Yohana 8:36

Maandiko

Yesu anaongea na watu waliokuwa wameanza kumwamini, na anawaambia kitu kinachowauma: kila mtu anayetenda dhambi ni mtumwa wa dhambi, na mtumwa hana nafasi ya kudumu nyumbani; ni mwana pekee anayebaki milele. Kisha anafunga hoja kwa sentensi moja fupi: "Kwa hiyo, ikiwa Mwana akiwaweka huru, mtakuwa huru kweli kabisa." Uhuru si kitu tunachojipatia kwa ukoo wala kwa juhudi; ni kitu anachotoa mtu mmoja, na anapokitoa, kinakuwa cha kweli.

Kiini cha Ujumbe

Neno la Kiyunani lililotafsiriwa "kweli kabisa" ni ontōs, likimaanisha "kihalisi, si kwa jina tu." Yesu anatofautisha uhuru wa kudhaniwa na uhuru wa kweli. Wasikilizaji wake walijitapa: "kamwe hatujawahi kwa chini ya utumwa wa yeyote," wakiwa wamesimama katika nchi inayotawaliwa na Rumi, wakikumbuka Misri kila Pasaka. Hii ndiyo hali ya mwanadamu: tunaweza kuwa watumwa huku tukiapa kwamba sisi ni huru. Na kiini cha habari njema hapa si kwamba Mungu anatuboresha, bali kwamba anabadilisha hadhi yetu, kutoka mtumwa hadi mwana ndani ya nyumba. Mtumwa hutumikia kwa hofu ya kufukuzwa; mwana hukaa kwa sababu ni wake.

Uzi Unaounganisha

Wale waliojibu walijitambulisha kama uzao wa Ibrahimu, na Yesu anajibu kwa taswira inayotoka nyumbani kwa Ibrahimu hasa: mtumwa asiyebaki na mwana anayedumu. Hagari na Ishmaeli waliondoka; Isaka alibaki. Yesu anasema, kwa upole wa kutisha, kwamba damu ya Ibrahimu haiwaweki ndani ya nyumba. Uzi huu unapita katika Biblia yote: Mungu akiwakomboa watumwa Misri si kwa sababu ya sifa zao, akiwaingiza katika agano, akiwaita wanawe. Sasa Mwana wa pekee anasimama katikati ya hekalu akitangaza kwamba ukombozi ule ulikuwa kivuli cha huu. Na atakapoinuliwa msalabani, kama alivyotangulia kusema, ndipo mlango wa nyumba utakapofunguliwa kwa gharama ya damu yake.

Kioo

Fikiria jambo moja unaloshindwa kuachana nalo. Si dhambi kubwa za vitabu vya mahubiri; ni ile hasira inayolipuka nyumbani jioni ukiwa umechoka, ile skrini unayoshika kabla hujaomba asubuhi, ile hesabu ya pesa unayoifanya kichwani kila unapoombwa msaada, ile njaa ya kusifiwa kazini inayokufanya useme "ndiyo" wakati moyo wako unasema "hapana." Ukisema, "hiyo ni tabia yangu tu," umesema kile walichosema wao: "kamwe hatujawahi kwa chini ya utumwa wa yeyote." Yesu hakubali maelezo hayo. Anaita kitu hicho kwa jina lake: utumwa. Lakini hakuita ili kukuaibisha; ameita ili kukuambia kwamba mtumwa anaweza kuwa mwana leo. Uchungu na faraja vinakuja katika sentensi ile ile.

Leo, kaa peke yako dakika tano, na useme kwa sauti: "Mimi ni mtumwa wa …" ukitaja jambo lile moja hasa, kwa jina lake kamili, bila kulipunguza. Kisha soma kwa sauti maneno haya juu ya jambo hilo: "ikiwa Mwana akiwaweka huru, mtakuwa huru kweli kabisa."

Mwangwi wa Maandiko

Paulo anachukua taswira hii hasa katika Warumi 6, akisema kwamba tulikuwa watumwa wa dhambi lakini sasa tumekuwa watumwa wa haki; anaitumia ili kujibu swali lilelile ambalo Yohana 8 linazua, yaani jinsi mtu aliyewekwa huru anavyoishi. Na katika Wagalatia 4, Paulo anarudia moja kwa moja hadithi ya mtumwa na mwana katika nyumba ya Ibrahimu, akihitimisha kwamba sisi si watoto wa mjakazi bali wa mwanamke huru. Yaani, kile Yesu alichokisema kwa mafumbo hekaluni, kanisa la kwanza kiliona ni msingi wa utambulisho wake wote. Uhuru wa Kikristo si uhuru wa kufanya lolote; ni uhuru wa kuwa nyumbani.

Swali Gumu

Kama Mwana ameniweka huru "kweli kabisa," kwa nini bado ninaanguka katika kitu kile kile mwaka baada ya mwaka? Hili ni swali la kweli, na jibu la haraka lingekuwa uongo. Yesu hasemi kwamba dhambi haitakugusa tena; anasema hadhi yako imebadilika. Mtumwa aliyefunguliwa minyororo bado anaweza kutembea kama mtumwa kwa miezi mingi, kwa sababu mwili umezoea mwendo huo. Tofauti ni kwamba sasa hana bwana mwingine wa kumtii. Lakini nisidanganye: kuna maumivu ya kweli katika pengo kati ya kile Yesu alichotangaza na kile ninachohisi asubuhi ya Jumatatu. Tunaishi katika pengo hilo kwa imani, si kwa maelezo, tukishikilia neno lake kuliko hisia zetu.

Mhusika Mkuu

Mwana katika mstari huu ni Yesu mwenyewe, na kinachoshangaza ni utulivu wake. Anasema haya akiwa hekaluni, mahali ambapo mawe yataokotwa dhidi yake kabla sura haijaisha. Anajua anatoka wapi na anaenda wapi, na hiyo ndiyo chemchemi ya uhuru wake: "yeye hajaniacha peke yangu." Hana haja ya kujitetea, hana njaa ya kukubaliwa na Mafarisayo, hasukumwi na hofu. Ndiyo maana anaweza kutoa kile alichonacho. Mtu asiye huru hawezi kumfungua mwingine. Na huyu Mwana hafunguli watu kwa kutamka tu neno; anafungua kwa kwenda msalabani, akichukua nafasi ya mtumwa ili sisi tuchukue nafasi ya mwana ndani ya nyumba ya Baba.

Maswali ya Kutafakari

Ni katika sehemu gani ya maisha yangu ninasema, kama wale Wayahudi, "kamwe hatujawahi kwa chini ya utumwa wa yeyote," huku nikijua ndani kwamba si kweli?

Ninaishi kama mtumwa anayehofia kufukuzwa nyumbani, au kama mwana anayejua atadumu siku zote? Ni tabia gani ya kila siku inayoonyesha jibu langu?