Ruth 1:16

Maandiko

Naomi anamsukuma Ruthu arudi: mwenzako amerudi kwa watu wake na kwa miungu yake, nenda naye. Ruthu anakataa. Anasimama pale barabarani kati ya Moabu na Yuda, mjane asiye na kitu, akiwa ameambatana na mama mkwe aliyekiri hadharani kuwa mkono wa Bwana umemwendea kinyume, na anasema maneno ambayo hayana mantiki yoyote ya kiuchumi: "Usiniache niondoke mbali nawe, kwa kuwa uendako, nitakwenda, utakapoishi, nitaishi; watu wako watakuwa watu wangu, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu." Ni kiapo cha nne katika mstari mmoja: safari, makazi, taifa, Mungu. Hakuna ahadi ya malipo ndani yake. Anachagua umaskini wa Naomi, ukoo wa Naomi na Mungu wa Naomi, bila hakikisho lolote kwamba Mungu huyo atamtendea yeye vizuri zaidi kuliko alivyomtendea Naomi.

Kiini

Kinachoshtua hapa si uaminifu wa Ruthu tu, bali ni kwamba anajiunga na Mungu ambaye ameshamwacha Naomi mikono mitupu. Hakuna injili ya mafanikio katika mstari huu. Ruthu hasemi "Mungu wako atanibariki"; anasema "Mungu wako atakuwa Mungu wangu", na neno hilo linabeba uzito wa agano, si hisia. Huu ni uamuzi wa kuvuka mpaka: kutoka kwa Kemoshi wa Moabu kwenda kwa Yahwe wa Israeli, kutoka nje kwenda ndani ya watu wa ahadi, kutoka usalama wa nyumba ya mama yake kwenda katika hatari ya kuwa mgeni Bethlehemu. Neema ya Mungu inaonekana hapa si kwa njia ya kuondoa mateso ya Naomi, bali kwa kumpa mwandamani asiyestahili kuwepo. Wokovu unaingia katika hadithi hii kupitia mwanamke wa taifa lililolaaniwa, si kupitia mrithi halali wa Israeli. Mungu anafanya kazi kwenye ukingo, si katikati.

Uzi wa Pamoja

Maneno ya Ruthu yanabeba mwangwi wa kitu ambacho kwa kawaida Mungu mwenyewe ndiye husema: "watu wako watakuwa watu wangu, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu." Ni fomula ya agano iliyopinduliwa, ikitoka kinywani mwa mwanamke Mmoabu badala ya kinywani mwa Bwana. Na hapa ndipo uzi unapoanza kuonekana. Mstari huu haumalizikii katika Bethlehemu; unamalizikia katika orodha ya ukoo mwanzoni mwa Injili ya Mathayo, ambapo jina la Ruthu linasimama kati ya mababu wa Yesu. Mungu alikuwa akijenga njia ya Mwokozi kupitia mwanamke aliyepaswa kuwa nje.

Lakini kuna kitu kikubwa zaidi kuliko nasaba. Muundo wa kiapo hiki ni muundo wa kuja kwa Kristo: kuacha nyumba yako, kujifunga na familia iliyofilisika, kubeba watu wasio wako mpaka kaburini. Ruthu si "mfano wa Kristo" kwa njia ya kuchezea maneno; lakini Kristo alifanya kwa kiwango kisichopimika kile Ruthu alichofanya barabarani: alichagua watu waliokuwa hawana cha kumlipa.

Kioo

Uaminifu unaogharimu unaonekana pale tu malipo yanapotoweka. Ni rahisi kubaki na mtu ambaye bado anaweza kukupa kitu. Ruthu alijifunga na mwanamke mchungu, aliyejiita Mchungu, ambaye hakuwa na furaha wala shukrani wala tumaini la kumpa. Fikiria mzazi anayezidi kusahau na kukukasirikia; ndoa iliyokauka miaka kadhaa iliyopita; rafiki aliyepoteza kazi na sasa ni mzito kukaa naye; kanisa lililokukatisha tamaa lakini bado ni watu wako. Sehemu ya moyo wetu daima inasubiri sababu nzuri ya kuondoka, na Naomi mwenyewe alimpa Ruthu sababu hiyo mara tatu.

Leo, chukua dakika tano: mtumie ujumbe mfupi mtu mmoja ambaye hali yake haijabadilika na ambaye watu wengi wameshaacha kumfuatilia, na mwambie kwa maneno wazi kwamba hutaondoka.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwa Waisraeli waliosikia hadithi hii, neno "Mmoabu" halikuwa neno tupu. Moabu ilikuwa taifa lililomwajiri Balaamu kulaani Israeli, taifa ambalo wanawake wake waliwavuta Waisraeli kwenye ibada ya Baal-Peori, taifa ambalo sheria ilisema halipaswi kuingia katika kusanyiko la Bwana hata kizazi cha kumi. Sasa mwanamke kutoka taifa hilo anatamka kiapo cha agano kwa usafi zaidi kuliko wengi wa Israeli walivyowahi kufanya katika kipindi chote cha waamuzi, kipindi ambacho kila mtu alifanya alilotaka. Wasikilizaji wa kwanza walisikia aibu na faraja kwa wakati mmoja: aibu kwamba mgeni aliwazidi uaminifu, faraja kwamba Mungu wao alikuwa mkarimu kuliko mipaka waliyojiwekea. Na waliposikia kwamba huyu ndiye bibi wa babu wa Daudi, wangeelewa kuwa ufalme wenyewe ulikuja kwa neema, si kwa damu safi.

Undani

Mstari wa kumi na nne unasema Ruthu "aliendelea kubaki naye." Neno la Kiebrania hapo ni dabaq, kuambatana, kugandamana. Ni neno lile lile linalotumika katika Mwanzo kuelezea mume anavyomwambatia mke wake: kuungana kwa kudumu, kimwili na kiagano. Kwa hiyo kabla Ruthu hajasema neno lolote, mwandishi ameshaeleza tendo lake kwa lugha ya ndoa. Kiapo cha mstari wa kumi na sita si mlipuko wa hisia; ni maelezo ya kile mikono yake tayari ilikuwa imefanya. Hapa kuna funzo gumu kuhusu upendo wa kiagano: hauanzii katika maneno mazuri bali katika mwili unaokataa kuondoka. Na hivyo ndivyo Mungu anavyotushika, si kwa hisia zinazobadilika bali kwa kuambatana kusikokata tamaa.

Maandiko Mengine

Fomula "nitakuwa Mungu wenu nanyi mtakuwa watu wangu" inarudia mara kwa mara katika Torati na manabii kama moyo wa agano la Mungu na Israeli. Ruthu anaitamka kinyume: yeye ndiye anayejitoa kwanza, kwa Mungu ambaye bado hajamwahidi chochote. Ni imani inayotangulia ushahidi. Linganisha hilo na sheria ya Kumbukumbu la Torati inayomzuia Mmoabu kuingia kusanyikoni, na utaona mvutano ambao kitabu hiki hakiutatui kwa mabishano bali kwa hadithi: Mungu mwenyewe anamvuta ndani yule ambaye sheria ingemweka nje. Hilo ndilo hasa linalotokea msalabani, ambapo wale waliokuwa mbali wanaletwa karibu si kwa kustahili bali kwa damu ya mwingine.

Maswali ya Kutafakari

Ni nani katika maisha yangu ninayemfuata tu kwa sababu bado ananipa kitu, na ningefanya nini kama hangekuwa na cha kunipa?

Kiapo changu kwa Mungu kinategemea zaidi baraka ninazotarajia au kinategemea yeye mwenyewe, hata kama mkono wake unaonekana kuwa kinyume nami kwa msimu huu?