Mwanzo 2:24

Maandiko Yenyewe

Baada ya mwanaume kushangilia, "huyu ni mfupa katika mifupa yangu, na nyama katika nyama yangu," maandiko yanageuka ghafla na kuzungumza kuhusu kizazi ambacho bado hakijazaliwa. Mstari wa 24 unasema jambo la kushangaza: mwanaume ataacha baba yake na mama yake, ataungamanika na mke wake, na hao wawili watakuwa mwili mmoja. Ni sentensi fupi, karibu kama maelezo yaliyowekwa pembeni na mwandishi, lakini inabeba uzito mkubwa. Kwanza kuna kuachana, kisha kuna kuungamanika, na mwisho kuna kitu kipya kabisa kinachozaliwa: umoja wa mwili. Hakuna harusi hapa, hakuna shahidi, hakuna sheria. Kuna tu ukweli unaotangazwa kuhusu jinsi binadamu alivyoumbwa, na ukimya mkubwa kuhusu yale tusiyoambiwa.

Kiini cha Jambo

Mungu anayeumba kwa kutenganisha, nuru na giza, maji na nchi, sasa anaumba kwa kuunganisha. Na hapo ndipo swali linapoanza kuchoma: kwa nini iwe lazima mtu aache kabla hajaunganika? Ubavu ule ulitolewa, mtu akapasuliwa, na tangu wakati huo kuna kitu ndani ya binadamu kinachotafuta kurudi kwenye ukamilifu uliopotea. Lakini maandiko hayasemi mwanamke ndiye anayekamilisha mwanaume kama kipande cha fumbo. Yanasema wawili watakuwa mwili mmoja, kitu ambacho hakikuwepo hapo awali. Huu si urejesho wa yaliyokuwa, ni uumbaji mpya. Na mtu anayeumba ni nani? Si mwanaume, wala mwanamke. Wao wanaachana na kuungamanika; Mungu ndiye anayewafanya kuwa mmoja, kimya kimya, bila tangazo.

Uzi Unaopita Katikati

Mstari huu ni kama mbegu iliyopandwa mwanzoni kabisa mwa Biblia, na matawi yake yanafika mbali. Yesu mwenyewe alipoulizwa kuhusu talaka, hakurudi kwenye sheria ya Musa bali kwenye mstari huu, akisema kwamba alichokiunganisha Mungu mtu asikitenganishe. Kwa maneno mengine, ndoa si mkataba tuliobuni, ni kumbukumbu ya jinsi tulivyoumbwa. Na Paulo, akiuandikia kanisa la Efeso, alinukuu maneno haya haya kisha akakiri kwamba anaona ndani yake siri kubwa inayomhusu Kristo na kanisa lake. Hapo ndipo jambo linapokuwa zito: kuachana na kuungamanika, kujitoa na kushikamana, ni mchoro wa jinsi Mungu anavyokuja kwetu. Kristo aliacha, akaja, akajiunga na watu waliovunjika, akajifanya mwili mmoja nao. Je, mstari huu ulikuwa unabii tangu mwanzo bila kujua?

Kioo

Neno "ataacha" linakwaruza. Wengi wetu hatujawahi kuacha kweli. Tunabeba sauti ya mama ndani ya ndoa yetu, tunapima mwenzi wetu kwa vipimo vya nyumbani kwetu, tunakimbilia kwa wazazi kila kunapokuwa na mvutano. Wengine hawajaacha kazi yao, wamemuoa kazi na kumlaza mke pembeni. Wengine hawajaacha upweke waliouzoea, wakiishi kwenye ndoa kama wapangaji wawili wanaogawana jiko. Na wasio na ndoa? Nao wanaitwa kuona kwamba kushikamana kunagharimu kuachilia; hakuna umoja wa kweli unaokuja bure. Swali si "je, nampenda?" bali "je, nimeachilia nini kwa ajili yake?" Leo, chukua karatasi, andika kitu kimoja ambacho bado unakishikilia kwa nguvu na kinazuia ushikamano wako na mtu uliyefungwa naye, kisha soma ulichoandika kwa sauti mbele za Mungu.

Maandiko Mengine

Mwanzo 2:24 unarudi mara nne katika Biblia, na kila mara unarudi mikononi mwa mtu anayebishana. Yesu anautumia dhidi ya wale waliotaka ruhusa ya kuachana kirahisi; anasema kwamba tangu mwanzo haikuwa hivyo. Paulo anautumia mara mbili, mara moja kuonya dhidi ya kuunganika na kahaba, kwa sababu mwili si kitu kidogo kiasi hicho, na mara nyingine kuelezea upendo wa Kristo kwa kanisa. Linaloshangaza ni kwamba maandiko hayatumii mstari huu kufundisha jinsi ya kufanya harusi nzuri. Unatumika pale watu wanapotaka kuvunja, kutenganisha, kupunguza uzito wa mwili. Ni kama Mungu alihifadhi sentensi hii kwa ajili ya nyakati ambazo tungeanza kusahau kwamba mwili mmoja si lugha ya kishairi tu.

Undani Mmoja

Neno la Kiebrania nyuma ya "ataungamanika" ni dabaq, maana yake kushikamana kwa nguvu, kama ngozi inayoshikamana na mfupa, kama kitu kilichogandishwa. Lakini neno hilo hilo linatumika mahali pengine kuelezea jinsi Israeli anavyopaswa kushikamana na Bwana wake. Hilo linagusa moyo. Ushikamano wa ndoa unaelezewa kwa maneno yale yale yanayoelezea uaminifu wa agano kwa Mungu. Si hisia, si mvuto, ni kushikilia kusikoachia hata kunapoumiza. Na neno hili linadai mwili, si roho tu; dabaq ni kitendo cha mwili unaoshikamana na mwili mwingine. Pengine ndiyo sababu mstari unaofuata unasema walikuwa uchi bila aibu. Kushikamana huku hakuna sehemu ya kujificha.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwa Waisraeli waliosikia maneno haya, jambo moja lilikuwa la ajabu sana: ni mwanaume anayeacha baba na mama yake. Katika ulimwengu wao, mwanamke ndiye aliyeondoka nyumbani kwao na kuingia katika ukoo wa mumewe. Ardhi, jina, urithi, heshima, vyote vilipita kwa mwanaume, naye hakuwa na sababu ya kuondoka popote. Lakini maandiko yanamwambia yeye ndiye anayepaswa kuacha. Hii ilikuwa kama kupinduliwa kwa mpangilio wote wa ukoo. Mwanamke aliyetolewa kwenye ubavu sasa anakuwa sababu ya mwanaume kuacha kila kitu kilichomfanya awe mtu wa maana. Waliosikia lazima walinyamaza kidogo. Je, Mungu anadai nini hasa kutoka kwa wale wenye nguvu?

Maswali ya Kutafakari

Ni jambo gani ambalo Mungu amekuwa akikuita uliache kwa miaka mingi, na wewe umelibeba mgongoni ukidhani ni sehemu yako?

Kama Mungu ndiye anayewafanya wawili kuwa mmoja kimya kimya, ni wapi katika maisha yako unahitaji kuamini kwamba yeye anafanya kazi ambayo hujaiona bado?