Mathayo 7:20

Maandishi

Baada ya mfululizo mzima wa maonyo kuhusu manabii wanaovaa ngozi ya kondoo, Yesu anarudia sentensi aliyoitamka mistari minne mapema, kana kwamba anaifunga kwa fundo: "Hivyo basi, utawatambua kutokana na matunda yao." Si maelezo mapya. Ni hitimisho. Baada ya mfano wa mti mzuri na mti mbaya, baada ya onyo kwamba mti usiozaa hukatwa, Yesu anarudi pale alipoanzia na kuacha jambo moja mkononi mwetu: angalia matunda.

Sentensi hii ni fupi kiasi cha kutisha. Haina orodha ya alama za kutambulia. Haina kipimo. Inasema tu kwamba maisha ya mtu hatimaye hujisemea yenyewe, na kwamba kuna kitu tunachoweza kukiona ikiwa tutasubiri msimu wa mavuno kuwadia.

Kiini

Neno la Kigiriki hapa ni epignōsesthe, "mtatambua kwa undani", si kukisia tu bali kufahamu jambo linapokuwa wazi. Yesu hasemi kwamba tunaweza kuupima moyo wa mtu; anasema kwamba moyo hauwezi kujificha milele. Kuna uhusiano wa kikaboni kati ya kilicho ndani na kinachotoka nje, uhusiano wa mti na tunda, si wa mashine na bidhaa. Tunda halitengenezwi; hulizaliwa polepole, kwa msimu wake, bila mti kujitahidi.

Hapa ndipo penye faraja na hofu kwa pamoja. Faraja: Mungu hadanganywi na maonyesho ya dini. Hofu: wala mimi sidanganyiki kwa muda mrefu. Injili si mpango wa kuboresha tabia; ni kupandikizwa upya, ili tunda liwe matokeo ya uhai, si ya juhudi ya kuonekana mzuri.

Uzi Unaounganisha

Picha ya mti na tunda ni ya kale kuliko Yesu. Manabii walimwita Israeli shamba la mizabibu lililopandwa kwa uangalifu lakini likazaa zabibu chachu. Israeli hakukosa ibada; alikosa matunda, yaani haki na rehema kwa mnyonge. Hivyo Yesu anaposimama mlimani na kusema "utawatambua kutokana na matunda yao", anaingia katika mstari mrefu wa sauti za Mungu zinazouliza swali lile lile.

Lakini sasa swali linaulizwa na yule ambaye yeye mwenyewe ni mti wa uzima. Matunda ambayo Yesu anayatafuta si mzigo mpya wa sheria; ni uthibitisho kwamba mtu ameunganishwa naye. Paulo anapoorodhesha "tunda la Roho" katika Wagalatia 5, anaeleza kile ambacho Yesu hakuorodhesha hapa: upendo, furaha, amani, uvumilivu. Si mafanikio yetu, bali alama za uhai wa Roho ndani yetu.

Kioo

Ni rahisi kusoma mstari huu kama kipimo cha wengine. Mchungaji yule, jirani yule, ndugu yule anayeongea vizuri lakini nyumbani kwake kuna giza. Na ndiyo, Yesu anaruhusu utambuzi huo; maneno haya yametolewa ili kondoo wasiliwe. Lakini kumbuka mistari kumi na tisa iliyotangulia: ilianza na gogo lililo katika jicho lako mwenyewe.

Basi uliza kwa utulivu: msimu huu uliopita umezaa nini? Si ni mahubiri mangapi umesikia, bali mkeo au mumeo alipokukosea mara ya tatu, kitu gani kilitoka mdomoni mwako? Pesa yako inaposimama kati yako na mtu mwenye shida, unachagua nini? Wakati wako, hasa saa zile ambazo hakuna anayekuona, unazipeleka wapi?

Leo, chukua dakika tano ukae kimya na uandike kwenye karatasi tunda moja halisi la mwezi uliopita, tendo moja ambalo halikuwa la kujionyesha, kisha mwambie Mungu waziwazi: "Hili si langu, ni lako."

Swali

Kama matunda yanahitaji msimu, tunafanya nini wakati wa kusubiri? Yesu hasemi ni muda gani unatosha kabla ya kutoa hukumu. Hii inatuacha mahali pagumu. Tunajua watu waliobadilika baada ya miaka kumi ya ukame. Tunajua pia wapotoshaji waliokaa madarakani muda mrefu kwa sababu kila mtu alisema, "labda bado ni mapema."

Na kuna kitu kingine: nafsi yangu mwenyewe. Kuna misimu ambayo sioni tunda lolote ndani yangu, na hofu inanong'ona kwamba labda mimi ni mti ule unaokatwa. Yesu haondoi hofu hiyo kwa kunibembeleza. Lakini anasema mti mzuri hauwezi kuzaa matunda mabaya; asili ndiyo inayoamua, si hisia zangu za leo. Wakati wa baridi mti hauonekani hai. Bado unaishi. Hilo ni fumbo tunalopaswa kulikaa nalo, si kulitatua haraka.

Sauti Nyingine za Maandiko

Mstari unaofuata unaufanya huu kuwa mzito zaidi: "Si kila mtu aniambiaye mimi, 'Bwana, Bwana,' ataingia katika ufalme wa mbinguni." Yaani hata unabii, hata kutoa mapepo, hata matendo makuu, vyote vinaweza kuwa majani mengi bila tunda. Hilo linapaswa kututikisa sisi tunaopima huduma kwa idadi na ushawishi.

Kwa upande mwingine, Mungu alimwambia Samweli kwamba mwanadamu huangalia sura, bali Bwana huuangalia moyo. Mistari hii miwili haipingani; inagawana kazi. Mimi sipewi ruhusa ya kuchimba mioyo, ninapewa macho ya kuona matunda. Mungu anaona chanzo; mimi naona mavuno. Na hiyo inatosha kwa uamuzi ninaopaswa kuufanya leo: nimfuate nani, nimwamini nani, nimkabidhi nani kondoo.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wale waliokaa mlimani walikuwa wakulima na wavuvi. Hawakuhitaji kuelezewa kwamba mtini hauzai miiba; walijua kuwa mti wa mzeituni huchukua miaka kabla ya kuanza kuzaa, na kwamba mkulima anayekata mti kabla ya wakati wake anapoteza kila kitu. Picha hii iliwaingia mwilini.

Tena walikuwa wakiishi katika ulimwengu uliojaa walimu wanaozunguka, wenye sauti kubwa na madai makubwa, na hakukuwa na njia ya kuwahakiki kwa haraka. Hivyo Yesu anawapa kipimo ambacho mkulima anaweza kukitumia bila kujua kusoma: subiri, tazama, ona kinachozaliwa. Na mwishoni mwa hotuba nzima, umati ulishangaa, kwa sababu alifundisha kwa mamlaka. Yeye mwenyewe alikuwa tunda la maneno yake.

Tafakari

Ni tunda gani ndani yangu ninalotaka wengine walione, na ni lipi ninaloogopa waligundue?

Ninamsubiri nani kwa uvumilivu, na ni nani ambaye tayari nimeshamhukumu kabla msimu wake haujafika?