Wafilipi 4:8

Maandiko

Paulo anafunga mfululizo wa maagizo yake kwa sentensi moja inayoonekana kama orodha: "Hatimaye, ndugu zangu; yatakafarini sana mambo yote yenye ukweli, heshima, haki, usafi, upendo, na yale yenye taarifa njema, yenye busara, pamoja na yale yanayohitaji kusifiwa." Hiyo si shairi la kutuliza moyo. Ni amri. Baada ya kuahidi kwamba amani ya Mungu "italinda mioyo na mawazo yenu," sasa anasema kuna kazi yetu ndani ya ulinzi huo: kuchagua kwa makusudi tunachokiweka mbele ya macho na akili zetu. Na mstari unaofuata unaondoa nafasi ya kubaki kwenye mawazo matupu: "Yatekelezeni mambo yale mliojifunza."

Kiini

Neno la Kiyunani alilotumia Paulo hapa, logizesthe, lilikuwa neno la mahesabu: kuhesabu, kuweka kwenye daftari, kupima thamani ya kitu. Si "wazeni mawazo mazuri" bali "fanyeni hesabu ya mambo haya." Kuna mzigo wa kimaadili humo. Mungu hajatuacha kama vyombo tupu vinavyojazwa na chochote kinachopita. Tunalo jukumu la kuchagua kile tunachokipa uzito ndani yetu. Na hii ndiyo kweli isiyopendeza: unakuwa unachokihesabu. Yule anayepima kila siku makosa ya mwenzake atakuwa mtu mkali. Yule anayehesabu neema atakuwa mpole. Paulo hamwambii mtu abadilishe hisia zake; anamwambia abadilishe daftari lake. Utakatifu huanzia mahali ambapo hakuna anayeona.

Uzi Unaounganisha

Orodha ya Paulo inasikika kama orodha ya wanafalsafa wa Kigiriki, na kwa kweli ndivyo ilivyo; maneno kama "busara" na "yanayohitaji kusifiwa" yalikuwa ya kawaida mitaani Filipi. Lakini Paulo anayachukua na kuyaweka chini ya Kristo. Mstari unaofuata unaufunga mzunguko: "Yatekelezeni mambo yale mliojifunza, mliyopokea mliyoyasikia na yale mliyoyaona kwangu." Kigezo si wazo dhahania la wema, bali maisha yaliyoonekana. Na Paulo mwenyewe aliyaona wapi? Katika yule aliyejinyenyekeza hadi kifo cha msalaba, kama alivyoimba mapema katika barua hii. Hivyo ndivyo Injili inavyofanya kazi: haifuti hekima ya ulimwengu, inaimeza na kuipa kichwa. Kila kitu cha kweli ni cha Mungu, popote kinapopatikana.

Kioo

Hesabu daftari lako la jana. Ni dakika ngapi ulizotumia kusoma habari zinazokukasirisha? Mazungumzo yangapi yalikuwa ya kumchambua mtu asiyekuwepo? Ni mara ngapi ulirudia kichwani mle sentensi ya mwenzako iliyokuumiza, ukiisikiliza tena na tena kama wimbo? Hilo si tatizo dogo la kiroho. Kinachokaa akilini kinaumba mikono. Mtu anayehesabu udhalimu wa bosi wake kila asubuhi hatafanya kazi kwa uaminifu saa saba. Mzazi anayehesabu kasoro za mtoto wake atamsemesha kwa sauti ambayo mtoto ataichukua hadi uzeeni. Na kumbuka: Paulo anaandika haya mara tu baada ya kuwasihi Eudia na Sintike warejeshe amani. Haya si mawazo ya faraghani; ni silaha ya upatanisho. Ukihesabu kilicho cha kweli na cha kusifiwa kwa mtu uliyekosana naye, ugomvi unapoteza chakula chake.

Leo, kabla ya kulala: chukua karatasi, andika jina la mtu mmoja unayemkwepa au kumnung'unikia, na andika chini ya jina lake mambo matatu ya kweli na ya kusifiwa kuhusu yeye. Si ya kubuni; ya kweli. Kisha mshukuru Mungu kwa ajili ya hayo matatu kwa sauti.

Mhusika Mkuu

Paulo anaandika haya akiwa kifungoni, akisubiri hukumu. Mtu mwenye kila sababu ya kuhesabu madhila: usaliti wa baadhi ya wahubiri, minyororo, njaa anayoitaja mstari wa kumi na mbili. Lakini anasema amejifunza siri ya kuridhika "katika hali zote." Neno "nimejifunza" ni muhimu; haikuwa kipawa alichozaliwa nacho. Ilikuwa nidhamu iliyojengwa kwa miaka, chaguo baada ya chaguo, la kukataa kuyapa giza nafasi ya kwanza kwenye daftari lake. Hapa hatumwoni mtakatifu asiyejua uchungu; tunamwona mtu aliyefunzwa na uchungu. Ndiyo maana anaweza kusema, bila aibu, "Yatekelezeni mambo… mliyoyaona kwangu." Hakuwa akijisifu. Alikuwa akionyesha kwamba jambo hili linawezekana kwa mwanadamu halisi, mwenye mwili na hofu.

Kumtazama Msomaji wa Kwanza

Filipi lilikuwa koloni la Kirumi, mji uliojivunia utaratibu, heshima na sifa za kiraia. Wakaazi wengi walikuwa wastaafu wa jeshi au wazao wao, watu walioishi kwa kanuni za virtus: ushujaa, nidhamu, jina jema. Walipoisikia orodha ya Paulo, hawakusikia maneno ya kanisani; walisikia lugha ya mji wao wenyewe. Lakini kuna mshtuko ndani yake. Kundi hili lilikuwa dogo, lenye watumwa na wanawake wafanyabiashara, watu wasio na hadhi ya kiraia, na hata "wale wa familia ya Kaisari" wanaowasalimia. Paulo anawaambia hawa wanyonge kwamba wao ndio wenye wito wa kuishi maisha ya kusifiwa kweli, si wale wenye sanamu mjini. Heshima ya kweli haikutoka Rumi. Ilitoka kwa Bwana aliye karibu.

Swali Gumu

Je, Paulo anatuagiza tufumbe macho mbele ya uovu? Tukihesabu tu yaliyo safi, tutafanyaje na habari za vita, dhuluma za kazini, uchafu wa moyo wetu wenyewe? Jibu la haraka ni "hapana, si hivyo," lakini tusiharakishe. Ukweli ni kwamba Paulo mwenyewe aliandika kurasa nzima akitaja wapinzani, hatari, na machozi yake. Hivyo wito huu si ukanushaji wa ukweli mchungu; neno la kwanza kabisa kwenye orodha ni "ukweli." Lakini kuna tofauti kati ya kuuona uovu na kuulisha. Tatizo si kujua kwamba giza lipo; ni kuliacha liwe chakula cha akili yetu cha kila siku. Mstari huu haukuahidi kwamba utaweza kuchagua kinachokupata. Unakuambia unaweza kuchagua kinachokaa.

Tafakari

Ni kitu gani unachokirudia akilini mwako kila siku bila kukichagua kwa makusudi, na kinakufanya mtu wa aina gani?

Kuna mtu gani ambaye, kama ungeanza kumhesabu kwa kipimo cha mstari huu, uhusiano wenu ungebadilika ndani ya mwezi mmoja?