Si Debora: Ang Babaeng Hukom at Propetang Ginamit ng Diyos
Panimula
Isipin mo ang isang puno ng palma sa gitna ng kaburulan ng Efraim, sa pagitan ng Rama at Bethel. May pila ng mga tao sa ilalim nito: magkapitbahay na nag-aaway sa hangganan ng bukid, isang biyuda na niloko sa mana, mga lalaking takot magsalita nang malakas dahil baka may makarinig na kawal ng Canaan. At doon, nakaupo, may isang babae na nakikinig, naghahatol, nagsasalita ng salita ng Panginoon sa isang bansang dalawampung taon nang nasa ilalim ng siyamnaraang karwaheng bakal.
Walang trono. Walang hukbo. Isang puno lang at isang babae na tapat.
Sa gabay na ito, makikilala mo si Debora ayon sa pagkakasunod-sunod ng kanyang kuwento: ang panahong pinagmulan niya, ang tawag na ibinigay sa kanya, ang laban sa Bundok Tabor, at ang awit na kanyang inawit pagkatapos. Pero higit pa roon, makikita mo kung bakit ang kanyang kadakilaan ay hindi nakasalalay sa pagiging babaeng hukom, kundi sa isang bagay na mas malalim at mas nakakagulat.
Ang tuon ng gabay na ito
Karamihan sa mga artikulo tungkol kay Debora ay umiikot sa isang tanong: puwede bang mamuno ang babae? Mahalaga ang usapang iyon, pero hindi iyon ang puso ng kanyang kuwento. Ang tuon natin dito ay ito: si Debora ang pinuno na hindi kailanman ginawang sentro ang sarili. Ibinigay niya ang karangalan sa iba, itinuro niya ang Panginoon na nauna nang lumabas sa harap ng hukbo, at nang isulat ang listahan ng mga bayani ng pananampalataya sa Hebreo 11:32, si Barak ang nakalista, hindi siya. Titingnan natin si Debora bilang larawan ng pamumunong kuntento nang hindi mapansin, basta't naipakita ang Diyos na nagliligtas.
Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol kay Debora?
Dalawang kabanata lang ang buong kuwento ni Debora: Mga Hukom 4 at 5. Ang una ay salaysay, ang ikalawa ay awit. Magkasama silang nagbibigay sa atin ng isa sa pinakamaliwanag na larawan ng pananampalataya sa buong panahon ng mga hukom.
Nagsisimula ang lahat sa isang pamilyar na paikot-ikot. Pagkamatay ni Ehud, muling gumawa ng masama ang Israel sa paningin ng Panginoon, kaya ipinagbili sila sa kamay ni Jabin na hari sa Canaan, na ang kapitan ng hukbo ay si Sisara. Siyamnaraang karwaheng bakal ang hawak nito, at dalawampung taon niyang pinahirapan nang mabigat ang bayan ng Diyos. Sa gitna ng panahong iyon, ganito ang ipinakilala sa atin ng Kasulatan:
"Si Debora nga, na propetisa, na asawa ni Lappidoth, ay naghukom sa Israel nang panahong yaon." (Mga Hukom 4:4)
Maiksi ang talata, pero napakalaki ng sinasabi. Siya ay propetisa, ibig sabihin may salita ng Diyos sa kanyang bibig. Siya ay naghukom sa Israel, ibig sabihin kinikilala siya ng bayan bilang tagapagpasya ng tama at mali. At siya ay asawa ni Lapidot, kaya hindi siya isang babaeng tumatakbo palayo sa tahanan kundi isang babaeng may pangalan, may pamilya, may lugar sa komunidad. Pansinin din ang hindi binabanggit: walang sinabi ang Bibliya tungkol sa kanyang kagandahan, sa kanyang edad, o sa kanyang katayuan sa lipunan. Ang tanging mahalaga ay nagsalita ang Diyos at nakinig siya.
Nang dumating ang panahon para lumaban, hindi niya kinuha ang espada. Ipinatawag niya si Barak at sinabi ang utos ng Panginoon: umakyat sa Bundok Tabor na may sampung libong lalaki, at ibibigay ng Diyos si Sisara sa kanyang kamay. Ang sagot ni Barak ay isang halo ng pananampalataya at takot: "Kung ikaw ay sasama sa akin ay paroroon nga ako: nguni't kung hindi ka sasama sa akin, ay hindi ako paroroon." (Mga Hukom 4:8) Narito ang unang pagkakataong nakikita natin ang hugis ng puso ni Debora:
"At kaniyang sinabi, Walang pagsalang sasama ako sa iyo: gayon ma'y ang lakad na iyong ipinaroroon ay hindi magiging sa iyong kapurihan; sapagka't ipagbibili ng Panginoon si Sisara sa kamay ng isang babae. At bumangon si Debora, at sumama kay Barac sa Cedes." (Mga Hukom 4:9)
Madalas basahin ito bilang pagsaway lang kay Barak. Pero tingnan mong mabuti: hindi sinabi ni Debora na sa kanya mapupunta ang karangalan. Sinabi niyang mapupunta iyon sa isang babae, at lumabas na si Jael pala iyon, hindi siya. Pumayag si Debora na pumasok sa isang labanang alam niyang hindi siya ang magiging bida.
Sa araw ng digmaan, isang pangungusap lang ang kanyang ambag, pero iyon ang nagpagalaw sa lahat:
"At sinabi ni Debora kay Barac, Tumindig ka; sapagka't ito ang araw na ibinigay ng Panginoon si Sisara sa iyong kamay: hindi ba lumabas ang Panginoon sa harap mo?" (Mga Hukom 4:14)
Hindi niya sinabi, "Sumunod ka sa akin." Sinabi niya, "Nauna na sa iyo ang Panginoon." Iyon ang buong sikreto ng kanyang pamumuno.
Pagkatapos ng tagumpay, umawit sila ni Barak. Sa awit na iyon, ganito niya inilarawan ang kanyang sarili: "Ang mga pinuno ay nagsilikat sa Israel, sila'y nagsilikat, Hanggang sa ako'y bumangon, akong si Debora, Na bumangon na isang ina sa Israel." (Mga Hukom 5:7) Hindi reyna, hindi heneral, kundi ina. At nagtapos ang awit sa isang panalangin na mas malaki kaysa sa kanyang panahon: "Gayon malipol ang lahat ng iyong mga kaaway, Oh Panginoon: Nguni't yaong mga umiibig sa kaniya ay maging gaya ng araw pagka lumalabas sa kaniyang kalakasan. At ang lupain ay nagpahinga na apat na pung taon." (Mga Hukom 5:31)
Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya
Ang Aklat ng Mga Hukom ay isang mahabang pag-ikot: nagkakasala ang bayan, dumadating ang kaaway, dumadaing sila, at nagpapadala ang Diyos ng tagapagligtas. Ganito ito ipinaliwanag ng aklat mismo: "At nagbangon ang Panginoon ng mga hukom, na nagligtas sa kanila sa kamay niyaong mga sumasamsam sa kanila." (Mga Hukom 2:16) Ang mga hukom ay hindi mga korte sa ating pagkaintindi ngayon. Sila ay mga tagapagpalaya na itinaas ng Diyos sa gitna ng kaguluhan.
Ang nakakagulat ay kung sino ang pinipili niya. Isang kaliweteng mamamatay-tao ng hari, isang duwag na nagtatago sa pisaan ng ubas, isang anak ng patutot na pinalayas ng sariling pamilya, isang malakas na lalaki na mahina sa tukso, at isang babaeng nakaupo sa ilalim ng puno ng palma. Walang isa man sa kanila ang pinili dahil siya ang pinakakarapat-dapat. Lahat sila ay pinili upang maging malinaw na ang Diyos ang nagliligtas, hindi ang tao.
Hindi kalakasan ng tao ang nagliligtas; ang Diyos ang nagliligtas.
Umaalingawngaw ang awit ni Debora sa buong Kasulatan. Nang umawit si Ana para sa kanyang anak na si Samuel, at nang umawit si Maria matapos marinig ang balita ng anghel, pareho silang umawit tungkol sa Diyos na nagpapababa sa makapangyarihan at nagtataas sa mababa. May tuwid na linya mula sa puno ng palma sa Efraim hanggang sa isang dalaga sa Nazaret na nagsabing mangyari nawa sa kanya ayon sa salita ng Panginoon.
At narito ang pinaka-matalim na detalye para sa ating tuon. Nang isulat ng manunulat ng Hebreo ang listahan ng mga bayani ng pananampalataya, ganito ang kanyang sinabi: "At ano pa ang aking sasabihin? sapagka't kukulangin ako ng panahon kung sasaysayin ko ang tungkol kay Gideon, kay Barac, kay Samson, kay Jefte; tungkol kay David, at kay Samuel at sa mga propeta." (Hebreo 11:32) Nakalista si Barak, ang lalaking umayaw kung walang kasama. Hindi nakalista si Debora, ang babaeng nagbigay sa kanya ng lakas ng loob. Hindi ito pagkakamali ng Diyos. Ipinapakita nito na ang listahan ng pananampalataya ay hindi listahan ng mga nagwagi kundi listahan ng mga biniyayaan. At ipinapakita rin nito ang ginawa ni Debora sa buong buhay niya: tinulungan niyang makarating sa listahan ang iba, kahit siya mismo ay hindi nabanggit doon.
Sa huli, ang lahat ng hukom ay kulang. Nagpahinga ang lupain ng apatnapung taon, pagkatapos ay bumalik ang kasalanan. Kailangan ng Israel ng Hukom na hindi mamamatay, na hindi magkakasala, at na lalabas sa harap ng kanyang bayan hanggang sa dulo. Si Jesus ang Hukom na iyon. Sa krus, hinarap niya ang kaaway na hindi natin kayang talunin, at tinupad niya ang hula ni Debora sa pinakamalalim na paraan: ang tagumpay ay hindi mapupunta sa kapurihan ng mga mandirigma kundi sa Isang handang maging mahina.
Ang puso ng kanyang buhay
Ang puno ng palma: pagiging tapat habang walang pagbabago. Bago siya naging bayani sa digmaan, si Debora ay isang babaeng nakaupo araw-araw sa ilalim ng puno, nakikinig sa mga away tungkol sa kambing at hangganan ng bukid. Dalawampung taong pang-aapi ang nakapalibot sa kanya, at wala siyang kapangyarihang baguhin iyon. Ang tanging magagawa niya ay panatilihing buhay ang katarungan sa maliit na sulok na ipinagkatiwala sa kanya. Doon siya hinubog ng Diyos. Hindi siya biglang sumulpot bilang pinuno sa Bundok Tabor; naging pinuno siya sa taon-taong katapatan na walang nakakakita at walang pumupuri.
Ang pagpapatawag kay Barak: ang paghahabilin ng karangalan. Ang pangalawang sandali ang pinakamahalaga sa pag-unawa sa kanyang puso. May salita siya mula sa Diyos, may awtoridad siya sa bayan, at kaya niyang sabihing siya na ang mamumuno sa hukbo. Pero hindi niya ginawa iyon. Ipinatawag niya si Barak, binigay sa kanya ang utos ng Diyos, at nang mangamba ito, sumama siya nang hindi inaagaw ang pwesto. Totoo, may sakit ang kanyang sinabi sa Mga Hukom 4:9, pero hindi iyon pagmamayabang. Ang sabi niya ay mapupunta ang karangalan sa isang babae, at hindi siya ang babaeng iyon. Si Jael, isang dayuhang babae sa tolda, ang gagawa ng huling hampas. Pumayag si Debora na maging tulay lang.
Ang Bundok Tabor at ang awit: ang pagturo sa Panginoon. Sa araw ng labanan, isang salita lang ang kanyang ibinigay: "Tumindig ka." Pagkatapos ay itinuro niya kaagad ang nauna nang lumabas. Nang magtagumpay sila, hindi siya nagpatayo ng bantayog para sa sarili kundi umawit, at sa awit na iyon ay pinuri niya ang mga tribong lumahok at tinanong kung bakit nanatili sa tabi ang iba.
Kailangan din nating maging tapat sa mga bahaging mahirap basahin. May sumpa sa Meroz sa awit na iyon, at may mapait na larawan ng ina ni Sisara na naghihintay sa bintana ng anak na hindi na uuwi. Hindi malambot ang panahon ng mga hukom, at hindi tayo tinatawag na gayahin ang bawat detalye ng digmaan nila. Hindi rin ipinapakita ng Kasulatan si Debora bilang perpekto; wala lang talagang naitalang kasalanan niya, at hindi iyon katumbas ng kawalang-kasalanan. Ang dapat nating gayahin ay ang direksyon ng kanyang puso: laging palabas sa sarili, laging patungo sa Diyos.
Ano ang matututuhan natin kay Debora
Hindi hinihintay ng Diyos ang perpektong kalagayan bago siya kumilos. Siyamnaraang karwaheng bakal laban sa isang bayang walang kalasag at sibat. Dalawampung taon ng pananahimik ng langit, sa pakiramdam ng bayan. Pero nang dumating ang panahon, hindi nagpadala ang Diyos ng hukbo mula sa langit; nagpadala siya ng isang babaeng handang maniwala sa kanyang salita. Kung hinihintay mo ang mas magandang panahon, mas malinaw na kalagayan, o mas malakas na pakiramdam bago ka sumunod, matututo ka kay Debora na ang pagsunod ay nagsisimula sa gitna ng gulo, hindi pagkatapos nito.
Ang tunay na awtoridad ay hiram. Ang buong lakas ni Debora ay nasa pangungusap na "hindi ba lumabas ang Panginoon sa harap mo?" Hindi siya ang nagbibigay ng tapang; ipinapaalala lang niya kung sino ang nauna. Ito ang kaibahan ng pamumunong Kristiyano sa pamumunong makamundo. Hindi natin kailangang maging pinagmumulan ng lakas; kailangan lang nating maging daluyan ng pangako. Ang bawat magulang, guro, pastor, at kaibigan na nag-aalala kung sapat ba siya ay may matututuhan dito.
May dangal sa pagiging hindi nabanggit. Si Barak ang nasa Hebreo 11:32, at tila okay lang kay Debora iyon. Siya ang halimbawa ng taong mas nais makitang tumayo ang iba kaysa makitang nakatayo ang sarili. Ganito inilarawan ang babaeng may takot sa Diyos: "Kalakasan at kamahalan ay siyang kaniyang suot. At kaniyang tinatawanan ang panahong darating." (Mga Kawikaan 31:25) Ang pagtawa sa hinaharap ay hindi kapalaluan; iyon ay kapayapaan ng taong alam na hindi nakasalalay sa kanya ang wakas ng kuwento. Kaya niyang pakawalan ang karangalan dahil hindi doon nakatali ang kanyang halaga.
Hindi mo kailangan ng pangalan; mayroon ka nang Ama.
Ang Salamin
Marahil ikaw ang taong nakaupo sa ilalim ng puno ng palma. Ikaw ang tahimik na nagpapatakbo ng opisina habang iba ang kinukunan ng larawan. Ikaw ang nagpapakain, naglalaba, nagpapaaral, at nagdarasal para sa pamilyang hindi minsan nagpasalamat. Ikaw ang nagbabayad ng utang na hindi mo naman ginawa. Ikaw ang nag-aalaga sa maysakit sa bahay habang ang iba ay nasa serbisyo at umaawit. At minsan, sa gabi, tumatawid sa isip mo ang tanong: may nakakaalam ba? May halaga ba ito?
Tingnan mo ang Hebreo 11:32 nang mabuti. Hindi nakalista si Debora, pero inaawit pa rin natin ang kanyang awit pagkaraan ng tatlong libong taon. Hindi nawala ang kanyang buhay dahil hindi nakasulat ang pangalan niya sa listahang inaakala nating mahalaga. Alam ng Diyos. Iyon ang sapat.
Pero may ibang salamin din dito, at baka ikaw si Barak. Alam mo kung ano ang dapat mong gawin. Narinig mo na ang utos: ayusin mo ang relasyon, aminin mo ang kasalanan, itigil mo ang pandaraya sa trabaho, magsimula ka ng pananalangin sa tahanan, magsalita ka para sa inaapi. At ang sagot mo ay "sasama lang ako kung may kasama ako." Hindi ka niyayakap ng kuwentong ito para pagtakpan ang iyong pag-aatubili. Pero pansinin mo rin: hindi iniwan ni Debora si Barak, at hindi tinanggal ng Diyos ang pangalan niya sa listahan ng pananampalataya. May biyaya para sa dahan-dahang pananampalataya. Pero may tawag pa ring tumindig.
Kaya tanungin mo ang sarili ngayon, hindi sa susunod na linggo: anong isang bagay ang matagal mo nang ipinagpapaliban dahil hinihintay mong maging madali? At ano kaya kung totoo ang sinabi ni Debora, na nauna na sa iyo ang Panginoon, at hinihintay ka na lang niyang bumaba sa bundok?
Ipinaliwanag para sa mga bata
Para sa mga bata, pinakamadaling ipasok si Debora sa pamamagitan ng larawan ng puno. May isang babae na nakaupo sa ilalim ng isang malaking puno, at pumupunta sa kanya ang mga tao kapag may away sila, dahil alam nilang nakikinig siya sa Diyos. Isang araw, sinabi ng Diyos sa kanya na panahon na para iligtas ang bayan mula sa masasamang kalaban na may matitibay na karwahe. Tinawag niya si Barak, at nang matakot ito, sinamahan niya. Nanalo sila, hindi dahil malakas sila, kundi dahil nauna nang pumunta ang Diyos sa harap nila. At pagkatapos, umawit si Debora ng isang awit ng pasasalamat.
Para sa pinakabatang mga bata, sapat na ang dalawang ideya: nakikinig si Debora sa Diyos, at tinutulungan niya ang iba na maging matapang. Para sa mas malalaki, puwede nang pag-usapan kung bakit hindi inangkin ni Debora ang papuri, at kung ano ang ibig sabihin ng pagiging "ina sa Israel" kahit hindi siya nanganak sa buong bansa. Para sa mga kabataan, magandang itanong kung bakit si Barak ang nabanggit sa Hebreo 11:32 at hindi si Debora, at ano ang sinasabi niyon tungkol sa biyaya.
May hiwalay na mga paliwanag ang Faith.network para sa iba't ibang edad: para sa preschool na tatlo hanggang anim na taong gulang, para sa elementarya na pito hanggang labindalawa, at para sa mga tinedyer na labindalawang taong gulang pataas. Piliin ang angkop sa bata sa harap mo, at hayaang ang kuwento ang magsalita.
Mga madalas itanong
Sino si Debora sa Bibliya?
Si Debora ay isang propetisa at ang ikaapat na hukom ng Israel, na naglingkod noong panahon bago magkaroon ng hari ang bansa. Ipinakilala siya sa Mga Hukom 4:4 bilang propetisa at asawa ni Lapidot na naghukom sa Israel. Nakaupo siya sa ilalim ng isang puno ng palma sa pagitan ng Rama at Bethel, at doon pumupunta ang mga Israelita upang humingi ng hatol. Ginamit siya ng Diyos upang tawagin si Barak at pamunuan ang bayan tungo sa tagumpay laban kay Sisara, ang kapitan ng hukbo ni Jabin na hari ng Canaan.
Saan matatagpuan sa Bibliya ang kuwento ni Debora?
Nasa Mga Hukom kabanata 4 at 5 ang buong kuwento ni Debora. Ang kabanata 4 ay salaysay ng mga pangyayari: ang pang-aapi ni Jabin at Sisara, ang pagtawag kay Barak, ang labanan sa Bundok Tabor, at ang pagkamatay ni Sisara sa kamay ni Jael. Ang kabanata 5 ay ang Awit ni Debora at Barak, isa sa pinakamatandang tula sa buong Kasulatan, na nagsasalaysay ng parehong pangyayari sa anyo ng papuri sa Diyos. Binanggit din ang kapanahunan niya nang hindi tuwiran sa Hebreo 11:32, kung saan nakalista si Barak.
Bakit nagpatawag si Debora kay Barak kung siya naman ang hukom?
Dahil ang papel ni Debora ay propeta at tagapaghatol, hindi kumander ng hukbo. Ang dala niya ay ang salita ng Panginoon, at ang salitang iyon ay nagsasabing si Barak ang dapat umakyat sa Bundok Tabor kasama ang sampung libong lalaki. Hindi niya inagaw ang tungkuling ibinigay ng Diyos sa iba. Ipinapakita nito ang kanyang katangian: handa siyang maging tinig na nagbibigay ng lakas ng loob, at hindi siya nagpumilit na maging bida sa kuwento ng kaligtasan ng Israel.
Ano ang ibig sabihin ng "ina sa Israel" sa Mga Hukom 5:7?
Sa Mga Hukom 5:7, tinawag ni Debora ang sarili niyang isang ina sa Israel, hindi reyna o heneral. Ang larawan ay pangangalaga, pagpoprotekta, at pagpapalaki ng tapang sa iba. Bago siya bumangon, ang mga nayon ay walang tagapagtanggol at natigil ang buhay sa lupain. Ang pamumuno niya ay nagdala ng kaligtasan sa paraang pamilyar sa bawat tahanan: tinipon niya ang mga natatakot, ipinaalala sa kanila kung sino sila, at itinulak silang tumayo. Hindi ito mas mababang uri ng pamumuno; ito ang hugis ng pamumunong ibinigay sa kanya ng Diyos.
Totoo bang pinuna ni Debora si Barak dahil sa kaduwagan?
May banayad na pagsaway sa Mga Hukom 4:9 nang sabihin niyang hindi magiging kapurihan ni Barak ang lakad na iyon dahil ipagbibili ng Panginoon si Sisara sa kamay ng isang babae. Pero hindi ito pag-aalipusta. Hindi iniwan ni Debora si Barak kundi sumama siya, at hindi rin niya inangkin ang karangalang sinasabi niyang mapupunta sa isang babae, dahil si Jael pala iyon. At pansinin na sa Hebreo 11:32, si Barak pa rin ang binanggit bilang halimbawa ng pananampalataya. Totoo ang pagsaway, pero mas malaki ang biyaya.
Bakit si Barak ang nasa Hebreo 11:32 at hindi si Debora?
Hindi ito pagwawalang-bahala sa kanya. Ang listahan sa Hebreo 11 ay hindi talaan ng mga pinakabanal kundi halimbawa ng mga taong kumilos batay sa pangako ng Diyos kahit hindi nila nakikita ang katuparan. Nabanggit si Barak dahil sa kabila ng kanyang pag-aatubili, umakyat pa rin siya sa Tabor at lumusob laban sa siyamnaraang karwaheng bakal. Kung tutuusin, ang pagkawala ng pangalan ni Debora doon ay katugma mismo ng kanyang buhay: buong panahon niyang itinulak ang iba paharap at hindi niya hinabol ang parangal para sa sarili.
May asawa ba si Debora at may mga anak ba siya?
Sinasabi sa Mga Hukom 4:4 na siya ay asawa ni Lapidot, pero wala nang ibang detalye tungkol sa lalaking ito sa buong Kasulatan. Walang binabanggit na anak si Debora. May ilang nagmumungkahi na ang pariralang isinalin bilang "asawa ni Lapidot" ay maaari ring mangahulugang "babae ng mga sulo," pero ang karaniwang pagbasa ng mga salin ay tumutukoy sa kanyang asawa. Ang mahalaga ay hindi ipinakita ng Bibliya ang pagiging asawa niya bilang hadlang sa kanyang tungkulin, at hindi rin ipinakita ang tungkulin niya bilang pagtakwil sa kanyang tahanan.
Ano ang kaibahan ng papel ni Debora at ng papel ni Jael?
Si Debora ang propeta at hukom na nagdala ng salita ng Diyos at nagbigay ng tapang kay Barak; si Jael ang asawa ni Heber na Cineo na pumatay kay Sisara sa loob ng kanyang tolda nang tumakas ito mula sa labanan. Si Debora ay nasa loob ng bayan ng Diyos; si Jael ay taga-labas na ginamit ng Diyos sa isang mapagpasyang sandali. Magkasama silang tumutupad sa sinabi sa Mga Hukom 4:9 na mapupunta sa kamay ng isang babae ang karangalan ng tagumpay laban kay Sisara.
Pinapayagan ba ng kuwento ni Debora ang kababaihan na mamuno sa iglesya?
Gumagamit ang iba't ibang tradisyon ng Kristiyano ng kuwentong ito sa magkakaibang paraan, at matapat na sabihin na hindi direktang sinasagot ng Mga Hukom 4 at 5 ang mga tanong tungkol sa istruktura ng iglesya sa Bagong Tipan. Ang malinaw ay ito: malayang ginamit ng Diyos si Debora bilang propeta at hukom, kinilala siya ng bayan, at hindi kailanman sinaway ng Kasulatan ang kanyang tungkulin. Anuman ang iyong paninindigan sa usapin ng pamumuno, hindi puwedeng ituring na maliit ang kanyang halimbawa ng pananampalataya at katapangan.
Bakit siyamnaraang karwaheng bakal ang binabanggit sa kuwento?
Ang mga karwaheng bakal ang pinakamalakas na sandata sa kapanahunang iyon, lalo na sa mga patag na lupain gaya ng libis ng Jezreel. Isa itong larawan ng kawalan ng pag-asa ng Israel sa sariling lakas. Kaya naman mahalaga ang sinabi sa Mga Hukom 4:14, na nauna nang lumabas ang Panginoon sa harap ni Barak. Sa Awit ni Debora, tinangay ng ilog Cison ang mga kaaway, at madalas itong unawain bilang bigla at malakas na pag-ulan na nagpalubog sa mga karwahe sa putik. Ang bakal ay naging pabigat, hindi kalamangan.
Ano ang ibig sabihin ng pagtatapos ng Awit ni Debora?
Sa Mga Hukom 5:31, nanalangin si Debora na malipol nawa ang lahat ng kaaway ng Panginoon, ngunit ang mga umiibig sa kanya ay maging gaya ng araw sa buong liwanag nito, at nagpahinga ang lupain ng apatnapung taon. Dalawang bagay ang nasa likod ng talatang ito. Una, ang katarungan ng Diyos ay hindi lang para sa Israel kundi laban sa lahat ng kasamaan. Pangalawa, ang kinabukasan ng mga umiibig sa kanya ay liwanag, hindi dilim. Inuulit ni Jesus ang parehong larawan nang sabihin niyang magliliwanag na gaya ng araw ang mga matuwid sa kaharian ng kanilang Ama.
Ano ang itinuturo ng buhay ni Debora tungkol kay Cristo?
Si Debora ay isang hukom na nagligtas ng bayan sa pamamagitan ng salita ng Diyos, pero pansamantala lang ang kapayapaang dumating; pagkamatay niya, bumalik ang kasalanan at ang pang-aapi. Ipinapakita niyon ang pangangailangan ng Israel at ng buong sangkatauhan sa isang Hukom na hindi mamamatay. Si Jesus ang katuparan: siya ang nauna nang lumabas sa harap natin, siya ang nanalo sa kaaway na hindi natin kaya, at siya ang nagbibigay ng pahingang hindi natatapos sa apatnapung taon kundi tumatagal magpakailanman.
Bilang pagtatapos
Kung naghahanap ka ng kuwento ng isang babaeng umangat sa tuktok, mabibigo ka kay Debora. Ang nakaupo sa ilalim ng puno ng palma ay hindi gumawa ng pangalan para sa sarili. Nakinig siya sa Diyos, ipinasa niya ang tawag kay Barak, hinayaan niyang si Jael ang kunin ang huling karangalan, itinuro niya ang Panginoon na nauna nang lumabas, at umawit siya nang hindi niya sinasabing siya ang bayani. Nang isulat ang talaan ng pananampalataya sa Hebreo 11:32, wala siya roon, pero naroon ang lalaking hindi sana tumayo kung hindi siya nagsalita.
Iyan ang uri ng kadakilaang ibinibigay ng biyaya. Hindi iyon umaasa sa papuri dahil hindi iyon nabubuhay sa papuri. Kaya nitong tawanan ang panahong darating, gaya ng sinasabi ng Mga Kawikaan 31:25, dahil nakatali ito sa Isang hindi matitinag.
Kung nais mong magpatuloy, basahin mo nang magkasunod ang Mga Hukom 4 at 5 sa isang upuan, at pansinin kung gaano kadalas lumilitaw ang pangalan ng Panginoon kaysa sa pangalan ni Debora. Pagkatapos, itanong mo sa Diyos kung sino ang kailangan mong tulungang tumayo ngayong linggo, kahit ikaw ay hindi mabanggit sa kuwento.
