Luka 4:4

Maandiko Yenyewe

Baada ya siku arobaini bila chakula, katika jangwa lisilo na kitu, Ibilisi anampa Yesu pendekezo linaloonekana la busara kabisa: geuza jiwe liwe mkate. Yesu hakubishani juu ya uwezo wake wa kufanya hivyo, wala hakatai kwamba ana njaa. Anajibu kwa sentensi moja tu iliyochukuliwa kutoka kwa Torati: "Imeandikwa; 'mtu hataishi kwa mkate pekee." Hakuna hoja ndefu, hakuna muujiza wa kujitetea, hakuna ushahidi wa kwamba yeye ni Mwana wa Mungu. Ni Neno lililoandikwa likiwekwa mezani kama jibu la mwisho. Na kwa jibu hilo, jaribu la kwanza linakwisha. Kilichokuwa kikijadiliwa hapo si mkate; ni swali la nani anayeamua maisha ya mtu yanategemea nini, na Yesu anaamua kuishi kama mwanadamu anayelishwa na Mungu, si kama mtu anayejilisha mwenyewe.

Kiini cha Ujumbe

Sentensi hii inagusa msingi wa uumbaji wenyewe. Mwanadamu aliumbwa kutoka mavumbi, lakini akawa hai pale Mungu alipompulizia pumzi yake; tangu mwanzo, uhai wetu si kitu tunachomiliki bali kitu tunachopokea. Ibilisi anapendekeza njia ya mkato: tumia uwezo wako, jitegemee, jiondolee utegemezi huo unaouma. Ndilo jaribu lile lile la bustani ya Edeni, ni kwamba sasa halijaanzia kwenye tunda bali kwenye njaa halali kabisa. Yesu anakataa si kwa sababu chakula ni kibaya, bali kwa sababu kukubali kungekuwa ni kuvunja agano: mtoto anayeacha kumwamini Baba na kuanza kujihudumia. Katika jibu lake tunaona neema ikifanya kazi kinyume kabisa na jinsi tunavyoiwaza. Neema si Mungu kutupatia kila tunachotaka, bali Mungu kutushikilia hai kwa Neno lake hata pale mkate haupo, na Mwana anaishi hivyo kwa niaba yetu.

Uzi Unaounganisha

Maneno anayoyanukuu Yesu si maneno ya kubahatisha. Yanatoka Kumbukumbu la Torati 8, mahali ambapo Musa anawakumbusha Israeli miaka arobaini jangwani: Mungu aliwaacha waone njaa, kisha akawalisha mana, ili wajifunze kwamba uhai unatoka kinywani mwa Mungu. Israeli walishindwa somo hilo; walinung'unika, wakataka nyama, wakatamani Misri. Sasa Mwana anaingia jangwani lile lile, siku arobaini badala ya miaka arobaini, na anafanya kile taifa lilichoshindwa kufanya. Hapo ndipo uzi wa wokovu unapoonekana: Yesu hafanyi tu mfano mzuri wa uvumilivu, bali anasimama mahali petu kama Israeli wa kweli, Mwana mtiifu. Na yeye asiyegeuza jiwe kuwa mkate kwa ajili yake mwenyewe, baadaye atavunja mkate kwa maelfu na hatimaye atatoa mwili wake kuwa chakula chetu.

Kioo

Jaribu hili halisikiki kama dhambi, na hapo ndipo hatari yake ilipo. Ni sauti inayosema: una uwezo, itumie; una njaa halali, ijibu; kwa nini usubiri Mungu wakati mkono wako unaweza kutatua? Sauti hiyo inasikika unapoongeza saa za kazi ili familia isikose, unapoficha pesa kidogo bila mwenzako kujua, unapokataa likizo kwa sababu ukiacha kila kitu kitaanguka. Njaa yako ni ya kweli. Hakuna anayekana hilo. Lakini swali la Yesu ni jingine: nani anayeshikilia maisha yako? Ukiondoa mafanikio yako, akiba yako, afya yako na uwezo wako wa kujipanga, kunabaki nini kinachokushikilia? Leo, kabla ya kula chakula chako kijacho, weka mikono yako mezani ikiwa mitupu, sema kwa sauti "mtu hataishi kwa mkate pekee," kisha taja jambo moja unalojaribu kulinda kwa nguvu zako mwenyewe.

Swali Gumu

Lakini watu wanakufa kwa njaa. Kama uhai unatoka kwa Neno la Mungu, kwa nini mkate ukikosekana mtoto anakufa? Maandiko hayakwepi swali hili, wala hayalitatui. Mana iliisha ilipofika Kanaani; Yesu mwenyewe atakufa akiwa na kiu msalabani. Sentensi hii haiahidi kwamba tutakuwa na mkate kila mara. Inasema kitu kikali zaidi: kwamba hata mkate ukitosha, huwezi kuishi kwa huo peke yake, na hata ukikosekana, Mungu bado ndiye chanzo cha uhai wako. Ni imani inayoenda mbali kuliko tumbo, ikitegemea kwamba kifo si mstari wa mwisho. Sikuambii hilo linaondoa uchungu. Halina jibu la kutuliza mama anayeshikilia mtoto asiyekula. Lakini Yesu anasema kwa mtu aliye na njaa, si kwa mtu aliyeshiba, na hilo linahesabu.

Undani wa Neno

Neno moja linabeba jibu lote: "Imeandikwa." Yesu hasemi "nadhani," wala "kwa maoni yangu." Anasimama chini ya kitu kilichokwisha andikwa, kilichoamuliwa kabla hajafika jangwani. Uzuri wa hili unaonekana zaidi ukiendelea kusoma: baadaye Ibilisi mwenyewe atasema "imeandikwa" na kunukuu Zaburi. Hivyo kunukuu Maandiko hakutoshi; hata mjaribu anaweza kufanya hivyo. Tofauti si maneno bali ni utii. Yesu anajiweka chini ya Neno hata pale linapomgharimu chakula; Ibilisi anatumia Neno kama silaha ya kumshawishi mtu ajitenge na Mungu. Neno la Mungu si zana ya kushinda mabishano, ni chakula. Na anayekula chakula hicho hujengwa na kutiishwa nacho, hajipatii silaha ya kujitetea.

Muktadha

Tuko mwanzoni kabisa mwa huduma ya Yesu. Ndipo tu ametoka majini Yordani, ambako Baba amemtangaza kuwa Mwana mpendwa; kisha Roho yule yule aliyeshuka juu yake anamsukuma jangwani. Jangwa la Yudea si mchanga wa picha za safari, ni miamba mikavu, joto kali mchana na baridi usiku, mahali pa wanyama pori na wakimbizi. Kwa mkulima wa Galilaya wa karne ya kwanza, mkate haukuwa sehemu ya chakula, ulikuwa chakula chenyewe; kukosa mkate kulimaanisha kufa. Na matumaini mengi ya Kimasihi yalifungamana na chakula: Masihi angerudisha mana, angemaliza njaa. Kwa hiyo pendekezo la Ibilisi lina mvuto wa kisiasa pia, ni njia ya haraka ya kuwa Masihi ambaye watu wangemtaka, bila msalaba.

Maswali ya Kutafakari

Ni kwa njia gani hasa, wiki hii, unajaribu "kugeuza mawe kuwa mikate," yaani kutumia uwezo wako kupata usalama ambao Mungu anataka ukupokee kama zawadi?

Kama Neno la Mungu ni chakula na si silaha, je, usomaji wako wa Biblia asubuhi unakulisha, au unakupa hoja tu za kushinda wengine?