Elisha: Nabii Aliyeomba Sehemu Mbili za Roho ya Eliya
Utangulizi
Jua la mchana linachoma shambani, na kijana mmoja yuko nyuma ya jozi ya kumi na mbili za ng'ombe, akilima udongo wa Abel-mehola. Mikono yake ina mavumbi, mabega yake yamechoka, na mawazo yake pengine yapo kwenye mavuno yanayokuja. Ghafla kivuli kinampita. Mzee mmoja aliyevaa vazi la manyoya anapita kando yake bila neno, anavua joho lake na kulitupa juu ya mabega ya kijana huyo, kisha anaendelea na safari. Hakuna hotuba. Hakuna maelezo. Joho tu, likianguka kwenye jasho la mkulima.
Siku hiyo Elisha mwana wa Shafati aliacha kuwa mkulima akawa mrithi wa nabii mkuu kuliko wote waliomtangulia. Lakini kinachoshangaza si wito wake; ni jinsi alivyotumia urithi aliopewa. Katika kurasa zinazofuata utaona maisha yake kwa mtiririko, kuanzia shambani hadi kaburini, utaona udhaifu wake pamoja na nguvu zake, na utagundua kwa nini Yesu mwenyewe alimtaja Elisha siku ile aliyokaribia kuuawa katika mji wake wa nyumbani.
Mtazamo wa mwongozo huu
Watu wengi husoma ombi la Elisha, "sehemu mbili za roho yako," kana kwamba aliomba nguvu maradufu, miujiza mikubwa zaidi, jukwaa pana zaidi. Lakini katika Torati, "sehemu mbili" ilikuwa fungu la mzaliwa wa kwanza, haki ya mrithi, siyo kipimo cha nguvu. Elisha hakuomba kuwa mkubwa kuliko Eliya; aliomba kuwa mwana wa nyumba ile. Na mwongozo huu unafuata jambo moja hadi mwisho: urithi huo aliutumia wapi? Si katika moto kutoka mbinguni, bali katika mafuta ya mjane, unga ndani ya chungu, chuma kilichozama, na ngozi ya adui wa taifa lake. Elisha ni nabii wa neema inayovuka mipaka, na ndiyo sababu Yesu alimchagua kama shahidi wake.
Biblia inasema nini kuhusu nabii Elisha?
Hadithi ya Elisha huanza, kwa kushangaza, si kwake bali kwa Eliya aliyechoka. Baada ya ushindi mkubwa juu ya manabii wa Baali, Eliya alikimbilia jangwani akataka kufa. Pale mlimani Horebu, Mungu hakumjibu kwa radi bali kwa sauti ndogo ya utulivu, kisha akampa kazi tatu, mojawapo ikiwa kumtia mafuta Elisha mwana wa Shafati awe nabii mahali pake (1 Wafalme 19:16). Yaani, dawa ya Mungu kwa nabii aliyechoka ilikuwa mrithi.
Kukutana kwao kunaelezwa kwa mstari mmoja mzito: "Basi akaondoka huko, akamwona Elisha mwana wa Shafati, akilima na jozi kumi na mbili za ng'ombe mbele yake, naye alikuwa na ya kumi na mbili; Eliya akamwendea, akamtupia vazi lake" (1 Wafalme 19:19). Jozi kumi na mbili za ng'ombe zinaonyesha kuwa Elisha hakuwa maskini; familia yake ilikuwa na mali, watumishi, na ardhi. Kumfuata Eliya hakukuwa kutoroka umaskini, kulikuwa kuacha utajiri. Naye alijibu kwa kitendo kisichoweza kutenguliwa: alichinja ng'ombe wake, akapika nyama kwa kuni za nira na jembe lake, akawalisha watu, kisha akaondoka. Mtu aliyechoma zana zake za kazi hana njia ya kurudi nyuma.
Kisha ikaja miaka mirefu isiyoandikwa. Hatujui Elisha alikaa na Eliya kwa muda gani, lakini tunajua alifanya nini: alitumika. Alipotajwa baadaye mbele ya wafalme watatu, hakutambulishwa kwa miujiza bali kwa maneno haya, kwamba alikuwa yule aliyemimina maji juu ya mikono ya Eliya (2 Wafalme 3:11). Kabla hajawa nabii wa taifa, alikuwa mtumishi wa beseni na taulo.
Siku ya kuagana ilifika. Eliya alijaribu mara tatu kumwacha nyuma, na mara tatu Elisha alikataa kuondoka. Walipofika Yordani, Eliya alipiga maji kwa joho lake, yakagawanyika, wakavuka pamoja. Hapo ndipo swali kuu lilipoulizwa: "Ikawa walipokwisha kuvuka, Eliya akamwambia Elisha, Omba utakalo nikufanyie, kabla sijaondolewa kwako. Elisha akasema, Nakuomba sehemu mbili za roho yako zinikalie" (2 Wafalme 2:9). Katika Kumbukumbu la Torati 21:17, "sehemu mbili" ni fungu la mzaliwa wa kwanza. Elisha hakuwa akiomba nguvu mara mbili za Eliya; alikuwa akiomba kupokelewa kama mwana na mrithi halali wa huduma ile. Gari la moto lilipowatenganisha, Elisha alilia, "Baba yangu, baba yangu, gari la Israeli na wapanda farasi wake!" (2 Wafalme 2:12). Kisha akaokota joho lililoanguka, akapiga maji na kuuliza swali ambalo kila mtumishi wa Mungu hufikia siku moja: "Yuko wapi Bwana, Mungu wa Eliya?" (2 Wafalme 2:14). Maji yakagawanyika. Jibu lilikuwa: yuko hapa hapa.
Kuanzia hapo, orodha ya matendo yake ni ya ajabu kwa unyenyekevu wake. Aliponya chemchemi ya maji machungu ya Yeriko kwa chumvi. Alisaidia wafalme watatu jangwani kwa kuwaagiza kuchimba mahandaki. Alimsaidia mjane aliyefilisika na ambaye wadeni walitaka kuwachukua wanawe wawe watumwa. Alipoambiwa shida hiyo, swali lake lilikuwa la kawaida kabisa: "Elisha akamwuliza, Nikufanyie nini? Niambie, una nini nyumbani mwako? Akasema, Mimi mjakazi wako sina kitu nyumbani, ila chupa ya mafuta" (2 Wafalme 4:2). Mungu alianzia na kile kidogo alichokuwa nacho mkononi, na kukijaza vyombo vyote vilivyoazimwa.
Alifufua mwana wa mwanamke wa Shunemu aliyekuwa amemkaribisha mezani mwake. Aliponya chungu cha mchuzi kilichotiwa sumu kwa bahati mbaya, akalisha watu mia kwa mikate ishirini ya shayiri na ikabaki. Alielekeza mkuu wa jeshi la Shamu kujichovya katika Yordani, na "Ndipo akashuka, akajichovya mara saba katika Yordani, sawasawa na neno lake yule mtu wa Mungu; na nyama ya mwili wake ikarudi ikawa kama nyama ya mwili wa mtoto mchanga, akawa safi" (2 Wafalme 5:14). Aliokoa shoka la mkopo lililozama mtoni, jambo dogo sana kwa nabii wa taifa, lakini kubwa kwa mwanafunzi maskini aliyeliazima.
Kisha ikaja ile asubuhi ya hofu huko Dothani, jeshi la Shamu likiwa limeuzunguka mji ili kumkamata. Mtumishi wake alipopiga kelele kwa woga, Elisha hakumwambia jeshi lipungue; aliomba macho ya kijana yafunguliwe: "Elisha akaomba, akasema, Ee Bwana, nakuomba, mfumbue macho yake, apate kuona. Bwana akamfumbua macho yule mtumishi; naye akaona; na tazama, kile kilima kilikuwa kimejaa farasi na magari ya moto yaliyomzunguka Elisha" (2 Wafalme 6:17). Na kilichofuata ni cha ajabu zaidi: aliwaongoza maadui waliopofushwa hadi Samaria, kisha akaamuru wapewe chakula na kuachiliwa warudi kwao.
Maisha yake yalimalizika kitandani, akiwa mgonjwa, mfalme Yoashi akilia kando yake maneno yale yale aliyosema yeye mwenyewe kwa Eliya miaka mingi iliyopita. Lakini hata kaburi lake halikuwa mwisho wa huduma yake: "Ikawa walipokuwa wakimzika mtu mmoja, tazama, waliona kikosi cha watu; wakamtupa yule mtu katika kaburi la Elisha; na huyo mtu alipogusa mifupa ya Elisha, akahuika, akasimama kwa miguu yake" (2 Wafalme 13:21).
Urithi wa kweli hauishii pale maiti inapolala.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Jina lake lenyewe ni unabii. Eliya maana yake "Bwana ndiye Mungu," jina la mapambano, swali la Karmeli, upanga dhidi ya Baali. Elisha maana yake "Mungu ni wokovu," na hiyo ndiyo nyimbo ya huduma yake yote. Mmoja aliita moto kutoka mbinguni; mwingine alitia unga ndani ya chungu cha sumu. Mmoja alisimama mlimani akiwashutumu wafalme; mwingine alikaa chumbani cha juu nyumbani kwa mwanamke wa Shunemu, akila chakula alichopikiwa. Mpangilio huu si bahati mbaya. Agano la Kale lenyewe linatuzoeza kuona muundo ambao utakamilika katika Injili: sauti ya kuonya hutangulia, kisha huja neema itembeayo kati ya watu.
Agano Jipya linafanya uhusiano huo wazi. Yohana Mbatizaji alikuja "katika roho na nguvu za Eliya" (Luka 1:17), akiwa amevaa manyoya ya ngamia, akihubiri toba katika jangwa, karibu na Yordani. Na nani alimfuata? Yesu, aliyebatizwa katika mto ule ule, ambaye Roho alimshukia, kisha akaanza huduma ya kuponya, kulisha, kufufua, na kusamehe. Mfano wa Eliya na Elisha unarudiwa kwa kiwango kikubwa zaidi.
Ndiyo sababu si jambo la kushtua kwamba Yesu, akianza huduma yake hadharani katika sinagogi la Nazareti, alimtaja Elisha kwa jina: "Tena, palikuwa na wenye ukoma wengi katika Israeli zamani za nabii Elisha; wala hapana mmoja wao aliyetakaswa, ila Naamani, Mshami" (Luka 4:27). Kauli hiyo iliwakasirisha wasikilizaji hata wakataka kumtupa mlimani. Kwa nini? Kwa sababu Yesu alitumia maisha ya Elisha kama ushahidi kwamba rehema za Mungu hazifungwi ndani ya mipaka ya damu na taifa. Mkuu wa jeshi la adui aliponywa; wenye ukoma wa Israeli hawakuponywa. Elisha, katika kinywa cha Yesu, ni nabii wa neema isiyostahiliwa.
Fuata uzi huo mbele zaidi na utaona mambo ya Elisha yakionekana tena, yakiwa makubwa zaidi. Elisha alilisha watu mia kwa mikate ishirini na ikabaki; Yesu alilisha elfu tano kwa mikate mitano na vikapu kumi na viwili vikabaki. Elisha alimrudisha mwana wa mjane wa Shunemu kwa mama yake; Yesu alimrudisha mwana wa mjane wa Naini kwa mama yake, na hakuhitaji kujilaza juu ya mwili, aliamuru tu. Elisha aliwaambia wenye ukoma waende, Yesu aliwagusa. Elisha aliwaokoa maadui waliopofushwa akawapa chakula; Kristo msalabani aliwaombea waliomtundika. Maji ya Yordani yaliyogawanyika mbele ya joho la nabii yanakuwa maji ya ubatizo ambapo tunazikwa pamoja na Kristo na kufufuliwa naye.
Hata mifupa ile ya Elisha ina sauti ya kinabii. Mtu aliyekufa aliguswa na mabaki ya nabii aliyekwisha kufa, akaishi. Ni dokezo la mbali, lisilokamilika, la jambo kuu zaidi: siku moja mtu mmoja angeshuka kaburini si kama mtoaji wa uzima tu, bali kama Uzima wenyewe, na kutoka humo akiwa hai milele. Elisha alitoa uzima mara moja kutoka kaburini mwake. Yesu anautoa daima kutoka kaburi lake tupu.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Elisha yana vipindi vitatu vinavyoamua kila kitu kingine, na vyote vitatu vinahusu urithi: kuupokea, kuuthibitisha, na kuutumia.
Cha kwanza ni shambani. Joho lililotupwa juu ya mabega yake lilikuwa ishara ya kuchukuliwa, lakini jibu lake ndilo lililofanya wito kuwa wake. Aliomba ruhusa kwenda kuaga baba na mama yake, kisha akarudi na kufanya jambo ambalo hakuna mkulima mwenye akili angefanya: alichinja ng'ombe waliokuwa mtaji wake, akavunja nira na majembe akayafanya kuni, akapika karamu kwa watu wa kijiji. Hakuweka mlango wazi wa kurudi. Kuna aina ya kufuata kunakohifadhi njia ya kurejea; Elisha alikata njia hiyo kwa shoka. Na kisha, badala ya kuingia jukwaani mara moja, aliingia jikoni ya huduma; miaka ya kumimina maji juu ya mikono ya mtu mwingine. Kabla hajapewa sehemu mbili, alijifunza kutokutafuta hata sehemu moja.
Cha pili ni Yordani. Pale alipoulizwa atake nini, angeweza kuomba usalama, heshima, au ulinzi dhidi ya Yezebeli. Aliomba kuwa mwana. Na Eliya alijibu kwamba ni jambo gumu, lakini kama atamwona akiondolewa, ataipata. Siyo kwa sababu kuona kuna uchawi, bali kwa sababu kushikamana hadi dakika ya mwisho ndiko kuthibitisha moyo wa mrithi. Watu watatu walimwambia Elisha asiendelee; wana wa manabii walisema "unajua?" kana kwamba kujua kunatosha. Elisha alijua, naye aliendelea kutembea. Joho lilipoanguka, hakulipokea kama urithi wa moja kwa moja; alisimama kando ya maji na kuuliza kama Mungu wa Eliya bado yupo. Hilo ndilo swali la kila kizazi kinachofuata kingine.
Cha tatu ni jinsi alivyotumia urithi huo, na hapa ndipo tunapolazimika kuwa wakweli. Elisha hakuwa mtakatifu asiye na kivuli. Katika 2 Wafalme 2:23-25 kuna kundi la vijana wa Betheli waliomdhihaki, naye akawalaani kwa jina la Bwana, na dubu wawili wakatoka msituni wakawajeruhi arobaini na wawili. Simulizi hiyo inatusumbua, na ni sawa ishtue; mji wa Betheli ulikuwa kitovu cha ibada ya ndama, na dhihaka ile ilikuwa kukataa kwa umma nabii wa Mungu, si utani wa watoto wadogo tu. Lakini hata tukielewa muktadha, tunabaki na nabii aliyekuwa na nguvu nyingi na mara nyingine mkono mzito. Vivyo hivyo katika hukumu dhidi ya Gehazi mtumishi wake mlafi, na katika hasira yake kwa Mfalme Yoashi aliyepiga mishale mitatu tu badala ya kuendelea kupiga. Elisha anatukumbusha kwamba karama kubwa haimaanishi tabia kamilifu; ni Kristo pekee aliye nabii asiye na doa.
Tunachojifunza kutoka kwa Elisha
Somo la kwanza ni kwamba urithi wa kiroho hudaiwa kwa kushikamana, siyo kwa kuvutiwa tu. Wana wa manabii huko Betheli na Yeriko walijua kila kitu kuhusu siku ile; walikuwa na habari sahihi za kitheolojia, lakini walibaki wamesimama mbali, wakitazama. Elisha peke yake alivuka maji. Kuna tofauti kati ya kujua ukweli kuhusu Mungu na kuandamana naye hadi mwisho wa njia. Leo tunayo mahubiri mengi, vitabu, na nyimbo; lakini sehemu mbili hazipokelewi kwa kusikiliza tu, zinapokelewa na wale wanaokataa kuachana na Bwana wakati njia inapoelekea jangwani.
Somo la pili ni kwamba Mungu huanzia na kile kidogo kilichopo mkononi mwako. Swali alilomwuliza mjane, una nini nyumbani mwako, bado ni swali lake kwetu. Hakuleta mafuta kutoka mbinguni; aliizidisha chupa ndogo iliyokuwepo tayari. Hakutengeneza mkate kutoka hewani; alichukua mikate ishirini ya shayiri aliyoletewa na mtu mmoja. Watu wengi wanasubiri kipaji wasichonacho ili kuanza kutumika, huku wakipuuza kile walicho nacho tayari: chumba cha wageni, gari, ujuzi wa kupika, saa mbili za Jumamosi, uvumilivu wa kusikiliza. Katika mikono ya Mungu, kidogo chenye kutolewa kinakuwa kingi kuliko kingi kinachoshikiliwa.
Mungu huzidisha kile kilichotolewa, siyo kile kilichofichwa.
Somo la tatu ni kwamba nguvu za Mungu zimekusudiwa huruma. Elisha aliyekuwa na jeshi la mbinguni likimzunguka hakulitumia kuwaangamiza maadui; aliwaandalia meza. Mkuu wa jeshi lililokuwa likiiteka Israeli aliponywa bure. Hii ndiyo tofauti kati ya mamlaka ya kidunia na mamlaka ya Roho: moja hutumia nguvu kujilinda, nyingine hutumia nguvu kuokoa. Ukiomba sehemu mbili za Roho na ukazipata, utajikuta ukiosha miguu, ukisamehe deni, ukimlisha yule aliyekuumiza. Hiyo ndiyo alama ya urithi halisi.
Kioo
Labda umewahi kuomba kitu kama ombi la Elisha, ingawa kwa maneno mengine. Umeomba Mungu akutumie. Umeomba upako, uwezo, matunda. Lakini swali ambalo mwongozo huu linakurudishia ni hili: ungeyatumiaje hayo ukiyapata? Kama majibu yako yangekuwa ya kweli kabisa, je, ungetumia nguvu hizo kujithibitisha mbele ya wale waliokudharau kazini, kuwanyamazisha ndugu waliokusahau, kujenga jina lako katika kanisa au mitandaoni? Elisha alipokea urithi wa mzaliwa wa kwanza na akautumia kwenye deni la mjane, chungu cha mchuzi, na shoka la mkopo.
Pengine unapitia hali ambayo Elisha angeiona haraka. Bili zimerundikana mezani, na mtu fulani anasubiri malipo mwisho wa mwezi. Mwili wako una ugonjwa ambao umesali juu yake kwa miaka. Unafanya kazi ngumu bila mtu kukuona, kama yule aliyemimina maji juu ya mikono ya mwingine kwa miaka mingi. Au umesimama kando ya kaburi la mtu uliyempenda, ukijiuliza kama Mungu wa Eliya bado yupo. Neno la kwanza la Elisha katika kila hali kama hizo halikuwa hotuba; lilikuwa swali rahisi, una nini nyumbani mwako. Anza pale.
Na kuna upande mwingine wa kioo. Kuna uwezekano kwamba wewe ndiye Naamani katika hadithi hii: umefanikiwa, unaheshimiwa, una cheo, lakini kuna kitu kilichooza ambacho umekificha chini ya nguo nzuri. Habari njema ni kwamba Yordani bado ipo, na maagizo yake bado ni ya unyenyekevu, siyo ya ukubwa. Hutaponywa kwa kuonekana mwenye nguvu. Utaponywa kwa kushuka, kujichovya, na kukubali kwamba unahitaji rehema kama kila mtu mwingine. Wapo waliokataa kushuka kwa sababu ya kiburi, na wakarudi nyumbani na ukoma wao ukiwa salama. Usiwe miongoni mwao.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto hupenda hadithi za Elisha, na si ajabu: kuna magari ya moto, shoka linaloelea juu ya maji, chungu cha chakula kinachookolewa, na mtu anayepona baada ya kuoga mara saba mtoni. Lakini hadithi hizi zinaweza kuelezwa kwa namna inayogusa moyo, siyo kwa namna inayoishia kwenye mshangao tu.
Unapomwelezea mtoto mdogo, anza na picha ya joho. Mwambie kuwa Mungu alimchagua mkulima mmoja kwa kumtupia koti la nabii mabegani, na kwamba kijana yule aliacha kila kitu ili kumfuata na kumtumikia mtu mkubwa kwa miaka mingi, akibeba maji na kufanya kazi ndogondogo. Kisha mwambie kuwa Mungu alipompa Elisha nguvu kubwa, Elisha hakuzitumia kujifanya shujaa, bali kuwasaidia watu waliokuwa na shida: mama aliyekuwa na deni, mtoto aliyekuwa amefariki, mtu mgonjwa kutoka nchi ya maadui. Ujumbe wa msingi kwa mtoto ni rahisi: nguvu za Mungu zipo ili kusaidia watu, na Mungu anaweza kutumia kitu kidogo sana ulicho nacho.
Kwa watoto wakubwa, hadithi ya Naamani ni sehemu nzuri ya kuzungumzia kiburi na unyenyekevu, na hadithi ya Dothani inafaa kwa mazungumzo juu ya hofu na kile tusichokiona kwa macho. Vijana balehe wanaweza kuchimba zaidi katika maana halisi ya "sehemu mbili" na gharama ya kufuata Mungu, pamoja na maswali magumu kama ile habari ya dubu wa Betheli, ambayo hawapaswi kuikimbia.
Tunaandaa maelezo mahususi kwa makundi matatu ya umri, yaani watoto wa shule ya awali kuanzia miaka mitatu hadi sita, watoto wa shule ya msingi kuanzia saba hadi kumi na miwili, na vijana kuanzia miaka kumi na miwili na kuendelea, ili kila mmoja apate hadithi ya Elisha kwa kina kinachomfaa.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nabii Elisha alikuwa nani katika Biblia?
Elisha mwana wa Shafati alikuwa nabii wa ufalme wa kaskazini wa Israeli, aliyeitwa na Eliya alipokuwa akilima shambani huko Abel-mehola, kama inavyoelezwa katika 1 Wafalme 19:19. Alimtumikia Eliya kwa miaka kadhaa kabla ya kurithi huduma yake, kisha akatumika kwa zaidi ya miongo mitano wakati wa utawala wa wafalme Yoramu, Yehu, Yehoahazi na Yoashi. Jina lake lina maana ya "Mungu ni wokovu," na huduma yake ilijaa matendo ya uponyaji, uzima na rehema, hasa kwa watu wa kawaida waliokuwa nje ya mzunguko wa madaraka.
Sehemu mbili za roho ya Eliya zina maana gani?
Katika 2 Wafalme 2:9 Elisha aliomba "sehemu mbili" za roho ya Eliya, na wengi hudhani alimaanisha nguvu mara mbili. Kwa kweli maneno hayo yanatoka katika sheria ya urithi ya Kumbukumbu la Torati 21:17, ambapo mzaliwa wa kwanza alipokea fungu maradufu kuliko ndugu zake. Elisha hakuwa akiomba ukuu zaidi ya mwalimu wake; alikuwa akiomba kutambuliwa kama mwana na mrithi halali wa huduma ya kinabii. Ombi lake lilikuwa la unyenyekevu zaidi kuliko linavyoonekana, nalo lilikuwa ombi la uhusiano, siyo la uwezo.
Kwa nini Elisha alifanya miujiza mingi kuliko Eliya?
Biblia huorodhesha miujiza takriban kumi na sita ya Elisha dhidi ya nane ya Eliya, jambo ambalo watu wengi huliona kama uthibitisho wa ombi lake la sehemu mbili. Hata hivyo, Maandiko hayasisitizi hesabu hiyo popote, na haifai kuifanya kuwa fundisho. Kinachosisitizwa ni aina ya miujiza: ya Eliya ilielekea kwenye hukumu na mapambano dhidi ya ibada ya Baali, wakati ya Elisha ilielekea kwenye uhai, chakula, uponyaji na urejesho. Tofauti si ya kiwango cha nguvu bali ya kazi aliyopewa kila mmoja katika mpango wa Mungu.
Kwa nini dubu waliwajeruhi vijana wa Betheli?
Simulizi ya 2 Wafalme 2:23-25 ni miongoni mwa ngumu zaidi katika Agano la Kale. Neno lililotafsiriwa "vijana" linaweza kumaanisha vijana wadogo hadi wanaume wachanga, na Betheli ulikuwa kituo kikuu cha ibada ya ndama wa dhahabu iliyoasi. Dhihaka yao, "panda, wewe mwenye upara," ilikuwa kejeli ya umma dhidi ya kuondolewa kwa Eliya na kukataa nabii wa Bwana, siyo mzaha wa watoto tu. Hata hivyo, Maandiko hayafichi uzito wa tukio hilo, nalo linatukumbusha kwamba kumdharau Mungu si jambo dogo, hata tunapobaki na maswali.
Elisha alikufa namna gani?
Tofauti na Eliya aliyechukuliwa mbinguni kwa upepo wa kisulisuli, Elisha alikufa kifo cha kawaida baada ya ugonjwa, kama inavyoelezwa katika 2 Wafalme 13:14-20. Mfalme Yoashi alikwenda kumlilia kitandani, akisema maneno yale yale ambayo Elisha alimlilia Eliya, kwamba yeye alikuwa gari la Israeli na wapanda farasi wake. Nabii huyo mkuu alimaliza maisha yake akiwa dhaifu, akiugua, na akiwa amekatishwa tamaa na imani ndogo ya mfalme wake. Hiyo yenyewe ni faraja: utumishi mkubwa hauhitaji mwisho wa kishujaa.
Kwa nini mifupa ya Elisha ilimfufua mtu aliyekufa?
Katika 2 Wafalme 13:21, maiti iliyotupwa haraka ndani ya kaburi la Elisha iligusa mifupa yake, naye mtu yule akafufuka na kusimama. Jambo hili halifundishi kwamba mifupa ya watakatifu ina nguvu ndani yake, wala halitupi ruhusa ya kuabudu masalio; nguvu ilikuwa ya Mungu, siyo ya mifupa. Badala yake, tukio hili lilikuwa muhuri wa mwisho juu ya ukweli wa neno la Elisha baada ya kifo chake, na ni kielelezo cha mbali cha ufufuo. Linaelekeza mbele kwa Kristo, ambaye kifo chake chenyewe kinazaa uzima kwa wote wanaomgusa kwa imani.
Kwa nini Yesu alimtaja Elisha katika Luka 4:27?
Katika sinagogi la Nazareti, Yesu alikumbusha kwamba kulikuwa na wenye ukoma wengi Israeli wakati wa Elisha, lakini aliyetakaswa alikuwa Naamani, Mshami, yaani mgeni kutoka taifa adui. Alitumia mfano huo kuonyesha kwamba neema ya Mungu haifungwi na ukoo, utaifa, wala haki za kidini, bali hutolewa kwa wanaoamini popote walipo. Wasikilizaji wake walikasirika sana hata wakataka kumtupa mlimani, kwa sababu walitaka Masihi wa kundi lao peke yao. Elisha, mdomoni mwa Yesu, anakuwa shahidi wa neema inayovuka mipaka.
Naamani alikuwa nani na kwa nini alipaswa kuoga mara saba?
Naamani alikuwa jemadari mkuu wa jeshi la Shamu, mtu mwenye heshima kubwa lakini mwenye ukoma. Alipofika kwa Elisha akitarajia sherehe ya kinabii, alipewa agizo rahisi na la kudhalilisha: ashuke ajichovye mara saba katika Yordani, mto mdogo wa matope. Hasira yake ya mwanzo inaonyesha jinsi kiburi kinavyozuia uponyaji. Alipotii, 2 Wafalme 5:14 inasema nyama ya mwili wake ikarudi ikawa kama ya mtoto mchanga. Mara saba ni idadi ya ukamilifu katika Maandiko, nayo ilionyesha kwamba uponyaji ulitoka kwa Mungu peke yake, siyo kwa maji wala kwa cheo chake.
Tofauti kati ya Eliya na Elisha ni ipi?
Eliya alikuwa nabii wa jangwani, aliyevaa manyoya, aliyeishi peke yake, na ambaye huduma yake ilijaa moto, ukame na mapambano ya wazi dhidi ya ibada ya Baali. Elisha aliishi kati ya watu, akitembelea nyumba, akila mezani mwa wenyeji, akishughulikia madeni, vyakula, magonjwa na matatizo ya kila siku. Mmoja aliitwa gari la Israeli kwa sababu alisimama kama mlinzi wa taifa; mwingine alikuwa chemchemi ya rehema iliyomwagika hata kwa maadui. Wote wawili walimtumikia Mungu yule yule, lakini kwa sauti tofauti zinazokamilishana katika Kristo.
Je, tunaweza kuomba sehemu mbili za Roho leo?
Ombi la Elisha lilikuwa la kipekee kwa wakati wake, likihusu urithi wa huduma maalum ya kinabii. Hatupaswi kuligeuza kuwa fomula ya kupata nguvu zaidi za kiroho kuliko wengine. Hata hivyo, kuna moyo ndani ya ombi hilo ambao unafaa kabisa leo: hamu ya kuwa mrithi halisi, siyo mtazamaji tu, na nia ya kushikamana na Mungu hadi mwisho. Agano Jipya linatuambia kwamba katika Kristo tumekwisha kuwa wana na warithi, na kwamba Baba hutoa Roho Mtakatifu kwa wale wanaomwomba, hivyo tuombe kwa ujasiri na bila kiburi.
Elisha aliishi wakati wa wafalme gani wa Israeli?
Huduma yake ilianza mwishoni mwa utawala wa Ahabu na kuendelea kwa takriban miaka hamsini au zaidi, ikipitia utawala wa Yoramu mwana wa Ahabu, Yehu aliyeiangamiza nyumba ya Ahabu, Yehoahazi, hadi siku za Yoashi. Hiki kilikuwa kipindi cha msukosuko mkubwa, Israeli ikisongwa na jeshi la Shamu na ikiteswa na ibada ya sanamu. Elisha alishiriki hata katika siasa za wakati huo, akitoa unabii kwa Hazaeli wa Shamu na kuagiza kutiwa mafuta kwa Yehu. Alikuwa nabii wa kiroho na mshauri wa kitaifa kwa wakati mmoja.
Gehazi alikuwa nani, na kwa nini alilaaniwa?
Gehazi alikuwa mtumishi wa Elisha, aliyeona kila muujiza kwa karibu zaidi kuliko mtu mwingine yeyote. Baada ya Naamani kuponywa bure, Gehazi alimkimbilia kwa siri na kuomba fedha na nguo kwa jina la bwana wake, kisha akadanganya. Elisha alimwambia kwamba ukoma wa Naamani ungemshika yeye na uzao wake. Hadithi yake ni onyo zito: inawezekana kuwa karibu sana na mambo matakatifu na bado moyo ukabaki unatamani faida. Yeye ndiye kivuli cheusi katika simulizi ya neema isiyonunuliwa, akikumbusha kwamba zawadi ya Mungu haiwezi kugeuzwa biashara.
Kwa nini Elisha alimwambia mjane kuhusu vyombo vitupu?
Katika 2 Wafalme 4:2 Elisha alianza si kwa sala wala kwa unabii, bali kwa swali kuhusu kile mjane alichokuwa nacho nyumbani. Kisha akamwagiza aazime vyombo vitupu kutoka kwa majirani, vingi iwezekanavyo, na mafuta yakaendelea kumiminika hadi chombo cha mwisho kilipojaa. Kipimo cha baraka kilikuwa idadi ya vyombo alivyoandaa, siyo ukubwa wa chupa yake ya mwanzo. Somo liko wazi: Mungu huanzia na kidogo tulicho nacho, lakini hujaza kadri ya nafasi tunayomwandalia kwa imani na utii.
Kwa kuhitimisha
Elisha hakuwa nabii mkuu kwa sababu alipata nguvu mara mbili za Eliya. Alikuwa mkuu kwa sababu alipokea urithi wa mwana, kisha akautumia kwenye vitu ambavyo ulimwengu huviita vidogo: chupa ya mafuta nyumbani kwa mjane, chungu cha mchuzi kilichoharibika, shoka la kuazima lililozama, ngozi ya jemadari aliyekuwa adui wa taifa lake, na macho ya kijana mwoga yaliyohitaji kufunguliwa ili aone kile kilichokuwepo wakati wote. Alipokufa, hakuacha himaya wala hazina, aliacha kaburi lililotoa uzima.
Ukitaka kuendelea kuchimba, soma 2 Wafalme sura ya pili hadi ya kumi na tatu kwa mfululizo, ukiwa na daftari, ukijiuliza katika kila sura swali moja: huduma hii inawagusa akina nani? Utashangaa jinsi majina ya wasio na sauti yanavyojaa kurasa hizo. Kisha rudi Luka sura ya nne, usome maneno ya Yesu kuhusu Naamani, na uruhusu yakuguse kama yalivyowagusa watu wa Nazareti.
Mwishowe, ombi la Elisha linarudi kwako likiwa limegeuzwa kuwa swali: unataka urithi gani, na utautumia kwa nani? Neema ambayo imekujia bure ina mwelekeo mmoja tu, nayo ni kumwagika kwa mwingine.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
