Mathayo 5:16

Maandiko

Baada ya kuwaita wanafunzi wake chumvi ya dunia na nuru ya ulimwengu, Yesu anasema jambo moja rahisi na gumu kwa wakati mmoja: taa haifichwi. "Acha nuru yenu iangaze mbele za watu kwa namna ambayo kwamba, wayaone matendo yenu mema na kumtukuza Baba yenu aliye mbinguni." Kuonekana si jambo la kuepukwa; ni sehemu ya wito. Lakini mwisho wa sentensi unageuza kila kitu: macho ya watu hayakomei kwako, yanaendelea hadi kwa Baba.

Kiini

Kuna mvutano hapa ambao hatupaswi kuufuta haraka. Yesu hasemi "fanyeni mema kwa siri" wala "jionyesheni." Anasema: iangaze. Neno lililotumika kwa "matendo mema" katika Kiyunani ni kala, ambalo lina maana ya mema na mazuri kwa pamoja, wema unaoonekana, unaovutia jicho kama taa gizani. Wema wa Ufalme si wazo la ndani tu; una umbo, harufu, sauti, unaonekana kwa majirani. Lakini nuru hiyo si yako. Ndiyo siri nzima ya mstari huu. Taa haitukuzwi; chumba kilichoangazwa ndicho kinachoonekana. Unaposhika nafasi ya kuwa taa, unakubali pia kuwa si wewe unayeangaliwa mwishoni. Hapo ndipo kiburi hufa kifo cha polepole, kisicho na sherehe.

Uzi Unaopita

Israeli iliitwa nuru kwa mataifa, si kwa sababu ya utukufu wake bali ili mataifa yamwone Mungu wake. Wito huo ulififia mara nyingi. Sasa Yesu, akiwa ameketi mlimani kama mwalimu mpya wa Torati, anaukabidhi tena kwa kundi dogo la watu maskini wa roho, wenye huzuni, wenye njaa ya haki. Kundi lisilovutia. Na baadaye katika Injili hiyo hiyo, atajionyesha yeye mwenyewe kama nuru inayowaka hadi msalabani, ambapo wema wake unaonekana wazi kabisa na wakati huo huo unatukanwa. Uzi unaopita ni huu: Mungu hupenda kujionyesha kupitia watu wanaoonekana wasio na cha kujionyesha. Nuru inayong'aa katika mstari huu si nuru tuliyoiwasha; ni mwanga uliopokelewa na kuachwa upite.

Kioo

Swali la kujiuliza kwa unyoofu si "je, ninafanya mema?" bali "mema yangu yanaelekeza wapi?" Kuna njia mbili za kupotea hapa, na wote wawili ni rahisi. Wa kwanza ni kujificha: unafanya wema kwa aibu, hutaki kusemwa, hutaki gharama ya kuonekana tofauti kazini au katika familia yako, hivyo taa inabaki chini ya kikapu na chumba kinabaki giza. Wa pili ni kujionyesha: unafanya kile kinachoonekana, unachagua wema wenye mashahidi, na moyo unasubiri kimya kimya sifa ndogo. Yesu haponyi vidonda hivi kwa kanuni; anaponya kwa kuelekeza macho: "Baba yenu aliye mbinguni." Leo, fanya jambo moja dogo la wema kwa mtu wa nyumbani kwako au jirani, na baada ya kulifanya, nena kwa sauti ya chini, ukiwa peke yako: "Baba, hii ni yako, si yangu."

Maandiko Mengine Yanayoungana

Kurasa moja mbele, katika Mathayo 6, Yesu anaonya kwa ukali dhidi ya kufanya haki mbele ya watu ili kuonekana nao. Je, anajipinga? Hapana. Tofauti iko katika mwisho wa tendo. Katika sura ya tano lengo ni watu wamtukuze Mungu; katika sura ya sita lengo ni watu wamtukuze mtendaji. Tendo laweza kuwa lilelile kwa nje; moyo unaamua kama ni taa au kioo. Na Paulo, akiwaandikia Wafilipi, anazungumzia waamini wanaong'aa kama mianga katikati ya kizazi kilichopotoka, si kwa maneno matupu bali kwa maisha yasiyo na manung'uniko. Nuru, katika Agano Jipya, huwa ni jambo la kuishi kabla ya kuwa jambo la kusema.

Swali

Lakini je, nuru inaweza kupimwa? Yesu hatuambii ni kiasi gani cha wema kinatosha, wala hatuahidi kwamba watu watamtukuza Mungu kwa hakika. Anasema "wayaone" na "kumtukuza," lakini mistari michache nyuma alisema watu watawatukana na kuwatesa wale wale. Wakati mwingine nuru huchukiwa. Maisha yako mema hayahakikishi matokeo mema kwa wengine; yaweza kuzalisha shukrani au chuki, na hutajua mapema. Hapa maandiko yanakaa kimya, nasi tunapaswa kukaa kimya pamoja nayo. Tunaitwa kuangaza bila kudhibiti kinachotokea baada ya kuangaza. Labda hiyo ndiyo aina ya imani ambayo Yesu anaijenga hapa: kuendelea kuwa taa katika chumba ambacho hujui kama kuna anayeangalia.

Muktadha

Tunaingia katikati ya mafundisho ya kwanza makubwa ya Yesu, akiwa ameketi mlimani, mkao wa kawaida wa mwalimu wa Kiyahudi, na wanafunzi wamemzunguka huku umati ukisikiliza kwa mbali. Hawa ni watu wa Galilaya chini ya utawala wa Rumi: wakulima, wavuvi, wenye deni, watu wasio na sauti katika mahakama wala hekaluni. Kuwaambia watu kama hao kwamba ni nuru ya ulimwengu ilikuwa jambo la kushtua. Nyumba za vijiji zilikuwa vyumba vidogo vya chumba kimoja, na taa moja ya mafuta kweli iliangaza "wote walio ndani ya nyumba." Picha ni ya kawaida kabisa, ya nyumbani. Na mji juu ya mlima, pengine ulioonekana kutoka pale walipoketi, ulikuwa hauwezi kufichika. Ndivyo ilivyo kwa jumuiya ndogo ya Ufalme: haitapotea machoni pa ulimwengu, iwe inapenda au haipendi.

Tafakari

Ni wapi maishani mwangu ninaficha taa chini ya kikapu, na ni hofu gani hasa inayoniweka pale?

Mtu akiyaona matendo yangu mema ya juma hili, atamtukuza nani?