikamana kwa viungo vinavyohudumiana; picha hiyo inaondoa fikira ya utawala wa mbali na kuweka mahali pake uhusiano wa uhai unaosambaa. Na katika 1 Wakorintho 15 anaita ufufuo wa Yesu malimbuko, mavuno ya kwanza yanayothibitisha shamba lote; hilo ni neno lile lile la Kolosai 1:18 kwa lugha ya mkulima. Lakini msisitizo wa mstari huu unafika kilele chake mistari miwili baadaye, mahali ambapo Paulo anaeleza njia ya mamlaka haya: "Mungu alifanya amani kupitia damu ya msalaba wake." Kichwa hiki kinatawala kwa kujitoa, si kwa kuponda; ndio kipimo cha kila mamlaka tuliyopewa nyumbani au kazini.

Muktadha

Paulo anaandika kutoka kifungoni, kwa kanisa dogo katika mji wa Kolosai, bonde la Likus, mji uliokuwa ukififia kibiashara na kwenye kivuli cha Laodikia jirani. Hakuwahi kufika huko; Epafra aliwafundisha. Katika mazingira hayo yalizunguka mafundisho yaliyochanganya heshima ya malaika, sheria za vyakula na desturi za kujinyima, kama kwamba Kristo hatoshi na anahitaji nyongeza. Mstari wa 18 ni jibu kwa hilo. Kwa Warumi, "kichwa" kilikuwa lugha ya siasa: Kaisari ni kichwa cha himaya. Kumwita Yesu aliyesulubiwa kichwa kilikuwa tamko lenye hatari, hasa likitoka kwa mfungwa. Nguvu ya himaya inafika hadi kaburini; hapo inasimama. Yesu alivuka mpaka huo, na hilo linabadilisha nani anayehitaji kuogopa nani.

Wasifu

Wasomaji wa kwanza walikuwa wengi wao Mataifa waliotoka katika ulimwengu wenye miungu mingi, mahali ambapo kila jambo, mavuno, safari, mimba, lilihitaji kibali cha mamlaka fulani ya kiroho. Kusikia kwamba mmoja ana "nafasi ya kwanza miongoni mwa vitu vyote" ilikuwa habari ya kupumua: hakuna tena orodha ndefu ya nguvu zinazopaswa kutulizwa. Pia walikuwa watu wa daraja la chini, wafanyakazi na watumwa katika nyumba za wenyeji. Kuambiwa kwamba wao ni mwili wa kichwa hiki ni kupewa hadhi ambayo mji wao haungeweza kuwapa. Sisi tunasoma mstari huu kama mafundisho; wao waliusikia kama kutolewa utumwani, mstari wa 13 ukisema wamehamishiwa katika ufalme mwingine.

Tafakari

Ikiwa kalenda yako ya wiki hii ingesomwa na mgeni, angesema nani ana nafasi ya kwanza katika maisha yako?

Kristo anatawala kwa njia ya msalaba; mamlaka uliyopewa nyumbani au kazini inafanana kwa kiasi gani na njia hiyo?