Filemoni 1:3

Maandiko Yenyewe

Baada ya kuwataja Filemoni, Afia, Arkipas na kanisa linalokutana nyumbani, Paulo anafunga salamu yake kwa maneno mafupi sana: "Neema iwe kwenu na amani itokayo kwa Mungu Baba yetu na kwa Bwana Yesu Kristo." Ni sentensi moja tu, na wengi wetu tunaiacha nyuma haraka tukikimbilia hadithi ya Onesmo. Lakini hapa Paulo hasemi "habari yako." Anaomba kitu kitoke kwa Mungu na kimshukie mtu ambaye anakaribia kumwomba jambo gumu kuliko yote: amwachie mtumwa wake huru kama ndugu. Kabla hajaomba lolote kwa Filemoni, Paulo anaomba Mungu ampe Filemoni kile atakachohitaji ili aweze kutoa.

Kiini

Neema na amani si maneno ya heshima; ni muhtasari wa injili nzima. Neema ni Mungu akijitoa kwa wale wasiostahili, bila kudai malipo kwanza. Amani ni matokeo yake: uhusiano uliovunjika ukiwa umeunganishwa tena, si hisia ya utulivu tu bali hali halisi ya kupatanishwa. Utaratibu hauwezi kubadilishwa. Hakuna amani inayotangulia neema, kwa sababu hakuna binadamu anayeweza kujifanyia amani na Mungu kwa jitihada zake. Kwanza Mungu anatoa bure, ndipo vita vinaisha. Na kile Paulo anachokiombea hapa ndicho hasa kitakachotakiwa katika chumba cha Filemoni: mtu aliyeonewa akikutana na aliyemkosea, na deni likifutwa bila kudaiwa. Barua nzima ni neema ikitembea kwa miguu ya kibinadamu.

Uzi Uunganishao

Salamu hii ni Agano la Kale likizungumza kwa Kigiriki. Amani hapa ni shalom, neno kubwa la Israeli lisilomaanisha ukimya tu bali ukamilifu: kila kitu kikiwa mahali pake mbele za Mungu. Na baraka ya makuhani katika Hesabu 6, ile ambayo Haruni alipaswa kuinena juu ya taifa, iliishia hasa hapo: Bwana akuinulie uso wake na akupe amani. Paulo anaichukua baraka hiyo ya hekaluni na kuinena juu ya kikundi kidogo cha waumini wanaokutana katika nyumba ya kawaida. Kilichokuwa kikitolewa na kuhani mmoja kwa taifa moja sasa kinamiminwa juu ya nyumba yenye watu wachache, kwa sababu Kristo amekuwa kuhani na dhabihu kwa pamoja. Ahadi ya agano haijapungua; imefika kwenye sebule.

Kioo

Salamu hii inagusa mahali pagumu: sisi tunapenda kupokea neema, lakini tunataka kuitoa kwa vipimo. Unaweza kusamehe deni la shilingi elfu, si la milioni. Unaweza kumkaribisha tena mfanyakazi aliyechelewa, si yule aliyekuibia. Unaweza kumsalimu ndugu kanisani, lakini si yule aliyeharibu jina lako mbele ya wengine. Filemoni alikuwa na haki kisheria ya kumwadhibu Onesmo vikali, na kila mtu mjini angeelewa. Paulo hamwambii "jitahidi kuwa mkarimu." Anamwombea neema kwanza, kwa sababu mtu anayeishi kwa neema aliyopewa ndiye pekee anayeweza kuiachia. Ukigundua leo kuwa unahesabu deni la mtu fulani, jua kuwa hujahesabu vizuri lako.

Leo, andika kwenye karatasi jina la mtu mmoja unayehisi anakudai kitu au anakudaiwa, kisha useme kwa sauti juu ya jina hilo maneno haya haya: "Neema iwe kwako na amani itokayo kwa Mungu Baba yetu na kwa Bwana Yesu Kristo."

Kidogo Kinachoonekana Kikubwa

Angalia neno moja: "kwenu." Barua nzima ya Filemoni imeandikwa kwa mtu mmoja; kuanzia mstari wa nne hadi wa ishirini na moja, Paulo anasema "wewe," "wako," "moyo wako." Lakini salamu ni ya wingi. Neema na amani vinaombwa kwa Filemoni, Afia, Arkipas na kanisa lote la nyumbani mwake. Hilo si bahati mbaya. Uamuzi kuhusu Onesmo utaonekana kama jambo binafsi la mwenye nyumba, lakini Paulo anaufungua tangu mwanzo mbele ya jumuiya nzima. Neema haipewi watu peke yao kwa sababu haitendi kazi peke yake. Kile Mungu anachotoa kwa mmoja kinaonekana katika jinsi anavyoishi na wengine, na kanisa linalokutana pale litashuhudia kama neema imefika kweli.

Waliosikia Kwanza

Wasikilizaji wa kwanza walikuwa watu wa kawaida katika mji wa Kolosai, wakiwa wamesimama pamoja katika chumba cha nyumba ya mtu tajiri kiasi. Miongoni mwao pengine walikuwepo watumwa na mabwana zao. Barua ilisomwa kwa sauti mbele yao wote. Katika ulimwengu wao, salamu za kawaida za Kigiriki zilisema chairein, yaani "furahi," na Wayahudi walisema "amani." Paulo anaunganisha vyote na kubadilisha la kwanza kuwa "neema," na kisha anataja chanzo: Mungu Baba yetu na Bwana Yesu Kristo, kwa pamoja, chini ya kihusishi kimoja. Kwa masikio ya wale waliokulia wakiitwa kuabudu Kaisari kama bwana, hii ilikuwa kauli nzito. Bwana wao halisi hakuwa Roma. Alikuwa yule aliyekufa kama mtumwa.

Swali Gumu

Kama neema tayari ni yao, kwa nini Paulo anaiombea? Je, wanaweza kuikosa? Maandiko hayatupi jibu jepesi hapa. Paulo hasemi wanahitaji kuokolewa upya; anaandika kwa watu anaowaita wapendwa, ndugu, wafanyakazi wenzake. Lakini pia haongei kama mtu anayeamini kuwa neema ni mali iliyohifadhiwa ghalani. Anaomba kama mtu anayejua kuwa kile kilichotolewa lazima kiendelee kumiminwa upya kila asubuhi, hasa siku ambayo utaitwa kutenda jambo linalokugharimu. Tunabaki na mvutano huu: neema ni ya bure na ya kudumu, na bado inaombwa. Labda ndiyo maana barua inaishia palepale ilipoanzia, ikimwachia Filemoni na roho yake neema ile ile, bila kutuambia alichoamua.

Tafakari

Ni nani ambaye ninamwombea baraka kwa midomo, lakini ninamhesabia deni moyoni?

Neema iliyonifikia mimi imeonekana wapi mwaka huu kwa mtu ambaye hakustahili kutoka kwangu?