Ano ang mga Talinghaga ni Jesus at Ano ang Ibig Sabihin ng Mga Ito?

Panimula

May isang abogado na lumapit kay Jesus na may matalas na tanong: "Sino ba ang aking kapwa?" Ang inaasahan niya siguro ay isang listahan, isang malinaw na hangganan kung saan nagtatapos ang obligasyon niya sa iba. Ang tinanggap niya ay isang kuwento tungkol sa isang lalaking binugbog sa daan patungong Jerico, dalawang relihiyosong lalaking dumaan lang, at isang Samaritanong tumigil. Pagkatapos ng kuwento, binaligtad ni Jesus ang tanong. Hindi na "sino ang aking kapwa" kundi "sino ang napatunayang kapwa ng binugbog?"

Ganito gumalaw ang mga talinghaga. Hindi sila sumasagot sa tanong mo; binabago nila ang tanong mo. Hindi sila nagbibigay ng impormasyon; naglalagay sila ng salamin sa harap mo habang nakikinig ka. Sa pahinang ito, titingnan natin kung ano talaga ang mga talinghaga ni Jesus, bakit niya ito ginamit, paano ito nag-ugat pa sa Lumang Tipan, saan tayo madalas magkamali sa pagbasa nito, at paano ito dapat bumago sa paraan ng pamumuhay mo ngayong linggo.

Ang tuon ng gabay na ito

Karaniwang itinuturo na ginamit ni Jesus ang mga talinghaga para mas madaling maintindihan ang mahihirap na katotohanan. Totoo iyan sa kalahati lamang. Sinabi mismo ni Jesus na may itinatago ang mga talinghaga, hindi lang inihahayag. Kaya ang tuon ng gabay na ito ay ganito: ang talinghaga ay hindi ilustrasyon na nagpapadali ng aral, kundi isang mababang pintuan patungo sa kaharian. Kailangan mong yumuko para makapasok. Ang mayabang, ang basta curious, at ang ayaw magpabago ay dadaan lang sa tabi at aakalaing kuwentong pambukid lamang iyon. Ang gutom na puso ay yuyuko, papasok, at makakatagpo ng Hari.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa mga talinghaga ni Jesus?

Ang salitang Griyego para sa talinghaga ay parabolē, galing sa dalawang salitang ang ibig sabihin ay "ihagis sa tabi." Ang isang talinghaga ay naglalagay ng dalawang bagay na magkatabi: isang pamilyar na larawan mula sa pang-araw-araw na buhay at isang katotohanan tungkol sa Diyos at sa kanyang kaharian. Binhi at lupa. Lebadura at harina. Ama at suwail na anak. Pastol at nawawalang tupa. Walang eksotiko sa mga larawang ito. Pawang mga bagay na nakikita araw-araw ng mga nakikinig sa kanya.

Ganito nagsimula ang pinakatanyag na koleksiyon ng mga talinghaga, sa Mateo 13:3: "At nagsalita siya sa kanila ng maraming mga bagay sa mga talinghaga, na sinasabi, 'Narito, ang manghahasik ay lumabas upang maghasik.'" Pansinin ang simpleng pagbubukas. Walang teolohikal na panimula, walang depinisyon. Isang magsasaka lang, isang sako ng binhi, at apat na uri ng lupa. Ngunit sa loob ng kuwentong iyon ay nakatago ang buong misteryo kung bakit may tumatanggap at may tumatanggi sa salita ng Diyos.

At dito pumapasok ang bahaging madalas laktawan. Nang tanungin siya ng mga alagad kung bakit siya nagsasalita nang ganito, sumagot si Jesus sa Mateo 13:13: "Kaya't sila ay kinakausap ko sa mga talinghaga; sapagkat sa pagtingin ay hindi sila nakakakita, at sa pakikinig ay hindi sila nakakarinig, ni nakakaunawa." Hindi niya sinabing "para madali nilang maintindihan." Sinabi niyang may mga taong nakatingin pero hindi nakakakita. Ang talinghaga ay hindi nagpapadali ng katotohanan para sa mga ayaw sumunod; binubunyag nito ang kalagayan ng kanilang puso.

Mas malinaw pa ito sa Marcos 4:11: "Sa inyo ay ipinagkaloob ang hiwaga ng kaharian ng Diyos, ngunit sa mga nasa labas ay ang lahat ng mga bagay ay ginagawa sa pamamagitan ng mga talinghaga." Ang salitang "hiwaga" o misteryo sa Bibliya ay hindi palaisipang hindi kayang lutasin, kundi lihim na inihayag ng Diyos sa mga malapit sa kanya. May "loob" at may "labas," at ang linyang naghahati ay hindi talino kundi pagpapakumbaba. Ang mga alagad ay walang karagdagang IQ. Ang meron sila ay isang bagay na mas mahalaga: lumapit sila at nagtanong. Nagsalita si Jesus sa mga talinghaga, at ang mga nagtanong ng kahulugan ay binigyan niya ng kahulugan.

Kaya nga ang mga talinghaga ay parehong awa at hatol. Awa, dahil sa halip na lipulin ang mga matigas ang puso, binibigyan sila ng kuwento, isang pintuang bukas pa rin kung magpapakumbaba lang sila. Hatol, dahil kung ayaw mong yumuko, lalabas kang nakangiti at sasabihing "magandang kuwento" nang hindi nahahawakan ang puso mo.

At narito ang gantimpala sa mga pumapasok. Sabi ng Mateo 13:44: "Ang kaharian ng langit ay tulad sa isang kayamanang nakatago sa bukid, na natagpuan ng isang tao at muli niyang itinago. At sa kanyang kagalakan ay humayo siya at ipinagbili ang lahat ng kanyang tinatangkilik, at binili ang bukid na iyon." Nakatago ang kayamanan. Dinaanan iyon ng libo-libong tao na walang nakitang kahit ano sa bukid na iyon. Ngunit may isang humukay. At nang matagpuan niya, ang pagbitiw sa lahat ay hindi naging sakripisyo kundi kagalakan. Iyan ang talinghaga sa loob ng talinghaga: ang paraan ng pagtuturo ni Jesus ay katulad mismo ng itinuturo niya. Nakatago, abot-kamay, at sulit na sulit sa sinumang hahanapin.

Ang talinghaga ay pintuang mababa; kailangan mong yumuko.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Hindi imbensyon ni Jesus ang talinghaga. Matagal nang alam ng Israel ang ganitong paraan ng pananalita. Ang salitang Hebreo na mashal ay sumasaklaw sa kawikaan, bugtong, tulang may paghahambing, at kuwentong may tudla. Nang ipagkanulo ni Abimelec ang kanyang mga kapatid, nagsalita si Jotam mula sa bundok tungkol sa mga punongkahoy na naghahanap ng hari (Mga Hukom 9:7). Nang kunin ni David ang asawa ni Urias at ipapatay ang lalaki, hindi dumating si Natan na may listahan ng mga nilabag na utos. Nagkuwento siya tungkol sa isang mayaman na kumuha ng nag-iisang kordero ng isang mahirap, at nang mag-alab ang galit ni David sa lalaki sa kuwento, sinabi ni Natan: "Ikaw ang lalaking iyon" (2 Samuel 12:7). Ganyan gumagana ang talinghaga. Pinapasok ka sa kuwento habang akala mo ay manonood ka lang, at pagdating sa dulo ay ikaw na pala ang tauhan.

Umawit si Isaias tungkol sa isang ubasang inalagaan nang buong ingat ngunit nagbunga ng maasim (Isaias 5:1). Binigyan si Ezekiel ng mga bugtong at larawan para sa isang bayang bingi. At sa Mga Awit 78:2 ay ganito ang sabi ng mang-aawit: "Bubuksan ko ang aking bibig sa isang talinghaga; magsasalita ako ng mga malabong sabi ng una." Isang buong salaysay ng kasaysayan ng Israel ang sumunod, hindi bilang tuyot na tala kundi bilang paalaala sa isang henerasyong mabilis kumalimot.

Hindi nagkataon na si Mateo mismo ang kumuha ng talatang iyon at idinikit kay Jesus. Sa Mateo 13:35, matapos ang serye ng mga talinghaga sa tabi ng lawa, isinulat niyang natupad ang sinabi sa pamamagitan ng propeta: bubuksan ko ang aking bibig sa mga talinghaga, sasabihin ko ang mga bagay na nakatago mula nang itatag ang sanlibutan. Ang ibig sabihin, hindi lang gumagamit ng lumang paraan si Jesus. Siya ang katuparan nito. Lahat ng mga bugtong at hula at anino ng Lumang Tipan ay humahantong sa kanya.

At dito nagiging mas malalim ang lahat. Hindi lang nagsasalita ng talinghaga si Jesus; siya mismo ang pinakadakilang talinghaga ng Diyos. Ang hindi nakikitang Diyos ay inilagay sa tabi ng isang katawang tao na maaaring hawakan, pakinggan, at pakuan sa krus. "Ang Salita ay nagkatawang-tao at nanirahan sa gitna natin" (Juan 1:14). Ang buong buhay niya ay nakatagong kayamanan sa isang karaniwang bukid: isang karpintero mula sa Nazaret, walang kagandahang makaakit, na dinaanan ng marami nang hindi nakikita kung sino talaga siya. Yumuko ang mga pastol at ang mga Pantas; dumaan lang ang Jerusalem.

At sa dulo ng kuwento, nawawala ang pangangailangan sa talinghaga. Sa Pahayag 22:4 ay sinasabi tungkol sa mga lingkod ng Diyos na "makikita nila ang kanyang mukha." Wala nang kailangang itago, wala nang binhi at lupa at lebadura, wala nang bugtong. Kaya ang buong Bibliya ay isang paglalakbay mula sa anino patungo sa mukha, at ang mga talinghaga ni Jesus ang nakatayo sa gitnang-gitna ng paglalakbay na iyon.

Mga karaniwang maling akala

Una, na ang talinghaga ay kuwentong may moral na aral. Sa paaralan tayo tinuruan ng pabula: may kuwento, may "ang aral ng kuwento." Ngunit ang mga talinghaga ni Jesus ay halos hindi tungkol sa pagiging mabuting tao. Ang paulit-ulit na linya ay "Ang kaharian ng langit ay tulad sa." Hindi ito mga tagubilin sa magandang asal kundi mga pahayag tungkol sa isang kahariang pumapasok sa mundo sa pamamagitan ng Hari na nagsasalita. Kapag ginawa mong aral ang talinghaga, nawawala ang Hari at natitira ang listahan ng dapat gawin. Iyan mismo ang pintuang tinalikuran ng mga Pariseo.

Ikalawa, na bawat detalye ay may lihim na kahulugan. May mga nagsabing ang langis ng Samaritano ay ang Banal na Komunyon at ang dalawang denario ay ang dalawang sakramento. Nakakatuwang isipin, pero hindi iyon ang paraan ng pagbasa. Karaniwan, ang bawat talinghaga ay may isa o dalawang pangunahing tudla, at ang iba pang detalye ay nagpapaganda lang ng kuwento. Ang tanong ay hindi "ano ang simbolo nito," kundi "ano ang itinutulak nito sa akin na kilalanin tungkol kay Jesus at sa aking sarili." May mga pagkakataong si Jesus mismo ang nagpaliwanag ng alegorikal na detalye, gaya sa manghahasik, pero iyon ay kanyang karapatan, hindi lisensya para sa paglikha natin ng sariling kahulugan.

Ikatlo, na ginamit ni Jesus ang talinghaga para mas madaling maunawaan. Ito ang pinakamalaganap na maling akala, at direktang sinasagot ito ng Mateo 13:13 at ng Marcos 4:11. May itinatago ang talinghaga. Hindi ito nagsasara ng pinto, pero mababa ang pinto. Para sa mga sabik, napakalinaw nito kaya umiiyak sila. Para sa mga ayaw magpabago, nananatili itong "kuwento lang." Ang parehong kuwento ay nagpapalambot ng isang puso at nagpapatigas ng isa pa, tulad ng araw na nagpapalambot ng kandila at nagpapatigas ng putik.

Ikaapat, na ang mga talinghaga ay pampabata. Dahil may binhi, tupa, at perlas, iniisip nating pang-Sunday School lang ang mga ito. Pero tingnan ang talinghaga ng mga magsasaka sa ubasan na pumatay sa anak ng may-ari. Naunawaan ito agad ng mga punong saserdote, at ang reaksiyon nila ay hindi pagkamangha kundi pagnanais na dakpin siya (Mateo 21:45). Ang mga talinghaga ay sapat na simple para sa isang bata at sapat na matalas para ipapatay ang nagsabi nito.

Isabuhay ito ngayon

Kung ang talinghaga ay mababang pintuan, ang unang hakbang ay hindi pag-aaral kundi pagyuko. Kaya bago mo basahin ang susunod na talinghaga, magdasal ng maikli at totoo: "Panginoon, handa akong magbago sa anumang ipakita mo." Iyan ang pagkakaiba ng mga nasa loob at nasa labas sa Marcos 4:11. Hindi sila mas matalino. Lumapit lang sila at nagtanong.

Pagkatapos, hanapin ang sarili mo sa kuwento bago mo hanapin ang iba. Natural sa atin ang basahin ang Lucas 15:11, "May isang tao na may dalawang anak na lalaki," at agad isipin ang isang kamag-anak na naligaw ng landas. Ngunit ang mga unang nakarinig nito ay mga Pariseong nagrereklamo dahil kumakain si Jesus kasama ng mga makasalanan. Ang pangalawang anak nga ang nagwaldas, pero ang panganay, ang masunurin, ang hindi pumasok sa handaan, siya ang direktang larawan ng mga nakikinig. Kaya ang tanong mo ngayon: galit ka ba sa biyayang natatanggap ng iba dahil sa tingin mo ay mas karapat-dapat ka? Sa trabaho, sa simbahan, sa pamilya, saan ka nakatayo sa labas ng pinto habang may musika sa loob?

Ikatlo, hayaan mong baligtarin ng talinghaga ang mga tanong mo. Nang dumating ang Samaritano sa Lucas 10:33, ganito ang sabi: "Ngunit ang isang Samaritano, sa kanyang paglalakbay, ay dumating sa kinaroroonan niya; at nang makita niya siya ay nahabag siya." Ang unang tanong ng abogado ay tungkol sa hangganan ng kanyang obligasyon. Ang sagot ni Jesus ay tungkol sa pagkahabag na lumalampas sa hangganan. May taong ayaw mong lapitan sa linggong ito, isang katrabahong mahirap pakisamahan, isang kapitbahay na nangungutang, isang kamag-anak na nakakapagod. Hindi tanong ng talinghaga kung obligado ka. Ang tanong ay kung lalapit ka.

Panghuli, isabuhay ang Mateo 13:44 sa kalendaryo at sa pitaka. Ipinagbili ng lalaki ang lahat niyang ari-arian, at ang tawag doon ng teksto ay kagalakan, hindi sakripisyo. Kaya tingnan mo kung saan napupunta ang pera mo at kung saan napupunta ang libreng oras mo. Hindi mo kailangang magkunwaring masaya sa pagbibigay. Kailangan mong makita ang kayamanan nang sapat na malinaw para maging masaya ka talaga.

Ang Salamin

Nakikinig ka ba o dumadaan ka lang sa tabi? Tapat na tanong iyan, at kailangan mong sagutin nang mag-isa.

Marahil taon-taon mo nang naririnig ang kuwento ng alibughang anak. Alam mo ang balangkas. Kaya mo itong ikuwento nang nakapikit. At baka doon mismo ang problema. Ang pagkakilala mo sa kuwento ang nagiging dahilan para hindi ka na pumasok sa kuwento. Dumadaan ka sa tabi ng bukid na may nakatagong kayamanan, tumatango, at umuuwi nang walang dumi sa kamay.

Isipin mo kung saan ka tinatamaan nito. Sa trabaho, pinanghahawakan mo ang pagiging maaasahan mo bilang katunayan na mas karapat-dapat ka kaysa sa mga tamad, at iyan mismo ang tinig ng panganay na anak sa pintuan. Sa pera, sinasabi mong Diyos ang una sa buhay mo, pero sinasabi ng talaan ng bangko mo kung aling bukid talaga ang binili mo. Sa oras, may lakas kang maglaan ng tatlong oras sa telepono pero wala kang labinlimang minuto para humukay sa isang talinghaga. Sa katawang pagod at edad na dumarating, natatakot kang baka nasayang ang buhay mo, at ang kuwento ng manghahasik ay nangangako ng tatlumpu, animnapu, at sandaang ulit mula sa tila maliit na binhi. Sa kalungkutan na hindi mo masabi kahit kanino, nandiyan ang Ama na tumatakbo pa rin sa daan habang malayo pa ang anak.

Ito ang gusto kong iwan sa iyo. Hindi ka hinahatulan ng talinghaga dahil hindi mo ito naiintindihan. Hinahamon ka nito dahil ayaw mong yumuko para pumasok. At ang nakakagulat na balita ay ito: nang yumuko ang Diyos sa sabsaban at sa krus, mas malalim ang pagyuko niya kaysa sa anumang hihilingin niyang gawin mo. Kaya huwag kang maghintay ng pakiramdam na handa ka. Yumuko ka na.

Hindi ka hinahatulan ng kuwento; inaanyayahan ka nito.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Mahilig si Jesus magkuwento, at may dahilan iyon. Alam niyang mas natatandaan ng puso ang larawan kaysa sa listahan. Kaya kapag ipinapaliwanag mo ito sa isang bata, huwag kang magsimula sa salitang "talinghaga." Magsimula ka sa ganito: "Alam mo bang gumagamit si Jesus ng mga kuwento para ipakita sa atin kung ano ang puso ng Diyos?" Pagkatapos ay magkuwento ka ng isa, hindi tatlo. Ang nawawalang tupa, halimbawa, o ang kayamanang natagpuan sa bukid.

Para sa mga maliliit, ang gabay ay simple: ang talinghaga ay tunay na kuwento tungkol sa totoong Diyos, kahit hindi aktuwal na nangyari ang mga tauhan. Parang larawan ito na iginuhit sa salita. Kapag sinabing ang kaharian ng Diyos ay parang kayamanang nakatago, ang punto ay ganito: walang mas masaya pa kaysa matagpuan si Jesus, kaya handa tayong isuko ang kahit ano para sa kanya. Hayaan mong magtanong ang bata, at kung hindi mo alam ang sagot, sabihing hahanapin ninyong dalawa. Iyan mismo ang ginawa ng mga alagad sa Marcos 4:11 at binigyan sila ng kasagutan.

Nakalaan sa Faith.network ang mga tiyak na paliwanag ayon sa edad: isang maikli at malambing na bersyon para sa mga batang tatlo hanggang anim na taon, isang mas malalim na paliwanag na may tanong at gawain para sa pitong taon hanggang labindalawa, at isang tapat na talakayan para sa mga kabataang labindalawa pataas na handa nang harapin ang mahihirap na bahagi gaya ng Mateo 13:13. Piliin ang bersyong akma sa anak mo, at basahin ninyo itong magkasama.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Kung may isang bagay na dalhin mo mula sa pahinang ito, sana ito na lang: ang mga talinghaga ni Jesus ay hindi palamuti sa kanyang pagtuturo, kundi mismong paraan ng pagdating ng kaharian sa mundong ito. Mababa ang pintuan. Dumadaan dito ang mga taong akala'y naiintindihan nila ang lahat, at pumapasok naman ang mga nakahandang yumuko at magtanong gaya ng mga alagad sa Marcos 4:11. Doon nagiging mas malinaw kaysa sa anumang pangangatuwiran ang kuwento ng manghahasik sa Mateo 13:3, ang kayamanang nakatago sa Mateo 13:44, ang Amang tumatakbo sa Lucas 15:11, at ang Samaritanong nahabag sa Lucas 10:33.

Kaya huwag mong basahin ang mga talinghaga para mangolekta ng kaalaman. Basahin ang isa sa isang linggo, dahan-dahan, nang may papel at panalangin, at tanungin kung sino ka sa kuwento at ano ang ipinapakita nito tungkol sa Panginoon. Simulan mo sa Mateo 13 at Lucas 15. Humukay ka sa bukid na madalas mong daanan. May nakatago roon na hindi mo pa nakikita, at kapag natagpuan mo, hindi na magiging sakripisyo ang pagsuko ng lahat. Magiging kagalakan iyon.