Mwanamke Msamaria Kisimani: Maji ya Uzima kwa Moyo Uliochoka
Utangulizi
Ni adhuhuri huko Sikari. Jua limepanda juu kabisa, mawe ya njia yanachoma nyayo, na kijiji kimejifungia ndani ya vivuli vyake. Lakini kuna mwanamke anayetembea peke yake kuelekea kisimani, mtungi begani, hatua zake nzito kama mtu aliyezoea kubeba zaidi ya maji. Hakuna aliyeandika jina lake. Hakuna aliyemsubiri. Lakini pale kisimani kuna Mgeni aliyechoka, ameketi, na anamwambia maneno ambayo hakuna mwanamume Myahudi angemwambia mwanamke Msamaria siku ile: "Nipe maji ninywe."
Mazungumzo yanayofuata ni kati ya mazungumzo marefu kuliko yote ya Yesu yaliyoandikwa katika Injili nzima, na alifanya na nani? Si na mwalimu wa sheria, si na mtawala, bali na mwanamke aliyekuwa na historia ndefu ya ndoa zilizovunjika. Katika ukurasa huu tutatembea naye hatua kwa hatua, kutoka kwenye upweke wa adhuhuri hadi kwenye mwendo wa kasi wa mtu aliyeacha mtungi wake kisimani na kukimbia mjini kuwaambia watu habari njema.
Mtazamo wa mwongozo huu
Tunasoma habari hii kupitia kitu kimoja kidogo: mtungi. Mwanamke huyu alifika kisimani akiwa na mtungi mtupu, na Yesu akaanza kwa kuomba maji kutoka kwenye mtungi ule ule. Neema haikuanza kwa mahubiri wala kwa hukumu; ilianza kwa ombi. Na mwisho wa mazungumzo, Yohana anaandika jambo la ajabu: mwanamke akauacha mtungi wake. Kile alichokuwa akikibeba kila siku ili kujaza utupu wake, akakiacha kisimani. Mwongozo huu unafuatilia safari hiyo: kutoka mtungi unaovuja hadi chemchemi inayobubujika ndani ya moyo. Ndiyo sababu habari hii si ya mwanamke mmoja tu; ni yako na yangu.
Biblia inasema nini kuhusu mwanamke Msamaria?
Habari yake yote imo katika Yohana 4, na Yohana anaanza kwa maneno yanayobeba uzito mkubwa: "Naye alikuwa hana budi kupita katikati ya Samaria" (Yohana 4:4). Kijiografia, Wayahudi wengi waliepuka Samaria kwa makusudi, wakizunguka kupitia Bonde la Yordani ili wasijichafue kwa kugusa nchi ya watu waliowadharau. Lakini kwa Yesu kulikuwa na lazima ya aina nyingine, lazima ya huruma. Alipita Samaria kwa sababu kulikuwa na mtu wa kukutana naye.
Yohana 4:6 inatupa picha isiyosahaulika: "Basi Yesu, kwa sababu amechoka kwa safari yake, akaketi vivi hivi kisimani. Nayo ilikuwa yapata saa sita." Yule atakayejitangaza kuwa chemchemi ya maji yaliyo hai ameketi kisimani akiwa amechoka, mwenye kiu, bila ndoo. Mungu wetu hakutuokoa kwa mbali; aliingia katika uchovu wetu.
Kisha anafika mwanamke. "Akaja mwanamke Msamaria kuteka maji. Yesu akamwambia, Nipe maji ninywe" (Yohana 4:7). Ombi hili ni mlango. Yesu hakuanza kwa kumwambia, "Unajua maisha yako yamechafuka." Alianza kwa kujiweka katika hali ya uhitaji mbele yake, akimpa heshima ya kuwa mtu anayeweza kutoa kitu. Mwanamke anashangaa, kama vile mtu yeyote angeshangaa: "Imekuwaje wewe Myahudi kutaka maji kwangu, nami ni mwanamke Msamaria?" (Yohana 4:9). Vizuizi vitatu vimesimama kati yao siku ile: kabila, dini, na jinsia. Yesu anavivuka vyote kwa sentensi moja fupi.
Neema huanza kwa ombi, si kwa hukumu.
Ndipo mazungumzo yanageuka. Yesu anasema, "Kama ungaliijua karama ya Mungu, naye ni nani akuambiaye, Nipe maji ninywe, ungalimwomba yeye, naye angalikupa maji yaliyo hai" (Yohana 4:10). Mwanamke anafikiri juu ya maji ya kisima; Yesu anaongea juu ya kiu ya kina zaidi. Na hapa anatoa ahadi inayoshika kiini cha Injili nzima: "walakini ye yote atakayekunywa maji yale nitakayompa mimi hataona kiu milele; bali maji nitakayompa yatakuwa ndani yake chemchemi ya maji, yakibubujikia uzima wa milele" (Yohana 4:14). Tofauti ni ya msingi. Maji ya kisima yanatakiwa kutekwa tena na tena; maji ya Kristo yanakuwa chemchemi ndani ya mtu mwenyewe. Si kujaza kutoka nje, ni uhai unaotiririka kutoka ndani.
Mwanamke anaomba maji hayo, lakini Yesu anamwongoza mahali asipotaka kwenda: "Nenda kamwite mumeo, uje naye hapa." Anajibu kwa nusu ukweli, "Sina mume." Na Yesu anamjibu kwa upole wa ajabu: "kwa maana umekuwa na waume watano, naye uliye naye sasa si mume wako; hapo umesema kweli" (Yohana 4:18). Hapa ndipo wengi hupiga kelele za hukumu. Lakini angalia maneno ya Yesu: hakumwita kahaba, hakumkemea, hakumtaja kwa jina la aibu. Aliutaja ukweli, na mara moja akauita "kweli" alichokisema yeye. Maji ya uzima hayaingii katika maisha yaliyofichwa. Yesu anafungua jeraha ili aponye, si ili aumize.
Kisha mwanamke anaelekeza mazungumzo kwenye ugomvi wa kidini: mlima gani ndio sahihi wa kuabudia, Gerizimu au Yerusalemu? Yesu hamkwepi. Anamjibu kwa maneno yanayofungua enzi mpya: "Mungu ni Roho, nao wamwabuduo yeye imewapasa kumwabudu katika roho na kweli" (Yohana 4:24). Ibada ya kweli haifungwi tena kwenye mlima wala jengo; inafungwa kwa Mungu mwenyewe, kwa njia ya Roho na kwa msingi wa kweli. Na kwa mwanamke aliyeondolewa nje ya kila jumuiya ya ibada, hii ilikuwa habari njema isiyopimika.
Mwishowe anasema jambo lililo wazi kuliko lote alilowahi kusema hadharani kabla ya kesi yake: "Mimi ninayesema nawe, ndiye" (Yohana 4:26). Mungu wa Israeli alijitangaza kwa Musa kwa jina la "Mimi Niko"; sasa Mwana anajitangaza kwa mwanamke Msamaria pale kisimani cha Yakobo.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Visima katika Biblia si mahali pa maji tu; ni mahali pa kukutana na kuchumbiwa. Mtumishi wa Abrahamu alimkuta Rebeka kisimani, naye akamnywesha yeye na ngamia zake (Mwanzo 24). Yakobo alikutana na Raheli kisimani, akalia kwa furaha (Mwanzo 29). Musa alikimbilia Midiani, akaketi kisimani, akawatetea binti za kuhani na kupata mke (Kutoka 2). Msomaji wa kale wa Injili ya Yohana aliyejua Maandiko alitambua mara moja: huyu ni mwanamume mgeni, aliyechoka, ameketi kisimani, na mwanamke anafika. Kila kitu kinaelekea kwenye arusi. Na kweli ndiyo inayotokea, ingawa si kwa jinsi tunayotarajia: Bwana arusi wa mbinguni anamtafuta mkewe, si miongoni mwa wale wanaostahili, bali miongoni mwa waliotupwa nje.
Uzi mwingine ni kiu. Israeli walipokuwa jangwani wakifa kwa kiu, Mungu akamwambia Musa aupige mwamba, maji yakatoka (Kutoka 17). Paulo anatafsiri tukio hilo kwa maneno ya ajabu: "na mwamba ule ulikuwa ni Kristo" (1 Wakorintho 10:4). Manabii waliendeleza picha hiyo. Yeremia alilia kwa niaba ya Mungu: "Kwa maana watu wangu wametenda maovu mawili; wameniacha mimi, chemchemi ya maji ya uzima, wamejichimbia mabirika, mabirika yavujayo, yasiyoweza kuweka maji" (Yeremia 2:13). Hayo ndiyo mabirika yote tunayojichimbia: mahusiano, kazi, sifa, pombe, mitandao. Yanashika maji kwa muda, kisha yanavuja.
Na kisha kuna mwaliko wa Isaya, uliotangulia kwa karne nyingi maneno ya Yesu kisimani: "Haya, kila aonaye kiu, njoni majini, naye asiye na fedha; njoni, nunueni mle; naam, njoni, nunueni divai na maziwa, bila fedha, na bila thamani" (Isaya 55:1). Mwaliko huu haukutolewa kwa walio na uwezo, bali kwa wasio na kitu. Ndiyo sababu ulimfaa mwanamke wa Sikari kwa usahihi kamili. Hakuwa na jina jema la kununulia heshima, hakuwa na mume wa kumpa hadhi, hakuwa na dini sahihi machoni pa Wayahudi. Alikuwa na kiu tu. Na kiu ndiyo sarafu pekee inayotakiwa.
Uzi huu unafikia mwisho wake mwishoni kabisa mwa Biblia, ambapo Roho na Kanisa wanasimama kwa pamoja wakipaza sauti: "Na Roho na Bibi-arusi wasema, Njoo! Naye asikiaye na aseme, Njoo! Naye mwenye kiu na aje; na yeye atakaye, na ayatwae maji ya uzima bure" (Ufunuo 22:17). Tazama jinsi mduara unavyofungwa. Kisimani, Yesu alimwambia mwanamke mmoja aje anywe. Mwisho wa Biblia, Bibi arusi mzima anarudia wito ule ule kwa ulimwengu wote. Na mwanamke wa Sikari alikuwa miongoni mwa wa kwanza kabisa kuusema: alikimbia mjini akisema "Njoni."
Kuna jambo moja zaidi, na ni zito. Yule aliyeahidi maji ya uzima alikufa akiwa na kiu. Msalabani, Yohana anaandika kwamba Yesu alisema, "Naona kiu" (Yohana 19:28). Chemchemi iliyokauka ili mabirika yetu yaliyovuja yajazwe milele.
Kiini cha maisha yake
Habari yake inashikiliwa na nyakati tatu, nazo zinaelezea safari ya kila mtu anayekutana na Kristo kwa kweli.
Wa kwanza ni adhuhuri kisimani. Yohana hatuambii kwa nini alikuja saa sita, wakati wanawake wengine walikuja asubuhi au jioni kwa pamoja, wakipiga soga njiani. Wasomi wengi wanadhani alikuwa akiepuka macho na midomo ya wenzake, nasi hatuwezi kusema kwa hakika. Lakini kinachojulikana ni hiki: alikuwa peke yake, katika joto kali, akifanya kazi nzito wakati mbaya zaidi. Hiyo ni picha ya maisha mengi. Watu hujifunza kuishi kwa ratiba za upweke ili kuepuka maumivu ya kukutana na wengine. Na hapo, katika saa ambayo hakutegemea mtu yeyote, ndipo Mungu alipomsubiri. Mungu hukutana nasi katika saa tunazojificha.
Wa pili ni ukweli ulioitwa kwa jina lake. Yohana 4:18 ni mstari ambao watu wengi hupita haraka au huutumia kama fimbo. Lakini usome kwa makini. Yesu alijua kila kitu kuhusu yeye kabla hajamweleza chochote, na hakuondoka. Hiyo ndiyo tofauti kati ya kufichuliwa na Mungu na kufichuliwa na dunia. Dunia ikijua historia yako inakuandikia jina jipya la kudharauliwa. Kristo akijua historia yako anakuandikia mwaliko. Tena ni muhimu kuwa mwaminifu: Yohana hasemi alikuwa mzinzi. Katika utamaduni ule, mwanamke hakuwa na uwezo wa kuacha ndoa; waume ndio waliokuwa na uwezo huo. Inawezekana aliachwa mara kwa mara, au waume wakafa, au vyote viwili. Yesu hakumwambia "Wewe ni mwenye dhambi kuliko wengine"; alisema ukweli wa hali yake, na ndani ya ukweli huo akaweka neema. Udhaifu upo, ndiyo: alijibu kwa nusu ukweli, "Sina mume," na baadaye alijaribu kugeuza mada kwenye mabishano ya dini. Nasi tunafanya hivyo hivyo. Lakini nguvu yake pia ipo: hakukimbia. Aliendelea kuzungumza hadi mwisho.
Wa tatu ni mtungi ulioachwa. "Basi yule mwanamke akauacha mtungi wake, akaenda zake mjini, akawaambia watu" (Yohana 4:28). Kipande hiki cha habari ni kidogo lakini kinasema kila kitu. Alikuja kwa ajili ya maji; akaondoka bila hata maji. Kile alichokuja kukibeba kikabaki kisimani, kwa sababu alikuwa amepata kitu ambacho hakihitaji kutekwa kila siku. Na sentensi yake ya kwanza kwa watu aliokuwa akiwaepuka ni hii: "Njoni, mtazame mtu aliyeniambia mambo yote niliyoyatenda. Je! Haiwezekani kuwa huyu ndiye Kristo?" (Yohana 4:29). Hakuficha aibu yake tena; aliifanya kuwa daraja. Historia yake ikawa ushahidi wake. Na matokeo yake ni makubwa: "Na katika mji ule Wasamaria wengi walimwamini kwa sababu ya neno la yule mwanamke" (Yohana 4:39), kisha wakafikia imani yao wenyewe: "maana sisi wenyewe tumesikia, tena twajua ya kuwa hakika huyu ndiye Mwokozi wa ulimwengu" (Yohana 4:42).
Tunachojifunza kutoka kwa mwanamke Msamaria
Kwanza, Yesu hutuendea kwenye visima vyetu. Hakutuma ujumbe kwamba mwanamke huyu aje Yerusalemu akatubu kwanza. Alipitia Samaria, akaketi kwenye kisima chake, akaomba maji kutoka mtungi wake. Hii ina maana kubwa kwa jinsi tunavyoishi imani yetu. Watu wengi wanaamini kwamba lazima wajisafishe kwanza, warekebishe ndoa zao, waache tabia fulani, kisha ndipo wamwendee Mungu. Habari hii inapindua mpangilio huo. Kristo huja kwanza, huketi karibu, huomba, husikiliza, na ndani ya mazungumzo hayo ndipo mabadiliko yanazaliwa. Neema si tuzo ya mwisho wa safari; ndiyo mwanzo wake.
Pili, ukweli na huruma havitengani. Tunajifunza kwa Yesu jinsi ya kuwaendea watu waliovunjika. Hakufumbia macho hali ya mwanamke huyu, wala hakumponda nayo. Katika makanisa yetu kuna hatari mbili: kuwa wakali hata watu wakakimbia, au kuwa wapole hata tusiseme neno la kweli linaloweza kuponya. Yesu alionyesha njia ya tatu. Aliuleta ukweli mkononi mwa upendo, kama daktari anayeshika kidonda kwa mkono wenye joto. Ndiyo maana mwanamke hakuondoka akiwa amevunjika zaidi; aliondoka akiwa huru hata kuyataja mapungufu yake hadharani.
Tatu, Mungu hutumia hadithi zilizochanika kuwa habari njema. Wasamaria wa Sikari hawakuamini kwa sababu ya hoja za kitheolojia; waliamini kwa sababu ya mwanamke waliyemjua vizuri, na mabadiliko yake yalikuwa dhahiri kuliko mabishano yoyote. Hakuwa na mafunzo, hakuwa na cheo, hakuwa na sifa njema. Alikuwa na jambo moja tu: alikutana na Yesu, na hakuweza kukaa kimya. Kama unafikiri historia yako imekuzuia kumtumikia Mungu, jua kwamba mwinjilisti wa kwanza kwa Wasamaria alikuwa mwanamke mwenye ndoa tano zilizovunjika na mtungi ulioachwa kisimani. Mungu hatupi kazi zake kwa walio safi tu; huwapa wale waliosamehewa sana, kwa sababu ndio wanaopenda sana.
Kioo
Wewe ni mtungi gani unaoubeba? Kuna watu wanaoamka kila siku wakibeba mtungi wa kazi, wakiamini kwamba ufanisi mmoja zaidi, mradi mmoja zaidi, utaondoa ile hisia ya kutotosheleza inayowavizia usiku. Wengine wanabeba mtungi wa mahusiano, wakihama kutoka mkono mmoja hadi mwingine, wakitumaini kwamba mtu fulani atajaza nafasi ambayo mwanadamu hawezi kuijaza. Wengine wana mtungi wa dini: ibada, matoleo, utumishi, yote mazuri, lakini yakitekwa kwa nguvu ya hofu, si kwa chemchemi ya ndani. Na wote tunarudi kisimani kesho yake, kwa sababu kila kitu tulichojaza kimevuja usiku.
Nakuuliza swali la Yesu kwako: je, umechoka kuteka? Siyo swali la kukuaibisha. Ni mwaliko.
Na kuna swali la pili, gumu zaidi. Je, kuna sehemu ya maisha yako unayosema "Sina mume" juu yake, yaani unasema nusu ya ukweli ili usilazimike kusema yote? Pesa unazotumia kwa siri. Hasira inayolipuka nyumbani tu, wala si kazini. Upweke unaokana mbele ya watu kisha unalia nao peke yako. Mahali hapo ndipo Kristo anataka kuketi nawe, si kukuhukumu, bali kwa sababu maji ya uzima hayawezi kuingia katika chumba kilichofungwa kwa ufunguo.
Na jambo la mwisho. Pengine umetumia miaka mingi ukiamini kwamba historia yako imekufanya usifae kwa Mungu. Mwanamke huyu alitembea mjini akiwaambia watu waliomnong'onezea: "Njoni, mtazame mtu aliyeniambia mambo yote niliyoyatenda." Aliuacha mtungi wa maji, na pia akauacha mtungi wa aibu. Unaweza kuuacha wako leo.
Imeelezwa kwa watoto
Habari hii ni rahisi kuwaeleza watoto, kwa sababu kila mtoto anajua kiu ni nini. Unaweza kuanza hapo: eleza kwamba siku moja Yesu alikuwa amechoka sana baada ya kutembea mbali, akaketi kando ya kisima kirefu kisicho na maji ya kuyafikia kwa mkono. Mwanamke mmoja alikuja na mtungi wake, na Yesu akamwomba maji. Mwanamke alishangaa, kwa sababu watu wa kabila lake na watu wa kabila la Yesu hawakuzungumza. Lakini Yesu aliongea naye kwa upendo. Alimwambia kwamba anao maji ya aina nyingine, maji yanayofanya moyo usiwe na kiu tena. Yesu alijua mambo yote aliyoyafanya mwanamke huyu, hata yale mabaya, lakini hakumfukuza. Alimwambia kweli kwa wema. Mwanamke alifurahi sana hata akausahau mtungi wake, akakimbia kwenda kuwaambia watu wote: "Njoni mkamwone!"
Kwa watoto wadogo, sisitiza picha moja tu: Yesu anajua kila kitu kutuhusu na bado anatupenda. Kwa watoto wakubwa, unaweza kuongeza swali la mlima wa ibada na kuelezea kwamba Mungu anatafutwa mioyoni, si majengoni tu. Kwa vijana, habari hii inagusa maswali makali ya utambulisho, aibu, mitandao, na jinsi tunavyojaribu kujaza utupu.
Katika Faith.network tunaandaa maelezo mahususi ya habari hii kwa makundi tofauti: watoto wa shule ya awali wenye miaka 3 hadi 6, watoto wa shule ya msingi wenye miaka 7 hadi 12, na vijana wa miaka 12 na kuendelea. Kila toleo linatumia lugha, mifano, na maswali yanayolingana na umri huo, ili familia nzima iweze kutembea pamoja kisimani cha Sikari.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Mwanamke Msamaria alikuwa nani hasa?
Alikuwa mwanamke wa mji wa Sikari huko Samaria, aliyekutana na Yesu kwenye kisima cha Yakobo kama inavyosimuliwa katika Yohana 4. Hatujui jina lake, umri wake, wala kazi yake. Tunajua kwamba alikuwa na waume watano na kwamba mwanamume aliyekuwa naye wakati ule hakuwa mume wake, na kwamba alikuja kuteka maji wakati wa adhuhuri akiwa peke yake. Baada ya mazungumzo yake na Yesu, akawa mtu wa kwanza katika Injili ya Yohana kuwatangazia watu wengi kwamba Yesu ndiye Kristo.
Mwanamke Msamaria aliitwa jina gani?
Biblia haitaji jina lake, na hilo lenyewe lina maana: Yohana anamwacha bila jina ili wasomaji wote wajione ndani yake. Mapokeo ya Kanisa la Mashariki yanamwita Photini, likiwa na maana ya "mwenye nuru," na yanasema aliendelea kuhubiri na hatimaye akafa kifo dini. Mapokeo hayo ni ya baadaye sana na hayana uthibitisho wa Maandiko, hivyo tunayapokea kama heshima ya kihistoria, si kama ukweli wa Biblia. Kinachobaki ni uhakika kwamba Yesu alijua jina lake vizuri kabisa.
Kwa nini Wayahudi hawakuchangamana na Wasamaria?
Mzizi wake ni historia ndefu ya uhasama. Baada ya ufalme wa kaskazini kuangushwa na Ashuru, watu wa mataifa waliingizwa katika nchi na kuchanganyika na waliobaki wa Israeli, kama inavyoelezwa katika 2 Wafalme 17. Wayahudi wakawaona Wasamaria kama watu wa damu na dini iliyochanganyika. Wasamaria kwa upande wao walikubali Torati pekee na waliabudu juu ya Mlima Gerizimu, si Yerusalemu, na hekalu lao la Gerizimu liliharibiwa na Wayahudi karne mbili kabla ya Kristo. Yohana anafupisha hali hiyo kwa maneno mafupi katika Yohana 4:9.
Kwa nini mwanamke Msamaria alikwenda kuteka maji saa sita?
Yohana anataja saa, lakini hatoi sababu. Kwa kawaida wanawake walikwenda kisimani asubuhi au jioni, wakati wa baridi, na kwa pamoja. Kwenda peke yake wakati wa joto kali inaelekeza kwenye upweke au kuepuka watu, na wafafanuzi wengi hudhani ndivyo ilivyokuwa kwake. Hata hivyo, hatupaswi kujenga mafundisho juu ya dhana. Kinachojulikana kwa hakika ni kwamba Yesu alikuwa pale wakati ule, akiwa amechoka, akimsubiri mtu ambaye ulimwengu ulikuwa umemsahau.
Maana ya "maji ya uzima" aliyoahidi Yesu ni nini?
Katika Yohana 4:14 Yesu anaahidi maji yanayokuwa "chemchemi ya maji, yakibubujikia uzima wa milele." Hapo anamaanisha uzima wa Mungu mwenyewe unaoingia moyoni mwa mwanadamu, na baadaye Yohana anaufafanua wazi kuwa ni Roho Mtakatifu, akirejea maneno ya Yesu katika Yohana 7:37 hadi 39. Tofauti na maji ya kisima yanayokwisha, hii ni chemchemi ya ndani isiyokauka, inayotufanya tusiwe watu wa kuteka kila siku kutoka vyanzo vya nje ili tuishi.
Je, ni kweli kwamba mwanamke Msamaria alikuwa kahaba?
Hapana, Biblia haisemi hivyo mahali popote. Yohana 4:18 inataja waume watano na mwanamume wa sasa ambaye si mumewe, lakini haitoi maelezo ya jinsi ndoa hizo zilivyoisha. Katika utamaduni wa wakati ule, mwanamke hakuwa na uwezo wa kuvunja ndoa; angeweza kufiwa au kuachwa mara kwa mara. Hali yake ilikuwa ya huzuni na pengine ya aibu machoni pa watu, lakini kumwita kahaba ni kuongeza kwenye Maandiko. Yesu mwenyewe hakutumia neno la aibu; alisema ukweli kisha akampa maji ya uzima.
Kumwabudu Mungu "katika roho na kweli" kunamaanisha nini?
Katika Yohana 4:24 Yesu anasema, "Mungu ni Roho, nao wamwabuduo yeye imewapasa kumwabudu katika roho na kweli." Maana yake ni kwamba ibada halisi haifungwi na mahali, jengo, au kabila, bali inatoka ndani ya mtu aliyefanywa hai na Roho wa Mungu, na inasimama juu ya ukweli wa Mungu alivyojifunua katika Kristo. Hilo halidharau mikutano wala nyumba za ibada; linaondoa tu wazo kwamba Mungu anapatikana sehemu moja tu. Ibada ya kweli huanzia moyoni na hukubali ukweli.
Kwa nini Yesu alijifunua kwa mwanamke huyu kwamba yeye ndiye Kristo?
Katika Yohana 4:26 Yesu anasema waziwazi, "Mimi ninayesema nawe, ndiye," jambo ambalo alikuwa mwangalifu sana kulisema hadharani kwa Wayahudi ili asivuruge wakati wake na matarajio ya kisiasa. Kwa Wasamaria, matumaini ya Masiya yalikuwa ya aina tofauti kidogo, wakimngojea mwalimu atakayewafundisha mambo yote. Lakini zaidi ya sababu za kimkakati kuna sababu ya moyo: Yesu hujifunua kwa wanyenyekevu. Mwanamke aliyekubali ukweli juu yake mwenyewe ndiye aliyepewa ukweli juu ya Kristo.
Kisima cha Yakobo kipo wapi leo?
Kiko karibu na mji wa kisasa wa Nablus katika Ukingo wa Magharibi, chini ya Mlima Gerizimu, na mahali hapo pana kanisa la Kiorthodoksi la Kigiriki lililojengwa juu yake. Kisima ni kirefu kwa zaidi ya mita thelathini, jambo linaloeleza kwa nini mwanamke alimwambia Yesu kwamba hana cha kutekea na kisima ni kirefu. Ni miongoni mwa maeneo machache ya Biblia yanayokubaliwa na wanaakiolojia wengi kuwa ni pale pale, bila mabishano makubwa.
Je, mwanamke Msamaria alikuwa mwinjilisti wa kwanza?
Kwa namna fulani ndiyo. Katika Injili ya Yohana, yeye ndiye mtu wa kwanza kuwatangazia kundi la watu habari za Yesu na kuona watu wengi wakiamini, kama inavyoonyesha Yohana 4:39. Ushuhuda wake haukuwa wa kitaalamu; ulikuwa ni mwaliko rahisi, "Njoni, mtazame," pamoja na kukiri wazi historia yake mwenyewe. Jambo la kutia moyo ni kwamba watu wa Sikari hawakuishia kwenye maneno yake; walifika kwa Yesu wenyewe na kuamini kwa sababu wenyewe walisikia. Hiyo ndiyo kazi ya ushuhuda wa kweli.
Kuna tofauti gani kati ya Nikodemo na mwanamke Msamaria?
Yohana ameweka habari hizi mbili karibu kwa makusudi. Nikodemo ni mwanamume, Myahudi, mwalimu, mwenye heshima, naye anakuja kwa Yesu usiku. Mwanamke ni Msamaria, hana jina, hana cheo, naye anakutana na Yesu mchana. Nikodemo anaondoka akiwa amechanganyikiwa; mwanamke anaondoka akikimbia kuwaambia wengine. Ulinganisho huu unafundisha kwamba kufika kwa Kristo hakutegemei elimu wala hadhi, bali unyenyekevu wa kukubali uhitaji. Baadaye Nikodemo naye anakuja wazi wakati wa mazishi ya Yesu, kwa hiyo neema inafika kwa wote wawili.
Habari hii inasemaje kuhusu aibu ya zamani zangu?
Inasema kwamba Kristo anajua yote na bado anakaa nawe. Yesu alimweleza mwanamke huyu maisha yake kwa usahihi, lakini hakumwacha wala hakumwita kwa jina la aibu; alimpa maji ya uzima. Mstari wa Yohana 4:29 unaonyesha matokeo yake: aibu yake ikawa ushuhuda wake, na kile alichokuwa akikificha kikawa daraja la wengine kumjua Mwokozi. Hilo halimaanishi kwamba maumivu yanafutwa mara moja, bali kwamba hayakuamui tena wewe ni nani. Kristo ndiye anayeamua.
Isaya 55:1 na Ufunuo 22:17 vinahusianaje na habari ya kisimani?
Zote ni sehemu za mwaliko mmoja mrefu wa Mungu kwa wenye kiu. Isaya 55:1 unaita wale wasio na fedha waje wanunue bila thamani, yaani neema inatolewa bure kwa wasio na cha kulipia. Ufunuo 22:17 unahitimisha Biblia nzima kwa maneno, "Naye mwenye kiu na aje; na yeye atakaye, na ayatwae maji ya uzima bure." Kisimani cha Sikari, mwaliko huo ulipata sura ya mwanadamu: Yesu ameketi, amechoka, akitoa bure kile ambacho hakuna fedha inayoweza kununua.
Kwa kuhitimisha
Yohana alimalizia tukio hili bila kutuambia mwanamke yule alirudi lini kuchukua mtungi wake, au kama alirudi kabisa. Pengine ni kwa makusudi. Kuna vitu tunavyokuja navyo kwa Yesu ambavyo hatuhitaji tena tukiondoka. Alikuja kuteka maji ya siku moja; akaondoka na chemchemi ya milele. Alikuja akiepuka macho ya watu; akaondoka akiwakimbilia watu hao hao. Alikuja akiwa na nusu ukweli mdomoni; akaondoka akiwa amekumbatia ukweli wote, na ukweli ukamweka huru.
Kama unataka kuendelea na habari hii, soma Yohana 4 nzima pole pole, ukiangalia jinsi mazungumzo yanavyopanda daraja kwa daraja: kutoka maji, hadi maisha yake, hadi ibada, hadi Masiya. Kisha soma Isaya 55 na Ufunuo 22, na utaona kwamba kisima cha Sikari kiko katikati ya hadithi kubwa ya Mungu anayewaita wenye kiu waje bure.
Na kabla hujafunga ukurasa huu, jiulize kwa unyofu: mtungi wangu ni upi, nami ninaubeba hadi lini?
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
