Mithali 4

Maandiko

Mzee anawakusanya wanawe: "Wanangu, sikilizeni, fundisho la baba." Kisha, ghafla, sauti yake inabadilika. Anarudi nyuma miaka mingi na kuwa mtoto tena: "Mimi nilikuwa mwana kwa baba yangu, mpole na mtoto pekee kwa mama yangu." Kile anachowapa wanawe si chake mwenyewe; ni urithi uliopokelewa, maneno ya babu yao yakipitishwa mkononi kama taa inayowaka. Sura nzima ni wito mmoja uliorudiwa kwa namna tatu: tafuta hekima kwa gharama yoyote, kataa kabisa njia ya waovu, na linda moyo wako, macho yako, kinywa chako na miguu yako, kwa sababu njia unayoichagua leo ndiyo inayoamua utakapofika.

Kiini

Hekima hapa si akili nyingi wala maarifa ya vitabu. Ni ustadi wa kuishi mbele za Mungu, uwezo wa kutembea bila kujikwaa katika ulimwengu uliojaa mashimo. Na jambo la ajabu ni hili: hekima inaelezwa kama mtu, si kitu. "Ipenda nayo itakuhifadhi salama"; "ikumbatie nayo itakuheshimu." Hapa hakuna mafundisho makavu; kuna uhusiano. Unampenda, unamkumbatia, naye anakulinda na kukuvika taji. Hii inatuonyesha kwamba maisha ya haki si orodha ya sheria tunazotii kwa shida, bali ni upendo unaoelekezwa mahali panapostahili. Mungu hajatupa amri ili kutubana; ametupa njia ili tuishi. "Maana maneno yangu ni uzima kwa wenye kuyapata na afya katika mwili wao." Neno la Mungu si mzigo mgongoni; ni chakula tumboni.

Uzi Unaounganisha

Mithali inazungumza kuhusu njia mbili: ile ya mwenye haki inayong'aa "zaidi na zaidi hadi mchana inapowasili kwa ukamilifu," na ile ya waovu iliyo "kama giza." Ni picha inayosubiri kukamilishwa. Kwa maana kuna mmoja aliyesimama na kusema, "Mimi ndimi njia," na mwingine aliyemwita "nuru ya ulimwengu." Yesu hakuleta tu mafundisho ya hekima; yeye mwenyewe ni hekima ya Mungu iliyokuja kwetu kwa mwili. Yale ambayo baba huyu anamsihi mwanawe ayakumbatie, Mungu ametupatia katika Mwana wake. Na hapo ndipo neema inapoonekana: hatutafuti hekima kwa nguvu zetu peke yetu, bali tunamkaribia yeye aliyekuja kututafuta. Taji anayoahidi hekima si tuzo ya bidii yetu; ni zawadi ya Kristo.

Kioo

Mstari wa 23 unachoma: "Ulinde salama moyo wako na uukinge kwa bidii zote." Tunalinda nyumba zetu kwa kufuli, pesa zetu kwa benki, simu zetu kwa nenosiri, lakini moyo tunauacha wazi kwa chochote kinachopita. Tunakaa saa mbili usiku tukivuta kila kitu machoni bila kuuliza kinatuacha na nini. Tunasikiliza porojo ofisini tukijiambia hatushiriki. Tunaruhusu chuki ndogo dhidi ya ndugu ikae moyoni miaka mitatu. Na kisha tunashangaa kwa nini sala zimekuwa kavu. Baba huyu hasemi "jaribu zaidi"; anasema linda chanzo, kwa sababu "katika moyo hububujika chemichemi za uzima." Maji machafu hayatoki kwenye chemchemi safi. Leo, kabla hujalala: taja kwa sauti jambo moja linaloingia moyoni mwako mara kwa mara likikuchafua, kisha omba kwa maneno machache Mungu akuonyeshe njia ya kuliepuka wiki hii.

Wasikilizaji wa Kwanza

Katika Israeli ya kale, elimu haikuwa shuleni bali nyumbani, mezani, shambani, njiani. Baba alikuwa mwalimu wa kwanza na mara nyingi wa pekee. Kijana aliyesikiliza maneno haya alikuwa labda na miaka kumi na mitano, akikaribia umri wa kuchagua marafiki, kazi na mke, na mji ulikuwa mdogo: ukichagua vibaya, kila mtu angejua. Maneno "njia" na "mapito" hayakuwa mafumbo kwao; walitembea kwa miguu kila siku katika njia nyembamba za milima ambako jiwe moja lisiloonekana gizani lingeweza kuvunja mguu. Kwa hiyo mstari wa 19 ulikuwa na uzito halisi: kutembea gizani bila taa ni hatari ya kweli. Na walisikia pia kitu ambacho sisi hupitwa nacho: sauti ya babu ndani ya sauti ya baba, agano likisafiri kutoka kizazi hadi kizazi.

Mhusika Mkuu

Baba huyu ni mtu wa kuvutia. Hakuna kiburi ndani yake; hajiwekei nafasi ya chanzo cha hekima, bali anakiri wazi kwamba naye alikuwa mtoto aliyefundishwa. Anakumbuka hata upole wake wa utotoni, akiwa "mtoto pekee kwa mama yangu," yaani alikuwa mpendwa, aliyetunzwa, aliyeaminiwa. Hakupokea hekima kwa vitisho bali kwa upendo, na sasa anairudisha kwa namna ileile. Lakini pia ana haraka ndani yake, karibu hofu: "Jiepushe nayo, usipite katika njia hiyo; geuka na upite njia nyingine." Hiyo ni sauti ya mtu aliyeona wengine wakiangamia. Anajua kitu kuhusu watu wanaoshindwa kulala mpaka wafanye ubaya, na hataki mwanawe ajifunze kwa kujikwaa mwenyewe. Upendo wake si laini tu; unachoma pale inapobidi.

Maandiko Mengine Yanayoitikia

Zaburi 1 inaimba wimbo uleule kwa maneno mengine: heri mtu asiyekwenda katika shauri la wasio haki, aliye kama mti uliopandwa kando ya vijito vya maji. Njia mbili, matokeo mawili. Lakini Yesu anaukunja wito huu na kuuweka ndani zaidi anaposema kwamba yatokayo kinywani hutoka moyoni, na hayo ndiyo yamtiayo mtu unajisi. Kwa maneno mengine: kulinda moyo si kazi ya nje ya kujizuia tu, bali ya ndani kabisa ya kuponywa. Mithali 4 inatupa amri; Injili inatupa nguvu ya kuitii. Kati ya hizo mbili kuna maisha yote ya Mkristo: tukijua tunachotakiwa, na tukijua ni nani anayelifanya ndani yetu.

Tafakari

Ni nani aliyenipitishia mimi nuru hii, na je, mimi ninaipitisha kwa nani?

Kama njia ya mwenye haki "huangaza zaidi na zaidi," je, miaka kumi iliyopita nimekuwa nikiendea mchana au nikiingia kwenye kivuli?