Aklat ng Daniel: Katapatan sa Gitna ng Banyagang Lupain
Panimula
Isipin mo ang isang binatilyo, marahil labinlima o labing-anim na taong gulang, naglalakad palayo sa mga guho ng Jerusalem patungo sa isang lungsod na hindi niya kilala. Nakakadena ang mga kamay. Ang templo na pinagdadalhan ng kanyang pamilya ng handog ay nanatiling nakatayo pa, pero nasamsam na ang mga sisidlan nito at inilagay sa bahay-diyusan ng ibang bansa. Pagdating niya sa Babilonia, papalitan ang kanyang pangalan, ang kanyang wika, ang kanyang pagkain, ang kanyang buong kinabukasan. Lahat ay maaaring baguhin ng imperyo. Lahat, maliban sa isang bagay.
Sa aklat ng Daniel, ang unang laban ay hindi naganap sa lungga ng mga leon. Naganap ito sa hapag-kainan, sa isang tahimik na pagpapasya na walang ibang nakakita. Sa gabay na ito, tuklasin natin kung sino ang sumulat ng aklat, kailan at bakit, paano ito binuo, ano ang mga pangunahing tema nito, at bakit ang isang aklat tungkol sa mga imperyong matagal nang bumagsak ay may sasabihin pa rin sa iyong Lunes ng umaga.
Ang tuon ng gabay na ito
Karaniwang binabasa ang Daniel bilang koleksyon ng mga kuwento ng kabayanihan at mga misteryosong propesiya. Ang tuon ng gabay na ito ay iba: ang aklat ng Daniel ay kuwento kung paano hinuhubog ng mga maliliit at tahimik na pagpapasya ang isang taong makakatayo sa harap ng mga hari at mga leon. Bago ang bintana sa Daniel 6:10 ay may hapag sa Daniel 1:8. At sa likod ng dalawa ay may isang trono na hindi natinag nang bumagsak ang Jerusalem. Kaya babasahin natin ang Daniel bilang aklat ng ugali at ng trono: ang katapatan sa maliliit na bagay, na nakaugat sa paghahari ng Diyos sa lahat ng kaharian.
Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa aklat ng Daniel?
Nagbubukas ang aklat sa isang petsa at sa isang trahedya. "Nang ikatlong taon ng paghahari ni Haring Jehoiakim sa Juda, sinalakay ni Haring Nebucadnezar ng Babilonia ang Jerusalem" (Daniel 1:1). Taong 605 BC, at ito ang unang alon ng pagkabihag. Kasama sa dinala sa Babilonia ang ilang kabataang lalaki mula sa maharlikang angkan, matatalino, malulusog, sinanay upang maglingkod sa palasyo. Isa sa kanila si Daniel, na pinangalanang Beltesazar, kasama sina Hananias, Misael at Azarias, na naging Sadrac, Mesac at Abednego.
Ang programa ng imperyo ay simple: baguhin ang pangalan, turuan ng bagong karunungan, pakainin ng pagkaing galing sa hapag ng hari. Doon lumitaw ang unang linya ng paglaban, at kapansin-pansin kung gaano ito katahimik. "Ngunit ipinasiya ni Daniel na hindi siya magpapadungis sa pamamagitan ng pagkain at inuming inihahain sa hari" (Daniel 1:8). Walang talumpati, walang pagsigaw sa lansangan. Isang pasiya sa loob ng puso, at pagkatapos ay isang magalang na kahilingan sa opisyal. Hindi tinanggihan ni Daniel ang pangalan, ang wika, o ang paglilingkod sa gobyerno. Pinili niya ang isang bagay na maaaring hindi mapansin ninuman, at doon nagsimula ang lahat.
Ang katapatan ay may petsa, may oras, may hapag.
Mula roon, ang aklat ay paulit-ulit na nagbabalik sa isang pahayag: may Diyos na naghahari sa itaas ng mga imperyo. Nang ipahayag sa panaginip ni Nebucadnezar ang hinaharap, at nang ibunyag iyon ng Diyos kay Daniel, ang unang ginawa ng propeta ay hindi magmadali sa palasyo kundi manalangin: "Purihin ang pangalan ng Diyos magpakailanman, sapagkat kanya ang karunungan at kapangyarihan" (Daniel 2:20). Ang pinakamalaking hari sa daigdig ay hindi makatulog dahil sa isang panaginip na hindi niya maintindihan; ang bihag na si Daniel naman ay may kaalamang bigay ng langit at nagpupuri.
Nang tumindig ang tatlong kaibigan sa harap ng ginintuang rebulto, ang kanilang sagot ang isa sa mga pinakamatapang na pangungusap sa Kasulatan: "Kung sakaling ihagis nga po ninyo kami sa maningas na pugon, ang Diyos na aming pinaglilingkuran ang siyang magliligtas sa amin sa inyong kamay" (Daniel 3:17). Sinundan nila ito ng "ngunit kung hindi man": susunod pa rin sila kahit hindi sila iligtas. Hindi ito kumpiyansa sa isang garantiya, kundi tiwala sa isang Persona.
Ganoon din ang tono sa Daniel 6:10. Nang lagdaan na ang batas na nagbabawal sa panalangin, umuwi si Daniel, umakyat sa silid sa itaas na nakaharap ang bintana sa Jerusalem, at lumuhod na gaya ng dati niyang ginagawa. Ang huling apat na salitang iyon ang buod ng buong aklat. Hindi siya nagsimulang manalangin dahil may krisis. Naabutan lamang siya ng krisis habang nananalangin.
Sa ikalawang kalahati ng aklat, lumilipat ang kamera mula sa palasyo patungo sa mga pangitain. Nakita ni Daniel ang mga hayop na umaahon mula sa dagat, ang mga imperyong sunod-sunod na uusbong at babagsak, at pagkatapos ang isang tanawing bumabago ng lahat: "Sa aking pangitain, nakita ko ang tila isang anak ng tao na dumarating na nasa alapaap" (Daniel 7:13). At sa dulo, isang panalanging pinagpapawisan sa pagsusumamo para sa bayang nagkasala: "Panginoon, dinggin po ninyo kami! Panginoon, patawarin po ninyo kami!" (Daniel 9:19). Ang aklat ay nagtatapos sa pangako ng muling pagkabuhay at ng liwanag: "Ang matatalino ay magniningning na parang mga bituin sa langit" (Daniel 12:3).
Ang sumulat, ang panahon, at ang bansang nakabihag
Ayon sa matagal nang paniniwala ng Judaismo at ng Iglesia, si Daniel mismo ang nasa likod ng aklat na dala ang kanyang pangalan. Ang unang anim na kabanata ay isinulat sa ikatlong panauhan, na parang kuwentong isinasalaysay tungkol sa kanya; mula sa ikapitong kabanata, si Daniel na mismo ang nagsasalita: "Akong si Daniel ay nabagabag sa aking espiritu." Ipinapaliwanag nito ang pagbabago ng tinig nang hindi hinahati ang aklat sa dalawang magkaibang libro. Kinilala rin siya ni Jesus bilang propeta nang banggitin niya ang "kasuklam-suklam na kalapastanganan" na sinabi ni propeta Daniel (Mateo 24:15), at binanggit siya ni Ezekiel bilang tanyag sa katuwiran at karunungan (Ezekiel 14:14 at 28:3).
Ang mga pangyayari sa aklat ay sumasaklaw sa halos pitumpung taon: mula sa pagkabihag noong 605 BC hanggang sa ikatlong taon ni Haring Ciro ng Persia (Daniel 10:1), mga 536 BC. Ibig sabihin, ang aklat ay hindi kuwento ng isang kabataang matapang lamang, kundi ng isang buong buhay. Ang binatilyong tumanggi sa pagkain ng hari ay ang matandang lalaki na inihagis sa lungga ng mga leon. Pitumpung taon ng pagiging dayuhan, pitumpung taon ng paglilingkod sa apat na hari ng dalawang imperyo, at hindi siya nabago.
May mga iskolar na naglalagay ng petsa ng pagkakasulat sa ikalawang siglo BC, sa panahon ni Antioco IV Epifanes, dahil napakadetalyado ng inilalarawan sa Daniel 11. Ang tanging tunay na dahilan ng pagdududa ay ang palagay na hindi maaaring maghayag ang Diyos ng hinaharap nang may ganitong katumpakan. Ang Kasulatan mismo ay may ibang paniniwala: ang Diyos na nagsasabi ng "wakas mula pa sa pasimula" ay ang parehong Diyos na naghayag kay Daniel. Nakadagdag din sa pagtitiwala ang mga sipi ng Daniel na natagpuan sa Qumran na malapit lamang sa panahong iminumungkahi ng mga kritiko, na mahirap ipaliwanag kung bagong-bago pa lang ang aklat noon.
May isang kakaibang detalye na madalas hindi napapansin: dalawang wika ang ginamit sa aklat. Hebreo ang Daniel 1:1 hanggang 2:4, pagkatapos ay Aramaiko mula sa 2:4 hanggang sa dulo ng kabanata 7, at bumalik sa Hebreo mula kabanata 8 hanggang 12. Ang Aramaiko ang wikang pandaigdig noong panahong iyon, ang wika ng kalakalan at pamahalaan. Ang mismong bahaging tumatalakay sa mga bansa at sa kanilang mga kaharian ay nakasulat sa wika ng mga bansa. Ang mga bahaging tumatalakay sa kinabukasan ng bayan ng Diyos ay nasa wika ng bayan ng Diyos.
Sa Bibliyang Hebreo, hindi kabilang ang Daniel sa hanay ng mga Propeta kundi sa Kethuvim, ang mga Kasulatan, kasama ng Awit, Job at Ester. Hindi ito pagbaba ng ranggo; nauugnay ito sa katungkulan ni Daniel bilang lingkod sa palasyo sa halip na propetang nangangaral sa Israel. Sa ating Bibliya, matatagpuan mo ang Daniel pagkatapos ng Ezekiel, kasama ng mga malalaking propeta, at may katuturan iyon: siya ang tulay mula sa pagkawasak ng Jerusalem patungo sa pag-asang darating ang isang kaharian na hindi na muling mawawasak. Sa mga Bibliyang Katoliko at Ortodokso, may mga karagdagang bahaging mula sa Griyego, gaya ng kuwento ni Susana, si Bel at ang Dragon, at ang Awit ng Tatlong Kabataan. Hindi ito kabilang sa Hebreong teksto at hindi tinanggap sa kanon ng mga Protestante, bagaman kapaki-pakinabang basahin bilang bahagi ng kasaysayan ng pagpapakahulugan.
Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya
Ang tanong sa likod ng buong aklat ay ang tanong ng bawat bihag: nawala na ba ang Diyos kasama ng templo? Ang sagot ay ipinapakita, hindi lang sinasabi. Nang dalhin ni Nebucadnezar ang mga sisidlan ng templo sa bahay ng kanyang diyos, mukhang panalo ang Babilonia. Ngunit paulit-ulit na sinasabi ng teksto na ang Panginoon ang nagbigay ng Juda sa kanyang kamay. Kahit ang pagkatalo ay nasa ilalim ng kanyang kapangyarihan.
Ang linyang ito ay hindi nagsisimula sa Daniel. Nang ipagbili si Jose sa Ehipto, isang bihag ding kabataan ang tumayo sa harap ng hari at nagpaliwanag ng panaginip, at kalaunan ay sinabi niyang ang inisip na masama ng kanyang mga kapatid ay ginamit ng Diyos sa kabutihan. Sina Ester at Mardokeo ay naglingkod din sa isang paganong korte at nanatiling tapat. Si Jeremias ay sumulat sa mga bihag at inutusan silang magtayo ng bahay, magtanim, at ipanalangin ang kapakanan ng lungsod na kanilang kinabibihagan. Ang aklat ng Daniel ang buhay na larawan ng liham na iyon.
Ngunit ang tunay na sukdulan ay nasa Daniel 7. Matapos ang mga hayop na kumakatawan sa magkakasunod na imperyo, may Isang dumarating na kasama ng mga alapaap, at hindi siya hayop kundi tao. Iniharap siya sa Matandang Walang Pasimula at binigyan ng kapangyarihan, karangalan at kaharian na walang katapusan. Nang tanungin ng punong saserdote si Jesus kung siya ba ang Cristo, ito ang kanyang sagot: makikita nila ang Anak ng Tao na nakaupo sa kanan ng Makapangyarihan at dumarating na kasama ng mga alapaap (Mateo 26:64). Doon niya inangkin ang Daniel 7:13 para sa kanyang sarili, at doon nila siya hinatulan ng kamatayan.
Kaya ang paboritong itawag ni Jesus sa kanyang sarili, "Anak ng Tao," ay hindi lamang paalala na siya ay tao. Ito ay pag-angkin sa isang pangitain na ibinigay sa isang bihag sa Babilonia mga anim na raang taon bago siya isilang. Ang batong pumukpok sa rebulto sa Daniel 2 at naging bundok na pumuno sa buong mundo ay hindi isang pilosopiya kundi isang Persona. Ang kaharian na "hindi magigiba kailanman" (Daniel 2:44) ay dumating sa isang sabsaban, ipinako sa krus, at binuhay noong ikatlong araw.
Sa Pahayag, ang mga larawan ng Daniel ay muling sumibol: ang mga hayop mula sa dagat, ang mga aklat na binuksan, ang buhok na kasimputi ng lana, ang panahong tinatakan. Ang huling aklat ng Bibliya ay hindi maiintindihan nang mabuti kung hindi mo babasahin ang Daniel. At ang parehong mensahe ang dala ng dalawa: kahit gaano kalakas ang imperyo, may hangganan ang pahina nito, at ang Kordero ang nasa dulo.
Balangkas at pangunahing tema
Malinaw ang paghahati ng aklat sa dalawa. Ang mga kabanata 1 hanggang 6 ay mga salaysay: si Daniel at ang kanyang mga kaibigan sa korte ng Babilonia at ng Media-Persia. Ang mga kabanata 7 hanggang 12 ay mga pangitain: ang mga imperyo, ang panahon, ang wakas. Sa unang kalahati, ang Diyos ay kumikilos sa loob ng kasaysayan sa harap ng mga hari. Sa ikalawang kalahati, ipinapakita niya ang hangganan ng kasaysayan sa isang lingkod na nakaluhod.
Pero may pangalawang balangkas na madalas hindi napapansin, at nasa loob ito ng bahaging Aramaiko. Ang mga kabanata 2 hanggang 7 ay bumubuo ng isang salamin. Ang kabanata 2 at ang kabanata 7 ay parehong tungkol sa apat na kaharian at sa panghuling paghahari ng Diyos. Ang kabanata 3 at ang kabanata 6 ay parehong tungkol sa mga taong tumangging yumukod at iniligtas mula sa kamatayan, isa sa apoy at isa sa mga leon. Ang kabanata 4 at ang kabanata 5 ay parehong tungkol sa mapagmataas na hari na ibinaba: si Nebucadnezar na nagpakumbaba at nanumbalik, at si Belsazar na hindi nakinig at namatay nang gabi ring iyon. Isang maingat na disenyo, hindi lamang koleksyon ng mga anekdota.
Ang pangunahing tema na tumatakbo sa lahat ng ito ay ipinahayag mismo ng isang paganong hari: ang Kataas-taasan ang naghahari sa mga kaharian ng tao at ibinibigay iyon sa sinumang naisin niya. Sinabi ito sa Daniel 4, inulit sa Daniel 5, at ipinamuhay sa Daniel 6. Kaya ang aklat ay hindi tungkol sa lakas ng loob ni Daniel. Ang lakas ng loob ni Daniel ay bunga lamang ng isang paniniwala tungkol sa kung sino ang tunay na nasa trono.
Narito ang kabuluhan ng ating tuon. Ang unang kalahati ay nagpapakita ng katapatan sa antas ng ugali: kung ano ang kinakain mo, saan nakaharap ang iyong bintana, kailan ka lumuluhod, paano ka nagtatrabaho nang tapat sa isang gobyernong hindi kumikilala sa iyong Diyos. Ang ikalawang kalahati ay nagpapaliwanag kung bakit sulit ang gayong buhay. Ang mga pangitain ay hindi ibinigay upang magpakalat ng takot o upang maghikayat ng haka-haka tungkol sa mga petsa. Ibinigay ang mga ito sa isang bayang nakabihag upang malaman nila na hindi sila nakatayo sa maling panig ng kasaysayan. Ang mga hayop ay may pahintulot na maghari sa isang takdang panahon lamang. Pagkatapos ay may Isang darating na kasama ng mga alapaap.
Kaya nga ang tamang paraan ng pagbabasa ay ang paglalapat ng dalawang kalahati sa isa't isa. Kung mga pangitain lang ang babasahin mo, magiging haka-haka ang iyong pananampalataya. Kung mga kuwento lang, magiging pagsisikap lamang ito ng iyong sariling tapang. Magkasama, sila ang nagtuturo sa atin kung paano mabuhay: mga tahimik na tapat na tao na hindi natitinag dahil alam nila kung paano nagtatapos ang lahat.
Mga mahalagang talata mula sa aklat na ito
Ang una ay ang Daniel 1:8. Pansinin ang lugar kung saan naganap ang pasiya: "ipinasiya ni Daniel" sa kanyang puso, bago pa dumating ang pagkain sa mesa. Hindi siya nagdesisyon habang nakatingin sa nakakaakit na hapag; nagdesisyon siya noong hindi pa ito nakikita. Iyon ang aral. Ang pagkakataon sa harap ng tukso ay huli na para magsimulang mag-isip. Napansin din ang paraan ng kanyang pagtanggi: may paggalang, may panukala, may kahandaang subukan sa loob ng sampung araw. Ang katapatan sa aklat na ito ay hindi bastos. Malinaw ito, mahinahon, at handang magbayad ng halaga.
Ang pangalawa ay ang Daniel 3:17. "Ang Diyos na aming pinaglilingkuran ang siyang magliligtas sa amin sa inyong kamay." Ang buong kapangyarihan ng pangungusap na ito ay nasa sinundan nito, sa "ngunit kung hindi man" ng talata 18. Hindi sinasabi ng tatlong kabataan na sigurado silang hindi sila masusunog. Sinasabi nilang ang kanilang pagsunod ay hindi nakasalalay sa resulta. Iyan ang linyang naghihiwalay sa pananampalataya at sa pakikipagkasundo sa Diyos. Marami sa atin ang tapat basta may kapalit. Ang mga kabataang ito ay tapat dahil karapat-dapat ang Diyos, hindi dahil garantisado ang pugon na hindi masasaktan sila.
Ang pangatlo ay ang Daniel 6:10. Nang malaman ni Daniel na nalagdaan na ang kautusan, umuwi siya at lumuhod at nagpasalamat sa Diyos, gaya ng dati niyang ginagawa. Walong pung taong gulang na marahil siya noon. Anim na dekada ng bintanang nakaharap sa isang lungsod na wasak. Anim na dekada ng tatlong beses na panalangin bawat araw sa isang bansang walang pakialam. At nang dumating ang batas na naglalayong patayin siya, ang tanging kailangan niyang gawin ay ang huwag magbago.
Ang dati mong ginagawa ang tutulong sa iyo balang araw.
Dagdag pa rito, dalawang talatang hindi dapat lampasan. Sa Daniel 9:19, matapos aminin ni Daniel ang mga kasalanan ng kanyang bayan na para bang kanya ring kasalanan, humingi siya batay hindi sa kanilang kabutihan kundi sa awa ng Diyos at sa karangalan ng kanyang pangalan. At sa Daniel 12:3, ang pangako sa mga tapat ay hindi kaluwalhatian sa mundong ito kundi liwanag na hindi kumukupas: ang mga nagturo sa marami ng katuwiran ay magniningning magpakailanman.
Ang Salamin
Malamang na hindi ka nakatira sa Babilonia, pero may hapag pa rin sa harap mo. Ang tanong ng Daniel 1:8 ay nasa iyong telepono sa gabi, sa mga usapan sa opisina kung saan mas madaling tumawa kasama kaysa manahimik, sa mga bilang sa resibo na maaaring baguhin nang kaunti, sa mga bagay na tinatanggap mo dahil "ganoon talaga rito." Bihirang mangyari ang tunay na pagsubok sa harap ng maraming tao. Karaniwan itong dumarating nang mag-isa ka, sa isang sandali na walang makakaalam kung anuman ang piliin mo.
Kaya ito ang tanong: ano ang napagpasyahan mo na bago pa dumating ang tukso? May mga linya ka bang naguhit noong malamig pa ang ulo mo, o hinahayaan mong ang bawat sitwasyon ang magpasya para sa iyo? Ang mga taong bumagsak nang malaki ay bihirang bumagsak nang biglaan. Karaniwang mahaba muna ang serye ng maliliit na pagsuko.
At ganoon din sa panalangin. Hindi tayo hinahangaan ng Daniel 6:10 dahil sa isang kabayanihan. Hinahamon niya tayo sa isang gawi. Ilang beses mo nang sinabi sa sarili mo na magsisimula kang manalangin nang regular kapag humupa na ang trabaho, kapag lumaki na ang mga bata, kapag naayos na ang problema sa pera? Ang totoo, ang panalangin na hinihintay ang tamang panahon ay hindi darating. Ang bintana ni Daniel ay bukas sa isang lungsod na wasak, at nanalangin pa rin siya sa loob ng mga dekadang walang nagbabago.
Marahil pagod ka na sa pagiging tapat na walang nakakakita. Marahil ikaw lang ang nananalangin sa inyong bahay. Marahil taon-taon kang naglilingkod at wala pang naaaninag na bunga. Basahin mo ang Daniel 12:3. Ang mga bituin ay hindi kumikinang para sa kanilang sarili at hindi rin nila naririnig ang papuri. Ngunit nakikita sila mula sa napakalayo, at nananatili sila kapag matagal nang natulog ang lungsod.
Ipinaliwanag para sa mga bata
Malapit sa puso ng mga bata ang aklat ng Daniel, at may dahilan iyon: ito ay puno ng mga kuwentong may hari, panaginip, apoy at leon. Pero ang panganib sa pagtuturo nito sa kanila ay ang gawing kuwento lang ito ng "maging matapang ka gaya ni Daniel." Kung iyon lang ang maririnig nila, magiging bigat ito sa halip na biyaya.
Ang mas mabuting daan ay ipakita muna kung sino ang Diyos sa aklat na ito. Puwedeng ganito ang simpleng paliwanag: si Daniel ay isang batang malayo sa kanyang tahanan, sa isang lugar kung saan walang ibang sumasamba sa tunay na Diyos. Akala ng lahat na natalo na ang Diyos, pero hindi pala. Kasama pa rin siya ni Daniel sa Babilonia. Tinulungan niya si Daniel na maging tapat sa maliliit na bagay, gaya ng kung ano ang kakainin niya at kung kailan siya mananalangin. At nang dumating ang malalaking gabi ng takot, hindi na natutong magtiwala si Daniel noon lamang, dahil sanay na siyang magtiwala araw-araw.
Mabuti ring ipakita sa mga bata ang koneksyon kay Jesus. Ang Isang dumarating na kasama ng mga alapaap sa Daniel 7:13 ay si Jesus, at siya ang tunay na Hari na hindi mawawala kailanman. Ang lungga ng mga leon ay isang larawan ng libingan na hindi nakapigil kay Jesus.
Sa Faith.network ay may hiwalay na mga paliwanag ng aklat ng Daniel na iniayon sa iba't ibang edad: para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim, para sa mga batang pitong hanggang labindalawang taong gulang, at para sa mga kabataang labindalawang taong gulang pataas na may mas malalim na tanong tungkol sa mga pangitain at sa kasaysayan.
Mga madalas itanong
Sino ang sumulat ng aklat ng Daniel?
Ayon sa tradisyon ng Judaismo at ng Iglesia, si Daniel mismo, ang bihag na Judiong naglingkod sa korte ng Babilonia at ng Media-Persia. Sinusuportahan ito ng aklat mismo, dahil mula sa kabanata 7 ay unang panauhan na ang pagsasalaysay: si Daniel na mismo ang nagkukuwento ng kanyang mga pangitain. Tinukoy din ni Jesus ang "propeta Daniel" sa Mateo 24:15. Posibleng may naglikom at nag-ayos ng materyal sa huling anyo nito, gaya rin ng ibang aklat sa Kasulatan, ngunit ang nilalaman ay nagmula sa lingkod na iyon ng Diyos sa Babilonia.
Kailan isinulat ang aklat ng Daniel?
Ang mga pangyayari sa aklat ay saklaw ng mga taong 605 hanggang halos 536 BC, at karaniwang inilalagay ng tradisyonal na pananaw ang pagkakasulat sa huling bahagi ng ikaanim na siglo BC, malapit sa katapusan ng buhay ni Daniel. May mga modernong iskolar na nagmumungkahi ng petsa sa ikalawang siglo BC dahil sa katumpakan ng Daniel 11 hinggil kay Antioco IV. Ang pagkakaiba ay hindi lamang usapin ng ebidensya kundi ng paniniwala kung kaya ba ng Diyos na ihayag ang hinaharap. Naniniwala tayong kaya, at kinikilala rin ito ng paggamit ni Jesus sa aklat.
Bakit may bahaging Aramaiko ang aklat ng Daniel?
Mula sa Daniel 2:4 hanggang sa dulo ng kabanata 7, Aramaiko ang wika ng teksto; Hebreo ang natitirang bahagi. Ang Aramaiko ang pandaigdigang wika ng pamahalaan at kalakalan noong panahong iyon. Kapansin-pansin na ang bahaging tumatalakay sa mga kaharian ng mundo at sa kanilang kahihinatnan ay nasa wika ng mga bansa, samantalang ang mga bahaging tumitingin sa kinabukasan ng bayan ng Diyos ay nasa Hebreo. Hindi ito palatandaan ng magulong pagkakasulat, kundi bahagi ng disenyo at ng mensahe ng aklat.
Sino ang "anak ng tao" sa Daniel 7:13?
Sa pangitain, isang pigurang kamukha ng tao ang dumarating na kasama ng mga alapaap patungo sa Matandang Walang Pasimula, at binibigyan siya ng kapangyarihan at ng kaharian na hindi magwawakas. Ang paglalakbay sa alapaap ay laging tanda ng pagka-Diyos sa Lumang Tipan, kaya hindi ito basta anghel o simbolo lamang ng bayan ng Israel. Inangkin ni Jesus ang talatang ito para sa kanyang sarili sa harap ng punong saserdote sa Mateo 26:64, at iyon ang naging batayan ng paratang na kalapastanganan. Siya ang katuparan ng pangitaing iyon.
Ano ang ibig sabihin ng pitumpung sanlinggo sa Daniel 9?
Matapos manalangin si Daniel tungkol sa pitumpung taon ng pagkabihag na tinukoy ni Jeremias, ipinaalam sa kanya ang isang mas malawak na panahon ng pitumpung sanlinggo hanggang sa matapos ang pagsalangsang at maipasok ang walang hanggang katuwiran. Iba-iba ang pagpapakahulugan ng mga tapat na Kristiyano: may nagtuturo na natupad ito sa unang pagdating ni Cristo, may nag-uugnay sa pagkawasak ng Jerusalem noong 70 AD, at may naghihiwalay ng huling sanlinggo patungo sa hinaharap. Ang tiyak sa lahat ng pananaw ay ito: nasa gitna ng propesiya ang Mesias, at may hangganan ang panahon ng kasamaan.
Bakit tumanggi si Daniel sa pagkain ng hari?
Hindi tuwirang sinabi ng teksto ang dahilan, kaya may ilang posibilidad: maaaring inialay ang pagkain sa mga diyus-diyosan, maaaring labag ito sa batas ng Moises tungkol sa mga hayop at dugo, o maaaring ang pagkain sa hapag ng hari ay tanda ng ganap na pagsuko sa kanya. Anuman ang partikular na dahilan, ang punto ay pareho. Nais ng imperyo na angkinin ang bawat bahagi ng buhay ng mga kabataan, at pumili si Daniel ng isang malinaw na hangganan. Sa isang bagay na mukhang maliit, ipinahayag niya kung kanino talaga siya nabibilang.
Bata pa ba si Daniel nang dalhin siya sa Babilonia?
Malamang na labing-apat hanggang labimpitong taong gulang siya noong 605 BC, dahil hinahanap ng mga opisyal ang mga kabataang lalaki na walang kapintasan sa katawan, matalino, at may kakayahang maglingkod sa palasyo. Kung gayon, ang lalaking inihagis sa lungga ng mga leon sa kabanata 6 ay malapit nang maging walumpu. Mahalaga ang detalyeng ito sa pagbabasa ng aklat: hindi ito kuwento ng isang matapang na sandali kundi ng isang buong buhay na tapat, mula sa hapag ng palasyo hanggang sa huling mga pangitain sa panahon ni Ciro.
Ano ang pagkakaiba ng aklat ng Daniel at ng aklat ng Pahayag?
Magkatulad ang genre ng ilang bahagi nila, ang tinatawag na apokaliptiko: mga pangitain, hayop, bilang at simbolo na naghahayag ng nangyayari sa likod ng kasaysayan. Ngunit ang Daniel ay nakasulat mula sa loob ng pagkabihag, bago dumating si Cristo, at nakatutok sa mga imperyong magaganap; ang Pahayag ay nakasulat pagkatapos ng muling pagkabuhay, at ang Kordero na pinatay ang nasa gitna ng lahat. Sinasagot ng Pahayag ang pag-asa na inihasik ng Daniel. Sinabihan si Daniel na tatakan ang kanyang aklat; sinabihan si Juan na huwag tatakan ang kanya.
Bakit nasa hanay ng mga Kasulatan ang Daniel sa Bibliyang Hebreo?
Sa pagkakaayos ng Bibliyang Hebreo, si Daniel ay nasa Kethuvim, ang mga Kasulatan, sa halip na sa Nebiim, ang mga Propeta. Iniuugnay ito ng maraming iskolar sa kanyang katungkulan: si Daniel ay isang lingkod ng estado at tagapaghayag ng mga panaginip, hindi isang propetang isinugo upang mangaral sa Israel. Hindi ito nangangahulugang mas mababa ang awtoridad ng aklat. Kinilala siya ni Jesus bilang propeta, at sa Bibliyang Kristiyano ay inilagay siya kasama ng mga malalaking propeta, pagkatapos ng Ezekiel.
Ano ang mga karagdagang bahagi ng Daniel na wala sa ilang Bibliya?
Sa Griyegong bersyon ng Daniel ay may tatlong karagdagang bahagi: ang Awit ng Tatlong Kabataan na ipinasok sa kabanata 3, ang kuwento ni Susana, at ang kuwento ni Bel at ang Dragon. Matatagpuan ang mga ito sa Bibliyang Katoliko at Ortodokso ngunit wala sa Hebreo at Aramaikong teksto, at hindi tinatanggap sa kanon ng mga Protestante. Maaari mo pa ring basahin ang mga ito bilang bahagi ng kasaysayan ng bayan ng Diyos, ngunit hindi natin ibinabatay ang doktrina sa mga ito, kundi sa kinasihang teksto ng Daniel 1 hanggang 12.
Totoo bang si Dario na Medo ay hindi pinatutunayan ng kasaysayan?
Isa ito sa mga pinakapinagtatalunang detalye sa aklat, dahil walang haring nakilala sa mga sekular na talaan sa ilalim ng pangalang iyon. May ilang mungkahi ang mga iskolar: maaaring "Dario" ay isang titulo o pangalawang pangalan ni Ciro, o maaaring tumutukoy ito kay Gubaru, isang gobernador na hinirang sa Babilonia matapos ang pananakop. Marami nang beses na napatunayan ang Kasulatan matapos ang ilang siglong pagdududa, gaya ng nangyari kay Belsazar, na dating itinuturing na kathang-isip hanggang sa matuklasan ang mga talaang bumanggit sa kanya bilang katuwang na hari.
Paano dapat basahin ang mga propesiya sa Daniel 11?
Inilalarawan ng Daniel 11 ang mahabang tunggalian ng "hari sa hilaga" at "hari sa timog," na tumutukoy sa mga sumunod na hari ng Griyego pagkatapos ni Alejandro, hanggang sa lumitaw ang isang pinunong lumapastangan sa templo. Karaniwang kinikilala ng mga tagapagpaliwanag si Antioco IV Epifanes sa paglalarawang ito. Maraming Kristiyano ang nakikita rin dito ang isang pattern na uulit sa hinaharap, dahil ginamit ni Jesus ang wika ng Daniel para sa isang panahong darating pa. Basahin ito nang may pagpapakumbaba, at huwag kalimutang ang layunin ng kabanata ay tibayin ang mga tapat, hindi bigyan tayo ng kalendaryo.
Praktikal na gabay sa pagbabasa ng aklat ng Daniel
Kung ito ang unang pagkakataon mong basahin nang buo ang Daniel, huwag mong simulan sa kabanata 7. Simulan mo sa kabanata 1 at basahin ang unang anim nang paisa-isang kabanata sa loob ng isang linggo. Sa bawat kuwento, hanapin mo ang tatlong bagay: ano ang inaasahan ng imperyo, ano ang pinili ng tapat na lingkod, at ano ang ipinahayag tungkol sa Diyos sa dulo. Mapapansin mong halos laging may paganong hari na sa huli ay nagpupuri sa Diyos ng Israel. Iyon ang tahimik na mensahe: nakakaabot ang liwanag hanggang sa trono ng Babilonia.
Sa ikalawang linggo, bumalik ka sa kabanata 2 at 7 nang magkasama. Basahin mo silang magkatabi, dahil iisa ang paksa nila sa dalawang anyo: ang rebulto at ang mga hayop, na parehong nagtatapos sa isang kaharian mula sa langit. Pagkatapos ay basahin ang kabanata 3 at 6 nang magkasama, ang apoy at ang mga leon, at pansinin kung paanong sa dalawang kuwento ang mga tapat ay hindi humihingi ng himala kundi nag-aalok ng pagsunod. Isunod ang kabanata 4 at 5, ang dalawang mapagmataas na hari, at itanong sa sarili mo kung sino sa kanila ang mas malapit sa iyong puso ngayon.
Sa ikatlong linggo, harapin ang mga pangitain sa kabanata 8 hanggang 12. Tatlong bagay ang makakatulong sa iyo. Una, basahin muna ang buong kabanata bago ka tumingin sa anumang komentaryo, at itala ang mga bagay na maliwanag bago ang mga bagay na malabo. Pangalawa, tandaan na ang mga pangitain ay may sariling paliwanag sa loob ng teksto; halos palaging may anghel o tinig na nagsasabi kung ano ang kahulugan, at doon ka unang manghawak. Pangatlo, tapusin mo ang bawat sesyon sa Daniel 12:3, upang ang iyong pagbabasa ng mga propesiya ay magbunga ng katapatan at hindi ng pagkabalisa.
Huwag mong laktawan ang kabanata 9. Basahin mo nang malakas ang panalangin sa Daniel 9:4 hanggang 19, at pansinin kung paanong si Daniel ay hindi nagsasabing "sila" kundi "kami," bagaman siya ang pinakamatuwid na tao sa buong salaysay. Iyan ang modelo ng pamamagitan. Kung namumuno ka sa isang pamilya, isang tahanan, isang iglesia, o isang bayan na malayo sa Diyos, isulat mo ang iyong sariling bersyon ng panalanging iyon.
Sa dulo ng buwan, bumalik ka sa simula, sa Daniel 1:8, at magpasya ka ng isang bagay. Isa lamang. Isang ugali sa panalangin, isang hangganan sa trabaho, isang bagay na tatanggihan mo bago pa ito dumating sa iyong mesa. Iyon ang paraan ng pagbabasa ng aklat na ito na ayon sa hubog nito.
Bilang pagtatapos
Ang Babilonia ay bumagsak. Ang Media-Persia ay bumagsak. Bumagsak ang Grecia, at ang Roma, at ang bawat imperyong dumating pagkatapos nila. Ang natitira sa aklat na ito ay isang lalaking lumuluhod sa tabi ng isang bintana at ang Diyos na nakikinig sa kanya. Hindi iyon dahil espesyal ang lalaki. Dahil totoo ang Diyos.
Kung may isang bagay na dadalhin mo mula sa gabay na ito, sana ay ito: ang katapatan ay hindi nabubuo sa gabi ng pagsubok kundi sa mga taon bago nito. Ang binatilyong nagpasya tungkol sa pagkain ang siya ring matandang hindi natinag sa harap ng batas ng hari. Ang lahat ng maliliit at hindi napapansing pagsunod ay may pinagsasama-samahan, at kilala ng Diyos ang bawat isa sa mga ito.
At sa lahat ng iyon, hindi ka nakatingin sa isang halimbawa lamang. May Isang dumating na kasama ng mga alapaap, na tumayo sa harap ng mas malaking paghatol kaysa kay Nebucadnezar, na pumasok sa mas mainit na pugon at sa mas malalim na libingan, at lumabas na buhay. Siya ang dahilan kung bakit hindi walang saysay ang iyong katapatan.
Kunin mo ang iyong Bibliya. Buksan mo ang Daniel 1. At bago mo isara, magpasya ka ng isang bagay.