1Yohana 1 5:20

Maandiko

Yohana anafunga barua yake kwa jambo analolijua kwa hakika: Mwana wa Mungu amekuja, na kwa kuja kwake ametupa uwezo wa kufahamu. Si habari tu, bali ufahamu unaotuunganisha: tunamjua yeye aliye kweli, na zaidi ya kujua, tumo ndani yake, ndani ya Mwanawe Yesu Kristo. Kisha sentensi fupi inayofunga yote: "Ni Mungu wa kweli na uzima wa milele." Mstari unaofuata unaeleza kwa nini jambo hili lilikuwa la dharura: "jiepusheni na sanamu."

Kiini

Neno la Kiyunani hapa ni alēthinos, ambalo halimaanishi tu "mwenye kusema ukweli" bali "halisi, siyo bandia, siyo nakala." Yohana hasemi kwamba Mungu ni mkweli kinyume na mwongo; anasema Mungu ni halisi kinyume na sanamu zilizotengenezwa kwa mbao na dhahabu. Na hapa ndipo penye mshangao: njia ya kumjua Mungu huyo halisi haipitii katika hekima au juhudi za kidini, bali katika mtu mmoja aliyekuja. Ujuzi ambao Yesu anatoa si orodha ya mafundisho unayohifadhi kichwani; ni kuingia ndani. "Tumo ndani yake." Ukristo si kumjua Mungu kutoka mbali, kama mtu anayesoma ramani ya nchi asiyoitembelea, bali ni kuishi ndani ya uhusiano ambao Mwana mwenyewe ameufungua.

Uzi Unaounganisha

Tangu Sinai, tatizo la Israeli halikuwa ukosefu wa dini bali wingi wa miungu. Amri ya kwanza na ya pili zilitolewa kwa sababu moyo wa mwanadamu ni kiwanda cha sanamu. Manabii walicheka miungu hiyo: ina macho isione, ina masikio isisikie. Lakini kicheko hakikutosha; Israeli iliendelea kuinama. Kile ambacho sheria haikuweza kufanya, kuja kwa Mwana kumefanya. Hakuja kutukumbusha tu kwamba Mungu ni halisi; alikuja kutuingiza ndani yake. Ndiyo maana Yohana hawezi kutenganisha "yeye aliye kweli" na "Mwanawe Yesu Kristo"; kumjua mmoja ni kumjua mwingine. Ahadi ya agano jipya, kwamba wote watamjua Bwana kuanzia mdogo hata mkubwa, inapata mwili hapa: si sheria iliyoandikwa jiwani, bali uzima uliopo ndani ya Mwana.

Kioo

Sanamu za leo hazina madhabahu, lakini zina bajeti, kalenda na mawazo yetu ya usiku wa manane. Kitu chochote kinachotuahidi usalama tunaoweza kukigusa ni sanamu inayoanza kuchipuka: akaunti ya benki inayotupa amani zaidi kuliko maombi, kazi inayotupa utambulisho tusioupata kanisani, mtoto ambaye mafanikio yake tunayahitaji ili sisi wenyewe tuhisi tuna thamani, hata huduma yetu ya kanisa ambayo tumeifanya kioo cha kujiangalia. Sanamu si mabaya kila mara; mara nyingi ni mambo mema tuliyoyapandisha juu sana. Na tofauti na Mungu halisi, hazina uzima wa kutupa; zinapokea tu. Leo, kaa kimya kwa dakika tano, uliza swali moja: "Kama hiki kingeondoka kesho, ningekuwa bado na uzima?" Andika jina la kile kinachokujia kwanza, kisha useme kwa sauti: "Wewe ni Mungu wa kweli na uzima wa milele."

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu hapa si msomaji bali Mwana. Angalia vitenzi vinavyomhusu: amekuja, ametupatia. Yeye ndiye anayechukua hatua zote. Hakuna mahali ambapo Yohana anasema tulipanda kumtafuta Mungu au tulifanikiwa kumgundua. Mungu wa kweli hakubaki juu akingoja tumfikie; alishuka. Na jambo linalonigusa zaidi ni kwamba kuja huko hakukuwa kwa kuonyesha nguvu bali kwa "maji na damu," kama Yohana alivyosema mstari wa sita: ubatizo na msalaba, mwanzo na mwisho wa maisha yaliyotolewa. Mungu halisi ni Mungu anayevuja damu. Hiyo ndiyo tofauti kubwa kati yake na sanamu za Efeso: Artemi hakuwahi kufa kwa ajili ya mtu yeyote. Yesu alikufa, na kwa hiyo ana kitu cha kutoa ambacho sanamu haziwezi: uzima.

Muktadha

Fikiria Efeso mwishoni mwa karne ya kwanza. Hekalu la Artemi lilikuwa moja ya maajabu saba ya dunia, kubwa kuliko uwanja wowote uliopata kuona, marumaru nyeupe ikimeta juani. Harufu ya nyama iliyoteketezwa ilikuwa sehemu ya hewa ya mji. Biashara ya mji ilitegemea mahujaji; useme neno baya juu ya Artemi na umegusa mkate wa majirani zako. Zaidi ya hayo, sanamu za Kaisari zilisimama sokoni, na kutoa uvumba mbele yake kulikuwa ishara ya uaminifu wa kiraia, si ibada tu. Wakristo hawa walikuwa wachache, wakikutana majumbani, wakiitwa wasiokuwa na dini kwa sababu hawakuwa na sanamu wala hekalu. Na ndani ya vikundi vyao kulikuwa na mgawanyiko: baadhi walikuwa wameondoka wakidai ufahamu wa juu zaidi, wakisema Kristo hakuja kweli katika mwili. Yohana anaandika kwa kundi lililobaki, lililochoka, likijiuliza kama ni wao waliokosea.

Maandiko Mengine

Yohana anafunga barua yake kwa maneno yanayosikika kama mwangwi wa sala ya Yesu katika Yohana 17: "uzima wa milele ndio huu, wakujue wewe, Mungu wa pekee wa kweli, na Yesu Kristo uliyemtuma." Mfanano huo si bahati mbaya; Yohana anarudia kwa waumini kile alichokisikia kwa Bwana wake, akikiweka mikononi mwa watu wanaotishwa na hekalu kubwa mtaani kwao. Na tofauti nyingine inayoangaza hapa ni ile ya Paulo huko Athene, aliposimama kati ya sanamu nyingi akihubiri Mungu asiyekaa katika hekalu za mikono. Katika miji yote miwili jibu ni lilelile: si kwamba tumepata dini bora, bali kwamba Mungu halisi amekuja kwetu kwa mwili, na ndani ya Mwana wake kuna uzima ambao marumaru yote ya Efeso haikuweza kutoa.

Tafakari

Ni jambo gani maishani mwangu ninalotegemea kwa siri ili nijisikie salama, na ninaogopa nini kikiondoka?

Kama uzima wa milele ni kumjua Mungu na siyo tu kuishi milele, je, uhusiano wangu naye leo unaonekanaje?