Esta 1:1

Andiko Lenyewe

Kitabu kinaanza bila sala, bila nabii, bila hekalu. Kinaanza na tarehe na ramani: "Katika siku za utawala wa Ahasuero (huyu ni Ahasuero aliyetawala toka India hadi Ethiopa, zaidi ya majimbo 127)." Mstari mmoja tu, lakini unaweka ulimwengu wote wa hadithi: mfalme mmoja, himaya kubwa kuliko zote zilizowahi kuonekana, na hakuna hata neno moja kuhusu Mungu. Msimulizi anatuambia tunakoenda kabla hajatuambia tunakwenda kufanya nini.

Kiini

Mstari huu unafundisha kwa kile kinachokosekana. Kuna jina moja tu linalotawala: Ahasuero. Kuna ufalme mmoja tu unaotajwa: wake. Na bado kitabu kizima kitakuwa habari ya jinsi ufalme huo unavyoshindwa kudhibiti kile ambacho Mungu amekusudia. Hapa ndipo mwanzo wa somo gumu: Mungu hajakimbia, bali amejificha. Hajaandikwa katika mstari wa kwanza kwa sababu katika uhamishoni hivyo ndivyo maisha yanavyohisi. Unaamka, unaenda kazini katika mfumo usiomjua Mungu, na hakuna sauti kutoka mbinguni. Esta anaanza pale ambapo wengi wetu tunaishi: katika ulimwengu ambao Mungu hatajwi katika kichwa cha habari, lakini bado yupo akifanya kazi chini ya uso wa mambo.

Uzi Unaopita

Uzi unaoshikilia Biblia nzima ni ahadi kwa Ibrahimu: uzao utalindwa, na kupitia huo mataifa yatabarikiwa. Kufikia Esta 1:1, uzao huo umetawanyika katika majimbo 127 ya mtu asiyemjua Mungu wa Israeli. Kama Ahasuero ataamua, taifa linaweza kufutika kabisa, na ahadi ikafa nalo. Hapo ndipo uzito wa kitabu hiki unapolala. Ulinzi wa uzao si suala la utaifa tu; ni suala la Masihi. Bila Wayahudi katika Shushani wakisalimika, hakuna Bethlehemu. Na njia ambayo Mungu atatumia kuwaokoa haitakuwa malaika wala moto kutoka mbinguni, bali mwanamke anayehatarisha maisha yake mbele ya kiti cha enzi. Ni kivuli, si mfano kamili, cha yule aliyesimama mahali petu akiwa amebeba hatari yote mwenyewe.

Kioo

"Toka India hadi Ethiopa" ilikuwa namna ya kusema: hakuna mahali pa kukimbilia. Wewe pia unajua jinsi hiyo inavyohisi. Mkuu wa kazi ambaye hisia zake zinaamua wiki yako. Mfumo wa mikopo unaoamua kama utalala kwa amani. Matokeo ya kipimo cha daktari yaliyoandikwa kwa lugha usiyoielewa. Kuna nguvu zinazotuzunguka ambazo hatuzichagui wala hatuziamuru, na mstari huu hauzikani; unaziandika kwa majina na namba. Lakini unaziweka ndani ya kitabu ambacho mwisho wake tunaujua. Himaya inayoonekana isiyo na mpaka ina mpaka mmoja: ukurasa wa mwisho ambao siyo wake. Leo, andika kwenye karatasi jina la mtu mmoja au mfumo mmoja unaohisi unakutawala, kisha chini yake andika tarehe ya leo na maneno "katika siku za utawala wa…" Kisha omba kwa dakika mbili kwa ajili ya hilo jina.

Swali

Kwa nini walikuwa bado huko? Agano la Kale linasema wazi kuwa Koreshi aliwaruhusu Wayahudi kurudi Yerusalemu, na baadhi walirudi na Zerubabeli na baadaye na Ezra. Lakini wahusika wa kitabu hiki wamebaki Shushani, katikati ya anasa za himaya, bila kuonyesha hamu ya kurudi. Msimulizi hahukumu, wala hasifu. Anasimulia tu. Na hilo linaumiza, kwa sababu linatunyima jibu rahisi. Je, Mordekai na Esta ni mashujaa wa imani au Wayahudi waliozoea starehe wakalazimishwa na hatari kukumbuka wao ni nani? Labda majibu yote mawili ni kweli. Biblia mara nyingi hutumia watu ambao hawakuwa mahali walipostahili kuwa. Hilo si kisingizio cha kutokutii; ni ushahidi kwamba neema ya Mungu haingojei tufike mahali safi kwanza.

Mwangwi wa Maandiko Mengine

"Katika siku za" ni mwanzo unaotumika pia katika Ruthu, ambapo njaa na uhamisho vinaanzisha habari ya mwanamke mgeni anayeingia katika uzao wa Daudi. Hapa ni kinyume chake: mwanamke wa uzao wa Daudi anayeingia katika nyumba ya mgeni. Vitabu hivi viwili ni vioo vinavyoangaliana.

Pili, Danieli anatuambia kuhusu Dario aliyeweka watawala 120 juu ya ufalme wake, na huko pia amri ya Wamedi na Waajemi haiwezi kutanguliwa, kama tutakavyosoma katika mstari wa 19. Lakini tofauti ni kubwa: katika Danieli, Mungu anatajwa kila ukurasa, maono yanatolewa, malaika anafunga vinywa vya simba. Katika Esta, hakuna lolote la hayo. Ni kana kwamba Mungu amesema: nitakuonyesha kuwa naokoa hata nisipoonekana kuokoa.

Na kuna mwangwi mwepesi zaidi: Sara aliishi miaka 127. Majimbo 127. Wayahudi waliosoma hesabu hii walisikia kitu ambacho sisi tunakipita: nyumba ya Ibrahimu ingali hai ndani ya himaya hii.

Wasikilizaji wa Kwanza

Fikiria Wayahudi wakisikiliza kitabu hiki kikisomwa katika sinagogi, pengine karne moja au mbili baada ya matukio yenyewe, wakiwa bado chini ya himaya fulani; Uajemi, kisha Ugiriki, kisha Rumi. Jina la mfalme lingebadilika, lakini hali haikubadilika. Walipokisikia "toka India hadi Ethiopa," hawakusikia jiografia; walisikia ukumbusho kwamba mabwana wa dunia huwa wanajitangaza kwa ukubwa. Na walijua, kwa sababu walikuwa wamekisikia kitabu hiki mara nyingi, kwamba mfalme huyu mkuu atashindwa kumtawala hata mke wake mwenyewe katika sura hii hii. Wasikilizaji wa kwanza walicheka hapa. Tunapaswa nasi kucheka kidogo. Hii ni dhihaka takatifu dhidi ya nguvu zinazojiona hazishindiki.

Tafakari

Ni jina gani linaloandika "siku za utawala" wa maisha yako sasa, na unalichukuliaje kwamba kitabu hiki kinaanza na jina kama hilo badala ya jina la Mungu?

Ikiwa Mungu anafanya kazi hata pale ambapo hatajwi, hilo linabadilishaje jinsi unavyotafsiri wiki iliyopita, ambayo pengine ilionekana tupu kiroho?