Mwanzo 21

Maandiko

Mwanamke mwenye umri wa karibu miaka tisini anajifungua mtoto wa kiume, na hema lote linalipuka kwa kicheko ambacho hapo awali kilikuwa cha dhihaka. Mungu anatimiza kile alichoahidi, Isaka anazaliwa, anatahiriwa siku ya nane, na siku ya kuachishwa kunyonya Abrahamu anaandaa sherehe kubwa. Lakini sherehe hiyo hiyo inazaa mpasuko: Sara anamwona mwana wa Hajiri akidhihaki, anadai wafukuzwe, na Abrahamu, akiwa amehuzunika sana, anawapeleka jangwani na mkate na kiriba kimoja cha maji. Pale maji yanapokwisha, Mungu anasikia kilio na kufungua macho ya Hajiri aone kisima. Sura inaisha kwa amani ya aina nyingine: Abrahamu na Abimeleki wanaapiana kiapo kuhusu kisima kingine, huko Beerisheba, chini ya mti wa mkwaju.

Kiini

Sikiliza jinsi kitenzi "kusikia" kinavyopita katikati ya sura hii kama uzi mwekundu. Yahwe "akamsikiliza Sara kwa umakini," na baadaye "Mungu akasikia kilio cha kijana mahali alipo." Huyu ni Mungu anayeshika ahadi kwa wakati ule ule aliousema, lakini pia ni Mungu anayesikia sauti isiyo na haki yoyote mbele ya sheria za wakati huo. Katika ulimwengu wa hema na mifugo, mjakazi aliyefukuzwa hakuwa na mahakama, hakuna ndugu wa kumtetea, hakuna chochote isipokuwa jangwa. Ndiyo maana jambo hili linashangaza: uchaguzi wa Mungu kwa Isaka hauzuii huruma yake kwa Ishmaeli. Neema haichagui kwa sababu inachukia waliobaki nje; inachagua ili baraka ipate njia. Na mahali ambapo Abrahamu anatoa kiriba kimoja tu, Mungu anafungua kisima kizima.

Uzi Unaounganisha

Isaka hazaliwi kwa nguvu ya mwili wa Abrahamu; mwili huo ulikuwa umekwisha tangu zamani. Anazaliwa kwa neno lililotolewa na kutimizwa "katika muda ule ule ambao Mungu alikuwa amemwambia." Hapa ndipo Biblia inaanza kutufundisha jinsi Mungu anavyofanya kazi: anasubiri hadi hakuna mtu awezaye kudai sifa, kisha anatenda. Paulo baadaye anautumia mgawanyiko huu wa Mwanzo 21 katika Wagalatia 4, akisema sisi tunaoamini ni watoto wa ahadi kama Isaka, si watoto wa juhudi za kibinadamu kama Ishmaeli. Si kwamba Hajiri ni mbaya; ni kwamba njia ya Hajiri ilikuwa njia ya kujisaidia pale ahadi ilipokawia. Na mstari huu unaendelea hadi msalabani: mwana mmoja wa pekee, aliyetolewa, ili mataifa yote yapate baraka. Sherehe ya kuachishwa kunyonya ni kicheko cha mapema cha Pasaka.

Kioo

Sura hii inagusa jeraha linalojulikana katika familia nyingi: mtu mmoja lazima aondoke ili amani ipatikane. Labda ni ndugu aliyegombana kuhusu urithi wa shamba. Labda ni mama wa pili na watoto wake wanaoishi pembezoni mwa familia, wakikumbukwa kwa aibu zaidi kuliko kwa upendo. Labda ni wewe uliyepewa "kiriba kimoja cha maji" na kuambiwa ujitegemee. Sara anataka usalama wa mwanawe, na usalama huo unagharimu maisha ya mwingine. Hiyo ni kweli chungu kuhusu sisi: tunaita hekima kile kinachotulinda, hata kinapomwacha mtu jangwani. Lakini angalia pia neema: Mungu hakumsahau aliyefukuzwa. Leo, kabla jua halijazama, mpigie simu au mtumie ujumbe mfupi mtu mmoja ambaye familia yenu, au wewe binafsi, mmemwacha akalie "umbali kama wa kutupa mshale." Sema tu: nimekukumbuka.

Mhusika Mkuu

Abrahamu katika sura hii ni mtu aliyegawanyika. Anasikia dai la Sara na "jambo hili likamuhuzunisha sana." Kisha anaamka asubuhi na mapema, akiwa kimya, anaweka mkate na kiriba begani mwa Hajiri, na anawaruhusu waondoke. Hakuna neno la kuaga lililoandikwa. Kwa mtu aliyewahi kujadiliana na Mungu kuhusu Sodoma, ukimya huu unashtua. Anatoa kidogo mno kwa watu wawili wanaoingia jangwani; mkate na ngozi moja ya maji havitoshi hata siku mbili. Na bado, mwishoni mwa sura, mtu huyu huyu anajadiliana kwa ukali kuhusu kisima alichonyang'anywa na watumishi wa Abimeleki. Ndivyo tulivyo: wepesi kudai haki yetu wenyewe, wazito kupigania wale tunaowatuma mbali. Abrahamu ni baba wa imani, lakini si mtakatifu asiye na doa; na Mungu anafanya kazi kupitia yeye hivyo hivyo.

Mwangwi wa Maandiko

Hii si mara ya kwanza ya Hajiri jangwani. Katika Mwanzo 16 alikimbia mwenyewe, akiwa mja mzito, na Mungu akamkuta kando ya chemchemi akampa ahadi. Sasa anarudishwa huko huko, na tena maji yanatokea. Mungu wa Abrahamu anaonekana kuwa amefanya agano na mwanamke huyu Mmisri kwa njia yake mwenyewe, bila kumweka katika mstari wa ahadi. Lakini mwangwi wa pili ni wa kutisha zaidi: sura inayofuata inafungua kwa maneno yale yale, Abrahamu akiamka asubuhi na mapema akimchukua mwanawe kuelekea mahali pa kifo. Mara ya kwanza ni Ishmaeli; mara ya pili ni Isaka. Mungu anamwomba Abrahamu kutoa wana wote wawili, na mara zote mbili anawarudisha wakiwa hai. Mkono unaonyoosha kisu ndio unaofungua macho yaone kisima.

Undani

Mstari wa 33 unapita haraka: "Abrahamu akapanda mti wa mkwaju katika Beerisheba." Fikiria uzito wa tendo hili. Abrahamu ni mgeni, mhamaji anayeishi katika hema, asiye na hati miliki ya ardhi; mstari unaofuata unasisitiza kwamba "akasalia kuwa mgeni." Lakini mkwaju ni mti unaokua polepole sana, mti wa kizazi kijacho, si cha chako. Kupanda mkwaju ni kusema: kuna watu watakaokaa kwenye kivuli hiki ambao bado hawajazaliwa. Na mahali pale anamwabudu Yahwe kwa jina jipya kabisa katika Maandiko, "Mungu wa milele." Mtu asiye na uhakika wa kesho anamwita Mungu wa daima, kisha anapanda mti kana kwamba ana karne nyingi mbele yake. Hiyo ndiyo imani: kupanda kivuli usichokitumia mwenyewe.

Tafakari

Je, kuna mtu katika historia yako ambaye uliruhusu aondoke kimya kimya, kama Abrahamu alivyomruhusu Hajiri, na unafikiri Mungu amefanya nini naye tangu wakati huo?

Ni "mkwaju" gani unaweza kupanda leo, yaani tendo dogo la imani ambalo matunda yake hutayaona wewe mwenyewe?