Yohana 1:46

Maandiko Yenyewe

Filipo anakimbia kwa rafiki yake akiwa amejaa habari: tumempata yule ambaye Musa na manabii waliandika juu yake. Nathanaeli anasikiliza, kisha anatoa jibu baridi, karibu la dharau: "Je kitu chema chaweza kutokea Nazareti?" Filipo hajibu hoja kwa hoja, hatetei kijiji wala haanzi mjadala wa kitheolojia. Anasema maneno manne tu: "Njoo na uone."

Kiini

Swali la Nathanaeli ni swali la kila mtu anayetegemea kwamba Mungu atafanya kazi mahali panapostahili. Nazareti haitajwi hata mara moja katika Agano la Kale. Hakuna unabii unaoilenga, hakuna hadithi ya mababu iliyotukia pale. Ni kijiji kidogo cha wakulima katika Galilaya, mkoa unaodharauliwa na Yerusalemu. Na hapo ndipo Mungu anaweka mwili wake. Injili hii ilianza kwa maneno makubwa kabisa, "Mwanzoni kulikuwako Neno," kisha ikashuka hadi "Neno alifanyika mwili." Mstari wa 46 ndio mahali ambapo kushuka huko kunauma: Mungu hakuchagua jukwaa linalovutia. Neema inakuja kwa anwani isiyo na sifa, na hiyo ndiyo inayowakwaza wengi.

Uzi Unaounganisha

Dharau ya Nathanaeli ina ndugu wengi katika Maandiko. Mungu alipomtuma Samweli kumtia mafuta mfalme, Samweli alimwona Eliabu mrefu na mzuri akadhani huyo ndiye; Mungu akamwambia kwamba mwanadamu huangalia sura, lakini Mungu huangalia moyo, na uchaguzi ukaanguka kwa mdogo aliyekuwa malishoni. Vivyo hivyo Isaya anaelezea mtumishi wa Bwana kama mtu asiye na umbo wala uzuri wa kutufanya tumtamani. Nazareti inasimama katika mstari huo mrefu wa mahali na watu wasiotarajiwa. Lakini kuna uzi mwingine hapa: Filipo anasema wamempata yule aliyeandikwa katika sheria na manabii. Yaani Agano la Kale lote linamwelekeza mtu huyu. Hivyo swali halisi si kama Nazareti inatosha, bali kama tuko tayari kukubali kwamba ahadi zote zinatimizwa kwa njia tusiyoichagua sisi.

Kioo

Sisi pia tuna Nazareti zetu. Kuna watu ambao tumekwisha wafungia hukumu kabla hawajafungua kinywa: ndugu aliyetuangusha, mfanyakazi mwenzako mwenye elimu ndogo kuliko yako, kanisa dogo la mtaa usiloliheshimu, mtoto wako anayeonekana hana mwelekeo. Dharau mara nyingi haivai sura ya chuki; huvaa sura ya uhakika wa kimya. Tunajua tu kwamba hakuna kitu chema kitakachotoka pale. Na pengine tunajihukumu wenyewe hivyo pia: kwa historia yetu, kwa kushindwa kwetu, kwa familia tuliyotoka, tunaamini kwamba Mungu hangechagua kutumia maisha yenye anwani kama yetu. Nathanaeli hakuponywa kwa hoja. Aliponywa kwa kukutana. Leo, taja kwa sauti jina la mtu mmoja ambaye moyoni mwako umeshamfungia hukumu, kisha mwombee kwa dakika mbili bila kuomba abadilike, ukiomba tu Mungu akuonyeshe kile anachokiona ndani yake.

Mazingira

Tukio hili linafanyika siku chache baada ya Yohana Mbatizaji kumwonyesha Yesu kwenye Yordani. Wanafunzi wanaanza kuhamia kwa Yesu mmoja baada ya mwingine: Andrea anamwita Simoni, Yesu anamwita Filipo, Filipo anamtafuta Nathanaeli. Ni mnyororo wa ushuhuda wa mtu mmoja mmoja, si mkutano mkubwa. Galilaya ilikuwa mbali na hekalu, karibu na mataifa, ikidharauliwa na wasomi wa Yudea kama eneo la watu wasiojua sheria vizuri. Nazareti ilikuwa kijiji kidogo ndani ya mkoa huo uliodharauliwa, karibu na mji wa Kirumi wa Sephoris, bila sifa yoyote ya kidini. Nathanaeli mwenyewe alitoka Kana, kijiji jirani. Dharau yake inaweza kuwa ya kimkoa zaidi kuliko ya kitheolojia: ni sauti ya jirani anayejua vizuri sana majirani zake.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wasomaji wa kwanza wa Injili hii walikuwa wamekwisha kusikia kejeli hii ikirudiwa. Wayahudi waliomfuata Yesu waliishi wakikabiliwa na swali gumu: Masihi anatoka Bethlehemu, kutoka ukoo wa Daudi, si kutoka kijiji cha kaskazini kisichotajwa katika Maandiko. Baadaye katika injili hii hiyo hoja inarudi kwa nguvu zaidi midomoni mwa viongozi. Kwa hiyo msomaji wa karne ya kwanza alisikia katika mstari huu kitu zaidi ya mazungumzo ya kirafiki; alisikia pingamizi lake mwenyewe likitajwa kwa uwazi na injili bila kuogopa. Yohana hafichi aibu ya Nazareti. Anaiweka mezani. Na jibu analolitoa si hoja ya kuthibitisha ukoo, bali mwaliko wa kuja kuona.

Undani Mmoja

"Njoo na uone." Maneno haya si ya Filipo kwanza; ni ya Yesu. Mistari saba nyuma, wanafunzi wawili walipomwuliza anakoishi, Yesu aliwajibu, "Njooni na mwone." Filipo anarudia tu kile alichopokea. Hiyo ndiyo sura ya kweli ya ushuhuda wa Kikristo: si kushinda mabishano, bali kukopa maneno ya Bwana na kuyapitisha mbele. Filipo hana jibu la kielimu kwa swali la Nazareti, na hajifanyi anayo. Anajua jambo moja tu, kwamba kukutana na Yesu hubadilisha swali lenyewe. Na kweli, Nathanaeli alipofika, hakupokea hotuba juu ya unabii; alipokea macho yaliyokuwa yamemwona tayari chini ya mtini. Mabishano yaliisha pale.

Tafakari

Ni nani au ni mahali gani ambapo umekwisha amua kwamba "hakuna kitu chema" kinachoweza kutoka, na umeamuaje hivyo bila kwenda kuona?

Filipo alitumia maneno ya Yesu mwenyewe badala ya hoja zake. Katika mazungumzo yako ya imani, unategemea zaidi kushinda hoja au kualika mtu akutane?