Samsoni: Nguvu za Ajabu na Hatari ya Kuvunja Nadhiri
Utangulizi
Fikiria mtu ambaye alishika taya la punda na kuwaangusha watu elfu moja, aliyeng'oa malango ya mji mzima na kuyatembeza mabegani, na hata hivyo akashindwa kusema "hapana" kwa mwanamke aliyemuuliza siri yake mara nne mfululizo. Nguvu za mikono zilikuwa za kipekee; nguvu za moyo zilikuwa dhaifu kuliko za mtoto. Samsoni ni mmoja wa watu wanaosomwa zaidi katika Biblia, lakini pia mmoja wa wanaoeleweka vibaya zaidi. Watu wengi wanakumbuka nywele zake na kumsahau Mungu wake. Wanakumbuka Delila na kumsahau nadhiri. Katika ukurasa huu tutatembea na Samsoni kutoka tangazo la malaika kabla ya kuzaliwa kwake hadi ombi lake la mwisho katika hekalu la Dagoni, na tutaona kwa nini hadithi yake si tu onyo kuhusu wanawake au tamaa, bali ni kioo kinachotuonyesha sisi wenyewe, taifa la Israeli, na hatimaye Kristo.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu haumsomi Samsoni kama shujaa wa hadithi za nguvu, na haumfanyi kuwa mfano wa mtu mbaya tu. Msimamo wetu ni huu: Samsoni hakupoteza nguvu zake kwa sababu nywele zilikatwa, bali kwa sababu utengwa wake kwa Mungu ulipotea kidogo kidogo hadi ukafikia siku ile ya wembe. Nywele zilikuwa alama, si chemchemi. Zaidi ya hayo, maisha yake ni picha ya Israeli yenyewe: taifa lililochaguliwa, likaachana na wito wake, likapofushwa, likafungwa, na hata hivyo likakumbukwa na Mungu. Kwa mtazamo huo, Samsoni anatuelekeza kwa Yule ambaye nguvu zake zilionekana wazi zaidi katika udhaifu wa msalaba.
Biblia inasema nini kuhusu Samsoni?
Hadithi ya Samsoni imeandikwa katika Waamuzi 13 hadi 16, na haiwezi kueleweka bila muktadha wake. Kitabu cha Waamuzi kinaeleza mzunguko wa kusikitisha: Israeli inamwacha Bwana, adui anawatawala, wanalia, Mungu anainua mwamuzi, wanapata pumziko, kisha wanaanguka tena. Kila mwamuzi anaonekana kuwa dhaifu kuliko yule aliyemtangulia, na Samsoni ndiye wa mwisho katika mstari huo mrefu. Anakuja wakati Israeli imekuwa chini ya Wafilisti kwa miaka arobaini, na kinachoshtua ni kwamba mstari wa kwanza wa Waamuzi 13 hausemi kwamba Israeli walimlilia Mungu. Hawakuomba msaada. Walikuwa wamezoea utumwa. Ndani ya ukimya huo, Mungu anaanza kutenda kwa neema isiyoombwa.
Malaika wa Bwana anamtokea mke wa Manoa, mwanamke tasa wa kabila la Dani, na kumpa ahadi ya kushangaza. "Kwa maana, tazama, utachukua mimba, utazaa mtoto mwanamume; wembe usipite kichwani pake; kwa kuwa mtoto huyo atakuwa Mnadhiri kwa Mungu tangu tumboni mwa mama yake; naye ataanza kuwaokoa Israeli mkononi mwa Wafilisti" (Waamuzi 13:5). Mstari huu ndio ufunguo wa maisha yake yote. Angalia maneno mawili. Kwanza, "Mnadhiri kwa Mungu tangu tumboni," maana yake utengwa wake haukuwa uamuzi wake mwenyewe; ulikuwa zawadi na wito aliopewa kabla ya kupumua pumzi ya kwanza. Pili, "ataanza kuwaokoa," maana yake kazi yake haitakamilika. Tangu mwanzo Mungu anasema wazi: huyu si mwokozi wa mwisho, ni mwanzo tu.
Nadhiri ya Mnadhiri imeelezwa katika Hesabu 6, na ilikuwa na sehemu tatu: kutokunywa divai wala kugusa chochote cha mzabibu, kutokugusa maiti, na kutokunyoa nywele. Kwa kawaida mtu alijiwekea nadhiri hiyo kwa muda mfupi kama ishara ya kujitoa kwa Bwana. Samsoni alizaliwa nayo, ya maisha yote. Nywele zilizoachwa kukua zilikuwa bendera inayoonekana kwa kila mtu: mtu huyu ni wa Mungu, hajitawali mwenyewe.
Nguvu zake zilitoka wapi? Biblia haisemi kamwe kwamba zilitoka kwenye nywele. Inasema mara kwa mara kwamba zilitoka kwa Roho. Alipokutana na simba mchanga njiani kuelekea Timna, tunaambiwa: "Roho ya Bwana ikamjilia kwa nguvu, naye akamrarua kama vile amraruapo mwana-mbuzi, wala hakuwa na kitu mkononi mwake" (Waamuzi 14:6). Maneno hayo yanarudi kila mara nguvu zinapotokea: Roho ya Bwana ikamjilia. Samsoni hakuwa mtu wa misuli mikubwa aliyeaminiwa kwa sababu ya mwili wake; alikuwa chombo cha kawaida ambacho Roho wa Mungu alifanyia kazi ya ajabu.
Nguvu hazikuwa mali yake; zilikuwa amana kutoka kwa Mungu.
Ndiyo sababu tukio la Waamuzi 16:17 ni la kutisha. Baada ya kuchezeana na hatari mara tatu, hatimaye Samsoni "akamwambia yote ya moyo wake, akamwambia, Wembe haukupita kichwani pangu kamwe; kwa kuwa nimekuwa Mnadhiri kwa Mungu tangu tumboni mwa mama yangu; nikinyolewa, ndipo nguvu zangu zitanipungukia, nami nitakuwa dhaifu kama mtu mwingine awaye yote." Tazama kwamba anajua theolojia yake vizuri. Anajua ni Mnadhiri. Anajua tangu tumboni. Anajua matokeo. Tatizo lake si ujinga, ni moyo uliokuwa umezoea kuvunja mipaka bila kuona hasara ya papo hapo. Alishika maiti ya simba na kuchukua asali ndani yake. Alifanya karamu ya siku saba pamoja na Wafilisti, mahali ambapo divai haikuwa mbali. Aliishi kati ya maadui na kuoa kutoka kwao. Nywele zilikuwa kipande cha mwisho cha nadhiri kilichobaki, na alipokitoa, hakuna kilichobaki cha kutoa.
Mstari mmoja katika Waamuzi 16:20 unavunja moyo kuliko yote: aliamka, akadhani atajitikisa kama mara nyingine, "lakini hakujua kwamba Bwana amemwacha." Mtu anaweza kuendelea kufanya mambo ya kidini kwa nje kwa muda mrefu baada ya uwepo wa Mungu kuondoka. Hiyo ndiyo hatari ambayo Paulo anaielezea kwa maneno mafupi: "Basi yeye ajidhaniao kuwa amesimama, aangalie asianguke" (1 Wakorintho 10:12). Na Wagalatia 6:7 inaongeza kwa uzito: "Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi; kwa kuwa cho chote apandacho mtu, ndicho atakachovuna." Samsoni alipanda uzembe kwa miaka mingi, akavuna macho yaliyopofushwa na jiwe la kusagia.
Hata hivyo hadithi haiishii hapo. Katika giza la gereza la Gaza, kipofu, ametekwa, akiwa kicheko cha maadui, Samsoni anasali sala yake ya kwanza ya kweli inayoandikwa: "Ee Bwana MUNGU, unikumbuke, nakuomba, unitie nguvu, nakuomba, mara hii moja tu, Ee Mungu" (Waamuzi 16:28). Hii ni sala ya mtu aliyefikia mwisho wa nguvu zake mwenyewe. Na Mungu anajibu.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Samsoni hakuja kama kisiwa. Kuzaliwa kwake kunafuata mfumo unaorudia katika Maandiko: mwanamke tasa, tangazo la Mungu, mtoto wa ahadi. Sara alizaa Isaka, Hana akazaa Samweli, mke wa Manoa akazaa Samsoni, na mwishoni Elisabeti akazaa Yohana Mbatizaji, ambaye pia aliambiwa hatakunywa divai wala kileo na atajazwa Roho Mtakatifu tangu tumboni. Kila mara Mungu anafungua tumbo lililofungwa, anasema jambo lile lile: wokovu hauanzii kwa uwezo wa mwanadamu.
Lakini kuna uzi wa pili, na huu ndio unaobeba mtazamo wa ukurasa huu. Samsoni ni Israeli katika mtu mmoja. Israeli ilichaguliwa tangu mwanzo kuwa taifa la kipekee, lililotengwa kwa Mungu kati ya mataifa. Israeli ilikuwa na alama za utengwa: sheria, sabato, hekalu, tohara. Israeli ilipenda mataifa yaliyoizunguka, ilishiriki miungu yao, ilioa kutoka kwao, na hatimaye ikapelekwa uhamishoni, ikapofushwa, ikafanywa mtumwa katika nchi ya wageni. Samsoni anafanya safari hiyo hiyo mbele ya macho yetu, na hiyo si bahati mbaya. Kitabu cha Waamuzi kinaishia na maneno kwamba kila mtu alifanya lililoonekana kuwa jema machoni pake mwenyewe, na Samsoni ni mfano ulio hai wa hukumu hiyo. Yeye alichagua kwa macho: "Nipate huyo, kwa maana ananipendeza." Kwa macho alianza, na macho ndiyo aliyoyapoteza.
Katika Agano Jipya jina lake linaonekana mahali pa kushangaza. Waebrania 11:32 inasema: "Nami niseme nini tena? Maana wakati usinitoshe kunena habari za Gideoni, Baraka, Samsoni, Yeftha, Daudi, na Samweli, na za wale nabii." Samsoni ameorodheshwa kati ya watu wa imani. Hiyo inatushtua, na inapaswa kutushtua, kwa sababu inatuonyesha kwamba orodha ya Waebrania 11 haitegemei ukamilifu wa tabia bali imani inayomtegemea Mungu. Imani ya Samsoni haikuonekana zaidi katika taya la punda; ilionekana katika sala ya kipofu iliyosema "unikumbuke." Aliuamini Mungu wake hata alipokuwa amejivuruga mwenyewe kabisa.
Na hapo tunafikia Kristo. Samsoni ni kivuli chenye kinyume. Yeye alizaliwa kwa tangazo la malaika; Yesu pia. Yeye alitengwa kwa Mungu tangu tumboni; Yesu alikuwa Mtakatifu wa Mungu kwa uhalisi kamili. Yeye aliteseka mikononi mwa maadui; Yesu pia. Yeye alishinda maadui zaidi kwa kifo chake kuliko maishani mwake; Yesu alishinda dhambi na mauti kwa kifo chake. Lakini tofauti ni kubwa kama mbingu na nchi. Samsoni alikufa kwa sababu ya dhambi yake mwenyewe; Yesu alikufa kwa sababu ya dhambi zetu. Samsoni aliomba nguvu ili kujilipiza kisasi kwa ajili ya macho yake; Yesu aliomba msamaha kwa ajili ya wale waliomsulubisha. Samsoni "ataanza kuwaokoa Israeli"; Yesu anasema, "Imekwisha."
Samsoni alianza kazi; Kristo aliikamilisha.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Samsoni yanaweza kusomwa katika matukio matatu ambayo yanabeba kila kitu.
Tukio la kwanza ni harusi ya Timna na kile kilichotokea njiani. Samsoni alikua akibarikiwa na Bwana, akiwa na wazazi waliomwelewa wito wake, lakini alipofikia utu uzima aliwaambia jambo la kushangaza: nataka mwanamke wa Wafilisti, kwa maana ananipendeza. Sheria ilikataza ndoa kama hiyo, wazazi walipinga, lakini alishikilia. Njiani kwenda kumchukua, simba akamrukia, na Roho wa Bwana akamjia kwa nguvu, akamrarua kama mwana-mbuzi. Baadaye akarudi mahali pale, akakuta asali ndani ya maiti ya simba, akaila, na akawapa wazazi wake pia bila kuwaambia ilitoka wapi. Hapa unaona sura yake yote kwa dakika chache: nguvu za ajabu za Roho, na uzembe wa siri unaovunja nadhiri. Aligusa maiti, akagusa uchafu, na hakuna kilichotokea mara moja. Ndiyo hatari kubwa. Alikuwa akijifunza kwamba anaweza kucheza na utengwa wake na kubaki mwenye nguvu.
Tukio la pili ni mzunguko wa kisasi ambao unafuata, na hii ni sehemu inayosahaulika. Mke wake alimshawishi hadi akamweleza kitendawili, watu wa mji wakalifumbua, naye akalipa kwa kuchoma mashamba yao kwa mbweha wenye mikia iliyoungua. Wao wakauawa mke wake na baba yake. Yeye akawaua wengi. Wakamtafuta. Watu wa Yuda, badala ya kumsimamia, wakamfunga na kumtoa kwa maadui, na hapo Roho wa Bwana akamjia tena, akaua elfu moja kwa taya la punda. Kisha akaomba maji, na Mungu akampa maji kutoka mahali pale. Katika kila hatua Mungu anaendelea kumtumia, na katika kila hatua Samsoni anaendelea kutenda kwa hasira ya kibinafsi, si kwa mzigo wa kuwaokoa watu wake. Kazi ya Mungu ilifanyika, lakini moyo wa mtumishi ulikuwa ukibaki pale pale.
Tukio la tatu ni Delila na hekalu la Dagoni. Nne mara aliuliza siri, nne mara Samsoni alicheza nayo, akianza kwa uongo na kufikia ukweli. Kila jibu lilikuwa hatua moja karibu na anguko. Mstari wa Waamuzi 16:17 unatuonyesha mtu anayefungua sehemu ya mwisho ya moyo wake kwa mtu ambaye tayari alikuwa amemsaliti mara tatu. Nywele zikakatwa, Roho akaondoka, macho yakang'olewa, na shujaa akawa mnyama wa kusagia unga gerezani. Lakini nywele zilianza kukua tena, na kukua kule kulikuwa alama ya kitu kikubwa zaidi: rehema haikuisha. Katika sherehe ya Wafilisti wakisifu mungu wao Dagoni, wakimtoa Samsoni kama kichekesho, akaomba, "Ee Bwana MUNGU, unikumbuke" (Waamuzi 16:28), akashika nguzo mbili za nyumba, na wale aliowaua kwa kifo chake walikuwa wengi kuliko wale aliowaua maishani mwake. Aliwaamuru Israeli miaka ishirini, akazikwa katika kaburi la baba yake Manoa, na kitabu kinaendelea kama kwamba hakuna kitu kimekamilika. Kwa sababu hakikuwa kimekamilika.
Tunachojifunza kutoka kwa Samsoni
Somo la kwanza: karama za Mungu si kipimo cha uhusiano wako na Mungu. Samsoni alikuwa na nguvu za Roho hata katika siku ambazo moyo wake ulikuwa mbali. Ndugu, hiyo ni ukumbusho mzito kwa yeyote anayehudumu. Unaweza kuimba vizuri, kuhubiri kwa nguvu, kuombea wagonjwa na kuona majibu, na hata hivyo kuwa unakaribia kupofushwa. Mungu ni mwaminifu kwa ahadi zake na kwa watu wake hata anapotumia vyombo vilivyovunjika, na uaminifu wake usiwe sababu ya kudhani kwamba dhambi yako haina bei. Ndiyo maana 1 Wakorintho 10:12 inasimama kama kizuizi barabarani: "Basi yeye ajidhaniao kuwa amesimama, aangalie asianguke."
Somo la pili: kuanguka kwa kweli hutokea polepole. Hakuna mahali ambapo Biblia inasema Samsoni aliamka siku moja akaamua kumwacha Mungu. Alishika maiti, akakaa kwenye karamu, akaoa kutoka kwa maadui, akalala nyumbani kwa kahaba wa Gaza, akapenda mwanamke aliyeuzwa kwa fedha za Wafilisti. Kila hatua ilikuwa ndogo. Kila hatua ilionekana kama isiyo na madhara kwa sababu nguvu ziliendelea kufanya kazi. Kisha siku moja ilifika ambapo alijitikisa na hakuna kilichotokea. Ndivyo Wagalatia 6:7 inavyofanya kazi: "Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi; kwa kuwa cho chote apandacho mtu, ndicho atakachovuna." Mavuno huchelewa, lakini hayakosekani.
Somo la tatu, na hili ni la neema: mwisho wa nguvu zako mwenyewe unaweza kuwa mwanzo wa nguvu za Mungu. Sala nzuri zaidi ya maisha ya Samsoni ilitoka kinywa cha mtu kipofu, mfungwa, aliyefedheheshwa. Hakuwa na kitu cha kutoa isipokuwa kumbukumbu ya nadhiri yake na jina la Mungu wake. Na Waebrania 11:32 inamwita mtu wa imani, si kwa sababu maisha yake yalikuwa safi, bali kwa sababu mwishoni alimtegemea Mungu kabisa. Kama umeharibu vibaya, kama unabeba matokeo ya maamuzi yako mwenyewe, hadithi hii inakuambia kwamba Mungu bado anasikia sala inayosema "unikumbuke."
Kioo
Simama hapa kwa dakika moja na uache Samsoni akuangalie machoni. Swali lake kwako si "una nguvu kiasi gani?" bali "umebakiza kiasi gani cha utengwa wako?"
Kuna sehemu ya maisha yako ambayo umeanza kuiona kama isiyo na madhara. Yale macho yanayotembea kwenye simu usiku wakati mke au mume amelala. Yale mazungumzo ya kazi ambayo unashiriki kwa sababu unataka kuonekana wa kawaida. Ile hesabu ndogo unayoibadilisha kwenye ripoti ya fedha. Ile chupa ambayo hukuwa nayo mwaka jana. Yale mahusiano unayoyaita urafiki lakini unayaficha. Umefanya hivi kwa muda, na jambo la kutisha ni hili: hakuna kilichotokea. Bado unaimba kwenye kwaya. Bado watu wanakuomba ushauri. Bado unaonekana mwenye nguvu. Samsoni alikuwa hapo hapo, na alikuwa amejenga imani hatari kwamba nguvu inayoendelea ni kibali kinachoendelea.
Nywele zako si nguvu zako. Cheo chako si nguvo zako. Sifa unayopata kanisani si nguvu zako. Kinachokushikilia ni uwepo wa Mungu, na uwepo huo hauwezi kufanyiwa mzaha. Delila hakumshinda Samsoni kwa siku moja; alimshinda kwa kuuliza mara nne. Vitu vinavyokushawishi maishani vina uvumilivu wa kushangaza. Vinaweza kusubiri.
Lakini kama unasoma haya na unajua tayari umefika mahali pa jiwe la kusagia, kama macho yako yamekwisha na unafanya kazi katika giza la matokeo ya maamuzi yako mwenyewe, sikiliza kwa makini: nywele za Samsoni zilianza kukua tena. Mungu hakumsahau gerezani. Sala yake haikuwa nzuri, ilikuwa na hasira na maumivu, lakini ilikuwa ya kweli, na Mungu aliisikia. Rehema ya Mungu haiogopi historia yako. Anza pale ulipo, kwa maneno yale yale: unikumbuke.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanampenda Samsoni, na hiyo ni fursa nzuri na hatari kidogo kwa wakati mmoja. Ni fursa kwa sababu hadithi yake ina simba, mbweha, kitendawili, malango yaliyong'olewa na nyumba iliyoanguka. Ni hatari kwa sababu ni rahisi sana kumfanya Samsoni kuwa shujaa wa katuni mwenye nywele za kimiujiza, na mtoto akaondoka akijua kwamba nguvu zilikuwa katika nywele badala ya kujua kwamba zilikuwa kutoka kwa Mungu.
Njia rahisi ya kuiweka kwa mtoto ni hii: Mungu alimpa Samsoni kazi maalum ya kuwasaidia watu wake, na alimwomba awe wa pekee kwa njia moja, asikate nywele zake, ili kila mtu aone kwamba yeye ni wa Mungu. Nguvu zake hazikuwa katika nywele; zilitoka kwa Mungu. Samsoni alikuwa jasiri sana, lakini mara nyingi hakusikiliza Mungu, na hilo lilimletea shida kubwa. Mwishoni, alipokuwa amepoteza kila kitu, akamwomba Mungu msaada, na Mungu akamsikia. Mungu husikia hata sala za watu waliokosea sana.
Watoto wadogo wanahitaji mfano wa upendo wa Mungu unaobaki; watoto wa shule wanahitaji kuona uhusiano kati ya maamuzi na matokeo; vijana wanahitaji kuzungumza kwa uwazi kuhusu tamaa, marafiki wanaowashawishi, na kwa nini mtu mwenye nguvu anaweza kuwa dhaifu ndani. Kwa sababu hiyo, tunaandaa maelezo tofauti kwa makundi tofauti kwenye Faith.network: kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa watoto wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi. Chagua kile kinacholingana na umri wa mtoto wako, na mzungumze naye kwa uaminifu, bila kumfanya Samsoni kuwa mkamilifu wala mbaya kupita kiasi.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Samsoni alikuwa nani katika Biblia?
Samsoni alikuwa mwamuzi wa mwisho anayeelezwa kwa urefu katika kitabu cha Waamuzi, mwana wa Manoa kutoka kabila la Dani, aliyezaliwa katika mji wa Zora wakati Israeli ilikuwa chini ya utawala wa Wafilisti kwa miaka arobaini. Kuzaliwa kwake kulitangazwa na malaika wa Bwana kwa mama yake aliyekuwa tasa, na alitengwa kwa Mungu kama Mnadhiri tangu tumboni. Aliwaamuru Israeli miaka ishirini, akafanya matendo ya nguvu ya kushangaza dhidi ya Wafilisti, akaanguka kwa sababu ya udhaifu wa tabia yake, na akafa akiiangusha nyumba ya mungu Dagoni juu ya maadui wake.
Nguvu za Samsoni zilitoka wapi?
Nguvu zake zilitoka kwa Roho wa Bwana, si kwa nywele zake wala misuli yake. Kila mara Biblia inapoeleza tendo lake la nguvu, inaanza kwa maneno yale yale, kama tunavyoona katika Waamuzi 14:6 alipomrarua simba: "Roho ya Bwana ikamjilia kwa nguvu." Nywele zilikuwa alama inayoonekana ya nadhiri yake ya kuwa Mnadhiri, ishara kwamba maisha yake yalikuwa yametengwa kwa Mungu. Alipokata nywele hakupoteza dawa ya kichawi; alipoteza kile kilichokuwa kimebaki cha utengwa wake, na Roho aliyekuwa akimtia nguvu akaondoka.
Nadhiri ya Mnadhiri ilikuwa nini?
Nadhiri ya Mnadhiri imeelezwa katika Hesabu 6 na ilikuwa aina ya kujitoa kwa hiari kwa Bwana kwa muda maalum. Mtu aliyeiweka hakupaswa kunywa divai wala kutumia chochote kinachotoka kwenye mzabibu, hakupaswa kugusa maiti, na hakupaswa kunyoa nywele zake katika kipindi hicho. Nywele zilizoachwa kukua zilikuwa ishara ya wazi mbele ya watu wote kwamba mtu huyo ni wa Mungu. Samsoni na Samweli na Yohana Mbatizaji walikuwa na hali ya kipekee, kwa sababu utengwa wao ulikuwa wa maisha yote na haukuanzia kwa uamuzi wao wenyewe bali kwa wito wa Mungu.
Kwa nini Samsoni alipoteza nguvu zake alipokatwa nywele?
Kwa sababu nywele zilikuwa alama ya mwisho ya agano lake la utengwa. Samsoni alikuwa amevunja sehemu nyingine za nadhiri kwa muda mrefu, akigusa maiti ya simba, akikaa katika karamu za Wafilisti na kuishi maisha ya tamaa, lakini nywele zilibaki. Alipomwambia Delila siri yake katika Waamuzi 16:17 na wembe ukapita kichwani pake, hakuna kitu kilichobaki cha ishara. Andiko halisemi nguvu zilikuwa kwenye nywele; linasema Bwana alimwacha. Anguko halikuwa la kichawi, lilikuwa la kiroho, na lilikuwa limejengeka kwa miaka.
Delila alikuwa nani na kwa nini alimsaliti Samsoni?
Delila alikuwa mwanamke aliyeishi katika bonde la Soreki ambaye Samsoni alimpenda. Wakuu wa Wafilisti walimwendea na kumwahidi vipande vya fedha elfu moja na mia kutoka kila mmoja wao kama atafumbua siri ya nguvu za Samsoni. Alimuuliza mara nne, na kila mara Samsoni alitoa jibu la uongo hadi mwishowe akafunua ukweli wote. Biblia haisemi kama alikuwa Mfilisti kwa kabila, lakini uaminifu wake ulikuwa kwa fedha na kwa watu wa Samsoni waliokuwa maadui. Aliuza mtu aliyemwamini, na Samsoni alilipa kwa macho yake.
Samsoni aliua watu wangapi?
Biblia haitoi jumla kamili, lakini inatoa hesabu kadhaa. Aliua watu elfu moja kwa taya la punda katika Ramath-Lehi, aliwapiga wengi katika matukio ya kisasi baada ya kuchomwa kwa mashamba, na katika kifo chake aliangusha nyumba ya Dagoni juu ya makundi makubwa. Waamuzi 16 inasema wale waliokuwa ndani na juu ya sakafu walikuwa karibu elfu tatu wanaume na wanawake, na kwamba wale aliowaua katika kifo chake walikuwa wengi kuliko wale aliowaua wakati wa uhai wake.
Samsoni aliwaamuru Israeli kwa muda gani?
Waamuzi inasema aliwaamuru Israeli miaka ishirini, katika kipindi kile kile ambacho Wafilisti walikuwa wakiwatawala. Ni jambo la kufikiriwa kwamba huduma yake ilifanyika ndani ya utumwa, si baada ya utumwa kumalizika. Kwa waamuzi wengine tunaambiwa nchi ilipata pumziko kwa miaka arobaini au themanini, lakini kwa Samsoni hakuna maneno hayo. Ndiyo maana tangazo la malaika lilisema atakuwa yule "ataanza kuwaokoa Israeli," kama tunavyoona katika Waamuzi 13:5. Kazi iliachwa nusu, ikisubiri mfalme na hatimaye Mwokozi wa kweli.
Je, ni kweli kwamba Samsoni ameorodheshwa kati ya watu wa imani?
Ndiyo, na hilo linashtua wengi. Waebrania 11:32 inasema: "Nami niseme nini tena? Maana wakati usinitoshe kunena habari za Gideoni, Baraka, Samsoni, Yeftha, Daudi, na Samweli, na za wale nabii." Jina lake linasimama kati ya majina makubwa ya imani, si kwa sababu maisha yake yalikuwa mfano wa utakatifu, bali kwa sababu mwishoni alimtegemea Mungu kabisa. Hiyo ni picha ya neema. Mungu haandiki orodha ya wakamilifu; anaandika orodha ya wale wanaomwamini yeye, hata baada ya kuanguka vibaya.
Je, kifo cha Samsoni kilikuwa kujiua?
Hii ni swali la haki na linahitaji jibu makini. Samsoni hakukufa kwa sababu ya kuchoka na maisha wala kwa kukata tamaa binafsi; alikufa akifanya kazi aliyokuwa ameitwa kuifanya, akiwa askari wa Mungu katikati ya adui, kama mtu anayeingia vitani akijua hatatoka. Sala yake katika Waamuzi 16:28 inaomba nguvu kwa ajili ya pigo dhidi ya Wafilisti, na Waebrania 11 inamweka kati ya wale walioshinda kwa imani. Hata hivyo sala hiyo ina chembe ya kisasi cha kibinafsi, jambo linaloonyesha kwamba hata mwisho wake ulikuwa na mchanganyiko wa moyo wa mwanadamu.
Samsoni na Yesu wanafananishwa vipi?
Kuna mafanano yanayoonekana: wote wawili kuzaliwa kwao kulitangazwa na malaika, wote walitengwa kwa Mungu, wote walisalitiwa, wote walipata ushindi mkubwa kupitia kifo. Lakini tofauti ni muhimu zaidi. Samsoni alikufa kwa sababu ya dhambi yake mwenyewe; Yesu alikufa bila dhambi kwa ajili ya dhambi zetu. Samsoni aliomba kisasi; Yesu aliomba msamaha kwa ajili ya waliomsulubisha. Samsoni aliangusha nyumba na kufa nayo; Yesu alibomoa hekalu la mwili wake na kulifufua siku ya tatu. Samsoni alianza wokovu; Kristo alikamilisha.
Kwa nini Mungu aliendelea kumtumia Samsoni pamoja na dhambi zake?
Kwa sababu Mungu ni mwaminifu kwa ahadi zake na kwa watu wake, si kwa sababu Samsoni alistahili. Israeli ilihitaji ukombozi, Mungu alikuwa ameahidi kutenda, na alitenda kupitia chombo kilichokuwa mkononi. Hii inatufundisha jambo lisilo la kufurahisha lakini la kweli: kuendelea kwa karama si uthibitisho wa kibali. Paulo anaonya, "Basi yeye ajidhaniao kuwa amesimama, aangalie asianguke" (1 Wakorintho 10:12). Mungu anaweza kufanya kazi kubwa kupitia mtu ambaye mwenyewe anaelekea kwenye anguko, na hiyo ni sababu ya unyenyekevu, sio kujiamini.
Samsoni alikuwa wa kabila gani na aliishi wapi?
Alikuwa wa kabila la Dani, kabila lililopewa eneo la magharibi karibu na pwani, mahali ambapo shinikizo la Wafilisti lilikuwa kubwa zaidi. Familia yake ilitoka Zora, na alikuwa akitembea kati ya miji ya Timna, Ashkeloni, Gaza na bonde la Soreki. Kwa sababu Wadani hawakuwa na uwezo wa kumiliki eneo lao lote, waliishi kwa ukaribu wa kila siku na maadui wao, na ukaribu huo unaeleza mengi kuhusu maisha ya Samsoni. Alizaliwa katikati ya mazingira aliyokuwa ameitwa kuyapinga, na mazingira hayo yakamvuta.
Tunajifunza nini kutoka kwa Samsoni kuhusu majaribu ya kimwili?
Tunajifunza kwamba majaribu mara nyingi hayaingii kwa nguvu, yanaingia kwa uvumilivu. Delila aliuliza mara nne, na Samsoni alicheza na hatari kila mara kwa sababu hakuona madhara ya papo hapo. Tunajifunza pia kwamba macho ni mlango: Samsoni alichagua kwa kile alichokiona, na akapoteza macho yake mwishowe. Na tunajifunza kwamba matokeo ni ya kweli, kama Wagalatia 6:7 inasema: "Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi; kwa kuwa cho chote apandacho mtu, ndicho atakachovuna." Njia ya kutoka ni kukiri mapema, kutafuta uwazi mbele ya watu wanaoaminika, na kutokutegemea nguvu za jana.
Je, Samsoni alikuwa na mke?
Alioa mwanamke wa Kifilisti kutoka Timna, kinyume na ushauri wa wazazi wake, lakini ndoa hiyo iliharibika wakati wa karamu ya harusi baada ya kitendawili chake kufumbuliwa. Mwanamke huyo alipewa kwa mtu mwingine, na baadaye aliuawa pamoja na baba yake wakati Wafilisti walitaka kujilipiza kisasi juu ya mashamba yaliyochomwa. Baada ya hapo Biblia inaeleza uhusiano wake na kahaba wa Gaza na upendo wake kwa Delila. Historia yake ya mahusiano ni sehemu ya picha kubwa ya mtu mwenye nguvu za ajabu ambaye hakujitawala mwenyewe.
Je, kuna faida yoyote katika kusoma hadithi ya Samsoni leo?
Faida kubwa. Samsoni anatuonyesha kwamba wito wa Mungu ni neema, kwamba utengwa kwa Mungu ni jambo la kulindwa, na kwamba anguko hutokea kwa hatua ndogo zisizoonekana. Anatuonyesha pia kwamba Mungu hakati tamaa kwa haraka: nywele zilianza kukua gerezani, na sala ya "unikumbuke" ilipata jibu. Kwa msomaji wa Agano Jipya, hadithi hii inatufanya tumtamani Mwokozi mwenye moyo safi, ambaye nguvu zake hazikutegemea nywele bali utii kamili, na ambaye kifo chake hakikuwa cha kisasi bali cha upendo.
Kwa kuhitimisha
Samsoni si hadithi kuhusu nywele. Ni hadithi kuhusu mtu aliyepewa kila kitu na Mungu tangu tumboni, aliyeruhusiwa kubeba nguvu za Roho, na ambaye alikubali kupoteza utengwa wake kidogo kidogo hadi siku ile alipoamka na kudhani atajitikisa kama mara nyingine. Kwa mtazamo wa ukurasa huu, anguko lake lilianza mbali sana kabla ya wembe, na ushindi wake mkubwa ulitokea alipokuwa hana kitu isipokuwa Mungu. Ndiyo sababu jina lake linaonekana katika Waebrania 11:32, kati ya watu wa imani, kwa neema tupu.
Kama unataka kuendelea, soma Waamuzi 13 hadi 16 kwa mfululizo mmoja, ukitafuta kila mahali maneno "Roho ya Bwana ikamjilia" na kila mahali Samsoni anachagua kwa macho yake. Kisha soma Hesabu 6 ili kuelewa nadhiri, na Waamuzi 21:25 ili kuona hukumu ya kitabu chote. Mwisho, rudi kwa Kristo, yule ambaye alitengwa kwa Baba kikamilifu, aliyesalitiwa lakini hakulipa kisasi, na ambaye kwa kifo chake alishinda adui wa kweli. Samsoni alianza. Yesu alikamilisha. Na wewe, uliyeitwa kuwa wa Mungu, uangalie hatua zako ndogo za leo, kwa sababu huko ndiko nguvu za kesho zinaishi au zinakufa.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Indonesia
Kenya
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
Liberia
Pakistan
