Si Noe: Katapatan sa Panahon ng Malaking Baha

Panimula

Isipin mo ang isang lalaking may edad na, may martilyo sa kamay, nagtatayo ng isang napakalaking kahoy na sasakyang-dagat sa isang lugar na malayo sa tubig. Walang ulap sa langit. Walang bakas ng tubig-baha. Wala ni isang tao na nagbibigay ng palakpak. Taon-taon, umaga-umaga, tunog ng martilyo lamang ang kanyang pangangaral. Tumatawa ang mga kapitbahay, at malamang na may mga araw na siya rin ay natanong sa sarili kung tama ba ang kanyang pandinig noong nagsalita ang Diyos.

Kilala natin si Noe sa larawan ng mga hayop na nagpapares at sa bahagharing kumikinang pagkatapos ng bagyo. Pero ang tunay na kuwento niya ay hindi tungkol sa mga hayop. Tungkol iyon sa isang tao na sumunod nang matagal, sa gitna ng katahimikan ng Diyos at ng panunuya ng mundo, at sa isang Diyos na nagsimula at nagtapos ng kuwentong ito sa biyaya.

Sa gabay na ito, susundan natin ang buong buhay ni Noe mula sa kanyang pagkasilang hanggang sa kanyang huling kahihiyan, at makikita natin kung paano nauuwi ang lahat ng ito kay Cristo.

Ang tuon ng gabay na ito

Karamihan sa mga tanong tungkol kay Noe ay tumitigil sa baha: gaano kalaki ang daong, gaano katayog ang tubig, saan sumadsad ang barko. Mahalaga ang mga tanong na iyon, pero hindi iyon ang bigat ng kuwento. Ang tuon natin dito ay ang mahabang pagsunod ni Noe sa panahon ng katahimikan, ang mga dekadang walang palakpakan, walang senyales, walang bagong pahayag, tanging ang unang utos na dapat sundin araw-araw. At ang gitna ng pagsunod na iyon ay hindi ang lakas ni Noe kundi ang biyaya ng Diyos, biyaya na naunang dumating bago pa siya tawaging matuwid, at biyaya pa ring naghintay sa kanya nang siya'y mabuwal.

Ang katapatan ay hindi sandaling kabayanihan. Ito ay mahabang pagsunod.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol kay Noe?

Si Noe ay ang ikasampung salinlahi mula kay Adan, sa linya ni Set, at anak ni Lamec. Ang kanyang pangalan ay may kahulugan na kaugnay ng kapahingahan o kaginhawahan, at sinabi ng kanyang ama nang siya'y ipanganak na sa batang ito ay makakatagpo sila ng ginhawa mula sa hirap ng lupang isinumpa (Genesis 5:28-29). Isang pangalan na parang panalangin: baka ito na ang magdadala ng pahinga.

Ang mundo na sinilangan niya ay isang mundong nabubulok. Sinasabi ng Genesis 6:5 na ang kasamaan ng tao ay laganap at ang bawat isipan ng kanyang kalooban ay masama lamang buong panahon. Sa gitna ng talata ng paghatol, dumating ang isang pangungusap na nagbago ng lahat: nakasumpong si Noe ng biyaya sa mga mata ng Panginoon (Genesis 6:8). Pansinin ang pagkakasunod. Hindi sinabi na si Noe ay matuwid, kaya siya nakatagpo ng biyaya. Unang dumating ang biyaya. Pagkatapos lamang niyon binuksan ang susunod na talata:

"Ito ang mga lahi ni Noe. Si Noe ay lalaking matuwid at sakdal noong kapanahunan niya: si Noe ay lumalakad na kasama ng Diyos." (Genesis 6:9)

Ang salitang "sakdal" dito ay hindi nangangahulugang walang kasalanan. Ang ibig sabihin ay buo, walang halong ibang panginoon, hindi hati ang loob. At ang pinakamalinaw na paglalarawan sa kanya ay "lumalakad na kasama ng Diyos," ang parehong pananalita na ginamit para kay Enoc. Ang lakad ay hindi pagtakbo. Ito ay pang-araw-araw, tahimik, tuloy-tuloy.

Sa pananalita ng Diyos, ipinaalam sa kanya ang paparating na paghatol at ang tanging paraan ng kaligtasan: isang daong na gawa sa kahoy na gofer, may mga silid, tinatakan ng alkitran, may mga sukat na malinaw na ibinigay (Genesis 6:14-16). Pagkatapos ng detalyadong utos, isang maikling talata ang buod ng kanyang buong buhay:

"Gayon ang ginawa ni Noe; ayon sa lahat na iniutos sa kaniya ng Diyos, ay gayon ang kaniyang ginawa." (Genesis 6:22)

Wala ni isang salita ng pagtatalo. Walang naitalang tanong. Hindi rin naitala ang bilang ng taon, pero mula sa Genesis 6:3 at sa edad ni Noe nang dumating ang baha, ilang dekada ang lumipas sa gawaing ito. Sa panahong iyon, tinawag siya ni Pedro na "mangangaral ng katuwiran" (2 Pedro 2:5), ngunit walang naitalang isa mang naligtas na labas sa kanyang pamilya.

Nang tapos na ang daong, dumating ang tinig:

"At sinabi ng Panginoon kay Noe, Lumulan ka at ang iyong buong sangbahayan sa sasakyan; sapagka't ikaw ay aking nakitang matuwid sa harap ko sa panahong ito." (Genesis 7:1)

Anim na raang taon si Noe nang bumuhos ang ulan. Apatnapung araw ng tubig, mahigit isang daang araw ng pag-apaw, at higit sa isang taon sa loob ng barko bago sila tuluyang lumabas. Sa gitna ng mahabang paghihintay na ito, may isang linya na parang hininga ng pag-asa: naalaala ng Diyos si Noe (Genesis 8:1). Hindi dahil nakalimutan siya, kundi dahil kumilos ang Diyos ayon sa kanyang pangako.

Nang tuyo na ang lupa, ang unang ginawa ni Noe ay hindi maghanap ng bahay o magtanim ng pagkain:

"At ipinagtayo ni Noe ng isang dambana ang Panginoon; at kumuha sa bawa't malinis na hayop, at sa bawa't malinis na ibon, at nagsilang ng handog na susunugin sa ibabaw ng dambana." (Genesis 8:20)

Sinagot ito ng Diyos ng isang tipan sa buong sangkatauhan at sa buong lupa, na may nakikitang tanda:

"Ang aking bahaghari ay inilalagay ko sa alapaap, at siyang magiging tanda ng tipan ko at ng lupa." (Genesis 9:13)

At doon sana magandang magtapos. Pero hindi tumatapos sa ganoon ang Kasulatan. Nagtanim si Noe ng ubasan, uminom ng alak, nalasing, at nahiga siyang hubad sa loob ng kanyang tolda (Genesis 9:20-21). Sa kahihiyang iyon nabunyag ang kalooban ng kanyang mga anak, at doon nagsimula ang pagkakabaha-bahagi ng bagong sanlibutan. Namatay si Noe sa gulang na siyam na raa't limampung taon (Genesis 9:29). Bagong mundo, lumang puso.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Hindi nagtapos ang kuwento ni Noe sa Genesis. Sa Isaias 54:9, ginamit ng Diyos ang sinumpaang tipan sa panahon ng baha upang tiyakin sa Israel na ang kanyang habag ay hindi mabubuwag: kung paanong hindi na muling babahain ang lupa, gayon din hindi mahihiwalay sa kanila ang kanyang kapayapaan. Sa Ezekiel 14:14, kasama si Noe sa tatlong pangalan na tinuring na huwaran ng katuwiran, kasama si Daniel at Job, at ang punto ay matalas: kahit ang katuwiran ng gaya nila ay hindi makakapagligtas ng ibang tao. Kaya ang daong ay hindi kabayanihan ni Noe. Ito ay awa ng Diyos na nagbigay ng pinto.

Sa Bagong Tipan, tatlong beses na tumaas ang timbang ng kuwento. Ginamit ni Jesus ang panahon ni Noe bilang larawan ng kanyang pagbabalik:

"At kung paano ang mga araw ni Noe, gayon din naman ang pagparito ng Anak ng tao." (Mateo 24:37)

Ang binigyang-diin ni Jesus ay hindi ang kasamaan ng panahong iyon kundi ang pagwawalang-bahala. Kumakain sila, nag-iinuman, nag-aasawa, hindi sila nakaalam hanggang sa dumating ang baha. Ganoon din, sabi niya, ang huling araw. Ang katahimikan ng langit ay hindi kawalan ng Diyos. Ito ay pagtitiis niya na may hangganan.

Pagkatapos, tinuro ng Hebreo 11:7 kung saan nagmula ang lakas ni Noe:

"Sa pananampalataya, si Noe, nang paunawaan ng Diyos tungkol sa mga bagay na hindi pa nakikita, dala ng banal na pagkatakot, ay naghanda ng isang daong sa ikaliligtas ng kaniyang sangbahayan; na sa pamamagitan nito ay hinatulan niya ang sanglibutan, at naging tagapagmana ng katuwiran na ayon sa pananampalataya."

Mahalaga ang huling bahagi. Ang katuwiran ni Noe ay minana, hindi kinita. Iisa ang uri ng katuwiran nito at ng katuwirang tinanggap ni Abraham at ang katuwirang ibinigay sa atin kay Cristo. Ang martilyo ay tugon; ang biyaya ang pinagmulan.

Sa 1 Pedro 3:20-21, tinawag ni Pedro ang tubig ng baha na larawan ng bautismo. Ang daong ay dumaan sa paghatol at lumabas sa kabilang panig na buhay. Iyon ang nangyari kay Cristo. Pumasok siya sa ilalim ng tubig ng galit ng Diyos at bumangon sa ikatlong araw, at ang sinumang nasa loob niya ay nasa loob ng kaligtasan. Isang daong, isang pinto, isang Tagapagligtas.

Kaya ang pangalan ni Noe ay naging propesiya. Hinanap ng kanyang ama ang kapahingahan sa isang bata, at kahit paano'y dumating ito, pero pansamantala lamang. Ang tunay na katuparan ay dumating nang tumayo ang isa na nagsabi, "Magsiparito sa akin, kayong lahat na nangapapagal at nangabibigatang lubha, at kayo'y aking papagpapahingahin" (Mateo 11:28). Si Noe ang nagtayo ng daong. Si Jesus ang naging daong.

Ang puso ng kanyang buhay

Tatlong sandali ang nagbubuod sa buhay ni Noe, at sa lahat ng tatlo, ang tema ay pareho: mahabang pagsunod na binuhay ng biyaya.

Ang unang sandali ay ang unang hakbang. Pagkatapos ng utos ay ang mahigpit na tahimik na buod: "Gayon ang ginawa ni Noe; ayon sa lahat na iniutos sa kaniya ng Diyos, ay gayon ang kaniyang ginawa" (Genesis 6:22). Ang malaking bagay ay hindi ang unang araw ng pagputol ng kahoy. Ang malaking bagay ay ang ikalibong araw, nang matagal nang lipas ang emosyon ng pagsalita ng Diyos, at wala nang narito kundi mga plano, pawis, at ang tinig ng mga naghihintay ng kanyang pagkabigo. Ang katapatan ni Noe ay itinayo hindi sa isang sandali ng inspirasyon kundi sa dekada ng pagbalik-balik sa parehong utos.

Ang ikalawang sandali ay ang pinto. "Lumulan ka at ang iyong buong sangbahayan sa sasakyan; sapagka't ikaw ay aking nakitang matuwid sa harap ko sa panahong ito" (Genesis 7:1). Hindi si Noe ang gumawa ng ligtas na lugar sa sarili niyang kapangyarihan. Inanyayahan siya. At sinasabi ng Genesis 7:16 na ang Panginoon mismo ang sumara ng pinto. Hindi si Noe. Kung siya ang nagsara, malamang na maraming gabi siyang bumangon at nagtanong kung matibay ba ang kandado. Pero ang kamay na nagsara ay ang kamay na nagligtas, at ang tao sa loob ay nasa loob dahil sa awa, hindi dahil sa kanyang husay sa karpinterya. Sa mahigit isang taon sa loob ng makulimlim, mabahong, umaalog na barko, wala nang bagong salita ang Diyos. Sinundan lamang ni Noe ang pananampalatayang naunang ibinigay sa kanya.

Ang ikatlong sandali ay may dalawang mukha, at doon tunay na nabubunyag ang tao. Nang lumabas siya, nagtayo siya ng dambana at naghandog (Genesis 8:20). Iyon ang taas ng kanyang buhay: ang unang hininga sa bagong mundo ay pagsamba, hindi pag-angkin. Pero hindi natagalan at nagtanim siya ng ubasan, nalasing, at nahubaran sa loob ng kanyang tolda. Ang tao na tumayong matuwid sa gitna ng masamang salinlahi ay nabuwal nang mag-isa na siya sa isang bagong daigdig. Ang mensahe ay hindi upang siraan siya. Ang mensahe ay upang mabatid natin na ang baha ay naglinis ng lupa pero hindi ng puso. May kailangan pa tayong ibang Tagapagligtas.

Nailigtas ang daigdig, pero nanatiling maysakit ang puso.

Ano ang matututuhan natin kay Noe

Ang unang aral ay ang pagsunod na walang audience. Nakabuo si Noe ng isang bagay na tumagal ng dekada nang walang kinitang tagasunod, walang nakita na senyales, walang mainit na damdamin na nagpatuloy sa kanya. Marami sa atin ay malakas sa umpisa at mahina sa gitna. Nakaya ni Noe ang gitna. At ang lihim ay nasa Genesis 6:9: siya'y lumalakad na kasama ng Diyos. Hindi ito talento; ito ay pakikisama. Kapag kasama mo ang Diyos sa lakad, hindi ka nangangailangan ng bagong pahayag sa tuwing manghihina ka. Sapat na ang huling ibinigay niya, hanggang sa magsalita siyang muli.

Ang ikalawang aral ay ang pananampalataya na may hugis. Sinabi ng Hebreo 11:7 na si Noe ay dala ng banal na pagkatakot at naghanda ng isang daong. Nagkaroon ng bigat ang kanyang pananampalataya. Ito ay may sukat, may kahoy, may alkitran, may oras, may gastos. Ang pananampalatayang hindi kailanman nagpapabago sa iyong kalendaryo, pitaka, o mga desisyon ay hindi pananampalataya kundi opinyon. At kapansin-pansin: ang kanyang pagsunod ay lubos, "ayon sa lahat na iniutos sa kaniya ng Diyos." Hindi siya pumili ng bahagi ng utos na madali.

Ang ikatlong aral ay ang panganib pagkatapos ng tagumpay. Nabuwal si Noe hindi sa gitna ng persekusyon kundi sa panahon ng kapayapaan, hindi sa ilalim ng baha kundi sa lilim ng kanyang ubasan. Ang pinakamapanganib na araw ay hindi ang araw ng pagsubok kundi ang araw pagkatapos ng pagsubok, kapag natapos na ang gawa at tila hindi ka na nangangailangan ng Diyos gaya ng dati. Kaya ang tunay na pag-asa ng ating kuwento ay hindi ang katatagan ni Noe kundi ang katatagan ng Diyos na nagsabi, "Ang aking bahaghari ay inilalagay ko sa alapaap" (Genesis 9:13). Ang tipan ay hindi nakasalalay sa kabutihan ng tao. Nakasalalay ito sa pangako ng Diyos, at doon lamang tayo makakatulog na payapa.

Ang Salamin

Kilala mo ang tunog ng martilyo sa gitna ng katahimikan. Ito ang ikapitong taon mo sa isang trabahong pinasok mo dahil naniniwala kang doon ka inilagay ng Diyos, at hanggang ngayon walang sumasang-ayon sa iyo. Ito ang pananalangin mo para sa isang anak, isang asawa, isang kapatid, at bawat taon ay lumilipas na walang pagbabago. Ito ang pagsisikap mo na maging tapat sa pera, sa katawan, sa oras, sa isang pangako, samantalang tila lahat ng nakapaligid sa iyo ay nakakalayo nang walang bayad na kahihiyan. Tinatanong mo sa iyong sarili ang mismong tanong na malamang tinanong ni Noe: ako lang ba ang nag-aakala na may darating na araw ng paghuhukom?

Huwag mong isipin na ang tahimik na Diyos ay wala na. Ang paghihintay ay hindi pagpapabaya. Ito ay pagtitiis niya, na may hangganan.

At kung ikaw naman ang Noe sa loob ng tolda, ang taong tapat sa mahabang panahon pero nabuwal nang naluwag na ang lahat, may salita rin dito para sa iyo. Ang biyaya na nakita mo bago ka pa naging matuwid ay hindi nabawi nang mabuwal ka. Ang bahaghari ay hindi tanda ng iyong pagsunod. Tanda iyon ng tipan ng Diyos, ipinako sa langit kung saan mo ito matatanaw sa gitna ng bagyo mo. Ang mga taon mong tapat ay hindi ang saligan ng pagmamahal niya. Kailanman ay hindi.

Kaya ito ang tanong para sa iyo ngayon: mayroon bang bagay na sinabi na ng Diyos sa iyo, malinaw at matagal, na tumigil ka nang gawin dahil wala kang nakikitang bunga? Baka hindi ka kailangang maghintay ng bagong tinig. Baka ang kailangan mo ay dampot ang martilyo bukas ng umaga, at ulit-ulitin ito, hanggang sa dumating ang ulan.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Madaling gawing kuwento ng mga hayop ang kuwento ni Noe, at hindi masamang simulan doon, pero may mas mahalaga tayong ibibigay sa mga bata: isang larawan ng Diyos na nagbibigay ng ligtas na lugar.

Sa simpleng pananalita, maaari nating sabihin ito: Noong unang panahon, napakasama na ng mga tao at nasaktan nito ang puso ng Diyos. Pero may isang lalaki na nakikinig pa rin sa Diyos. Ang pangalan niya ay Noe. Sinabi sa kanya ng Diyos na gumawa ng isang malaking barko, at kahit tinatawanan siya ng mga tao, ginawa niya ito araw-araw sa napakahabang panahon. Nang dumating ang tubig, pinapasok ng Diyos si Noe, ang kanyang pamilya, at maraming hayop sa barko, at ang Diyos mismo ang nagsara ng pinto. Pagkatapos ng baha, naglagay ang Diyos ng bahaghari sa langit at nangako: hindi ko na muling gagawin ito. Ang bahaghari ay parang laging nakabitin na pangako.

Sa mas malalaking bata, maaari nang idagdag ang mahirap na bahagi: hindi perpekto si Noe, at kahit pagkatapos ng baha, nagkasala pa rin siya. Kaya kailangan natin si Jesus, ang tunay na ligtas na lugar.

May mga hiwalay na paliwanag na inihanda para sa iba't ibang edad: para sa mga preschool na tatlo hanggang anim na taong gulang, para sa mga batang elementarya na pito hanggang labindalawa, at para sa mga kabataan na labindalawang taon pataas. Piliin ang bersyon na akma sa edad ng bata, dahil ang mga tanong ng isang lima anyos at ng isang labintatlo anyos ay magkaibang-magkaiba.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Ang buhay ni Noe ay hindi kuwento ng isang bayaning mas malakas kaysa sa atin. Ito ay kuwento ng isang taong nakatagpo ng biyaya, tinawag na matuwid, at pagkatapos ay sumunod nang mahaba, nang mabigat, nang walang palakpakan, sa loob ng mga dekada na tahimik ang langit. At kahit siya ay nabuwal sa huli, hindi nabuwal ang tipan ng Diyos, dahil hindi kailanman siya ang saligan nito.

Kaya kung nasa gitna ka ng mahabang pagsunod ngayon, hindi kailangan mong maghanap ng bagong senyales. Sapat na ang naunang salita ng Diyos at ang kanyang presensya sa lakad mo.

Kung nais mong lumalim pa, subukan mong basahin ang Genesis 6 hanggang 9 nang buo, at pagkatapos ay basahin ang Mateo 24:36-44 at Hebreo 11:1-16 nang magkakasunod. Pagkatapos, huminto ka sa Genesis 9:13 at ilang minutong pag-isipan ito: sino ang naglagay ng bahaghari, at kanino ang tipan. Sa mga tanong na iyon nakatago ang kapahingahan na hinanap ng ama ni Noe, at ang kapahingahan na inaalok pa rin ni Cristo sa iyo ngayon.