Kusamehe Wengine: Ufunguo wa Uhuru wa Kiroho
Utangulizi
Kuna mtu ambaye jina lake linapotamkwa, tumbo lako linajikunja. Huwezi kuelezea vizuri, lakini mwili wako unajua kabla ya akili yako kufikiri. Ni yule shangazi aliyegawa mali ya baba akikuacha nje. Ni mume aliyeondoka na kuacha ahadi zote zikiwa vumbi. Ni rafiki wa kanisa aliyeeneza siri yako kama habari za asubuhi. Umesali, umeimba, umesikia mahubiri mengi juu ya msamaha, lakini kila mara unapofikia hatua ya kusema "nimekusamehe," kitu kinakwama ndani.
Ukurasa huu si wa kukushinikiza uhisi kile usichohisi. Ni wa kukuonyesha kwamba Biblia inaeleza kusamehe wengine kwa njia iliyo halisi zaidi, ngumu zaidi, na pia yenye kutoa uhuru zaidi kuliko tulivyozoea kufikiri. Utaona wapi msamaha huanza katika Maandiko, unavyokua hadi kwenye msalaba, na jinsi unavyoweza kuanza leo, hata kama moyo wako ungali unatetemeka.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu unasimama juu ya wazo moja: kusamehe si kufuta kumbukumbu, ni kuhamisha kesi. Unapopewa jeraha, wewe unakuwa mlalamikaji, hakimu, na mnyongaji, wote kwa wakati mmoja. Kusamehe ni kuinuka kutoka kwenye kiti cha hukumu na kupeleka faili lako mikononi kwa Mungu, ambaye huhukumu kwa haki. Haki haifutwi; inabadilisha mahakama. Ndiyo maana Petro alipomwuliza Yesu kuhusu kuhesabu makosa, Yesu hakumpa hesabu bora, alimwondoa kwenye biashara ya kuhesabu kabisa. Tunaposhikilia kesi, tunajifunga; tunapoihamisha, tunaachiliwa. Hiyo ni tofauti kati ya utii mgumu na uhuru wa kweli.
Biblia inasema nini kuhusu kusamehe wengine?
Neno la Kiebrania na Kiyunani linalotumika kwa msamaha lina picha ya kuachilia, kufungua kifundo, kuondoa mzigo, kufuta deni. Yesu mwenyewe alilifundisha hivyo katika sala ya Bwana: "Utusamehe deni zetu, kama sisi nasi tuwasamehevyo wadeni wetu" (Mathayo 6:12). Yule aliyekukosea anadaiwa kitu: heshima yako, muda wako, imani yako, usalama wako. Deni ni halisi. Kusamehe ni kuamua kutokusanya deni hilo kwa mkono wako mwenyewe.
Mara tu baada ya sala hiyo, Yesu anaongeza maneno mazito zaidi katika somo lote: "Kwa maana mkiwasamehe watu makosa yao, na Baba yenu wa mbinguni atawasamehe ninyi. Bali msipowasamehe watu makosa yao, wala Baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu" (Mathayo 6:14-15). Hii haimaanishi kwamba msamaha wa Mungu unanunuliwa kwa msamaha wetu. Inamaanisha kwamba mkono uliokunjwa kwa nguvu ukishikilia deni la mwenzako hauwezi wakati huo huo kuwa mkono ulio wazi kupokea neema. Moyo unaokataa kuachilia unajitangaza kwamba haujaelewa gharama ya kuachiliwa kwake.
Marko anaunganisha msamaha na sala kwa njia ya kushtua: "Nanyi, kila msimamapo na kusali, sameheni, mkiwa na neno juu ya mtu; ili na Baba yenu aliye mbinguni awasamehe na ninyi makosa yenu" (Marko 11:25). Angalia mahali msamaha unapoletwa: katikati ya maombi. Yesu hasemi "sameheni mkishakuwa tayari" bali "sameheni mkiwa mmesimama kusali." Mahali unapoinua mikono yako kwa Mungu ni mahali pale unapotakiwa kuachilia mkono wako kwa mtu.
Kisha anakuja Petro na hesabu yake. "Bwana, ni mara ngapi ndugu yangu atanikosa, nami nimsamehe? Hata saba? Yesu akamwambia, Sikuambii, hata saba, bali hata saba sabini" (Mathayo 18:21-22). Petro alikuwa mkarimu kwa vipimo vya siku zake; walimu wengi walisema mara tatu zinatosha. Yesu hakumsahihisha hesabu, alivunja kalamu ya kuhesabu. Aliyekuwa akihesabu bado anakalia kiti cha hukumu. Yeye anayehesabu makosa hana amani, kwa sababu kila kosa jipya linamlazimu kufungua daftari.
Msamaha unaohesabiwa si msamaha, ni mkataba wa muda.
Paulo anaeleza chemchemi ya nguvu hii: "Tena iweni wafadhili ninyi kwa ninyi, wenye huruma, mkasameheane kama na Mungu katika Kristo alivyowasamehe ninyi" (Waefeso 4:32). Kipimo si ukubwa wa kosa lililokufanyiwa, ni ukubwa wa msamaha uliopokea. Na kwa Wakolosai anasema hivi: "mkichukuliana, na kusameheana, mtu akiwa na neno juu ya mwenzake; kama Bwana alivyowasamehe ninyi, vivyo na ninyi" (Wakolosai 3:13). Neno "mkichukuliana" ni la thamani hapa. Msamaha wa Kikristo hauishi katika ulimwengu wa watu wakamilifu; unaishi kati ya watu wanaokwaruzana kila siku, wanaogongana katika jikoni moja na ofisi moja.
Msingi wa yote unaonekana msalabani. "Yesu akasema, Baba, uwasamehe, kwa kuwa hawajui watendalo" (Luka 23:34). Hapa Yesu hafuti uovu wa tendo lile; anaupeleka kwa Baba. Yeye ndiye anayeteswa, na anahamisha kesi. Huo ni mfano wetu kamili, na pia ndiyo sababu ya msamaha wetu, kwa maana damu iliyomwagika siku hiyo ni ile inayotuletea "masamaha ya dhambi zetu, kwa kadiri ya wingi wa neema yake" (Waefeso 1:7).
Uzi unaopita katika Biblia yote
Msamaha si mada ya Agano Jipya iliyoongezwa mwishoni. Ni uzi unaoanza mapema sana, na hasa unaonekana kwa kutokuwepo. Katika Mwanzo 4, baada ya Kaini kumuua Ndugu yake, kizazi cha nne kinatokeza mtu anayeitwa Lameki, ambaye anaimba wimbo wa kwanza wa kisasi katika Biblia: "Kama Kaini atalipizwa kisasi mara saba, hakika Lameki atalipizwa mara sabini na saba." Hesabu ya kisasi ilipanda kutoka saba hadi sabini na saba. Karne nyingi baadaye, Yesu anasimama na kubadilisha alama moja tu katika hesabu hiyo, akisema msamaha unaenda hata saba sabini. Kile ambacho dhambi ilikizidisha kwa kisasi, Kristo anakizidisha kwa rehema.
Kati ya Lameki na Yesu, Mungu anafunga hesabu ya wanadamu kwa sheria. Mambo ya Walawi 19:18 inasema, "Usifanye kisasi, wala kuwa na kinyongo juu ya wana wa watu wako; bali umpende jirani yako kama nafsi yako; mimi ni BWANA." Sheria ya "jicho kwa jicho" haikuwa ruhusa ya kulipiza; ilikuwa mpaka wa kuzuia kisasi kisilipuke kama moto wa Lameki. Na hukumu yenyewe ilikuwa imewekwa mahali pengine: "Kisasi ni juu yangu mimi, mimi nitalipa, anena Bwana," maneno ambayo Paulo anayanukuu kutoka Kumbukumbu la Torati katika Warumi 12:19. Yaani, mahakama ya kweli ilikuwa daima ya Mungu, hata katika Agano la Kale.
Uzi huu unapata uso wa mwanadamu katika Yusufu. Alitupwa shimoni na ndugu zake, aliuzwa kama mzigo, akatupwa gerezani kwa uongo. Alipopewa nafasi ya kulipiza, alisema maneno ambayo yanaonyesha kesi imekwisha kuhamishwa: "Ninyi kweli mlinikusudia mabaya, bali Mungu aliyakusudia kuwa mema" (Mwanzo 50:20). Hakusema tendo lao lilikuwa dogo. Alisema Mungu alikuwa juu ya tendo lao.
Manabii wanatuonyesha kwamba msamaha si tabia ya Mungu ya kuvumilia, ni furaha yake. Mika anaomba akishangaa: "Ni nani aliye Mungu kama wewe, mwenye kuachilia uovu... kwa kuwa yeye hupendezwa na rehema." Zaburi 103:12 inasema, "Kama mashariki ni mbali na magharibi, ndivyo alivyoweka dhambi zetu mbali nasi." Yeremia 31:34 inatoa ahadi ya agano jipya, "nami nitawasamehe maovu yao, wala dhambi yao sitaikumbuka tena."
Kila hema, kila damu ya mwana-kondoo, kila Siku ya Upatanisho, ilikuwa mkono unaonyoosha kidole kuelekea Golgotha. Pale, mtu asiye na hatia anachukua deni la wenye hatia na kusema, "Baba, uwasamehe." Kutoka pale msamaha unaenea kama moto mwema: Stefano akipigwa mawe anasali, "Bwana, usiwahesabie dhambi hii" (Matendo 7:60). Paulo anawaandikia makanisa yaliyogawanyika kwamba wasameheane wasije Shetani akapata mwanya. Na uzi unafungwa katika Ufunuo 21:4, "naye atafuta kila chozi katika macho yao," siku ile Mungu atakapotoa hukumu yake ya mwisho, na hakuna deni litakalobaki bila kutazamwa kwa haki.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kwanza, watu wengi wanaamini kusamehe ni kusahau. Biblia inasema Mungu hakumbuki dhambi zetu, lakini hiyo ni lugha ya agano, isiyo ya kumbukumbu ya ubongo. Mungu asiyejua kitu hayupo; Mungu anayechagua kutolihesabu deni juu yetu yupo. Sisi hatuna uwezo wa kufuta kumbukumbu, na hatupaswi kujilaumu kwa kukumbuka. Ukumbuke, lakini usikumbuke kwa nia ya kudai. Tofauti ni hii: unakumbuka jeraha kama historia, sio kama hati ya madai. Yusufu alikumbuka vizuri sana kila kitu ndugu zake walichofanya; aliweza kulieleza kwa maneno wazi. Alichokataa ni kulishika kama silaha.
Pili, wengi wanadhani kusamehe ni kusema kwamba lililotokea si kitu kikubwa. Kinyume kabisa. Msamaha unaanza kwa kukiri uzito wa deni. Ndiyo maana Yesu alitumia lugha ya madeni na Paulo alitumia lugha ya makosa. Kama hakuna deni, hakuna cha kusamehe; unahitaji tu kuelewa mtu. Msamaha huanza pale unaposema, "Ulinikosea, na ilikuwa kosa kweli," kisha unaongeza, "na siendelei kushika kesi hii mkononi mwangu." Kusamehe si kupunguza uzito wa dhambi, ni kubadilisha yule anayeishikilia.
Tatu, kuna wanaofikiri kusamehe ni kurudi mahali pale pale. Msamaha na urejeshwaji wa uhusiano ni vitu vinavyokwenda pamoja mara nyingi, lakini havifanani. Msamaha ni tendo la moyo mmoja mbele za Mungu; upatanisho unahitaji mioyo miwili na tunda la toba. Yesu mwenyewe alisema katika Luka 17:3, "kama ndugu yako akikukosa, mkemee; akitubu, msamehe." Kukemea kuna nafasi yake. Mama anayemsamehe mume anayempiga hahitaji kubaki chumba kimoja naye kama uthibitisho wa msamaha. Unaweza kumsamehe mtu na wakati huo huo kuweka mipaka, kuripoti uhalifu, au kuchagua umbali salama. Kuhamisha kesi kwenda mahakama ya Mungu haimaanishi kufungia milango ya haki ya kidunia; Mungu mwenyewe aliweka viongozi kwa kazi hiyo.
Nne, wengi wanaamini msamaha ni hisia. Wanasubiri siku moyo utakapokuwa mwepesi, kisha wasamehe. Hiyo siku mara nyingi haifiki. Msamaha ni uamuzi wa mapenzi, tendo la utii linaloombewa nguvu, na mara nyingi hisia hufuata kwa mwendo wa kilema, miezi au miaka baadaye. Mathayo 18:35 inatuita kusamehe "kwa mioyo yenu," maana yake kwa uhalisi, si kwa maneno matupu ya mdomoni; lakini moyo katika Biblia ni kiti cha uamuzi, sio hali ya hewa ya hisia. Unaweza kusamehe leo na kulia kesho, na yote mawili yakiwa ya kweli.
Kuishi kwayo leo
Anza pale ambapo majeraha halisi yanakaa: kwenye kikombe cha chai cha asubuhi na kwenye ujumbe ambao huna nguvu kuufungua. Kama unafanya kazi na msimamizi aliyekuchukulia sifa ya mradi wako, msamaha wako hauonekani kwa kusema "hakuna neno." Unaonekana kwa kuacha kuandika daftari la akili la matukio yote unayotaka kuyatoa siku moja mbele ya bosi mkubwa. Kesi ile ipeleke kwa Mungu, kisha uendelee kufanya kazi kwa uadilifu, na ikiwa haki inahitajika kudaiwa kwa njia nzuri, idai kwa unyenyekevu, sio kwa kiu ya kumwona akianguka.
Katika familia, msamaha ni kazi ya kila siku, si tukio la mkutano. Wakolosai 3:13 inatumia neno "mkichukuliana," na hiyo ni lugha ya ndoa, ya kulea watoto, ya kukaa na wakwe. Yule mtu unayeishi naye atakukosea leo tena, mara nyingi kwa mambo madogo yaleyale. Njia ya kuishi ni kusamehe kabla ya jioni, mara nyingi kimoyomoyo bila mazungumzo marefu. Kwa majeraha ya utoto, njia inakuwa ndefu zaidi; huko msamaha huja kwa tabaka, kama vidonda vinavyofunguliwa na kufungwa upya. Usikate tamaa ukiona umerudi mahali ulishaomba.
Kwa upande wa pesa, msamaha huchoma zaidi, kwa sababu deni linaweza kupimwa. Ndugu aliyechukua mkopo na kutoweka, mshirika aliyeuza duka bila kuambia. Hapa ni muhimu kutofautisha: unaweza kudai deni kwa njia ya haki na wakati huo huo kuwa umesamehe moyo. Kilichozuiliwa si madai, ni chuki. Na kuna wakati Roho Mtakatifu anakuongoza kuachilia kabisa, kwa sababu amani yako ni ya thamani kuliko kile kiasi.
Anza kwa sala fupi, isiyo na maneno ya kupamba: "Baba, mtu huyu ananidai. Sina nguvu ya kumwachilia, lakini nakuletea kesi hii kwako. Uihukumu kwa haki yako, na uniponye mimi." Kisha muombee kwa jina, kama Yesu alivyoagiza katika Mathayo 5:44, "Wapendeni adui zenu, waombeeni wanaowaudhi." Kuomba kwa jina ni njia ya haraka ya kuvunja ukuta wa uchungu, kwa sababu ni vigumu kubaki na sumu moyoni kwa mtu unayemwomba baraka kwa Mungu. Ikiwa jeraha ni kubwa mno, tafuta mtu mmoja mwaminifu wa kutembea nawe: mchungaji, mshauri, rafiki wa kusali. Msamaha si mchezo wa upweke.
Kioo
Ngoja tuachane na nadharia. Fikiria sasa hivi jina moja. Sio majina kumi, moja tu, jina lililokuja moyoni mwako mara ya kwanza kabla ya kufikiri. Umekaa na jina hilo miaka mingapi? Na ni nini kimeshakugharimu?
Angalia kalenda yako. Ni saa ngapi za usiku umezitumia kutunga mazungumzo ambayo hutakayafanya kamwe, ukijibu maneno yake kwa maneno makali usingeyasema mchana? Angalia mwili wako: mgongo unaokakamaa, kichwa kinachouma bila sababu, chakula kinachokukwama. Angalia mfuko wako: ni mara ngapi umefanya maamuzi ya kifedha kwa nia ya kuonyesha kwamba wewe hujaanguka? Angalia upweke wako: ni watu wangapi ulioweka pembeni kwa sababu wanamfahamu yeye, au kwa sababu tu unaogopa kuumizwa upya?
Ukiwa mnyoofu, utagundua kwamba yule mtu ameshasahau siku nyingi zilizopita, na wewe ndiye unayebeba shifti za usiku katika mahakama ambayo hakuna anayeisikiliza ila wewe.
Waebrania inatuonya kuhusu mzizi wa uchungu unaosumbua wengi; ni sitiari sahihi kwa kitu kinachokua chini ya ardhi, kimya kimya, hadi kinapasua sakafu ya nyumba yako. Watoto wako wanajifunza toni ya sauti yako inapotamka jina hilo. Wanaokujua kanisani wanaona jinsi macho yako yanavyobadilika.
Yesu hakukuita kwenye msamaha kama adhabu ya nyongeza juu ya jeraha lako. Alikuita kama daktari anayefungua kifundo. Anasema, achilia; nakupa mahakama iliyo bora kuliko yako, hakimu asiyekosea, ambaye hakuna jeraha lako litakaloachwa bila kutazamwa. Yeye mwenyewe alikaa kwenye kiti cha mshtakiwa kwa ajili yako.
Leo hutakiwi kumwita simu. Hutakiwi kuhisi upendo. Unaombwa kufanya kitu kimoja: kuinuka kutoka kiti hicho cha hukumu, na kusema kwa Mungu, "Naikabidhi kwako."
Uhuru wako haumsubiri yeye abadilike.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaelewa msamaha mapema kuliko tunavyofikiri, kwa sababu wanaishi katikati ya makosa madogo yasiyokoma: kalamu iliyovunjwa, mchezo uliobomolewa, jina baya alilotupwa uwanjani. Njia rahisi ya kuanza ni ile ya deni. Mwambie mtoto afikirie kwamba rafiki wake amevunja gari lake la kuchezea. Sasa rafiki huyo anadaiwa gari. Mtoto anaweza kubaki akimkumbusha kila siku, "Unanidai, unanidai," na urafiki wao ukapotea; au anaweza kusema, "Nakuachilia," na wote wawili wakawa huru kuendelea kucheza. Ndicho Yesu alichotufanyia, kwa deni kubwa zaidi.
Ni muhimu kuwaeleza wazi kwamba kusamehe si kusema jeraha halikuwa jeraha, na si kusema mtoto anapaswa kurudi mahali ambapo anaumizwa. Watoto wanahitaji kujua wanaweza kusamehe na wakati huohuo kumwambia mtu mzima wanayemwamini kile kilichotokea. Msamaha hauzimi ulinzi.
Sala fupi inasaidia zaidi kuliko mahubiri marefu. Wafundishe kusema, "Yesu, nimeumia. Nakupa hii. Nisaidie nimwachilie." Na wafundishe kwamba Baba yao wa mbinguni si mkali anayeshika daftari, bali ni yule anayekimbia kumkumbatia mwana aliyerudi.
Kwa msaada wa vitendo, Faith.network inatoa maelezo maalum ya mada hii kwa makundi tofauti ya umri: hadithi rahisi na michezo ya kuigiza kwa watoto wa miaka 3 hadi 6; masomo yenye mifano ya shule na urafiki kwa watoto wa miaka 7 hadi 12; na majadiliano ya kina kuhusu ukweli mgumu, kama vile kusamehe wazazi, mitandao ya kijamii na uonevu, kwa vijana wa miaka 12 na zaidi. Chagua kile kinacholingana na mtoto wako, kisha kaa naye; wanajifunza msamaha zaidi kwa kukuona wewe unafanya kuliko kwa kusoma.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Kusamehe wengine kunamaanisha nini kwa mujibu wa Biblia?
Kimaandiko, kusamehe ni kuachilia deni. Yesu alitufundisha kusali, "Utusamehe deni zetu, kama sisi nasi tuwasamehevyo wadeni wetu," akionyesha kwamba kila kosa linaunda kitu kinachodaiwa: heshima, uaminifu, usalama, au mali. Kusamehe ni kuamua kutolikusanya deni hilo kwa mkono wako mwenyewe, bali kulikabidhi kwa Mungu anayehukumu kwa haki. Hakuna sehemu inayosema kwamba tendo lililokufanyiwa lifutwe kama halikuwa lolote; badala yake, uzito wake unakiriwa, na kesi inahamishwa kutoka mahakama yako kwenda mahakama yake.
Kwa nini Mungu anataka niwasamehe waliponikosea?
Kwa sababu mbili zinazoshikamana. Ya kwanza ni upendo wake kwako: kushikilia kesi kunachosha, kunaharibu mwili na mahusiano, na kunakufanya mtumwa wa mtu ambaye mara nyingi hafahamu wewe unaumia. Ya pili ni tabia yake mwenyewe. Paulo anasema, "mkasameheane kama na Mungu katika Kristo alivyowasamehe ninyi" (Waefeso 4:32). Msamaha wetu si sheria ya kigeni tunayoshinikizwa, ni mtiririko wa kile tulichopokea. Aliyeachiliwa deni kubwa hawezi kukaa mlangoni akidai senti tano bila kuwa amesahau alikotoka.
Je, ni lazima nisamehe mtu ambaye hajaomba msamaha?
Ndiyo, kwa hatua ile inayohusu moyo wako. Yesu msalabani alisali, "Baba, uwasamehe, kwa kuwa hawajui watendalo" (Luka 23:34), na wale watu hawakuwa wameomba lolote. Marko 11:25 inakuita kusamehe unaposimama kusali, si unapopokea msamaha kutoka kwa mkosaji. Hata hivyo, ni muhimu kutofautisha: unaweza kuachilia deni mbele za Mungu bila kwamba uhusiano umerejeshwa. Upatanisho kamili unahitaji toba ya yule aliyekosa, kama Luka 17:3 inavyoonyesha. Moyo wako unaweza kuwa huru hata pale mlango wa uhusiano ukiwa umefungwa.
Je, kusamehe kunamaanisha kurudi katika uhusiano uleule?
Hapana. Msamaha ni jambo la moyo mmoja; upatanisho ni jambo la mioyo miwili na unahitaji mabadiliko yanayoonekana. Biblia haitulazimishi kujiweka tena mikononi mwa mtu anayeendelea kudhuru. Yesu alisema, "kama ndugu yako akikukosa, mkemee; akitubu, msamehe," hivyo kukemea na kuweka mipaka vina nafasi katika njia ya Kikristo. Msamaha unaachilia haki ya kulipiza kisasi, hauondoi hekima ya kujilinda, wala hauzuii kuripoti uhalifu kwa mamlaka zilizowekwa na Mungu kwa kazi hiyo.
Ni mara ngapi ninapaswa kusamehe mtu yule yule?
Petro aliuliza swali hilo hasa, akapendekeza mara saba. Yesu akajibu, "Sikuambii, hata saba, bali hata saba sabini" (Mathayo 18:22). Jibu hilo si hesabu ya 490; ni kukomesha kuhesabu. Anayehesabu bado ameshika daftari, na daftari ni ishara kwamba kesi haijahamishwa. Kwa vitendo, hii inamaanisha kwamba kila kosa jipya linahitaji msamaha mpya, hata kutoka mtu yule yule. Lakini kumbuka pia kwamba kusamehe mara nyingi kunaweza kuhitaji kubadilisha jinsi unavyokaa na mtu huyo, hasa pale ambapo hakuna toba.
Je, ni kweli kwamba Mungu hatanisamehe kama sikusamehe wengine?
Mathayo 6:15 inasema wazi, "Bali msipowasamehe watu makosa yao, wala Baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu." Maneno haya si njia ya kuuza neema kwa bei ya msamaha wetu; wokovu ni kwa neema kwa njia ya imani. Yesu anaonyesha uhalisi wa moyo: mkono uliokunjwa kwa nguvu ukishika deni la mwenzake hauwezi wakati mmoja kuwa wazi kupokea rehema. Kama kuna mtu unayekataa kabisa kumwachilia, hilo ni ishara ya kuchunguza kwa Mungu, si sababu ya kukata tamaa ya wokovu wako.
Nifanye nini ikiwa nimesamehe lakini maumivu bado yanaendelea?
Ni kawaida kabisa, na haimaanishi msamaha wako ulikuwa wa uongo. Msamaha ni uamuzi; uponyaji ni safari. Jeraha kubwa halipone kwa sala moja, kama vile mfupa uliovunjika hauungani kwa siku. Endelea kuachilia mara nyingi, hasa kila mara kumbukumbu inaporudi, kwa maneno mafupi: "Bwana, nimekwisha kukupa kesi hii, nakupa tena." Tafuta msaada wa kweli, mchungaji au mshauri, na uwe mvumilivu na nafsi yako. Maumivu yanayosalia si adhabu; ni ushahidi kwamba deni lilikuwa halisi na jeraha lilikuwa kubwa.
Kuna tofauti gani kati ya kusamehe na kusahau?
Kusamehe ni uamuzi wa kutoshikilia deni; kusahau ni tukio la kumbukumbu ambalo huwezi kuliamuru. Maandiko yanasema Mungu hakumbuki dhambi zetu, lakini hiyo ni lugha ya agano: anachagua kutozihesabu juu yetu, si kwamba amepoteza ufahamu. Yusufu alikumbuka kila kitu ndugu zake walimfanyia, akaweza kulieleza kwa uwazi, lakini alikataa kulitumia kama silaha. Ukumbuke kwa hekima, ujilinde kwa hekima, na wakati huohuo uachilie haki ya kulipiza. Kumbukumbu isiyo na kiu ya kudai ni kumbukumbu iliyoponywa.
Je, ninaweza kujisamehe mwenyewe?
Biblia haitumii lugha ya "kujisamehe," kwa sababu msamaha huja kutoka kwa yule aliyekosewa, na dhambi zetu zote hatimaye zinamkosea Mungu. Kile kinachoitwa kujisamehe kwa kawaida ni kuamini kwamba msamaha wa Mungu unatosha kwako pia. 1 Yohana inatuambia kwamba tukiziungama dhambi zetu, yeye ni mwaminifu na wa haki kutuondolea makosa yetu. Kama umeshaungama na Mungu amesema umeachiliwa, kuendelea kujihukumu ni kuweka mahakama yako juu ya yake. Pokea hukumu yake ya rehema kama neno la mwisho.
Kusamehe mtu aliyefariki, inawezekana?
Ndiyo, na ni kawaida sana. Msamaha si mkataba unaosainiwa na wawili; ni tendo la moyo wako mbele za Mungu, hivyo hauhitaji uwepo wa yule aliyekukosea. Wengi hukwama kwa sababu wanahisi mazungumzo yaliyokosekana yamefungwa milele. Njia inayosaidia ni kumwambia Mungu kwa uwazi kila deni ulilobeba, hata kwa kuandika, kisha kuachilia kila kimoja kwa jina. Baba yake hakuwa mzazi uliyehitaji, mume wako aliondoka bila kuomba radhi; unaweza kuachilia kesi hiyo bila mazungumzo yale ya mwisho.
Nitajuaje kwamba nimesamehe kweli?
Alama ya kwanza si hisia, ni mabadiliko ya matamanio. Unapoanza kuweza kumwombea mtu huyo baraka bila kutumbukia kwenye chuki, kitu kimeachiliwa. Alama nyingine ni kuacha kutunga hoja za mahakama akilini, na kutokosa raha unaposikia amefanikiwa. Pia utaona hadithi yako inabadilika: badala ya kuwa kilio cha kudai haki, inakuwa ushuhuda wa jinsi Mungu alikutunza. Hii haifiki kwa siku moja. Endelea kuachilia kila kumbukumbu inaporudi, na uangalie mwendo wa mwaka mmoja, sio wa wiki moja.
Nawezaje kuanza kusamehe pale ambapo hisia zangu zinakataa?
Anza kwa unyoofu, si kwa maneno mazuri. Mwambie Mungu, "Sitaki kusamehe, na hii ndiyo hali ya moyo wangu." Kisha ombe mapenzi mapya, kwa sababu utii wa aina hii ni kazi ya Roho Mtakatifu, si nguvu ya meno yaliyoshikamana. Kariri Wakolosai 3:13 taratibu na uangalie ukubwa wa msamaha uliokupata mwenyewe. Baada ya hapo, fanya tendo dogo la mapenzi: kutamka jina lake kwa sala, kuacha kueneza hadithi yake, kupunguza mazungumzo ya kumshtaki. Hisia mara nyingi hufuata nyuma, zikiwa taratibu, lakini hufuata.
Kwa kuhitimisha
Kusamehe wengine si kufuta yaliyotokea, wala si kujidanganya kwamba jeraha lako ni dogo. Ni kuinuka kutoka kwenye kiti cha hukumu ulichoshikilia miaka mingi, na kuhamisha faili lako mikononi kwa Mungu ambaye haona kwa upofu na hahukumu kwa upendeleo. Ndiyo maana Yesu alizuia hesabu ya Petro, kwa sababu anayehesabu bado anakalia kiti kile. Kutoka Lameki aliyeimba wimbo wa kisasi mara sabini na saba, hadi Kristo aliyesema "hata saba sabini," Maandiko yanatuonyesha njia moja tu inayotoka kwenye mzunguko wa uchungu, na njia hiyo inapita msalabani.
Kama unataka kuendelea, kaa na Mathayo 18 yote, ukisoma mfano wa mtumishi aliyeachiliwa deni la milioni kisha akakataa kuachilia senti. Kisha rudi Waefeso 4:32 na Wakolosai 3:13, ukiuliza swali moja: nikipima kosa lililonifanyiwa kwa kipimo cha kile Mungu alinisamehe, linaonekanaje?
Huna wajibu wa kumaliza safari hii leo. Unaombwa hatua moja tu, sala moja fupi, jina moja lililoachiliwa. Baba anayekutazama ni yule anayependezwa na rehema, na uhuru wako uko karibu zaidi kuliko unavyofikiri.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
