Waraka wa Kwanza wa Petro: Tumaini Hai Katikati ya Mateso
Utangulizi
Fikiria familia ndogo katika mji wa Ponto, kaskazini mwa Uturuki ya leo. Baba amepoteza kazi kwa sababu amekataa kushiriki sherehe za miungu ya chama cha mafundi. Jirani wanawanong'oneza. Watoto wanadhihakiwa sokoni. Hakuna mtume aliye karibu, hakuna kanisa kubwa la kuwalinda, na hakuna dalili kwamba hali itabadilika hivi karibuni. Kisha siku moja mjumbe anafika na kikaratasi cha ngozi mkononi, na mkutano wa waumini unakaa chini kusikiliza barua kutoka kwa Petro. Maneno ya kwanza siyo lawama wala maagizo makali, bali shangwe: "Ahimidiwe Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo."
Hapa ndipo waraka wa Petro unapoanzia, na ndipo tutakapoanzia pia. Katika ukurasa huu utaona ni nani aliyeandika barua hii, kwa nani, wakati gani na kwa nini; utaona jinsi inavyojengwa, mada zake kuu, mistari yake muhimu; na mwishoni utapata mwongozo wa vitendo wa kuisoma mwenyewe.
Mtazamo wa mwongozo huu
Tunasoma waraka huu kutoka mahali pamoja maalum: ule moto wa makaa katika ua wa kuhani mkuu. Hapo mwanamke mtumishi alimwuliza Petro swali dogo, naye akakana kwamba anamjua Yesu. Mtu yule yule, aliyeanguka wakati wa kuulizwa, sasa anaandika kwa waumini waliotawanyika akiwaambia wawe tayari siku zote kumjibu kila awaulizaye. Hiyo si nadharia. Ni ushuhuda wa mtu aliyerudishwa na neema baada ya kuvunjika. Kwa hiyo tutasoma barua hii siyo kama hotuba ya shujaa asiyejua kushindwa, bali kama barua ya mchungaji aliyepona, anayejua hasa ni kwa nini tumaini letu lazima liwe hai, siyo tu zuri.
Biblia inasema nini kuhusu waraka wa kwanza wa Petro?
Barua yenyewe inajitambulisha wazi: "Petro, mtume wa Yesu Kristo, kwa wateule wapitao ugenini, waliotawanyika katika Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia, na Bithinia" (1 Petro 1:1). Hawa ni waumini katika majimbo matano ya Dola ya Rumi, eneo kubwa la Asia Ndogo. Wengi wao walikuwa Mataifa waliomwamini Kristo, kwa maana Petro anazungumzia "mwenendo wenu usiofaa mliouvaa kwa desturi za baba zenu" na anawaita watu ambao hapo awali "hamkuwa taifa". Hawakuwa wakimbizi wa kisiasa; walikuwa wamekuwa wageni nyumbani kwao wenyewe kwa sababu ya Kristo.
Petro anaandika kwa msaada wa Silwano: "Kwa mkono wa Silwano, ndugu mwaminifu kwa maoni yangu, nimewaandikia kwa maneno machache" (1 Petro 5:12). Hilo linatusaidia kuelewa ni kwa nini Kiyunani cha barua hii ni laini na chenye ufundi, ingawa mwandishi alikuwa mvuvi wa Galilaya. Mahali anapoandikia anapaita Babeli: "Yeye aliye Babeli, mteule pamoja nanyi, awasalimu; na Marko, mwanangu" (1 Petro 5:13). Kanisa la kwanza lilielewa jina hilo kama jina la siri la Rumi, mji mkuu wa dola iliyowatawanya watu wa Mungu, kama vile Babeli ya kale ilivyowatawanya Wayahudi. Wasomi wengi huweka tarehe ya kuandikwa kati ya mwaka 62 na 64 baada ya Kristo, kabla au mwanzoni kabisa mwa mateso ya Nero, wakati ambapo kuwa Mkristo kulikuwa bado hakujafanywa uhalifu rasmi kote, lakini chuki ya watu ilikuwa imeanza kuwaka.
Mada kuu ya barua hiyo inatangazwa mara moja: "Ahimidiwe Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo, ambaye kwa rehema yake nyingi alituzaa mara ya pili ili tuwe na tumaini hai kwa kufufuka kwake Yesu Kristo katika wafu" (1 Petro 1:3). Tumaini hili si matumaini ya kuepuka taabu. Ni tumaini lenye uhai kwa sababu limeunganishwa na Mtu aliye hai. Petro mwenyewe alishaona kaburi tupu, na baada ya kuanguka kwake alipokea msamaha kutoka kwa Bwana aliyefufuka. Ndiyo maana hawaambii watu wenye machozi, "jikazeni"; anawaambia, "mmezaliwa upya".
Kutoka hapo barua inakwenda mbele. Mateso hayamaanishi Mungu amewasahau; yana kazi: "ili kwamba kujaribiwa kwa imani yenu, ambayo ina thamani kuu kuliko dhahabu ipoteayo, ijapokuwa hiyo hujaribiwa kwa moto, kuonekane kuwa kwenye sifa na utukufu na heshima, katika kufunuliwa kwake Yesu Kristo" (1 Petro 1:7). Utambulisho wao haujafutwa na dharau ya majirani; umethibitishwa na Mungu: "Bali ninyi ni mzao mteule, ukuhani wa kifalme, taifa takatifu, watu wa milki ya Mungu, mpate kuzitangaza fadhili zake yeye aliyewaita mtoke gizani mkaingie katika nuru yake ya ajabu" (1 Petro 2:9). Na mateso yenyewe hayapaswi kuwashtua: "Wapenzi, msione kuwa ni ajabu ile jaribu inayowapata, kana kwamba ni kitu kigeni kiwapatacho" (1 Petro 4:12).
Kwa hiyo waraka wa Petro si mafundisho ya kinadharia kuhusu mateso. Ni barua ya kichungaji inayowapa wachache waliosahaulika jina jipya, nyumba mpya, na siku inayokuja.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Kinachoshangaza katika barua hii fupi ni wingi wa Agano la Kale ndani yake. Petro hachukui Maandiko kama mapambo; anachukua hadithi nzima ya Israeli na kuiweka mikononi mwa vikundi vidogo vya waumini wa Mataifa katika Asia Ndogo.
Neno la kwanza ni "waliotawanyika", lile neno lililotumika kwa Wayahudi walioishi nje ya nchi ya ahadi. Petro anasema: ninyi pia mko ugenini, na hilo si ajali bali ni wito. Anaendelea: "Wapenzi, nawasihi kama wapitaji na wasafiri, ziepukeni tamaa za mwili zipiganazo na roho" (1 Petro 2:11). Hiyo ndiyo lugha ya Ibrahimu aliyeishi katika hema, na ya Israeli jangwani, na ya mzaburi aliyeomba akiwa mgeni mbele za Mungu.
Kisha anachukua maneno makubwa kabisa ya Mlima Sinai. Mungu aliwaambia Israeli katika Kutoka 19:5-6 kwamba watakuwa ufalme wa makuhani na taifa takatifu. Petro anayarudia maneno hayo hayo kwa wachungaji wa kondoo na watumwa na wanawake wa Ponto katika 1 Petro 2:9. Yeye haoni kanisa kama kikundi kipya kilichoachana na hadithi ya Mungu; anakiona kama mwendelezo wake kwa Kristo. Vivyo hivyo anachukua unabii wa Hosea kuhusu watu waliokataliwa walioitwa tena "watu wa Mungu", na kuuweka juu ya waumini walioonekana si kitu machoni pa majirani zao.
Katikati ya yote kuna Isaya 53. Petro aliwahi kumsikia Yesu akisema kwamba Mwana wa Adamu lazima ateswe, naye akampinga. Sasa anaandika: "yeye mwenyewe alizichukua dhambi zetu katika mwili wake juu ya mti; ili tuwe wafu kwa mambo ya dhambi, na kuwa hai kwa mambo ya haki; na kwa kupigwa kwake mliponywa" (1 Petro 2:24). Yule aliyekataa wazo la msalaba sasa anaufanya msalaba kuwa kiini cha faraja yake. Hapo ndipo kila uzi unakutana: mwana-kondoo wa Pasaka, mtumishi anayeteswa wa Isaya, jiwe lililokataliwa la Zaburi 118, na mchungaji wa Zaburi 23 ambaye Petro anamwita "Mchungaji mkuu".
Hadithi ya Israeli haikukatika; ilifikia kilele chake kwa Kristo.
Na ahadi ya mwisho si ya kurudi katika nchi ya Kanaani, bali "urithi usioharibika, usio na uchafu, usionyauka, uliotunzwa mbinguni kwa ajili yenu". Safari ya watu wa Mungu inaendelea, na barua hii ni mkate wa njiani.
Muundo na mada kuu
Waraka wa kwanza wa Petro una sura tano tu, lakini umejengwa kwa utaratibu wa wazi ambao husaidia sana unaposoma.
Sehemu ya kwanza, kuanzia 1 Petro 1:1 hadi 1 Petro 2:10, inaweka msingi: ninyi ni nani mbele za Mungu. Petro anafungua kwa sifa kwa sababu ya kuzaliwa mara ya pili na tumaini hai, anaeleza urithi uliohifadhiwa mbinguni, na anataja kwa mara ya kwanza majaribu yanayosafisha imani kama moto usafishavyo dhahabu. Anaongeza kitu cha kuvutia: hata manabii wa kale walitamani kuona kile ambacho wasomaji wake sasa wanakishikilia, na hata malaika wanatamani kuchungulia ndani yake. Kisha wito wa utakatifu, ukombozi kwa damu ya thamani ya Kristo, upendo wa kindugu, na mwishowe picha ya kanisa kama jengo la mawe yaliyo hai juu ya jiwe lililokataliwa na wajenzi.
Sehemu ya pili, kuanzia 1 Petro 2:11 hadi 1 Petro 4:11, inajibu swali la vitendo: wageni wanaishije katika jamii isiyowaelewa? Hapa Petro anazungumza kuhusu mamlaka ya serikali, watumwa na mabwana zao, ndoa, na maisha ya pamoja ya kanisa. Mwelekeo wake si kujitenga wala kulipiza kisasi, bali mwenendo mzuri unaowashangaza watu hata wanauliza. Katikati ya maelekezo hayo anaweka kielelezo kikubwa: "Kwa sababu ndio mlioitwa; maana Kristo naye aliteswa kwa ajili yenu, akawaachia kielelezo, mfuate nyayo zake" (1 Petro 2:21). Hapa ndipo mahali pa 1 Petro 3:15, ambapo yule aliyeshindwa kujibu swali la mtumishi anawafundisha wengine kujibu kwa upole.
Sehemu ya tatu, kuanzia 1 Petro 4:12 hadi 1 Petro 5:14, inarudi kwa mateso lakini kwa sauti kali zaidi, kana kwamba moto umekaribia. "Msione kuwa ni ajabu," anasema, kisha anageuza mateso kuwa ushirika na mateso ya Kristo na hata sababu ya furaha. Anamalizia na wazee wa kanisa: wachunge kundi siyo kwa kulazimishwa wala kwa kutaka faida ya aibu, bali kwa moyo. Kisha unyenyekevu, kumtwika Mungu fadhaa, kukesha dhidi ya adui, na ahadi kwamba Mungu wa neema yote atawatengeneza "mkiisha kuteswa kwa muda kidogo".
Mada kuu zinaingiliana kama nyuzi: tumaini hai lililojengwa juu ya ufufuo; utambulisho wa wageni wateule; utakatifu katikati ya jamii inayotazama; mateso kama njia ya Kristo, siyo kuachwa na Mungu; neema kama neno la mwisho; na unyenyekevu kama njia ya kweli ya nguvu.
Mistari muhimu kutoka kitabu hiki
Mstari wa kwanza ni 1 Petro 1:3. Angalia neno "rehema yake nyingi". Petro hakuandika "kwa juhudi yenu" wala "kwa uaminifu wenu". Mtu aliyemkana Bwana mara tatu anajua vizuri kwamba maisha mapya hayatoki ndani yetu. Na kumbuka alisema "alituzaa mara ya pili", siyo "aliturekebisha". Hili ni tumaini hai kwa sababu linategemea tukio lililokwisha kutokea nje yetu: kaburi tupu. Ndiyo maana mwanamke anayefukuzwa nyumbani kwake kwa ajili ya imani yake bado anaweza kuimba. Tumaini lake halitegemei hali yake ya sasa kubadilika, bali Bwana wake kuwa hai.
Mstari wa pili ni 1 Petro 3:15: "bali mtakaseni Kristo Bwana mioyoni mwenu. Mwe tayari siku zote kumjibu kila mtu awaulizaye habari za tumaini lililo ndani yenu; lakini kwa upole na kwa hofu." Mstari huu mara nyingi hutumika kama silaha ya mabishano, kana kwamba Petro anatuita tuwe wanasheria wa dini. Lakini tazama mazingira: watu wanaoulizwa hapa ni watu wanaoteswa, na wanaulizwa kwa sababu mwenendo wao hauelezeki kwa kawaida. Na tazama mwisho wa mstari: kwa upole na kwa hofu. Yule aliyetoa upanga katika bustani na kukana karibu na moto sasa anasema, kwanza mtakaseni Kristo ndani ya moyo, kisha jibu kwa unyenyekevu. Jibu letu si ushindi wa maneno; ni ushuhuda wa tumaini.
Mstari wa tatu ni 1 Petro 5:7: "Huku mkimtwika yeye fadhaa zenu zote, kwa maana yeye hujishughulisha sana kwa mambo yenu." Katika Kiyunani mstari huu umeambatana na wito wa unyenyekevu uliotangulia. Yaani, kutupa mahangaiko yako kwa Mungu ni tendo la unyenyekevu, siyo udhaifu. Kiburi hubeba mzigo peke yake. Imani huukabidhi. Na sababu iliyotolewa ni ya kibinafsi mno: Mungu hujishughulisha nawe. Siyo tu anajua; anajali. Petro alikuwa amejionea hilo alipotazamwa na Yesu baada ya kumkana, na alipopewa kifungua kinywa pwani ya ziwa na swali laini, "Je, wanipenda?"
Mwongozo wa kusoma waraka huu
Anza kwa kuisoma barua yote mara moja, bila kusimama, kwa sauti ikiwezekana. Inachukua dakika kama kumi na tano. Barua hii iliandikwa kusomwa hivyo, mbele ya mkutano, na kitu fulani hupotea ikikatwakatwa vipande vipande. Unaposoma, jiulize swali moja tu: Petro anataka watu hawa wajisikieje?
Kisha rudi mara ya pili, ukiwa na kalamu. Tafuta maneno yanayorudiwa: tumaini, neema, utukufu, mateso, kutenda mema, mgeni, mchungaji. Pia tia alama kila mahali anaposema "kwa hiyo" au "basi", kwa sababu hapo ndipo mafundisho yanapogeuka kuwa maisha. Utagundua kwamba karibu kila agizo la vitendo linafuatia tangazo la kile Mungu alichokwisha kufanya. Petro kamwe haanzi na maadili; huanza na neema, kisha huonyesha njia ya kuitembea.
Mara ya tatu, soma kwa sehemu tatu kwa siku tatu: 1 Petro 1:1 hadi 2:10 kuhusu utambulisho, 2:11 hadi 4:11 kuhusu mwenendo, na 4:12 hadi 5:14 kuhusu uvumilivu. Baada ya kila sehemu, andika sentensi moja tu inayoanza na maneno "Kwa sababu Kristo amefufuka, mimi...".
Kama unataka kwenda ndani zaidi, soma pamoja na mahubiri ya Petro katika Matendo ya Mitume sura ya 2, 3 na 4. Utasikia sauti ile ile: ufufuo, jiwe lililokataliwa, wito wa kutubu. Soma pia Isaya 53 kabla ya 1 Petro 2:21-25, na Kutoka 19 kabla ya 1 Petro 2:9. Na usisahau Yohana 21, mahali ambapo Bwana alimrudisha Petro na kumwambia, "Lisha kondoo wangu." Bila sura hiyo, sura ya tano ya barua hii haisomeki kwa ukamilifu.
Hatimaye, soma ukiwa na watu. Barua hii iliandikiwa jumuiya, siyo mtu binafsi. Katika kikundi kidogo, uliza: ni wapi tunapoonewa aibu kwa ajili ya jina la Kristo, na ni wapi tunapoonewa aibu kwa sababu ya ujinga wetu wenyewe? Petro anatofautisha hayo mawili kwa makini, na sisi pia tunapaswa kufanya hivyo.
Kioo
Pengine wewe hujawahi kupelekwa mahakamani kwa ajili ya imani yako. Lakini umewahi kunyamaza. Katika kikao cha kazi walipotania kuhusu Wakristo, uliangalia chini. Katika kikundi cha WhatsApp cha familia, ulipoulizwa kwa nini unakwenda kanisani, uliandika jibu la kuchekesha badala ya la kweli. Ulipoulizwa na mwenzako mwenye huzuni, "Kwani unaaminije hivyo?", ulibadilisha mada. Petro anakuelewa. Yeye hakushindwa mbele ya askari wenye mikuki; alishindwa mbele ya mtumishi mmoja aliyeuliza swali dogo karibu na moto. Ndiyo maana anaandika 1 Petro 3:15 bila dharau kwako.
Lakini barua hii pia itakusugua mahali pengine. Petro anadai kwamba wewe ni mgeni hapa. Hiyo inagusa pochi yako, kalenda yako, na ndoto zako. Kama umejenga maisha yako yote juu ya kupandishwa cheo, kununua nyumba, na kuheshimiwa na watu wa mtaa wako, basi barua hii itaonekana kama upepo wa baridi. Inauliza: urithi wako halisi upo wapi? Na pia inauliza jinsi unavyobeba uchungu wako. Kuna watu wanaobeba wasiwasi wa afya, madeni, mtoto aliyepotea, ndoa iliyopoa, wakidhani kwamba kubeba peke yako ni ishara ya imani kubwa. Sivyo. Ni ishara ya kiburi kilichofichwa. "Huku mkimtwika yeye fadhaa zenu zote."
Mungu hujishughulisha nawe; hiyo si sitiari tupu.
Mwishowe, swali gumu zaidi. Je, unaweza kuwaza kwamba mateso yako si kosa, bali njia? Petro haahidi kwamba moto utazimika haraka. Anaahidi kwamba moto huo unafanya kazi juu ya kitu chenye thamani kuliko dhahabu, na kwamba Yule aliyekuzaa mara ya pili yuko ndani ya moto pamoja nawe.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaelewa vizuri sana wazo la kuwa mgeni. Yeyote aliyehamia shule mpya anajua jinsi inavyohisi kuwa pale ambapo kila mtu anaonekana kujuana ila wewe. Hapo ndipo pa kuanzia unapowaeleza waraka wa Petro.
Unaweza kusema hivi: Petro alikuwa mvuvi aliyekuwa rafiki wa karibu wa Yesu. Siku moja aliogopa sana hata akasema hamjui Yesu, mara tatu. Lakini Yesu hakumtupa. Baada ya Yesu kufufuka, alimrudisha Petro na kumpa kazi ya kuwatunza watu wake kama mchungaji atunzavyo kondoo. Miaka mingi baadaye, Petro akaandika barua kwa Wakristo waliokuwa wakichekwa na kuonewa kwa sababu walimfuata Yesu. Aliwaandikia kuwaambia: mmezaliwa upya, mna tumaini lililo hai kwa sababu Yesu yu hai, na Mungu anawajali kiasi kwamba mnaweza kumpa mahangaiko yenu yote.
Kwa watoto wadogo, sisitiza sehemu moja tu: Mungu anajali, na unaweza kumwambia kila kitu. Kwa watoto wakubwa zaidi, ongeza hadithi ya Petro kukana na kurudishwa, kwa sababu huwafundisha kwamba kushindwa si mwisho wa safari na Yesu. Kwa vijana, zungumzia 1 Petro 3:15 moja kwa moja: wanauliza maswali magumu shuleni, na wanahitaji kujua kwamba kujibu kwa upole si udhaifu.
Katika Faith.network kuna maelezo maalum yaliyoandaliwa kwa makundi mbalimbali ya umri: watoto wa shule ya awali wenye miaka 3 hadi 6, watoto wa shule ya msingi wenye miaka 7 hadi 12, na vijana kuanzia miaka 12 kwenda juu. Chagua kinachofaa mtoto wako, kisha msomee barua hii kidogo kidogo.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Waraka wa Petro uliandikwa na nani hasa?
Barua inajitambulisha kama ya "Petro, mtume wa Yesu Kristo" katika 1 Petro 1:1, yaani Simoni Petro, mvuvi wa Galilaya aliyeitwa na Yesu, kiongozi wa mitume katika sura za kwanza za Matendo ya Mitume. Alitumia msaada wa Silwano katika kuandika, kama tunavyosoma katika 1 Petro 5:12, jambo lililokuwa la kawaida kabisa nyakati hizo. Kanisa la kwanza lilipokea barua hii kama ya kitume mapema sana, na manukuu yake yanaonekana katika maandiko ya mwishoni mwa karne ya kwanza, jambo linaloonyesha ilikuwa ikitumika kanisani tangu mwanzo kabisa.
Waraka wa kwanza wa Petro uliandikwa lini?
Wengi huweka tarehe kati ya mwaka 62 na 64 baada ya Kristo. Sababu ni hizi: Petro anataja Marko na Silwano wakiwa pamoja naye, barua inaonyesha mateso yaliyoanza kuwa makali lakini bado si kampeni rasmi ya dola nzima, na mapokeo ya kale yanasema Petro aliuawa Rumi wakati wa Nero, karibu mwaka 64 hadi 68. Kwa hiyo barua hii inaonekana kuandikwa katika kipindi kifupi kabla ya dhoruba kubwa zaidi, kana kwamba mchungaji anaandaa kundi lake kwa ajili ya kile kinachokuja.
Kwa nini Petro anasema anaandika kutoka Babeli?
Katika 1 Petro 5:13 anasema, "Yeye aliye Babeli, mteule pamoja nanyi, awasalimu." Mji halisi wa Babeli ulikuwa karibu umekufa wakati huo, na hakuna ushahidi kwamba Petro alikuwa huko. Kanisa la kwanza lilielewa jina hilo kama jina la mafumbo kwa Rumi, mji uliokuwa unaitwa hivyo pia katika maandiko mengine ya Kikristo ya kipindi hicho. Jina hilo lina maana ya kiroho: watu wa Mungu wako tena ugenini, chini ya mamlaka kubwa isiyomjua Mungu, wakisubiri kurudishwa nyumbani.
Waraka wa kwanza wa Petro uliandikiwa nani?
Uliandikiwa waumini waliotawanyika katika majimbo matano ya Asia Ndogo: Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia na Bithinia, yaani sehemu kubwa ya Uturuki ya leo. Walikuwa makanisa madogo yaliyosambaa katika miji na vijiji, na wengi wao walitoka katika Mataifa, siyo katika Uyahudi. Hawakuwa wanateswa na sheria za dola bali na majirani, waajiri, familia na vikundi vya biashara waliowatenga kwa sababu Wakristo waliacha kushiriki ibada za miungu ya jamii yao. Hiyo ndiyo sababu Petro anawaita wageni na wapitaji.
Mada kuu ya waraka wa kwanza wa Petro ni ipi?
Ni tumaini hai katikati ya mateso. Barua inafungua kwa 1 Petro 1:3, ikisema kwamba Mungu alituzaa mara ya pili ili tuwe na tumaini hai kwa kufufuka kwake Yesu Kristo. Kutoka hapo, kila kitu kingine kinafuata: utambulisho mpya wa kanisa kama taifa takatifu, wito wa kuishi vizuri mbele ya watu wanaotutazama, na uvumilivu katika majaribu. Petro hasemi mateso ni mazuri; anasema mateso si ishara kwamba Mungu amekuacha, na kwamba yana mwisho uliowekwa na Mungu mwenyewe.
Mstari wa 1 Petro 2:9 unamaanisha nini?
Unamaanisha kwamba maneno makubwa ya Mungu kwa Israeli sasa yanatumika kwa kanisa la Kristo. Petro anachukua lugha ya Kutoka 19:5-6 na kuiweka juu ya vikundi vidogo vya waumini walioonewa: ninyi ni mzao mteule, ukuhani wa kifalme, taifa takatifu, watu wa milki ya Mungu. Hilo lina matokeo mawili. Kwanza, utambulisho wako hautolewi na jinsi jamii inavyokuhesabu. Pili, una kazi: kuzitangaza fadhili za yule aliyekuita utoke gizani uingie katika nuru yake ya ajabu. Heshima na utume vinaenda pamoja.
1 Petro 5:8 inatufundisha nini kuhusu shetani?
Mstari huo unasema, "Mwe na kiasi na kukesha; kwa kuwa mshitaki wenu Ibilisi, kama simba angurumaye, huzunguka-zunguka, akitafuta mtu ammeze." Petro anatuonya kwamba mateso siyo tatizo la kijamii tu; nyuma yake kuna adui halisi anayetaka kuvunja imani yetu. Lakini angalia maneno aliyotumia: kama simba, yaani ni mfano. Ibilisi si mungu mwenza. Petro anaagiza tusimame imara katika imani, tukijua kwamba ndugu zetu duniani kote wanapitia mateso yale yale, kisha anamalizia kwa ahadi kwamba Mungu wa neema yote atatutengeneza.
Je, kuna tofauti gani kati ya waraka wa kwanza na wa pili wa Petro?
Waraka wa kwanza unaangalia nje, kwa shinikizo linalotoka kwa jamii inayowazunguka waumini, na kiini chake ni tumaini na uvumilivu. Waraka wa pili unaangalia ndani, kwa walimu wa uongo waliokuwa wameingia kanisani wakipotosha neema na kudhihaki ahadi ya kurudi kwa Bwana, na kiini chake ni maarifa ya kweli na uthabiti wa Neno la Mungu. Mtindo wa lugha pia unatofautiana, jambo linaloweza kuelezewa kwa sehemu na matumizi ya Silwano katika barua ya kwanza. Zote mbili zina sauti ile ile ya kichungaji.
Kwa nini Petro anasema tusishangae tunapoteswa?
Katika 1 Petro 4:12 anasema, "Wapenzi, msione kuwa ni ajabu ile jaribu inayowapata, kana kwamba ni kitu kigeni kiwapatacho." Sababu ni rahisi: tunamfuata Bwana aliyesulubiwa. Kama Mwalimu alikataliwa, mwanafunzi hapaswi kutegemea makofi ya kupongezwa. Kushangaa ni hatari kwa sababu kunazaa mashaka: tukiamini kwamba imani ya kweli huondoa taabu, basi kila taabu itaonekana kama ushahidi kwamba Mungu ametuacha. Petro anaondoa mtego huo mapema, kisha anageuza mateso kuwa ushirika na mateso ya Kristo.
Je, 1 Petro 3:15 inanitaka niwe mtaalamu wa theolojia?
Hapana. Mstari huo unasema tuwe tayari kumjibu kila mtu atuulizaye habari za tumaini lililo ndani yetu, kwa upole na kwa hofu. Kinachotakiwa kwanza siyo maktaba ya hoja bali moyo ambamo Kristo ametakaswa kama Bwana. Jibu linalotarajiwa ni la kibinafsi: kwa nini bado una tumaini katikati ya hali yako? Watu wengi huja kwetu siyo na mabishano bali na maswali ya kweli, na jibu la upole la mtu mnyenyekevu mara nyingi husikika zaidi kuliko hotuba kamili yenye ushindi wa maneno.
Je, Petro anaunga mkono utumwa na kunyenyekea kwa serikali dhalimu?
Petro haandiki ilani ya kisiasa; anaandika mwongozo wa kuishi kwa watu wasio na nguvu yoyote ya kisiasa, akiwaonyesha njia ya Kristo katika mazingira yaliyowazunguka. Anadai kwamba Mkristo apewe heshima kama mtu mwenye hadhi, hata mtumwa, kwa sababu ni mtu wa milki ya Mungu; na anaweka kikomo wazi kwa mamlaka zote kwa kumwita Kristo Bwana juu ya kila kitu. Petro mwenyewe aliwahi kuwaambia viongozi ni afadhali kumtii Mungu kuliko wanadamu. Kunyenyekea kwake si kukubali dhuluma, bali kushinda uovu kwa wema.
Ninaanzaje kusoma waraka wa Petro kama mwanzilishi?
Soma barua nzima kwa mkupuo mmoja, kisha irudie kwa sehemu tatu: sura 1:1 hadi 2:10, kisha 2:11 hadi 4:11, kisha 4:12 hadi mwisho. Tia alama maneno yanayorudiwa kama tumaini, neema na mateso. Soma Yohana 21 ili ujue hadithi ya kurudishwa kwa Petro, na Isaya 53 ili uone chemchemi ya 1 Petro 2:24. Mwisho, chagua mistari michache kuihifadhi moyoni, hasa 1 Petro 1:3 na 1 Petro 5:7, kwa sababu hiyo ndiyo mistari utakayoihitaji siku ngumu.
Kwa kuhitimisha
Barua hii ingeweza kuandikwa na mtu asiyejua kushindwa, na ingekuwa ngumu kuisoma. Lakini iliandikwa na mtu aliyekana karibu na moto wa makaa, akaona macho ya Bwana wake, akalia kwa uchungu, kisha akarudishwa kwa upole pwani ya ziwa. Ndiyo maana anaposema tumaini letu ni hai, hasemi kwa sauti ya mwanafalsafa bali ya mtu aliyeokolewa. Na anaposema Mungu hujishughulisha sana kwa mambo yetu, anaeleza jambo alilojionea mwenyewe.
Kama leo unapitia moto, usiuombe moto ukimbie haraka kwanza; omba macho ya kuona kile kinachosafishwa ndani yake. Kama leo unaonekana mgeni mahali unapoishi, kumbuka jina lako jipya: mzao mteule, ukuhani wa kifalme, taifa takatifu. Na kama leo umeshindwa kusema jina la Yesu mahali ulipopaswa kusema, barua hii ina habari njema kwako kuliko unavyodhani.
Chukua saa moja wiki hii, fungua 1 Petro 1 na usome hadi mwisho wa sura ya tano. Kisha anza tena. Barua fupi hivi hubeba uzito ambao hugunduliwa tu kwa kurudiarudia, hasa unaposoma ukiwa njiani.
