Ruth 1:5

Maandiko

Baada ya miaka kumi katika nchi ya Moabu, kifo kinagonga tena mlango wa familia ile ile: "Kisha wote Mahiloni na Kileoni walikufa, na kumuacha Naomi bila mme wake na bila watoto wake wawili." Mstari mmoja tu, maneno machache, na ukoo mzima umefutwa. Mwandishi hatuambii walikufaje, wala hatoi maombolezo; anataja tu kile kilichobaki, yaani mwanamke mmoja aliyeachwa peke yake katika nchi ya wageni.

Kiini

Neno la Kiebrania linalotumika hapa kwa "kuachwa" ni sha'ar, lile lile linalotumiwa kwa "mabaki" ya taifa baada ya hukumu. Naomi si tu mjane; yeye ni mabaki. Na hapa ndipo mstari huu unapogusa moyo wa theolojia ya Agano la Kale: agano la Mungu na Israeli lilishikamana na uzao, na ardhi, na mkate. Naomi amepoteza vyote vitatu. Alitoka Bethlehemu, yaani "Nyumba ya Mkate," akikimbia njaa; sasa yuko Moabu bila mume wa kumlinda, bila wana wa kumrithisha, bila jina la kuendelea. Maandiko hayasemi Mungu aliua wanawe. Lakini hayasemi pia kwamba Mungu hayupo. Ukimya huu ni wa makusudi: unatuweka mahali ambapo waaminifu wengi hukaa, yaani penye hasara isiyoelezeka na Mungu asiyeonekana.

Uzi Mkuu

Tangu Mwanzo, hadithi ya wokovu inasonga mbele kwa uzao: mbegu ya mwanamke, wana wa Abrahamu, fimbo ya Yuda. Kila mara uzao unapokatika, ahadi inaonekana kufa. Sara tasa, Rakeli tasa, Hana tasa. Hapa ni mbaya zaidi: si utasa, ni makaburi matatu. Kwa msomaji wa kwanza, aliyejua kitabu hiki kinaishia kwa jina la Daudi, mstari huu ni giza kabla ya mapambazuko. Mungu hapendi kufanya kazi kwa akiba iliyobaki; anapenda kuanza pale ambapo hakuna chochote kilichobaki. Kutoka katika tumbo lililokufa la Naomi, kwa njia ya mgeni Mmoabu, atatokea mfalme, na kutoka kwa mfalme atatokea Yule aliyezaliwa Bethlehemu pia. Kaburi si mwisho wa hadithi ya Mungu; mara nyingi ndio mwanzo wake.

Kioo

Wengi wetu tunajua hesabu ya Naomi. Ulihama kwa ajili ya kazi, ukafanya uamuzi ulioonekana wa busara, na miaka kumi baadaye unakaa katikati ya matokeo ambayo hukuyachagua. Ndoa iliyovunjika, kazi iliyopotea, mtoto asiyekurudia simu, mwili unaokusaliti. Na kinachouma zaidi si hasara yenyewe, bali swali linalonong'ona: je, hii ni adhabu? Naomi mwenyewe atasema baadaye, "mkono wa Yahweh umeenda kinyume na mimi." Maandiko yanamwacha aseme hivyo bila kumkanya. Kuna nafasi katika imani ya kweli kwa mtu kumlalamikia Mungu kwa maneno mazito. Lakini kumbuka: aliyesema hivyo ndiye yule yule ambaye Mungu alikuwa akimjengea baraka asiyoiona bado. Leo, andika kwenye karatasi hasara moja unayoibeba ambayo hujawahi kumwambia Mungu kwa uwazi, kisha isome kwa sauti mbele yake kama sala, bila kuiondolea uchungu wake.

Muktadha

Tuko katika "siku za utawala wa majaji," kipindi cha machafuko ambapo kila mtu alifanya alivyoona vema machoni pake. Njaa katika Bethlehemu ilimsukuma Elimeleki kuvuka Bahari ya Chumvi kwenda Moabu, taifa ambalo Israeli walikuwa na historia chungu nalo. Kwa mwanamke wa wakati ule, usalama wote ulikuwa katika wanaume wa nyumba yake: mume kwanza, kisha wana. Bila wao, hakuwa na haki ya ardhi, hakuwa na kipato, hakuwa na sauti mahakamani. Naomi sasa ni mgeni, mzee, mwanamke, na mjane, yaani madaraja manne ya udhaifu yaliyorundikana kwa mtu mmoja. Katika Moabu hana ukoo wa kumtetea. Hii si huzuni ya hisia tu; ni kuporomoka kwa uchumi na utambulisho wake wote kwa wakati mmoja.

Mhusika Mkuu

Naomi hasemi neno katika mstari huu. Anakuwa kitu kinachotendewa, si mtu anayetenda: "kumuacha Naomi." Jina lake lamaanisha "tamu," na tutakapomsikia akiongea atakataa jina hilo: "Niiteni Mchungu." Hapa ndipo tunaona ukweli usiopendeza kuhusu utu wetu: sisi ni viumbe wanaoweza kuvunjika. Hatujengwi kwa chuma. Naomi hakukufuru, hakumkana Mungu, wala hakukimbilia miungu ya Moabu; lakini hakujifanya mwenye nguvu pia. Alikaa katika uchungu wake akiwa bado ndani ya hadithi ya Yahweh, na hilo lenyewe ni aina ya imani ambayo hatuisifii mara nyingi. Ni imani inayoshikilia kwa vidole vichache tu. Na Mungu hakumwacha kwa sababu mtego wake ulikuwa dhaifu.

Maandiko Mengine Yanayolingana

Ayubu naye alipokea habari za watoto wake kwa mfululizo mfupi kama huu, na kitabu chake kinakataa kutoa jibu rahisi kwa mateso ya mtu mwadilifu. Ruthu 1:5 unafanya jambo lile lile: unakataa kueleza. Lakini tofauti na Ayubu, Naomi hapati sauti kutoka katika kimbunga; anapata mkwe mmoja mwaminifu na mavuno ya shairi. Na hapa ndipo mstari wa 22 unapong'aa: "walirudi Bethrehemu mwazo wa mavuno ya shairi." Mungu alikuwa tayari amejibu kabla Naomi hajajua kuna swali. Vivyo hivyo Yusufu, aliyeuzwa na ndugu zake, aliambia baadaye kwamba waliyoyakusudia mabaya Mungu aliyageuza kuwa mema. Sio kila hasara hupata maelezo; lakini hakuna hasara ya mwamini inayoanguka nje ya mikono ya Mungu.

Tafakari

Ni jambo gani katika maisha yako ambalo bado unaliita "mkono wa Bwana umeenda kinyume nami," na ungependa kumwambia nini Mungu kulihusu leo?

Naomi hakujua kwamba mavuno yalikuwa yameanza Bethlehemu. Ni wapi unahitaji kuamini kwamba Mungu tayari anafanya kazi mahali ambapo bado huoni chochote?