Aklat ng Efeso: Ang Bagong Buhay Kay Cristo

Panimula

May isang lalaking nakakadena sa isang bahay-upahan sa Roma, nakabantay ang isang sundalo sa tabi niya, at wala nang sariling pinto na mabubuksan. Doon siya umupo at sumulat, hindi tungkol sa pagkabalisa niya o sa kaso niya, kundi tungkol sa mga trono at kapangyarihan, tungkol sa isang katawang lumalago, tungkol sa "sangkalangitan." Iyon ang aklat ng Efeso: isang liham tungkol sa kalayaan na isinulat ng isang bilanggo.

At may isa pang bagay na kakaiba sa liham na ito. Halos wala itong pinapangalanang tao, walang inaawat na away sa kongregasyon, walang tinutuligsang partikular na kamalian. Parang bumuka ang bubong ng bilangguan at nakita ni Pablo ang buong plano ng Diyos sa isang tanaw.

Sa gabay na ito, makikilala mo kung sino ang sumulat ng Efeso, kailan at bakit, kung paano ito binuo, ano ang pangunahing mga tema, at kung paano ito babasahin nang may pakinabang sa loob ng isang linggo.

Ang tuon ng gabay na ito

Marami nang buod ng Efeso ang naglilista ng mga temang biyaya, iglesya, at espirituwal na pakikibaka. Ang tuon natin dito ay iisa at partikular: ang bagong buhay kay Cristo ay ibinibigay, hindi pinaghihirapan, at hindi ito kailanman buhay na mag-isa. Pansinin ang mga salitang "kalakip" at "kasama" na paulit-ulit sa liham. Binuhay tayong kalakip ni Cristo, itinayong kasama niya, ginawang kababayan ng mga banal, kasamang tagapagmana. Ang biyaya sa Efeso ay hindi lamang gumagawa ng bagong "ako"; gumagawa ito ng bagong "tayo." Kaya nga ang liham na ito ay parehong nakapagpapalaya at nakakakalabit, lalo na sa panahon ng ating pribadong pananampalataya.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa aklat ng Efeso?

Sa unang talata pa lang, ipinakilala na ng aklat ang sumulat: si Pablo, apostol ni Cristo Jesus ayon sa kalooban ng Diyos. Tatlong beses niyang binanggit ang sitwasyon niya. Sa Efeso 3:1 tinawag niya ang sarili na bilanggo ni Cristo Jesus para sa mga Gentil. Sa Efeso 4:1 ganito ang sabi niya: "Namamanhik nga sa inyo akong bilanggo sa Panginoon, na kayo'y magsilakad ng nararapat sa pagkatawag na itinawag sa inyo," (ang mga sipi sa pahinang ito ay mula sa Ang Dating Biblia). Sa Efeso 6:20 sinasabi niyang siya ay "sugo na natatanikalaan." Iyon ang aklat na hawak natin: sermon tungkol sa kayamanan, isinulat ng isang taong walang-wala.

Karaniwang itinatakda ang pagsulat nito sa mga taong 60 hanggang 62, mula sa pagkabilanggo ni Pablo sa Roma, kasabay ng Filipos, Colosas, at Filemon. Si Tiquico ang naghatid ng liham (Efeso 6:21-22), na siya ring naghatid ng Colosas, at kaya nga magkapatid ang dalawang aklat sa maraming pananalita. Kilala ni Pablo ang Efeso: tatlong taon siyang naglingkod doon (Gawa 19-20), sa lungsod ng templo ni Artemisa, ng mga anting-anting at mahiwagang aklat na sinilaban ng mga bagong mananampalataya. Kapansin-pansin lamang na sa ilang pinakamatandang manuskrito ay wala ang mga salitang "sa Efeso" sa 1:1, na dahilan kung bakit iniisip ng marami na isa itong liham na pinaikot sa mga iglesya sa lalawigan ng Asia. Hindi nito binabawasan ang bigat ng liham; ipinapaliwanag lamang kung bakit walang personal na pagbati sa dulo.

At ano ang isinulat niya? Nagsimula siya sa pagpupuri, hindi sa payo. "Purihin ang Dios at Ama ng ating Panginoong Jesucristo, na siyang nagpala sa atin ng bawa't pagpapalang ukol sa espiritu sa sangkalangitan kay Cristo:" (Efeso 1:3). Pagkatapos ay isa-isa niyang binilang ang mga pagpapala, at ang sentro nito ay ang dugo ng Anak: "Na sa kaniya'y mayroon tayo ng ating katubusan sa pamamagitan ng kaniyang dugo, na kapatawaran ng ating mga kasalanan, ayon sa kayamanan ng kaniyang biyaya," (Efeso 1:7). Tandaan ang salitang "katubusan." Sa daigdig ni Pablo, ito ang bayad para mapalaya ang isang alipin o bihag. Sinasabi ng bilanggong si Pablo na may isang taong nagbayad para sa kalayaan ng iba, at ang bayad ay hindi pilak kundi dugo. Ang pagpapatawad, kung ganoon, ay hindi pagkalimot ng Diyos sa kasalanan; ito ay kasalanang binayaran na.

Mula sa katubusan, dumako si Pablo sa isang paglalarawan ng ating dating kalagayan na walang pampalubag: patay sa kasalanan, sunod sa takbo ng sanlibutan, mga anak ng pagkagalit. Doon dumating ang pinakamagandang "ngunit" sa Bibliya. Ang Diyos, dahil sa kaniyang malaking pag-ibig, ay bumuhay sa mga patay. Kaya lumitaw ang pinakakilalang talata ng aklat: "Sapagka't sa biyaya kayo'y nangaligtas sa pamamagitan ng pananampalataya; at ito'y hindi sa inyong sarili, ito'y kaloob ng Dios;" (Efeso 2:8). Walang ambag ang bangkay sa sariling pagkabuhay. Iyan ang pinakamalinaw na larawan ng biyaya sa buong liham.

Pero hindi natatapos doon si Pablo, at dito na papasok ang tuon natin. Ang unang ginawa ng biyaya sa Efeso 2 ay pagsamahin ang dalawang grupong magkaaway sa isang bagong pamilya. "Sapagka't siya ang ating kapayapaan, na kaniyang pinagisa ang dalawa, at iniwasak ang pader na nasa gitna, na siyang alitan," (Efeso 2:14). Ang pader na tinutukoy niya ay tunay na pader sa templo sa Jerusalem, ang harang na hanggang doon lang ang mga Gentil. Sinasabi ni Pablo: nasira na iyon. At dahil pinatawad ang isang bayan, may bagong utos ang bayang iyon: "At magmagandang-loob kayo sa isa't isa, mga mahabagin, na mangagpatawaran kayo sa isa't isa, gaya naman ng pagpapatawad sa inyo ng Dios kay Cristo." (Efeso 4:32). Iisa ang lohika: tinubos, pinatawad, isinama, kaya nagpapatawad at nakikisama.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Kung babalikan mo ang Genesis, makikita mong ang Efeso ay hindi bagong kaisipan kundi hinog na bunga. Isang pamilya ang tao sa simula, ngunit ang kasalanan ay hindi lamang naghiwalay sa tao at Diyos; naghiwalay din ito ng tao sa kapwa tao. Kain at Abel, ang tore ng Babel na nagkalat ng mga wika, ang mga bansang nagkahati-hati. Mula noon, ang buong kasaysayan ng Bibliya ay kuwento ng Diyos na tinitipon ang nagkawatak-watak.

Kaya nang tawagin niya si Abraham, may hangganang malawak ang pangako: pagpapalain ang lahat ng angkan sa lupa sa pamamagitan niya (Genesis 12:3). Ang Israel ay pinili hindi upang maging eksklusibong bilog kundi upang maging ilaw. Sa templo ni Solomon, nanalangin siya para sa taga-ibang lupa na darating at mananalangin doon. Ipinangako ng Diyos sa Isaias na ang kaniyang bahay ay tatawaging bahay-panalanginan ng lahat ng mga bayan, at ang lingkod ng Panginoon ay magiging ilaw ng mga Gentil. Ngunit sa loob ng mga siglo, ang pader ay nanatili, sa bato at sa puso.

Dumating ang Panginoong Jesus at ipinamalas na sa kaniya ang layo ay nagiging lapit. Kumain siya kasama ng mga makasalanan, hinangaan ang pananampalataya ng isang senturyon, nakipag-usap sa babaing Samaritana sa tabi ng balon. Nang mamatay siya, nahati ang tabing ng templo mula sa itaas hanggang sa ibaba. Iyon ang nakita ni Pablo nang isulat niya ang Efeso 2:14. Ang krus ay hindi lamang tulay pataas patungo sa Diyos; ito rin ang martilyong nagwasak ng pader sa pagitan ng magkatabing tao.

Sa Bagong Tipan, nauna ang kuwento bago ang paliwanag. Sa Gawa, unti-unting bumubuka ang pinto: ang Etiope, ang sambahayan ni Cornelio, ang Antioquia, ang mga lungsod ng Asia. Sa Roma at Galacia, ipinaglaban ni Pablo na sa biyaya lamang, sa pananampalataya lamang, nagiging bayan ng Diyos ang tao. Sa Efeso, umupo siya at pinagnilayan ang bunga nito: isang katawan, isang Espiritu, isang Panginoon, isang pananampalataya, isang bautismo, isang Diyos at Ama ng lahat (Efeso 4:4-6). At natatapos ang buong Bibliya sa larawang ito sa Pahayag, ang bayan mula sa lahat ng lahi at wika sa harap ng trono, at ang bagong Jerusalem na tahanan ng Diyos kasama ng tao.

Ang pader ay ginto ang katapusan, hindi bato.

Balangkas at pangunahing tema

Nahahati ang Efeso sa dalawang tiyak na bahagi, at nakikita mo ang hati sa isang salita: "nga." Ang mga kabanata 1 hanggang 3 ay puro pahayag tungkol sa ginawa ng Diyos, at halos walang utos doon. Ang mga kabanata 4 hanggang 6 ay puro pamamanhik tungkol sa paglakad natin. Ang pinto sa pagitan ng dalawa ay ang Efeso 4:1, kung saan sinabi ni Pablo na dahil sa lahat ng nauna, "kayo'y magsilakad ng nararapat sa pagkatawag na itinawag sa inyo." Hindi tayo lumalakad upang maging bayan ng Diyos; lumalakad tayo dahil bayan na tayo. Kaya nga ang tatlong kabanata ng doktrina ay hindi paunang salita lamang. Iyon ang lakas ng makina ng tatlong kabanata ng pamumuhay.

Sa loob ng unang bahagi, tatlong yugto ang makikita. Ang kabanata 1 ay isang mahabang pagpupuri sa pagpapalang natamo natin kay Cristo, na sinundan ng panalangin ni Pablo na buksan ang mga mata ng kanilang pagkaunawa. Ang kabanata 2 ay ang dalawang himala: mula patay tungo sa buhay (Efeso 2:1-10), at mula dalawang bayan tungo sa isang bagong sangkatauhan (Efeso 2:11-22), na nagtatapos sa larawan ng isang templong itinatayo, at tayo ang mga bato. Ang kabanata 3 ay ang paliwanag ni Pablo tungkol sa hiwagang ipinahayag sa kaniya, na ang mga Gentil ay kasama sa pagmamana, at nagtatapos ito sa isa pang panalangin at sa doksolohiyang nagpupuri sa Diyos na makagagawa nang higit pa sa ating mga hinihiling.

Sa ikalawang bahagi, ang unang mukha ng bagong buhay ay hindi kabanalan sa pangkalahatan kundi pagtitimpi sa kapwa. Ganito ang unang kongkretong utos: "Ng buong kapakumbabaan at kaamuan, na may pagpapahinuhod, na mangagbatahan kayo-kayo sa pagibig;" (Efeso 4:2). Mapagtitiisan mo lamang ang tao kung tinatanggap mo na kasama ka nila sa isang katawan. Pagkatapos, ipinaliwanag ni Pablo ang mga kaloob para sa paglago ng iglesya, at ang paghubad sa dating pagkatao at pagbibihis ng bago. Doon din nakalagay ang mga praktikal na bagay: huwag magsinungaling, huwag magtanim ng galit hanggang gabi, huwag magnakaw, ingatan ang bibig, at ang Efeso 4:32 na tinalakay natin.

Sa kabanata 5, ang pag-ibig ay dinadala sa tahanan. Sinasabi ni Pablo na mangapuspos ng Espiritu, mag-awitan, magpasalamat, at magpasakop sa isa't isa. Doon lumitaw ang pinakamabigat na utos sa mga lalaki: "Mga lalake, ibigin ninyo ang inyo-inyong asawa, gaya naman ni Cristo na umibig sa iglesia, at ibinigay ang kaniyang sarili dahil sa kaniya;" (Efeso 5:25). Hindi awtoridad ang sukatan dito kundi paghandog. Sa kabanata 6 ay ang mga anak, magulang, alipin, at panginoon, at sa huli, ang panawagang armasan ang sarili: "Mangagbihis kayo ng buong kagayakan ng Dios, upang kayo'y magsitibay laban sa mga lalang ng diablo." (Efeso 6:11). Nagsimula ang liham sa pagpapala sa sangkalangitan; nagtapos ito sa pakikibaka sa parehong dako. Ang bagong buhay ay tunay, at kaya nga ito'y kinakalaban.

Mga mahalagang talata mula sa aklat na ito

Efeso 2:8. "Sapagka't sa biyaya kayo'y nangaligtas sa pamamagitan ng pananampalataya; at ito'y hindi sa inyong sarili, ito'y kaloob ng Dios;" Malinaw ang tatlong sagabal na inaalis ng talatang ito: ang biyaya ay kaligtasan, hindi tulong lamang; ang pananampalataya ay tanggapan, hindi kabayaran; at ang buong kaayusan ay kaloob, hindi tagumpay. Kaya nga hindi ito nagtatapos sa katamaran. Dalawang talata pa at sinabi ni Pablo, "Sapagka't tayo'y kaniyang gawa, na nilalang kay Cristo Jesus para sa mabubuting gawa" (Efeso 2:10). Hindi kinontra ni Pablo ang sarili niya. Ang mabuting gawa ay hindi ugat ng kaligtasan; ito ang prutas, at inihanda pa nga ito nang una.

Efeso 2:14. "Sapagka't siya ang ating kapayapaan, na kaniyang pinagisa ang dalawa, at iniwasak ang pader na nasa gitna, na siyang alitan," Hindi sinabi ni Pablo na may kapayapaan si Cristo o nagbibigay siya ng kapayapaan. Sinabi niyang siya mismo ang kapayapaan natin. Iyon ay malaking pagkakaiba, dahil hindi ito kasunduang mapipirmahan at masisira. Ang batayan ng pagkakaisa ng magkaibang tao sa isang iglesya ay isang Persona, hindi kasunduan sa kultura. May mga pader pa rin tayong pinagsasabihan sa iglesya ngayon: pader ng lipunan, ng dialekto, ng antas ng pinag-aralan, ng pulitika, ng dating buhay. Ang tanong ng Efeso ay simple. Ipapatayo ba nating muli ang binuwag na ng krus?

Efeso 6:11. "Mangagbihis kayo ng buong kagayakan ng Dios, upang kayo'y magsitibay laban sa mga lalang ng diablo." Kagayakan ng Diyos ito, hindi kagayakan natin. Hindi tayo pinapayuhang gumawa ng sariling panangga; pinapayuhan tayong isuot ang kaniya. Katotohanan, katuwiran, kapayapaan, pananampalataya, kaligtasan, ang salita ng Diyos: bawat piraso ay pag-aari na ni Cristo bago pa ito naging sa atin. At pansinin, pangmarami ang mga pandiwa sa Griyego. Isang hukbo ang inaatasan, hindi isang mangangaso. Sa Efeso 6:12 ipinaliwanag ni Pablo kung bakit: "Sapagka't ang pakikibaka natin ay hindi laban sa laman at dugo, kundi laban sa mga pamunuan, laban sa mga kapangyarihan," at hanggang sa mga ukol sa espiritu ng kasamaan sa mga dakong kaitaasan. Ang layunin ay hindi manakop kundi manatiling nakatayo.

Ang armas ay ibinibigay, hindi binibili.

Ang Salamin

Nakabasa ka na ng mga talatang ito, at ngayon hayaan mong tanungin ka ng liham. Kapag sinabi mong Kristiyano ka, pinaghihirapan mo pa ba ito? Marami sa atin ang naniniwala sa Efeso 2:8 sa papel ngunit namumuhay na parang nasa probasyon: kung sapat ang dasal ngayong linggo, kung nakaabot sa serbisyo, kung hindi nagalit sa asawa, siguro maaayos ang lahat. Sinasabi ng liham na ito na patay ka noon at ngayon ay buhay ka, at wala kang naibigay sa transaksyong iyon kundi ang pagkawala mo. Hayaan mong bitiwan mo ang bigat na hindi kailanman ipinasa sa iyo.

Ngunit may bahagi ang Efeso na hindi magpapatulog sa iyo nang mahimbing. Sa liham na ito, walang bagong buhay na pribado. Kaya tanungin natin nang tuwiran: sino ang tao sa iglesya na iniiwasan mo? Kaninong mensahe ang hindi mo sinasagot? Ang Efeso 4:2 ay tungkol sa mismong taong iyon, dahil ang "pagpapahinuhod" ay hindi kailangan kapag magaan na sa iyo ang lahat. At ang Efeso 4:32 ay mabigat na salamin, sapagkat ang pagpapatawad na inuutos sa atin ay may sukatan, "gaya naman ng pagpapatawad sa inyo ng Dios kay Cristo."

May mga rehiyon ng buhay na alam mo mismong tinutukoy nito. Ang pera na hindi mo napag-uusapan sa asawa mo. Ang oras na sinasabi mong wala ka ngunit napupunta sa telepono. Ang kapatid na dalawang taon nang hindi mo kinakausap dahil sa lupa o sa isang salitang sinabi sa lamay. Ang kalungkutan mong iniisip mong sarili mong problema, samantalang inilagay ka ng Diyos sa isang katawan.

At kung lalaki ka at may asawa, may isang talatang hindi mo maaaring lampasan. Ang Efeso 5:25 ay hindi sertipiko ng awtoridad. Ito ay panawagang mamatay, araw-araw, sa maliliit na paraan, para sa isang tao.

Ipinaliwanag para sa mga bata

May napakasimpleng paraan upang ipakilala ang Efeso sa mga bata. Sabihin mo sa kanila na may isang tao na nakakulong sa malayong lungsod, at sa halip na sumulat tungkol sa kadena niya, sumulat siya ng isang mahabang liham tungkol sa isang pamilya. Sabihin mo na dati, may isang mataas na pader sa templo, at may mga taong hanggang sa pader lamang, hindi na makakalapit. Pagkatapos, ilagay mo ang dalawang palad mo na parang nagkakasabit at sabihin mo: nang mamatay si Jesus sa krus, binuwag niya ang pader na iyon, at ngayon may isang pamilya na lamang ang Diyos.

Pagkatapos, ipaliwanag mo ang biyaya sa pinakabatang paraan: may kaloob na hindi natin binayaran, at hindi natin ito mababayaran, kaya nagpapasalamat lang tayo. Maganda ring makuwento ang kagayakan sa Efeso 6:11, dahil gusto ng mga bata ang mga panangga at tabak, at magandang pagkakataon iyon upang ipaliwanag na ang lakas natin ay galing sa Diyos, hindi sa laki ng ating braso.

Sa Faith.network, may mga paliwanag na nakaayon sa edad. Para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim, mas madaling gamitin ang larawan ng pamilya at ng kaloob. Para sa mga batang pito hanggang labindalawa, maaari nang ikuwento ang lungsod ng Efeso, ang templo ni Artemisa, at ang liham na dinala ni Tiquico. Para sa mga kabataang labindalawa pataas, magandang talakayin ang mga kabanata 4 hanggang 6, lalo na ang tungkol sa bibig, galit, pagpapatawad, at pagkakaibigan.

Isang praktikal na gabay sa pagbabasa

Anim na araw ang kailangan mo, mga labinlimang minuto sa isang araw. Sa unang araw, basahin ang Efeso 1 nang buo at mabagal, at gumamit ng lapis para markahan ang bawat "kay Cristo" o "sa kaniya." Mabibilang mo ang mga ito, at doon pa lang mababago na ang tingin mo sa liham. Sa ikalawang araw, basahin ang Efeso 2:1-10 at hanapin ang salitang "ngunit" sa talatang 4, at sabihin mo sa panalangin mo ang dalawang bagay: ano ako noon, at ano ako ngayon. Sa ikatlong araw, basahin ang Efeso 2:11-22 at 3:1-13, at tanungin ang sarili kung may pader kang muling pinapatayo. Sa ikaapat na araw, ipanalangin ang dalawang panalangin ni Pablo, ang Efeso 1:15-23 at 3:14-21, at gawin mo silang panalangin para sa iglesya mo, hindi lang para sa sarili mo.

Sa ikalimang araw, basahin ang Efeso 4 nang buo, at pumili ng isang utos na susundin mo sa loob ng isang linggo: isang salitang hindi mo sasabihin, isang tao na patatawarin mo, isang galit na hindi mo dadalhin sa kama. Sa ikaanim na araw, basahin ang Efeso 5 at 6, at bago mag-armas, tanungin ang Diyos kung saan ka nanghihina. Kung may kasama kang magbabasa, mag-usap kayo pagkatapos ng bawat araw. Isang liham ito para sa "tayo," kaya kakaiba ang timbang nito kapag hindi mag-isa ang bumabasa.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Isang bilanggo ang nagsulat ng aklat ng Efeso, at tungkol sa kalayaan ang paksa niya. Iyon ang unang dapat tandaan. Ang ikalawa ay ito: ang kalayaang tinutukoy niya ay hindi pag-aari ng isang tao lamang. Sa liham na ito, ang biyaya ay hindi nagpapabuti lamang sa dating buhay; nagbibigay ito ng bagong pagkatao, at inilalagay ang bagong pagkataong iyon sa loob ng isang bagong pamilya. Kaya't hindi mo mauunawaan ang Efeso 2:8 nang lubos hangga't hindi mo nabasa ang Efeso 2:14, at hindi mo maisasabuhay ang Efeso 4:32 kung iniisip mong solo mong proyekto ang pananampalataya.

Kung isang bagay lamang ang gagawin mo pagkatapos ng pahinang ito, basahin mo ang liham nang buo sa isang upuan, at pagkatapos ay ipanalangin ang panalangin ni Pablo sa Efeso 3:14-21 para sa iglesyang kinabibilangan mo. Pagkatapos, pumili ng isang tao na pakikisamahan mong muli sa linggong ito. Doon nagiging totoo ang doktrina. Sa Efeso, ang teolohiya ay laging may kasamang paglakad, at ang paglakad ay laging may kasamang tao.