Kufunga Katika Biblia: Maana, Aina na Nguvu Yake
Utangulizi
Ni saa nne asubuhi. Chai imepoa mezani, sahani imebaki pale ilipowekwa, na wewe umeamua leo hutakula. Lakini kadiri masaa yanavyokwenda, unaanza kujiuliza: hivi ninafanya nini hasa? Je, Mungu ananitazama kwa furaha zaidi kwa sababu tumbo langu ni tupu? Je, njaa hii inaweza kubadilisha jibu la ombi ambalo nimeliomba kwa miaka mitatu? Na kwa nini nikiwa mwenye njaa nakuwa mkali zaidi kwa watu wa nyumbani kuliko siku za kawaida?
Maswali haya ni ya kweli, na Biblia haiyakimbii. Kufunga ni mojawapo ya mazoezi ya kiroho yanayozungumziwa mara nyingi katika Maandiko, kutoka nyakati za Musa hadi kanisa la kwanza la Antiokia, lakini pia ni mojawapo ya mazoezi yanayoeleweka vibaya zaidi kanisani leo.
Katika kurasa hizi tutachunguza maana ya kufunga katika Biblia, aina zake tofauti, kile ambacho Yesu alisema na alifanya kuhusu jambo hili, makosa manne ya kawaida yanayowatesa waumini wengi, na jinsi ya kufunga leo kwa moyo wa neema, si wa kujitesa.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu unafunga jambo moja: kufunga si kifaa cha kumshinikiza Mungu, ni sala inayosemwa kwa mwili. Hatufungi ili kumsukuma Mungu atende; tunafunga ili tuachilie mkono wetu uliokazana, tukubali kwamba hatuishi kwa mkate tu, na tumruhusu Mungu abadilishe njaa zetu. Na kwa sababu ni sala ya mwili, huanza tumboni lakini haiishii pale; Isaya anasema haifanyi maana yoyote mpaka ifikie meza ya jirani mwenye njaa. Kwa hiyo tutakuwa tukiuliza swali moja tena na tena: njaa hii inanibadilisha nikuwa mtu wa aina gani?
Biblia inasema nini kuhusu kufunga?
Kufunga katika Biblia ni kujinyima chakula kwa hiari, kwa muda uliopangwa, kwa ajili ya kumtafuta Mungu. Ni kitendo cha mwili kinachotoa sauti kwa kile kinachoendelea moyoni: huzuni, toba, utegemezi, hamu ya kumjua Mungu, au hitaji kubwa lililoshinda maneno. Neno la Kiebrania linalotumika mara nyingi katika Torati ni la kushangaza; katika Mambo ya Walawi 16:29, Mungu hasemi "fungeni" bali "mtajinyima nafsi zenu" siku ya Upatanisho. Kufunga, kwa hiyo, si mazoezi ya tumbo pekee; ni nafsi yote inayoinama.
Aina za kufunga zinazoonekana katika Maandiko ni kadhaa. Kuna kufunga kwa siku moja, kutoka asubuhi hadi machweo, kama ilivyokuwa desturi ya Israeli. Kuna kufunga kamili bila chakula wala maji, kama Esta alivyoagiza. Kuna kufunga kwa sehemu, ambapo mtu anaacha vyakula fulani vitamu kwa muda mrefu; hivi ndivyo Danieli alifanya. Kuna kufunga kwa mtu mmoja kwa siri, na kuna kufunga kwa jamii yote, taifa lote, hata mji wote wa wapagani kama Ninawi. Na kuna kufunga kwa muda usio wa kawaida, siku arobaini, kama Musa, Eliya na Yesu, ambako kila mara kunahusiana na wakati wa pekee wa kuonana na Mungu, si mfano wa kuiga kila mtu.
Lakini Maandiko hayatuachi kwenye mbinu; yanatuvuta hadi moyoni. Nabii Yoeli anaita taifa lililoharibiwa na nzige: "Lakini hata sasa, asema Bwana, nirudieni mimi kwa mioyo yenu yote, na kwa kufunga, na kwa kulia, na kwa kuomboleza" (Yoeli 2:12). Kisha, kabla mtu asifikiri kwamba matambiko ndiyo yanahesabika, Mungu anaongeza mstari unaobomoa unafiki wote: "Rarueni mioyo yenu, wala si mavazi yenu, mkamgeukie Bwana, Mungu wenu" (Yoeli 2:13). Kufunga kunakubalika mbele za Mungu wakati kunatoka kwa moyo unaotaka kurudi, si kwa mtu anayetaka kuonekana.
Isaya anasogeza jambo hili hatua moja mbele zaidi. Watu wanamlalamikia Mungu: tumefunga, kwa nini hukutuona? Jibu la Mungu ni kali na la kufungua macho: "Je! Siku ya kufunga niliyoichagua si hii? Kufungua vifungo vya uovu, kuzilegeza kamba za mzigo, kuwaacha huru walioonewa, na kwamba mvunje kila mzigo?" (Isaya 58:6). Kisha anaeleza kwa vitendo: kumgawia mwenye njaa chakula chako, kumleta maskini aliyetupwa nje nyumbani mwako, kumvika aliye uchi. Hapa tunapata kanuni ambayo mwongozo huu unaisimamia: chakula ambacho hukukila kinapaswa kwenda mahali fulani. Kama kinabaki tu kwenye jokofu lako na wewe unajisifu kwa unyonge wako, kufunga kwako kumekwama nusu njia.
Katika Agano Jipya, Yesu anachukulia kufunga kama jambo la kawaida kwa wanafunzi wake. Hasemi "kama mkifunga" bali "mfungapo": "Tena mfungapo, msiwe kama wanafiki wenye nyuso za kukunjamana; maana hujiumbua nyuso zao, ili waonekane na watu kuwa wanafunga. Amin, nawaambia, wamekwisha kupata thawabu yao. Bali wewe ufungapo, jipake mafuta kichwa, unawe uso; ili usionekane na watu kuwa unafunga, ila na Baba yako aliye sirini; na Baba yako anayeona sirini atakujazi" (Mathayo 6:16-18). Yesu hakatai kufunga; anakataa kufunga kinachotafuta hadhira. Anataka kufunga kuwe mazungumzo ya siri kati yako na Baba, ambaye anaona sirini na hulipa sirini.
Kufunga bila upendo ni njaa iliyopotea njia.
Na kanisa la kwanza lilifunga. Katika Antiokia, "hawa walikuwa wakimtumikia Bwana na kufunga, Roho Mtakatifu akasema, Nitengeeni Barnaba na Sauli kwa kazi ile niliyowaitia" (Matendo 13:2). Hapa kufunga hakuhusiani na majanga wala toba; kunahusiana na kusikiliza. Watu waliweka chakula chini ili sauti ya Roho Mtakatifu ipate nafasi, na matokeo yake ni safari ya kwanza ya kimissionari iliyobadilisha historia ya dunia.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Uzi huu unaanza mahali pa kushangaza: bustani. Mwanzo hakusemi kuhusu kufunga, lakini kunasema kuhusu tunda na mkono uliolinyakua. Dhambi ya kwanza ilikuwa kula kile ambacho Mungu alisema hakikuwa cha kuliwa; ilikuwa kutokuamini kwamba Mungu anatosha, kwa hiyo mkono ulijitwalia. Kufunga, kwa maana ya kina, ni kinyume cha kitendo hicho. Ni mkono unaoachilia. Ni mtu anayesema kwa mwili wake: nitasubiri, nitategemea, sitajishikiza kwa kile nisichopewa.
Kuanzia hapo uzi unaonekana kila mahali katika Agano la Kale. Musa anakaa mlimani siku arobaini bila kula wakati anapokea Torati. Israeli inapewa siku moja ya kufunga kila mwaka, Siku ya Upatanisho, ambapo taifa lote linajinyima nafsi zake mbele za Mungu wa rehema. Daudi anafunga na kulia mtoto wake anapokuwa mgonjwa. Nehemia, aliposikia habari za kuta zilizobomoka za Yerusalemu, "nikaketi, nikalia, nikaomboleza siku kadha wa kadha; nikafunga, nikaomba mbele za Mungu wa mbinguni" (Nehemia 1:4). Watu wa Ninawi, wapagani, wanafunga na Mungu anaghairi. Ahabu mwovu anafunga na hukumu inasogezwa mbele. Manabii wa uhamishoni wanawakemea watu waliofunga miaka sabini kwa desturi lakini pasipo kumtafuta Mungu; Mungu anawauliza kwa uchungu kama walifunga kwa ajili yake, yeye hasa, au kwa ajili yao wenyewe.
Kisha uzi unafikia mahali unapokazwa kabisa. Yesu, akiwa amejaa Roho Mtakatifu, anaingia jangwani. "Akafunga siku arobaini na masiku arobaini, mwisho akaona njaa" (Mathayo 4:2). Mshawishi anafika hapo hasa, kwenye njaa, na kusema: fanya mikate. Na Yesu anajibu kwa maneno yanayoshika moyo wa kufunga kote: "Mtu hataishi kwa mkate tu, ila kwa kila neno linalotoka katika kinywa cha Mungu" (Mathayo 4:4). Pale ambapo Adamu alikula na kuanguka, Kristo alikataa kula na kusimama. Hii ndiyo sababu tunasema kufunga si kupata sifa mbele za Mungu; kufunga ni kushiriki ushindi ambao Kristo ameupata tayari kwa niaba yetu.
Yesu pia anaonyesha kwamba kufunga kunapata maana yake kutoka kwake. Alipoulizwa kwa nini wanafunzi wake hawafungi kama wa Yohana, akajibu kwamba walioitwa arusini hawawezi kufunga wakati bwana arusi angali pamoja nao, lakini "siku zitakuja watakapoondolewa bwana arusi; ndipo watakapofunga siku hiyo" (Marko 2:20). Kufunga kwa Kikristo, kwa hiyo, ni kufunga kwa mtu anayemjua Bwana arusi na anamwonea shauku arudi. Ni njaa ya upendo, si njaa ya wasiwasi.
Katika kanisa la kwanza, kufunga kunaendelea kwa utulivu na kwa uzito. Ana, mwanamke mzee hekaluni, alimtumikia Mungu "kwa kufunga na kuomba usiku na mchana" (Luka 2:37), na akapata kumwona Mwokozi kwa macho yake. Wazee wa makanisa wanawekwa kwa maombi na kufunga (Matendo 14:23). Paulo anaandika kuhusu nyakati za kujinyima kwa hiari kwa ajili ya sala.
Na uzi unaishia wapi? Ufunuo hauishii kwa kufunga; unaishia kwa karamu. "Heri walioitwa karamu ya arusi ya Mwana-Kondoo" (Ufunuo 19:9). Na kuhusu wale waliotoka katika dhiki kuu imeandikwa: "Hawataona njaa tena, wala hawataona kiu tena" (Ufunuo 7:16). Kufunga ni zoezi la kipindi hiki cha kati, kati ya bustani iliyopotea na meza inayokuja. Ni njia ya kusema kwa mwili: bado sikushiba, na sitashiba hadi Kristo aje.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kwanza, wengi wanafikiri kufunga ni njia ya kumlazimisha Mungu. Mawazo yanakwenda hivi: kadiri nitakavyojinyima zaidi, ndivyo Mungu atakavyoshughulika haraka na jambo langu. Lakini hii inabadilisha kufunga kuwa mgomo wa njaa dhidi ya Baba. Isaya 58 unaonyesha waziwazi kwamba watu waliokuwa wanahesabu kufunga kwao kama hoja mbele za Mungu waliambiwa kufunga kwao halikuwa lile aliloichagua. Neema haiuzwi kwa njaa. Yesu tayari amevumilia jangwa kwa niaba yetu; hatuingii kwa Baba kwa sababu ya utupu wa tumbo letu, tunaingia kwa sababu ya damu ya Mwana. Kufunga hakumbadilishi Mungu; kunatubadilisha sisi tuweze kumkubali Mungu anayekuwa mwenyewe.
Pili, wengine wanadhani kufunga ni kuchukia mwili au chakula. Hii ni fikra ya Kigiriki, si ya Kibiblia. Mungu aliumba chakula, akaweka sikukuu saba kwa Israeli na kufunga kwa lazima siku moja tu kwa mwaka. Yesu alishtakiwa kwa kula na kunywa sana, si kwa kujitesa. Danieli mwenyewe anaeleza kufunga kwake kama kuacha "chakula kitamu" kwa muda, si kuita chakula kitu kichafu: "Katika siku hizo, mimi Danieli nalikuwa nikiomboleza muda wa majuma matatu ya siku. Sikula chakula kitamu, wala nyama, wala divai hazikuingia kinywani mwangu, wala sikujipaka mafuta, hata majuma matatu ya siku yalipotimia" (Danieli 10:2-3). Danieli anaweka chini vitu vizuri kwa muda kwa sababu roho yake ilikuwa imezama katika maombolezo kwa ajili ya watu wa Mungu. Kufunga si kusema chakula ni kibaya; ni kusema kuna kitu kwa wakati huu kilicho cha lazima zaidi.
Tatu, watu wanaamini kufunga ni jambo la kutangaza. Tunaona hii kwenye mabango, matangazo na hadithi za kujisifu. Yesu alishughulikia hili kwa uwazi katika Mathayo 6:16-18: usoni pake, jipake mafuta, nawa uso, uonekane wa kawaida. Ajabu ni kwamba Yesu hakuamuru kufunga kwa siri kwa sababu ya usiri wenyewe, bali kwa sababu ya thawabu; anayefunga ili kuonekana amekwisha kupata malipo yake, na hayo ni malipo madogo sana. Bali Baba anayeona sirini analipa kwa kitu kilicho kikubwa: yeye mwenyewe. Hii haizuii kufunga kwa pamoja, kwa maana Biblia imejaa kufunga kwa jamii; inazuia kufunga kinachotafuta hadhira.
Nne, wengi wanafikiri kufunga ni jambo la Agano la Kale ambalo halituhusu. Lakini Yesu alifunga, akatoa maelekezo kwa wanafunzi wake wanapofunga, na akatabiri kwamba wangefunga baada ya kuondolewa kwake. Kanisa la Antiokia lilifunga wakati wa kumtumikia Bwana, na Roho Mtakatifu akazungumza katika mazingira hayo (Matendo 13:2). Hakuna amri katika nyaraka inayoagiza siku maalum za kufunga kwa Wakristo, na hii ni neema; kufunga kwa Kikristo si sheria bali ni uhuru wa mtu anayemtamani Bwana arusi. Kutokuwa na amri hakumaanisha kutokuwa na thamani.
Kuishi kwayo leo
Anza mahali unapoweza kuanzia. Kwa wengi, mlo mmoja uliobadilishwa kuwa nusu saa ya maombi ndio mwanzo wa kweli. Weka wazi lengo lako kwa maneno machache: nafunga leo kwa ajili ya ndoa yangu, kwa ajili ya uamuzi ninaokabili, kwa ajili ya toba ya dhambi ninayoirudia, au tu kwa ajili ya kumtamani Mungu tena. Kufunga bila lengo huwa mazoezi ya afya; kufunga na lengo huwa maombi.
Fuata mfano wa Antiokia: unganisha kufunga na kusikiliza. Wale watu walikuwa "wakimtumikia Bwana na kufunga" wakati Roho Mtakatifu alizungumza. Kwa hiyo saa unayoibakiza kutoka mlo, itumie kwa Biblia iliyo wazi mbele yako na kalamu mkononi. Watu wengi wanamalizia kufunga wakiwa wamekasirika na wamechoka kwa sababu waliacha chakula lakini hawakuweka kitu chochote mahali pake.
Fuata mfano wa Esta pale unapokabili hofu ya kweli. Alipojua kwamba kuingia kwa mfalme bila kuitwa kunaweza kumgharimu maisha, aliagiza hivi: "Enenda, uwakusanye Wayahudi wote wanaoonekana katika Shushani, mkafunge kwa ajili yangu; msile wala msinywe muda wa siku tatu, usiku wala mchana; nami na wajakazi wangu tutafunga vivi hivi; kisha nitaingia kwa mfalme, ijapokuwa si kwa kufuata sheria; nami nikiangamia, niangamie" (Esta 4:16). Kuna wakati katika maisha ya familia, kanisa au taifa ambapo hatari ni kubwa mno kwa maisha ya kawaida kuendelea kama yalivyo. Katika nyakati kama hizo, waite watu wachache wanaokuzunguka na fungeni pamoja. Kufunga kwa Esta hakikuwa kwa kutafuta jibu la haraka; kilikuwa kutafuta ujasiri wa kufanya jambo sahihi hata kama linakugharimu.
Na usimalize kufunga kwako tumboni. Hapa ndipo Isaya 58:6 unapoingia kwa nguvu. Kama unafunga milo miwili, hesabu gharama yake na uipe mtu mwenye shida. Kama unafunga siku moja kwa wiki, tumia muda huo kumpigia simu yule aliyeachwa peke yake. Kama unafunga kwa ajili ya kanisa, uliza ni kamba gani ya mzigo unaweza kuilegeza kwa mtu mmoja aliyeonewa. Kufunga kunakoishia kwenye kujisifu ni kufunga kilichokwama; kufunga kunakoishia kwenye mkate uliogawanywa ni kufunga alichochagua Mungu.
Vitendo vingine ni vya busara tu: kunywa maji ya kutosha kama unafunga chakula pekee; punguza kahawa siku moja kabla; usifunge kwa siri hatari kama unaugua, ni mjamzito, unanyonyesha, unatumia dawa, au umepambana na matatizo ya kula. Katika hali hizo, weka chini kitu kingine, muda wa mitandao, burudani, ununuzi, na uipe nafasi hiyo Mungu.
Kioo
Ngoja niongee nawe waziwazi. Kwa nini unaogopa kufunga? Kwa wengi wetu jibu si la kitheologia; ni la kawaida sana. Tunaogopa kuwa wenye njaa kwa sababu njaa inaonyesha kile tulichokifukia. Ondoa chakula kwa masaa nane na ghafla utaona hasira yako iliyofichwa nyuma ya sandwich, upweke wako uliozibwa na keki jioni, wasiwasi wako uliopozwa na kufungua jokofu kila mara unapopita jikoni. Ndio, kufunga ni sala; lakini pia ni kioo. Na kioo hicho hakiongei tu kuhusu tumbo lako. Kinaongea kuhusu simu yako unayoichukua kabla ya kuomba, mfululizo wa video unaoutazama badala ya kulala, matumizi ya pesa yanayokutuliza kwa saa moja tu.
Nataka kukuuliza kwa upole: nini ambacho hukiwezi kuacha kwa siku moja? Kwa sababu kile hasa ndicho kinakutawala kwa utaratibu. Na Mungu hataki kukunyang'anya kwa ukatili; anataka kufungua mkono wako uliokazana ili aweze kuweka kitu bora ndani yake.
Njaa yako inasema ukweli ambao mdomo wako umezuia.
Kuna pia upande wa faraja. Kama umekuwa unafunga kwa miaka mingi ukiamini kwamba Mungu atakukubali zaidi kwa kila mlo unaoacha, sikia hili: hutakuwa mpendwa zaidi baada ya siku tatu za kufunga kuliko ulivyokuwa kabla. Upendo wa Baba kwako haujengwi na juhudi zako. Kristo alifunga siku arobaini jangwani kwa niaba yako na hakushindwa mahali ulipoanguka. Kwa hiyo unaweza kufunga bila hofu, bila kuhesabu, bila kujilinganisha na yule anayefunga siku saba. Fungeni kwa uhuru wa watoto, si kwa hofu ya wafanyakazi wanaotafuta mshahara.
Na kama umeshindwa mara kadhaa, umeanza asubuhi kwa uamuzi mkubwa na saa sita ukajipata mkate mkononi, hakuna adhabu inayokuja. Anza tena kesho. Neema haiishii saa sita.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaelewa kufunga vizuri zaidi kuliko tunavyofikiri, ikiwa tu tunatumia lugha yao. Njia rahisi ni hii: kufunga ni kuweka chini kitu tunachokipenda kwa muda, ili tuwe na nafasi zaidi ya kuwa na Mungu. Kama mtoto anapenda mchezo mmoja sana kiasi kwamba hasikii mtu anayemwita, tunaweza kumuuliza: itakuwaje kama tuuweke chini kwa nusu saa, tukae na Mungu na tumsikilize? Ni sawa kabisa kuelezea kwamba tumbo lenye njaa ni kama kengele ndogo inayotukumbusha kuomba, na kwamba Yesu mwenyewe alifanya hivi jangwani na alikuwa mwenye nguvu kwa sababu Neno la Mungu lilikuwa chakula chake.
Jambo mojawapo la kuwa mwangalifu nalo: watoto wadogo hawapaswi kufunga chakula. Miili yao inakua, na kufunga kwa Kibiblia si kujitesa. Badala yake, waonyeshe njia nyingine: kuacha kipindi cha televisheni kwa siku moja na kutumia muda huo kuomba kwa ajili ya rafiki mgonjwa, au kuacha peremende kwa wiki moja na kupeleka pesa hizo kwa mtu mwenye shida. Hivi ndivyo Isaya 58:6 unavyokuwa hai kwa mikono midogo.
Zaidi ya yote, waeleze kwamba hatufungi ili Mungu atupende zaidi; tunafunga kwa sababu tunampenda na tunataka kuwa karibu naye. Tofauti hiyo ndiyo inayowalinda watoto dhidi ya dini ya hofu.
Kwa wazazi, walimu wa Shule ya Jumapili na walezi, tunatayarisha maelezo mahususi ya somo hili kwa vikundi vya rika tofauti: watoto wa miaka 3 hadi 6, watoto wa miaka 7 hadi 12, na vijana wa miaka 12 na kuendelea, kila kimoja kwa lugha, mifano na maswali yanayolingana na kiwango chao.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Kufunga katika Biblia kunamaanisha nini?
Kufunga katika Biblia ni kujinyima chakula kwa hiari kwa muda uliopangwa ili kumtafuta Mungu kwa moyo wote. Katika Mambo ya Walawi neno linalotumika ni "kujinyima nafsi," ambalo linaonyesha kwamba jambo hili si la tumbo pekee bali la mtu wote akiinama mbele za Mungu. Kufunga kunaweza kuhusiana na toba, maombolezo, kutafuta uongozi, au hitaji kubwa la jamii. Yoeli 2:12 unaunganisha kufunga na kurudi kwa Mungu kwa moyo wote, na hapo ndipo kiini chake kinapatikana.
Kwa nini Wakristo hufunga?
Wakristo hufunga kwa sababu Yesu alifunga, alitegemea kwamba wanafunzi wake wangefunga, na kanisa la kwanza lilifunga wakati wa kumtumikia Bwana. Lengo si kupata upendeleo, kwa maana upendeleo wa Mungu tumeupata kwa neema kwa njia ya Kristo. Lengo ni kutoa nafasi: kuondoa kitu kinachotushibisha kwa haraka ili tugundue tena kwamba mtu hataishi kwa mkate tu. Kufunga hutuweka wapokeaji, mikono wazi, tayari kusikiliza.
Ni aina ngapi za kufunga zinaonekana katika Biblia?
Biblia inaonyesha kufunga kwa kawaida bila chakula lakini kwa kunywa maji, kufunga kamili bila chakula wala maji kwa muda mfupi kama katika Esta 4:16, na kufunga kwa sehemu ambapo mtu anaacha vyakula fulani kwa muda mrefu kama Danieli 10:2-3. Pia inaonyesha kufunga kwa mtu mmoja kwa siri, kufunga kwa kikundi au kanisa, na kufunga kwa taifa lote katika nyakati za hatari. Biblia haitoi kanuni moja kwa wote; inatuachia uhuru wa kuchagua kile kinachofaa hali yetu na afya yetu.
Je, Yesu aliamuru wafuasi wake kufunga?
Yesu hakutoa amri ya siku maalum, lakini katika Mathayo 6:16-18 hasemi "kama mkifunga" bali "mfungapo," yaani anachukulia kufunga kama sehemu ya kawaida ya maisha ya mwanafunzi, kama sala na sadaka. Aliposemwa kwamba wanafunzi wake hawafungi, akajibu kwamba siku zitakuja bwana arusi ataondolewa, na ndipo watakapofunga. Kwa hiyo kufunga kwa Kikristo ni hiari inayotoka kwa upendo, si sheria inayohesabiwa kama malipo.
Ninapaswa kufunga kwa siku ngapi?
Anza kidogo. Kwa wengi, kuacha mlo mmoja au milo miwili kwa siku moja ni mwanzo wa hekima, na baadaye kufunga siku moja kamili. Kufunga kwa siku arobaini kunaonekana kwa Musa, Eliya na Yesu, lakini nyakati zote hizo ni matukio ya pekee na ya kimwujiza, si mfano wa kuiga. Muhimu si urefu bali moyo. Kufunga siku moja kwa umakini, ukiwa na Biblia na maombi, ni bora zaidi kuliko siku saba za njaa iliyokasirika bila Mungu.
Je, ninaweza kunywa maji ninapofunga?
Ndiyo, na katika hali nyingi ni jambo la busara sana. Kufunga kwa Biblia kwa kawaida kunahusu chakula, na kufunga bila maji kunaonekana mara chache tu na kwa muda mfupi, kama siku tatu za Esta. Mwili hauwezi kuvumilia siku nyingi bila maji, na kufunga si kujitesa. Kwa hiyo kunywa maji, na kama unafunga kwa muda mrefu, ongea na mtu anayejua mambo ya afya kabla ya kuanza.
Kuna tofauti gani kati ya kufunga kwa Kikristo na kufunga kwa dini nyingine?
Katika dini nyingi kufunga ni wajibu wa kidini uliopangwa kwa nyakati maalum, na mara nyingi kunahusiana na kupata thawabu au kusafisha nafsi kwa juhudi za mtu. Kufunga kwa Kikristo hakijenge msingi wa kukubalika kwetu mbele za Mungu; msingi huo ni kazi ya Kristo iliyokamilika. Tunafunga kama watoto waliokwisha kukubaliwa, tukitamani ushirika wa Baba, tukisikiliza Roho Mtakatifu, na tukigawa kile tunachoacha kwa wenye njaa kama Isaya 58:6 unavyoagiza.
Je, kufunga hufanya maombi yangu yajibiwe haraka?
Kufunga si kifaa cha kubadilisha uamuzi wa Mungu. Katika Biblia tunaona majibu ya kushangaza yaliyokuja baada ya kufunga, kama katika Esta na Ninawi, lakini tunaona pia Daudi akifunga na mtoto wake akafa. Kufunga kunatuandaa sisi zaidi kuliko kunavyomshawishi Mungu; kunatuweka mahali pa utegemezi, kunanyoosha hamu zetu, na mara nyingi kunatufanya tuone wazi jambo ambalo Mungu alikuwa akisema muda wote. Jibu la Mungu linaendelea kuwa la hekima yake, si la juhudi zetu.
Je, ni sawa kumwambia mtu kwamba nafunga?
Ndiyo, katika mazingira sahihi. Yesu alikataa kufunga kinachotafuta sifa, si kufunga kinachojulikana. Esta aliwaita Wayahudi wote wa Shushani kufunga pamoja naye, na kanisa la Antiokia lilifunga kama kikundi. Ni jambo la kawaida kumwambia mwenzi wako, kiongozi wako wa kiroho, au wale unaoomba pamoja nao. Swali la kujichunguza ni hili: nasema hili ili tuombe pamoja, au ili nionekane wa kiroho zaidi kuliko wengine?
Nifanye nini kama ninaugua, ni mjamzito, au nanyonyesha?
Katika hali hizo usifunge chakula. Mungu hataki afya yako iwe sadaka, na Isaya 58 unaonyesha wazi kwamba Mungu anataka mizigo ilegezwe, si iongezwe. Badala yake, funga kitu kingine chenye nguvu kwako: mitandao ya kijamii, burudani, ununuzi usio wa lazima, au sukari kama daktari anakubali. Weka muda huo kwa Biblia na maombi. Kufunga ni kuhusu kufungua nafasi kwa Mungu, na hilo linaweza kufanyika kwa njia nyingi zaidi ya tumbo.
Kufunga na kuomba huanzaje kwa vitendo?
Amua siku, amua muda, na amua lengo. Andika kwa maneno machache kile unachomwomba Mungu. Weka Biblia mahali pa chakula chako; wakati wa mlo, badala ya kula, soma na uombe. Anza na Yoeli 2:12-13 au Isaya 58 na uruhusu Mungu achunguze moyo wako. Malizia kwa kitendo cha upendo kwa mtu mmoja mwenye hitaji. Baada ya kufunga, kula chakula kidogo na chepesi kwanza, na uandike kile ulichojifunza kabla usiisahau.
Nini maana ya mstari unaosema mambo mengine hayatoki isipokuwa kwa kufunga na kuomba?
Katika Marko 9:29 Yesu anasema kwamba aina hiyo haitoki ila kwa kuomba, na hati fulani za kale zinaongeza "na kufunga." Kwa hiyo si sawa kubadilisha maneno haya kuwa mbinu ya nguvu za kiroho, kama kwamba kufunga kinatoa uwezo wa kichawi. Kile Yesu anafunua ni utegemezi: wanafunzi walijaribu kufanya kazi ya Mungu kwa uwezo wao. Kufunga na kuomba ni ishara ya mtu anayekiri kwamba nguvu si zake, na hapo ndipo Mungu anatenda.
Je, Wakristo wanapaswa kufunga siku maalum kama Kwaresima?
Agano Jipya haliagizi siku maalum za kufunga, na hakuna mtu anayeshinda upendo wa Mungu kwa kufuata kalenda. Lakini mapokeo ya makanisa mengi ya kuweka nyakati za kufunga, kama majuma yanayotangulia Pasaka, yamewasaidia waumini wengi kuandaa mioyo yao. Kama unafunga wakati kama huo, fanya kwa uhuru na furaha, si kwa lazima wala kwa kujilinganisha na wengine. Na kumbuka Yoeli 2:13: Mungu anataka moyo uliopasuka, si desturi iliyopambwa.
Naweza kufunga vitu vingine badala ya chakula?
Ndiyo. Danieli aliacha "chakula kitamu" na divai kwa majuma matatu, ambako ni mfano wa kuacha vitu vizuri kwa muda kwa ajili ya kumtafuta Mungu. Kanuni hiyo inaweza kutumika kwa simu, mitandao ya kijamii, michezo, muziki, televisheni, au manunuzi. Cha muhimu ni kwamba kile unachoacha kiwe kitu kinachokushibisha kwa kweli, na kwamba nafasi inayoachwa iachwe kwa Mungu, si kwa kitu kingine cha kujaza wakati.
Nifanye nini kama nikijaribu kufunga nakuwa mkali na mwenye hasira?
Hii ni ya kawaida na ni fursa nzuri, si sababu ya kuacha. Njaa haitengenezi hasira mpya; inafunua hasira iliyokuwa imefichwa. Chukua kile kinachotokea kwako na uongee nacho mbele za Mungu kwa unyofu: hii ni sehemu ya kufunga, si kushindwa kwake. Wakati huo huo, kuwa mwangalifu kwa watu wanaokuzunguka na uombe msamaha ukiwakwaza. Na kama kufunga kunaharibu upendo wako kwa wengine kila mara, punguza urefu wake na uongeze umakini wa maombi.
Kwa kuhitimisha
Kufunga si mgomo wa njaa dhidi ya Mungu, wala si njia ya kupata kile ambacho neema imekwisha kutoa bure. Ni sala inayosemwa kwa mwili wote: mkono unaoachilia kile Adamu alikinyakua, kinywa kinachonyamaza ili moyo uweze kusema, tumbo linalotukumbusha kwamba tunahitaji Mungu zaidi ya mkate. Kutoka Yoeli 2:12 hadi Mathayo 6:16-18, kutoka jangwa la Yesu hadi chumba cha maombi cha Antiokia katika Matendo 13:2, uzi ni mmoja: Mungu anatafuta mioyo iliyorudi kwake, na kufunga ni njia mojawapo ya kuionyesha njia hiyo kwa mwili wetu.
Lakini usiache jambo hili likakomea tumboni. Isaya 58:6 unatuzuia hapo: kama njaa yako haifikii kamba za mzigo wa mtu aliyeonewa, bado haikufika mwisho wake. Na kila mara unapofunga, kumbuka mwisho wa hadithi: siku inakuja ambapo hakuna njaa, hakuna kiu, na meza ya arusi ya Mwana-Kondoo imeandaliwa.
Kwa hatua ya pili, soma Isaya 58 yote kwa utulivu, kisha Mathayo 4 na Matendo 13, na uliza Mungu akuonyeshe siku moja ya wiki hii ambapo utaweka chakula chako chini na kumkaribia.
