Abimelec: Ang Anak ni Gideon na Ginawang Hari sa Shekem

Sino si Abimelec at kailan siya nabuhay

Si Abimelec ay isang tao ng panahon bago ang monarkiya ng Israel, isang hukom na ang buong salaysay ay nakatala sa aklat ng Judges. Ang kaniyang pangalan ay unang lumitaw sa Judges 8:31 at ang huling banggit sa kaniya ay nasa 2 Samuel 11:21. Ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650), ang panahong ito ay mga 1451 BC hanggang 1095 BC. Ang kaniyang ama ay si Gideon (Judges 8:31), at kabilang sa kaniyang mga kapatid ay sina Jether at Jotam; si Jotam ay tahasang tinawag na "kaniyang kapatid" sa Judges 9:18-25. Sa salita ni Jotam, si Abimelec ay "ang lalaking anak ng kaniyang babaeng lingkod" (Judges 9:18).

Ang landas patungo sa kapangyarihan

Nagsimula ang kaniyang kuwento sa isang pagtungo sa Shekem (Judges 9:1). Doon, "Nagsalita para sa kaniya ang mga kamag-anak ng kaniyang ina sa mga pinuno ng Shekem, at napagkasunduan nilang sundan si Abimelec, dahil sinabi nila, 'Kapatid natin siya.' Binigyan nila siya ng pitumpung piraso ng pilak mula sa bahay ni Baal Berit, at ginamit ito ni Abimelec para kumuha ng mga lalaking lumalabag sa batas at walang pag-iingat na asal, na sumunod sa kaniya" (Judges 9:3-4). Ang pagiging hari niya ay binanggit din sa Judges 9:6.

Ang pinakamalinaw na paglalarawan ng nangyari ay nasa bibig ng kaniyang kapatid. Ganito ang paratang ni Jotam: "pero sa araw na ito nag-alsa kayo laban sa bahay ng aking ama at pinatay ang kaniyang mga anak na lalaki, pitumpung tao, sa ibabaw ng isang bato. At ginawa ninyo si Abimelec ang lalaking anak ng kaniyang babaeng lingkod, na hari sa lahat ng mga pinuno ng Shekem, dahil kamag-anak ninyo siya" (Judges 9:18). Naglapat si Jotam ng kondisyon at ng sumpa: kung kumilos sila nang may katapatan at karangalan kay Jerub Baal at sa kaniyang bahay, magalak sila kay Abimelec, "Pero kung hindi, hayaan na lumabas ang apoy mula kay Abimelec at sunugin ang mga kalalakihan ng Shekem at bahay ng Millo. Hayaang lumabas ang apoy mula sa mga kalalakihan ng Shekem at Bet Millo, para sumunod kay Abimelec" (Judges 9:18-25). Pagkatapos, "Tumakas si Jotam at tumakbo palayo, At nagtungo siya sa Beer. Nanirahan siya doon dahil malayo iyon mula kay Abimelec, na kaniyang kapatid" (Judges 9:18-25). Ang tanging sukat ng kaniyang paghahari na ibinigay ng teksto ay ito: "Namuno si Abimelec sa buong Israel sa loob ng tatlong taon" (Judges 9:18-25). Ang usapin ng katapatan sa harap ni Jerub Baal ay binabanggit din sa Judges 9:16.

Ang pagkakabaha-bahagi sa Shekem

Hindi nagtagal ang pagsunod sa kaniya. Sa isang pagdiriwang sa bahay ng kanilang diyos, kumain sila at uminom, "at isinumpa nila si Abimelec" (Judges 9:27). Tumindig si Gaal na anak ni Ebed: "Sino si Abimelec, at sino si Shekem, na dapat natin siyang paglingkuran? hindi ba siya ang anak ni Jerub Baal? At hindi ba opisyal niya si Zebul? Paglingkuran ang mga kalalakihan ng Hamor, ama ng Shekem!" (Judges 9:28). Hinangad ni Gaal na mapasailalim sa kaniyang kautusan ang bayan upang maalis si Abimelec (Judges 9:29). May mensaheng ipinadala tungkol sa bagay na ito sa Judges 9:31.

Gumamit si Abimelec ng pananambang: "Kaya tumayo si Abimelec sa gabi, siya at lahat ng kalalakihan na kasama niya, at naglunsad sila ng pananambang laban sa Shekem" (Judges 9:34), hinati sa apat na pangkat. Nang lumabas si Gaal at tumayo sa pasukan ng tarangkahan ng lungsod, lumabas naman sina Abimelec at ang kaniyang mga tauhan mula sa pinagtataguan (Judges 9:35). Tinuya ni Zebul si Gaal: "Nasaan na ang iyong mapagmalaking mga salita ngayon, ikaw na nagsabing, 'Sino si Abimelec na dapat namin paglingkuran?'" (Judges 9:38). Nakipaglaban si Gaal at natalo, at "marami ang bumagsak sa pasukan ng tarangkahan ng lungsod" (Judges 9:38-42). Nanatili si Abimelec sa Aruma, at pinilit ni Zebul si Gaal at ang kaniyang mga kamag-anak palabas ng Shekem (Judges 9:38-42). Ang natitirang laban sa mga tao ng Shekem ay nasa Judges 9:44-45.

Ang apoy sa tore at ang Tebez

Nang magtipon ang mga pinuno sa tore ng Shekem, umakyat si Abimelec sa Bundok ng Zalmon kasama ang lahat ng lalaking kasama niya. "Kumuha si Abimelec ng palakol at pumutol ng mga sanga. Inilagay niya ito sa kaniyang balikat at inutusan ang mga lalaking kasama niya, 'Kung ano ang nakita ninyong ginagawa ko, bilisan at gawin gaya ng ginawa ko'" (Judges 9:47-50). Pinagpatong-patong nila ang mga sanga sa ibabaw ng pader ng tore at niliyaban ito, at namatay ang mga tao ng tore ng Shekem, "humigit-kumulang sa isang libong lalaki at babae" (Judges 9:47-50). Pagkatapos ay nagtungo siya sa Tebez, nagkampo laban dito at binihag ito (Judges 9:47-50). Ang wakas ng salaysay ay nasa Judges 9:52-53 at Judges 9:55-56; ang teksto ng mga taludtod na iyon ay hindi ibinigay sa akin, kaya hindi ito isinasalaysay dito. Lumitaw pa ang kaniyang pangalan sa Judges 10:1 at, malayo sa aklat ng Judges, sa 2 Samuel 11:21.

Ang mga kasalanan na hindi itinatago ng teksto

Hindi pinalalambot ng talaan ang kaniyang kasaysayan. Ang pilak mula sa bahay ni Baal Berit ang pinambayad niya sa "mga lalaking lumalabag sa batas at walang pag-iingat na asal" (Judges 9:4). Ang paratang ni Jotam ay ang pagpatay sa pitumpung anak na lalaki ng kaniyang ama sa ibabaw ng isang bato (Judges 9:18). Sa Zalmon, siya mismo ang nauna sa gawang ikinamatay ng humigit-kumulang isang libong lalaki at babae (Judges 9:47-50). Ang kaniyang kapangyarihan ay itinayo sa dugo ng sariling sambahayan at pinanatili sa pamamagitan ng pananambang at apoy.

Ang hindi natin alam

Walang pangalan ng anak na ibinibigay ang talaan tungkol sa kaniya, at walang tribo o bayan na itinatakda para sa kaniya. Wala rin siyang sanggunian sa labas ng aklat ng Judges at ng 2 Samuel na nakalista sa aking hawak, kaya wala ring linyang maiguguhit mula sa kaniya patungo sa mga aklat na sinulat pagkaraan. Ang natitira ay ang salaysay mismo: isang anak ni Gideon, tatlong taon ng pamumuno sa buong Israel (Judges 9:18-25), at isang sumpang binitiwan sa Shekem na hinayaan ng teksto na sumunod sa kaniya.