Kutoka 1:2

Maandiko

Mstari huu ni orodha tu: "Rubeni, Simioni, Lawi, na Yuda." Majina manne, hakuna kitenzi, hakuna hadithi. Ni mwanzo wa kumbukumbu ya wana wa Yakobo waliokwenda Misri, kila mmoja na familia yake, orodha inayoendelea hadi mstari wa nne na kufikia jumla ya watu sabini.

Kiini

Kitabu cha Kutoka, kitabu cha ukombozi mkuu wa Agano la Kale, hakianzi na Mungu akinena wala na Farao akitisha. Kinaanza na majina. Na hilo si bahati mbaya. Mungu wa Israeli hahusiani na wingi usio na sura; anahusiana na watu wenye majina, na historia zao, na madoa yao. Misri ilijua idadi: "Waisraeli ni wengi na wenye nguvu kuliko sisi." Farao anahesabu vichwa; Mungu anahesabu majina. Tofauti hiyo ni ya kitheolojia, si ya kihisia. Utawala unaowaona watu kama tarakimu unaweza kuwafanyisha kazi kwa vinu na matofali bila kusita. Mungu anayewaita kwa majina hawezi kuwaacha. Orodha hii ni kiapo cha kimyakimya: hakuna mmoja aliyepotea njiani kati ya Kanaani na Misri, na hakuna atakayepotea njiani kutoka Misri.

Uzi Unaopita

Angalia mpangilio: Rubeni, Simioni, Lawi, Yuda. Ni mpangilio wa kuzaliwa, wana wanne wa Lea. Lakini yeyote aliyefuatilia Mwanzo anajua kuwa watatu wa kwanza waliharibu. Rubeni alipoteza haki ya mzaliwa wa kwanza kwa kulala na mke wa baba yake. Simioni na Lawi walimwaga damu ya Shekemu kwa hasira, na Yakobo aliwalaani ukatili wao katika baraka yake ya mwisho. Kisha anakuja Yuda, wa nne, ambaye pia hakuwa msafi, lakini ndiye aliyepokea fimbo ya utawala: watu watamsujudia hadi yeye ajaye atakapokuja. Hivyo Yuda anasimama hapa katikati ya orodha isiyo na hisia kama alama ya neema itakayotimia kwa Yesu, Simba wa kabila la Yuda, mzao wa Daudi. Ufalme haukushuka kwa haki ya kuzaliwa; ulishuka kwa uchaguzi wa Mungu.

Kioo

Ikiwa umekulia kanisani na umeisoma Biblia mara kadhaa, orodha za majina ni mahali unaporuka. Macho yanateleza. Na hilo linafichua kitu: tunataka Neno litutumikie kwa haraka, litupe kitu cha kuhisi kabla kikombe cha chai kipoe. Lakini pia kuna kitu kizito zaidi. Wengi wetu tunaishi tukijua kuwa jina letu limeandikwa kwenye orodha zisizo za kupendeza: orodha ya waliopunguzwa kazini, orodha ya wale walioshindwa katika familia, orodha ya makosa ambayo bado tunayakumbuka usiku. Rubeni yuko kwenye orodha hii, na Lawi pia, na kosa lao halifutwa lakini jina lao halikuondolewa. Mungu haficha historia yako; anaiingiza katika hadithi yake ya wokovu.

Leo, chukua dakika tano: andika kwenye karatasi majina ya watu wanne wa familia yako au kanisa lako, mmoja mmoja, kwa mkono, na kwa kila jina sema kwa sauti, "Mungu, unamjua huyu."

Undani

Jina "Lawi" linatokana na kitenzi cha Kiebrania lavah, kumaanisha "kuambatana" au "kuunganishwa." Lea alimpa jina hilo akitumaini kwamba sasa mumewe ataambatana naye. Tumaini la mwanamke aliyekataliwa likawa jina la mwana. Na jina hilo, lililotoka katika upweke wa ndoa isiyo na upendo, likawa jina la kabila la ukuhani: wale wanaoambatana na Mungu na kuwaunganisha watu naye kwa dhabihu. Katika mstari mmoja mfupi, tumeishika Lawi na Yuda pamoja, kuhani na mfalme, vitu viwili ambavyo Agano Jipya linasema vimeunganishwa katika mtu mmoja tu, Yesu, ambaye ni Kuhani Mkuu na Mfalme kwa wakati mmoja. Waraka kwa Waebrania unashughulikia hasa fumbo hili: mfalme kutoka Yuda anavaa ukuhani ambao kwa sheria haukuwa wake.

Mazingira

Sabini walioingia Misri walikuwa familia iliyokimbia njaa, wakikaribishwa kwa sababu mmoja wao alikuwa waziri mkuu. Misri ilikuwa himaya kubwa duniani, na wafugaji wa Kisemiti kutoka Kanaani walikuwa wageni wenye hadhi ya chini, wanaoruhusiwa kuchunga katika eneo la mpaka. Miaka mia nne baadaye, hesabu ya sabini ilikuwa imekuwa taifa, na hadhi yao ilikuwa imegeuka. "Wakati huu sasa mfalme mpya asiyemjua Yusufu aliinuka katika Misri." Kutokumjua Yusufu si suala la kumbukumbu mbaya; ni kukataa deni la fadhila. Nguvu ya kisiasa ina kumbukumbu fupi inayoifaa. Orodha ya majina hii, kwa hiyo, ni tendo la upinzani: Israeli inakumbuka asili yake wakati Misri inaisahau. Kumbukumbu ni silaha ya watu wanaonyanyaswa.

Swali

Kwa nini Mungu awaache watu wake miaka mia nne katika utumwa akiwa amewajua kwa majina? Orodha hii inaweka wazi kuwa hakuna mmoja aliyeingia Misri kwa bahati mbaya; Mungu mwenyewe alimtuma Yusufu mbele yao. Lakini hilo linafanya swali kuwa gumu zaidi, sio rahisi. Yeye aliyewapanga huko ndiye aliyekawia. Andiko halituambii kwa nini. Halitoi maelezo ya kifalsafa kuhusu mateso; linatoa majina, na baadaye linatoa Mungu anayesema, "Nimeona mateso ya watu wangu." Tunaachwa na mvutano ambao waamini wa kila kizazi wameshikilia: kucheleweshwa kwa Mungu si kutokuwepo kwake, lakini pia hakugeuki upesi kuwa jibu safi. Yuda alizaliwa kabla ya karne nne za matofali, na Simba wa Yuda alikuja karne kumi na tano baada yake. Mungu anafanya kazi kwa mwendo unaotuchosha na kutuokoa kwa wakati mmoja.

Tafakari

Ni jina lipi katika historia yako unaloona kama fedheha, na ingekuwaje kama Mungu akiliandika katika orodha yake ya wokovu bila kulificha?

Farao alihesabu idadi, Mungu alihesabu majina. Katika wiki hii, ni wapi unawaona watu kama tarakimu badala ya majina, na unaweza kubadilisha nini kesho asubuhi?