Si Solomon: Ang Haring Nagtanong ng Karunungan
Panimula
Dalawang ina ang nag-aagawan sa isang sanggol sa harap ng bagong hari. Isa sa kanila ay sinungaling, at wala ni isang saksi. Hindi ito paksa sa isang klase ng pilosopiya; buhay ng isang bata ang nakasalalay. Ang hari, na kadarating pa lang sa trono at kabataan pa lang, ay humihingi ng tabak. At sa loob ng isang sandali, nabunyag ang katotohanan.
Ang eksenang ito ang nakaukit sa isipan ng maraming Kristiyano kapag nababanggit ang pangalang Solomon: ang haring may di-pangkaraniwang talino. Pero ang kuwento niya ay hindi nagtatapos sa korte ng katarungan. Nagtatapos ito sa isang matandang hari na may mga altar para sa mga diyus-diyosan sa mga burol sa palibot ng Jerusalem.
Sa gabay na ito, susundan natin ang buong takbo ng buhay niya, mula sa panalangin sa Gibeon hanggang sa nabiyak na kaharian, at titingnan natin kung bakit ang pinakamatalinong tao sa Israel ay naging isa ring pinakamalungkot na babala sa Kasulatan.
Ang tuon ng gabay na ito
Ang hinihingi ni Solomon sa Gibeon ay hindi katalinuhan sa isipan kundi, sa literal na Hebreo, isang "pusong nakikinig." Iyan ang lente ng gabay na ito: ang karunungan sa Bibliya ay hindi isang bagay na naiimbak minsan at pag-aari na nang tuluyan, kundi isang araw-araw na pakikinig sa Diyos. Kaya nga ang trahedya sa 1 Mga Hari 11:4 ay hindi na biglang naging bobo si Solomon, kundi ang puso niyang dating nakikinig ay unti-unting bumaling sa ibang tinig. Mahalaga ito dahil marami sa atin ang umaasa sa karunungan ng nakaraan nating pananampalataya, gayong ang Diyos ay nagsasalita ngayon.
Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol kay Solomon?
Si Solomon ay anak ni David at ni Bathsheba, ipinanganak sa Jerusalem pagkatapos ng pinakamadilim na kabanata ng buhay ng kanyang ama. Sa 2 Samuel 12:24-25 ay may isang maliit ngunit napakagandang detalye: binigyan siya ng Panginoon ng pangalawang pangalan sa pamamagitan ni propeta Natan, ang pangalang Jedidias, na ang ibig sabihin ay "minamahal ng Panginoon." Bago pa man siya nakapaghari, bago pa man siya nakapagdasal, mahal na siya ng Diyos. Nagsisimula ang kuwento ni Solomon hindi sa kanyang tagumpay kundi sa biyaya.
Hindi madali ang kanyang pag-akyat sa trono. Habang naghihingalo si David, hinabol ng kanyang kapatid na si Adonias ang kaharian at nagpahayag ng sarili bilang hari. Sa pamamagitan ng pakikialam ni Bathsheba, ni Natan, at ni paring Zadok ay ipinahayag si Solomon na hari at pinahiran ng langis sa Gihon (1 Mga Hari 1). Pagkatapos mamatay si David ay pinatatag ni Solomon ang kanyang paghahari, at hindi lahat ng ginawa niya roon ay maganda tingnan: may mga dugong nabuhos, may mga kaaway na napatay. Isang tunay na hari sa isang tunay at magulong mundo ang pinag-uusapan natin, hindi isang santo sa isang larawan.
Pagkatapos ay dumating ang Gibeon. Sa isang panaginip ay tinanong siya ng Panginoon kung ano ang gusto niyang ibigay sa kanya. Maaari niyang hingin ang mahabang buhay, kayamanan, o ang buhay ng mga kaaway niya. Ito ang isinagot niya:
"Bigyan mo nga ang iyong lingkod ng isang matalinong ulo upang humatol sa iyong bayan, upang aking makilala ang mabuti at ang masama: sapagkat sino ang makahahatol sa iyong bayang totoong malaki?" (1 Mga Hari 3:9)
Pansinin ang layunin ng kahilingan: "upang humatol sa iyong bayan." Hindi para sa sariling kaunlaran, kundi para sa mga taong ipinagkatiwala sa kanya. Ganito rin ang bersyon sa 2 Mga Cronica 1:10, "Bigyan mo ako ngayon ng karunungan at kaalaman, upang aking mailabas at maipasok ang bayang ito: sapagkat sinong makahahatol sa bayan mong ito, na totoong malaki?" Ang salitang isinalin ditong "matalinong ulo" ay literal na "pusong nakikinig" sa Hebreo. Ang hiningi ni Solomon ay isang puso na sensitibo sa tinig ng Diyos at sa daing ng bayan.
Sinagot ito ng Diyos nang labis-labis. "At binigyan ng Diyos si Solomon ng karunungan at malaking pagkakilala, at kaluwagan ng loob, gaya ng buhangin na nasa baybayin ng dagat" (1 Mga Hari 4:29). Ang larawan ng buhangin sa dalampasigan ay hindi tungkol sa dami ng nalalaman lamang kundi sa lawak ng puso, sa kakayahang unawain ang tao, ang kalikasan, ang buhay. Nagsulat siya ng libu-libong kawikaan at awit; nakilala siya sa halaman at hayop; nagtungo sa kanya ang mga hari mula sa malayo, kasama ang Reyna ng Sheba, upang makinig lamang.
Ang tugatog ng kanyang paghahari ay ang pagtatayo ng templo sa Jerusalem, ang bahay na hindi naipatayo ni David. Pitong taong itinayo ito, at nang matapos ay nagtipon ang buong Israel. "At si Solomon ay tumayo sa harap ng dambana ng Panginoon sa harapan ng buong kapisanan ng Israel, at iniunat ang kaniyang mga kamay sa dakong langit" (1 Mga Hari 8:22). Ang panalangin niyang sumunod dito ay isa sa pinakamalalim sa buong Lumang Tipan: hindi maikukulong ang Diyos sa isang gusali, at gayunpaman ay nakikinig ang Diyos sa mga taong dumadaing patungo sa dakong iyon, pati ang mga taga-ibang lupa.
Ngunit dumating ang 1 Mga Hari 11. "Sapagkat nangyari, nang si Solomon ay matanda na, na iniligaw ng kaniyang mga asawa ang kaniyang loob sa ibang mga diyos: at ang kaniyang loob ay hindi naging sakdal sa Panginoon niyang Diyos, na gaya ng loob ni David na kaniyang ama" (1 Mga Hari 11:4). Pitong daang asawa at tatlong daang babae; mga altar para sa Astoret, Milcom, at Chemos; at isang hatol mula sa Diyos na ang kaharian ay hahatiin. Pagkamatay niya ay naghari si Rehoboam, at sa loob ng isang araw ay nabiyak ang Israel sa dalawa.
Nag-iwan siya sa atin ng mga aklat: ang Mga Kawikaan, na ang tema ay nakalagay sa simula pa, "Ang pagkatakot sa Panginoon ay pasimula ng kaalaman: nguni't ang mangmang ay humahamak sa karunungan at turo" (Mga Kawikaan 1:7); ang Awit ng mga Awit, na tungkol sa pag-ibig; at ang Eclesiastes, na nagtatapos sa isang boses na parang pagod na pagod na sa lahat: "Ito ang wakas ng bagay; lahat ay nabagay na: ikaw ay matakot sa Diyos, at sundin mo ang kaniyang mga utos; sapagkat ito ang buong katungkulan ng tao" (Eclesiastes 12:13).
Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya
Hindi mahihiwalay si Solomon sa pangako sa 2 Samuel 7. Ipinangako roon ng Diyos kay David na may isang anak siyang magtatayo ng bahay para sa pangalan ng Panginoon, at ang trono ng anak na ito ay itatatag magpakailanman. Sa unang tingin ay natupad ito kay Solomon: siya ang nagtayo ng templo, siya ang naghari sa kapayapaan, at ang pangalan niya mismo ay nagmula sa "shalom." Sa panahon niya, pinakamalapit ang Israel sa larawan ng Eden na ibinigay sa Genesis, isang bayan na payapa, sagana, at pinagpapala habang nakikinig sa kanyang Diyos.
At doon nga nakikita ang bitak. Kung si Solomon ang katuparan ng pangako, bakit hindi nagtagal ang trono niya? Bakit nagsara ang kanyang kuwento sa mga altar sa burol at sa mga kabayo mula sa Ehipto? Ang buong Deuteronomio 17:16-17 ay nagbabala sa hari ng Israel na huwag magparami ng mga kabayo, ng mga asawa, at ng pilak at ginto. Tatlong bawal, at tatlong bawal na nilabag ni Solomon nang tahasan. Ang haring may pinakamalaking karunungan ay ang haring nakalimot sa pinakamalinaw na utos.
Kaya sa bawat pagbanggit ng mga propeta sa kaluwalhatian ni Solomon, may kasamang pananabik: may darating pa. Isaias 11 ay nangangako ng usbong mula sa lipi ni Jesse na sasakanya ang Espiritu ng karunungan at kaunawaan, at ang paghatol niya ay hindi ayon sa nakikita ng mata. Jeremias 23 ay tumutukoy sa isang sanga ni David na "gagawa ng kahatulan at katuwiran sa lupain." Ang mga bansag na iyon ay hindi para sa isang taong nagpalayaw sa sarili sa kanyang katandaan.
Pagsapit ng Bagong Tipan, dalawang beses binanggit ni Jesus si Solomon, at pareho itong nagsasabi ng iisang bagay. Tungkol sa mga liryo sa parang ay sinabi niya na kahit si Solomon sa buong kaluwalhatian niya ay hindi nakapagdamit na gaya ng isa sa mga ito (Mateo 6:29). At tungkol sa kanyang sarili ay sinabi niya, tungkol sa Reyna ng Sheba na naglakbay ng malayo upang makinig, "may isang lalong dakila kay Solomon dito" (Mateo 12:42). Dumayo ang reyna ng Sheba mula sa dulo ng mundo para sa isang haring nakikinig sa Diyos; nakatayo si Kristo sa harap ng kanyang bayan bilang ang Diyos na nagsasalita.
Si Jesus ang tunay na Anak ni David. Siya ang nagtayo ng templong hindi gawa sa bato, dahil ang kanyang katawan mismo ang templo na ibinagsak at itinayo sa ikatlong araw. Siya ang "karunungan ng Diyos" ayon sa 1 Corinto 1:24, at si Pablo ay nagsabing sa kanya ay nakatago ang lahat ng kayamanan ng karunungan at kaalaman (Colosas 2:3). Ang pinakamalaking pagkakaiba ay ito: ang puso ni Solomon ay bumaling; ang puso ni Kristo ay hindi kailanman nalihis. Kaya siya ang ipinangakong hari na hindi mabibigo.
Ang puso ng kanyang buhay
Tatlong sandali ang naglalarawan sa buong buhay ni Solomon, at ang tatlo ay maiintindihan sa isang salita: pakikinig.
Ang una ay ang Gibeon. Isang bagong hari, halos bata pa, ang nakatayo sa harap ng isang bansang hindi niya kayang pamahalaan. Sa panaginip ay binigyan siya ng blangkong tseke ng Diyos, at ang hiningi niya ay pusong nakikinig. Hindi ito ordinaryong kababaang-loob. Alam niyang mabigat ang bayan, alam niyang mahalaga ang katarungan, at alam niyang mas malaki ang tungkulin kaysa sa kanyang kakayahan. Ang panalangin sa 1 Mga Hari 3:9 at ang katumbas nito sa 2 Mga Cronica 1:10 ay panalangin ng isang tao na tumingin sa mga mukha ng kanyang bayan bago siya nagsalita sa Diyos. Ang sagot ng Diyos ay hindi lamang karunungan kundi pati ang mga bagay na hindi niya hiningi, dahil ganoon ang Diyos sa mga taong tama ang pinapahalagahan.
Ang pangalawa ay ang pag-aalay ng templo. Sa 1 Mga Hari 8:22 ay tumayo siya sa harap ng dambana, sa harap ng buong kapisanan, at iniunat ang kanyang mga kamay sa langit. Isipin ang eksena: ang pinakamayaman at pinakapinaparangalang hari sa rehiyon, sa harap ng kanyang pinakamalaking proyekto, at ang kanyang unang gawain ay ang pagbuka ng mga palad na walang hawak na anuman. Sinabi niya sa panalanging iyon na hindi kayang maglaman ng langit ng mga langit ang Diyos, lalo na ang bahay na itinayo niya. Iyon ang pinakamataas na punto ng buhay niya, at ang katangian nito ay hindi karangyaan kundi pagsuko. Sa sandaling iyon, ang tuon ng buong Israel ay nasa awa ng Diyos, hindi sa talino ng hari.
Ang pangatlo ay ang mabagal na pagbaling ng kanyang puso. Walang isang malaking eskandalo sa 1 Mga Hari 11, walang isang gabing pinagsisisihan tulad ng kaso ni David at Bathsheba. May kasunduan sa politika, may kasal sa mga prinsesa ng ibang bansa, may maliit na dambana sa isang burol para sa asawang nagsusumamo, at may isa pa, at isa pa. Pagsapit ng katandaan niya ay ang natira ay isang hari na "ang kaniyang loob ay hindi naging sakdal sa Panginoon niyang Diyos" (1 Mga Hari 11:4). Ang katagang "hindi sakdal" ay hindi nangangahulugang wala nang pananampalataya; ang ibig sabihin ay hati. Nakikinig pa rin siya, pero hindi na sa isang tinig lamang.
Hindi biglang bumagsak si Solomon; unti-unti siyang tumigil sa pakikinig.
Ano ang matututuhan natin kay Solomon
Ang unang aral ay ito: ang karunungan ay para sa pagsilbi, hindi para sa pagtatago. Nang hilingin ni Solomon ang pusong nakikinig, may nakalagay itong dahilan, ang paghatol sa bayan ng Diyos. Habang tumatagal ang kanyang paghahari, ang tuon ay lumipat sa sarili niyang mesa, sa sarili niyang kuwadra, sa sarili niyang mga palasyo. Nang dumaing ang bayan sa panahon ni Rehoboam, ang isinigaw nila ay ang bigat ng pamatok na ipinasan ni Solomon (1 Mga Hari 12:4). Ang parehong karunungang inilaan para sa katarungan ay ginamit sa huli para sa sistema ng sapilitang paggawa. Kapag ang kaloob ng Diyos ay nakaturo lamang sa sarili, nagiging pabigat ito sa iba.
Ang pangalawa: ang takot sa Panginoon ay hindi lamang panimula ng isang buhay ng pananampalataya, kundi ang panimula ng bawat araw ng buhay na iyon. Isinulat mismo ni Solomon ang Mga Kawikaan 1:7. Alam niya ang doktrina. Ang problema ay hindi kakulangan sa kaalaman kundi kakulangan sa pananatili. Kaya ang wakas ng Eclesiastes 12:13 ay may lasa ng pagkapagod at pagbabalik, isang boses na sinuyod ang lahat ng maaaring subukan sa ilalim ng araw at bumalik sa pinakasimpleng bagay: matakot sa Diyos at sundin ang kanyang mga utos. Hindi ka lumalampas sa mga pangunahing bagay habang tumatanda ka sa pananampalataya. Bumabalik ka sa kanila.
Ang pangatlo: ang mga maliliit na kompromiso ang nagbubuo ng malalaking pagkahulog. Walang isang gabi kung kailan pinili ni Solomon na iwan ang Panginoon. Ang naganap ay libu-libong maliliit na pagpayag na maganda naman ang dahilan: kapayapaan sa mga kalapit-bansa, tahimik na tahanan, pagpapasaya sa mga minamahal. Ganito nangyayari sa ating panahon din. Bihirang may nagsasabing "hindi na ako susunod sa Diyos." Mas madalas, unti-unti nating pinapayagan ang mga altar sa mga burol ng ating kalendaryo, pera, at ambisyon, hanggang sa may umagang hati na ang loob natin at hindi natin namalayan kung kailan iyon nangyari.
Ang Salamin
Marami sa atin ang may Gibeon sa nakaraan. Isang gabi ng panalangin nang malapit kang mawalan ng trabaho. Isang sandali sa ospital nang isinuko mo ang lahat sa Diyos. Isang taon na dinaanan mo nang tinuruan ka niya ng mga bagay na hindi kayang ituro ng mga libro. At ngayon ay nabubuhay ka sa naaalala mo mula sa mga sandaling iyon, hindi sa tinig na nagsasalita sa araw na ito.
Tanungin mo ang sarili mo nang tapat. Kailan ka huling nagtanong sa Diyos ng isang bagay na hindi sagot sa problema mo kundi paglalapit sa kanya? Kailan ka huling nakinig, hindi para may masabi kang matalino sa iba, kundi para masunod mo? May pusong nakikinig ba ka pa, o mayroon ka na lamang mga kaalamang tama tungkol sa Diyos?
May mga altar din tayo sa mga burol. Sa ilan, ito ay ang trabahong hindi maaaring pakiusapan, kahit sinasabi na ng katawan mo, ng asawa mo, at ng mga anak mo na sobra na. Sa ilan, ito ay ang pera na ang pangalan ay "seguridad," na kailangang paluguran araw-araw. Sa ilan, ito ay ang tinig ng mga taong minamahal, na kapag nagsalita ay agad na tumatahimik ang tinig ng Diyos sa loob mo. Hindi masasama ang mga bagay na ito. Ganoon din ang mga asawa ni Solomon: mga tunay na tao, mga tunay na pagmamahal, mga tunay na kasunduan sa kapayapaan. Iyon ang nakakatakot. Bihirang halimaw ang nag-aagaw ng puso natin. Kadalasan, mga bagay na mahal natin.
Ngunit narito ang biyaya. Ang haring hati ang puso ay hindi ang katapusan ng kuwento. Mula pa rin sa lipi niya ay lumitaw ang isang Hari na ang buong puso ay laging nakikinig sa Ama, na nagsabing hindi siya gumagawa ng anuman sa kanyang sarili. Hindi siya ang gantimpala sa mga taong hindi kailanman nalihis; siya ang tinapay para sa mga bumabalik. Kung ngayon ay nararamdaman mong hati ka, iyon mismo ang tinig na tumatawag sa iyo pabalik.
Ipinaliwanag para sa mga bata
Sa mga bata, ang paboritong bahagi ay palaging ang dalawang ina at ang tabak. Doon nagsisimula ang magandang pag-uusap: ang isang matalinong hari ay hindi ang haring maraming alam, kundi ang haring may pusong marunong makinig. Puwede mong ipakita ito nang simple. Ang Diyos ay tinanong si Solomon, "Ano ang gusto mong ibigay ko sa iyo?" Maaari siyang humingi ng ginto, ng mahabang buhay, o ng pagkapanalo sa mga kaaway. Ang hiningi niya ay puso na marunong makinig, para maging mabuti at patas siya sa mga tao ng Diyos. At natuwa ang Diyos sa hiling na ito.
Pagkatapos ay puwedeng ipakita ang mahirap na bahagi, dahil hindi natatakot ang Bibliya sa mahirap na bahagi. Nang tumanda si Solomon, dumami ang mga bagay na kanyang minahal nang higit sa Diyos, at unti-unting hindi na siya nakikinig. Nasira ang kaharian dahil doon. Kaya ang tanong para sa mga bata ay hindi "gaano ka katalino?" kundi "sino ang pinapakinggan mo?"
Para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim na taon, mas mabuti ang isang eksena lamang at isang simpleng linya tungkol sa pakikinig sa Diyos. Para sa mga bata sa elementarya na pito hanggang labindalawa, kaya na nila ang buong kuwento, kasama ang templo at ang pagkakahati ng kaharian, at magandang ipares ito sa Mga Kawikaan 1:7. Para sa mga kabataang labindalawang taon pataas, dito naman nakakausap ang tungkol sa maliliit na kompromiso at sa Eclesiastes. May hiwalay kaming mga paliwanag ayon sa edad para sa tatlong grupong ito, kaya piliin ang bersyong akma sa batang kausap mo.
Mga madalas itanong
Sino si Solomon sa Bibliya?
Si Solomon ay ang ikatlong hari ng Israel, anak ni David at ni Bathsheba, at naghari ng apatnapung taon mula sa Jerusalem noong ikasampung siglo bago kay Kristo. Siya ang nagtayo ng unang templo, sumulat ng malaking bahagi ng Mga Kawikaan, ng Eclesiastes, at ng Awit ng mga Awit, at kinilala sa buong daigdig noon dahil sa kanyang karunungan at kayamanan. Ngunit siya rin ang haring naglayo ng kanyang loob sa Panginoon sa kanyang katandaan, at dahil doon ay nahati ang kaharian pagkamatay niya. Isang kuwento siya ng dakilang kaloob at malaking pag-aaksaya.
Sino ang mga magulang ni Solomon?
Ang kanyang ama ay si Haring David, at ang kanyang ina ay si Bathsheba, ang dating asawa ni Uria na Heteo. Ibig sabihin, ang pinakamatalinong hari ng Israel ay nagmula sa isang pagsasama na nagsimula sa pinakamadilim na kasalanan sa buhay ni David. Sa 2 Samuel 12:24-25 ay makikita na si Solomon ay minahal ng Panginoon at pinangalanang Jedidias sa pamamagitan ni propeta Natan. Ito ay isang malakas na paalala na hindi hinahadlangan ng nakaraan ng iyong pamilya ang biyaya ng Diyos, at ang linya ng Mesiyas ay dumaan sa mga sugat, hindi lamang sa mga tagumpay.
Bakit sinasabing pinakamatalinong tao si Solomon?
Sa 1 Mga Hari 4:29 ay sinasabi na binigyan ng Diyos si Solomon ng karunungan, malaking pagkakilala, at kaluwagan ng loob na gaya ng buhangin sa baybayin ng dagat. Nagsulat siya ng libu-libong kawikaan at awit, nakilala sa halaman at hayop, at dinayo ng mga hari at reyna mula sa malalayong lupain upang pakinggan siya. Mahalagang tandaan na hindi ito likas na talino lamang kundi kaloob bilang sagot sa panalangin niya sa 1 Mga Hari 3:9. Karunungang ibinigay, hindi karunungang pinaghirapan, at iyon ang dahilan kung bakit napapanatili lamang ito sa patuloy na pakikinig sa Diyos.
Ilan ang asawa ni Solomon at bakit ito problema?
Sinasabi ng 1 Mga Hari 11:3 na mayroon siyang pitong daang asawa at tatlong daang babae. Bukod sa halatang paglabag sa disenyo ng Diyos para sa pag-iisang dibdib, ang mga pag-aasawang ito ay mga kasunduang politikal sa mga kalapit-bansa, at kasama sa kasunduan ay pagtanggap sa mga diyos ng mga bansang iyon. Kaya nagpatayo siya ng mga dambana para sa Astoret, Milcom, at Chemos sa mga burol malapit sa Jerusalem. Malinaw na ipinagbawal ito sa Deuteronomio 17:17, na nagsasabing hindi magpaparami ng asawa ang hari upang huwag maligaw ang kanyang loob. Ganoon nga ang nangyari.
Anong mga aklat sa Bibliya ang isinulat ni Solomon?
Iniuugnay sa kanya ang Mga Kawikaan, ang Eclesiastes, at ang Awit ng mga Awit, at gayundin ang Awit 72 at Awit 127. Sa Mga Kawikaan ay makikita ang praktikal na karunungan ng isang guro at ama; sa Awit ng mga Awit ay ang kagandahan ng pag-ibig ng lalaki at babae; at sa Eclesiastes ay ang matalim, halos malungkot na pagsusuri ng isang tao na sinubukan ang lahat sa ilalim ng araw. Hindi lahat ng nasa Mga Kawikaan ay galing sa kanya, dahil may mga bahaging kinilala mismo na mula kay Agur at kay Lemuel, ngunit siya ang pangunahing tinig ng aklat.
Naligtas ba si Solomon at nagbalik-loob ba siya sa huli?
Hindi tuwirang sinasabi ng Bibliya ang tungkol sa kanyang huling katayuan, at mabuting huwag tayong magpasya kung saan tahimik ang Kasulatan. Ang malinaw ay dalawang bagay. Una, malubha ang paglayo ng kanyang puso, at may kaakibat na hatol ang Diyos: hahatiin ang kaharian. Pangalawa, maraming nagbabasa ng Eclesiastes bilang tinig ng isang matandang tao na bumalik sa dulo, dahil nagtatapos ito sa Eclesiastes 12:13 na nag-uutos ng pagkatakot sa Diyos at pagsunod sa kanyang mga utos. Ang pag-asa natin ay laging nasa awa ng Diyos, hindi sa talaan ng ating pagkakamali.
Ano ang nangyari sa templong itinayo ni Solomon?
Itinayo ito nang pitong taon at inialay sa panalanging matatagpuan sa 1 Mga Hari 8, kung saan nakatayo si Solomon sa harap ng dambana at iniunat ang kanyang mga kamay sa langit. Sa loob ng mga siglo ay ginawang lugar ng pagsamba sa mga diyus-diyosan, nilooban ng mga kayamanan, at sa wakas ay winasak ng mga Babilonyo noong 587 bago kay Kristo nang bihagin ang Juda. Muling itinayo ito pagkatapos ng pagkabihag, ngunit ang pinakamalalim na katuparan nito ay hindi bato. Sinabi ni Jesus na siya mismo ang templo, at si Pablo ay nagsabing tayo ngayon ang templo ng Espiritu Santo.
Bakit nahati ang kaharian pagkatapos ni Solomon?
Dalawang dahilan ang ibinibigay ng Kasulatan, at pareho itong totoo. Sa espirituwal na antas, sinabi ng Panginoon sa 1 Mga Hari 11 na dahil hindi tinupad ni Solomon ang tipan at sumunod sa ibang mga diyos ay aagawin sa kanyang anak ang kaharian, maliban sa isang tribo alang-alang kay David. Sa antas ng pulitika at ekonomiya, ang mga proyekto ni Solomon ay nangailangan ng napakabigat na buwis at sapilitang paggawa, at nang dumaing ang bayan kay Rehoboam ay tinanggihan sila nito. Kaya humiwalay ang sampung tribo sa ilalim ni Jeroboam. Ang espirituwal na kompromiso ay may tunay na kahihinatnan sa lipunan.
Ano ang ibig sabihin ng "may isang lalong dakila kay Solomon dito"?
Sinabi ito ni Jesus sa Mateo 12:42 tungkol sa Reyna ng Sheba, na naglakbay mula sa malayong lupain para pakinggan ang karunungan ni Solomon. Ang punto niya ay matalim: naglakbay ng buwan-buwan ang isang pagano upang makinig sa isang tao, ngunit ayaw makinig ng kanyang mga kababayan sa Diyos mismo na nakatayo sa harap nila. Si Kristo ay hindi isa pang guro ng karunungan; siya ang pinagmumulan nito. Kaya sinabi ni Pablo sa Colosas 2:3 na nakatago sa kanya ang lahat ng kayamanan ng karunungan at kaalaman.
Ano ang kaibahan ng karunungan at kaalaman sa Bibliya?
Ang kaalaman ay ang pagkakaroon ng tamang impormasyon; ang karunungan ay ang kakayahang mamuhay nang tama batay sa katotohanang iyon, sa harap ng Diyos. Kaya sinasabi ng Mga Kawikaan 1:7 na ang pagkatakot sa Panginoon ang pasimula ng kaalaman, dahil ang lahat ng tamang pag-iisip ay nagsisimula sa tamang kaugnayan. Kapag hinugot mo ang karunungan mula sa pagsamba, ang natitira ay katusuhan lamang. Ang buhay ni Solomon ang pinakamalinaw na halimbawa: hindi siya nawalan ng kaalaman sa katapusan ng buhay niya, nawalan siya ng pusong nakikinig.
Paano ako makakahingi ng karunungan gaya ni Solomon?
Sinasabi ng Santiago 1:5 na kung ang sinuman ay kulang sa karunungan ay humingi siya sa Diyos, na nagbibigay nang sagana at hindi nanunumbat. Pero pansinin ang hugis ng panalangin ni Solomon sa 1 Mga Hari 3:9 at 2 Mga Cronica 1:10: humingi siya ng karunungan hindi para umangat kundi para masilbihan ang mga tao. Kaya magsimula sa pagtanong sa sarili kung para kanino ang hinihingi mo. At tandaan na ang sagot ng Diyos ay hindi karaniwang biglaang liwanag kundi mabagal na pagsanay sa pakikinig sa kanyang Salita, sa payo ng mga matatanda sa pananampalataya, at sa panalanging paulit-ulit.
Sino ang Reyna ng Sheba at bakit siya dumalaw kay Solomon?
Isang pinuno siya ng isang mayamang kaharian, malamang sa lugar ng kasalukuyang Yemen o Etiopia, na nakarating sa Jerusalem na may dalang malaking regalo upang subukin si Solomon sa mahihirap na tanong. Ayon sa 1 Mga Hari 10, nang makita niya ang karunungan, ang bahay, at ang kaayusan ng paghahari ni Solomon ay nawalan siya ng hininga at pinuri ang Panginoon, ang Diyos ng Israel. Ang pagdalaw niya ay larawan ng orihinal na layunin ng Israel: maging ilaw sa mga bansa, upang ang mga taga-ibang lupa ay makakilala sa tunay na Diyos.
Bilang pagtatapos
Kung may isang bagay na dapat mong iuwi mula sa buhay ni Solomon, hayaan mong ito na iyon: ang karunungan ay hindi bagay na napagtapusan. Isang gabi sa Gibeon ay humingi siya ng pusong nakikinig, at ibinigay ito ng Diyos nang may sukat na parang buhangin sa dalampasigan. Apat na pung taon ang lumipas, at ang parehong puso ay hati na. Hindi dahil sa isang malaking pagtataksil kundi dahil sa mabagal na pagbaba ng dami ng oras na inilagay niya sa pakikinig.
Ang karunungan ay hindi imbakan; ito ay pakikinig.
Kaya ang tawag sa atin ay hindi ang maging mas matalino kaysa kay Solomon. Ang tawag ay ang manatiling nakikinig sa Isang lalong dakila kay Solomon, ang Anak ni David na ang puso ay hindi kailanman bumaling sa Ama, at ngayon ay tumatawag sa mga tulad natin na madaling malihis.
Para sa susunod na hakbang, magandang basahin nang buo ang 1 Mga Hari 3 hanggang 11 sa isang upuan lamang, para maramdaman ang bigat ng pagbabago. Pagkatapos ay basahin ang Mga Kawikaan 1 at ang Eclesiastes 12 nang magkasunod. Sa unang aklat ay makikita mo ang haring nagtuturo ng takot sa Panginoon; sa huli ay ang tinig ng isang tao na dinaanan ang lahat, at bumalik pa rin doon.