Maria Magdalena: Mwanamke Aliyewekwa Huru na Shahidi wa Kwanza wa Ufufuo
Utangulizi
Ni alfajiri. Giza bado limekaa juu ya bustani iliyo nje ya Yerusalemu, na sauti za ndege hazijaanza. Mwanamke mmoja anatembea kuelekea kaburi akiwa amebeba manukato na majonzi mazito zaidi ya manukato hayo. Mikono yake ina kazi moja tu: kumpaka mwili wa mtu aliyembadilisha maisha yake. Hana tumaini la ufufuo; ana tumaini la kumaliza mazishi vizuri. Anapokifikia kaburi, jiwe limeondolewa, na machozi yake yanakuwa mengi kuliko kabla. Kisha sauti moja inasema neno moja: jina lake.
Katika kurasa hizi tutatembea na Maria Magdalena kutoka utumwa wa mapepo saba hadi bustani ya ufufuo, tutatenganisha ukweli wa Biblia na hadithi zilizoambatanishwa naye kwa karne nyingi, na tutaona kwa nini Mungu alimchagua yeye kuwa shahidi wa kwanza wa habari kuu zaidi duniani.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu unamsoma Maria Magdalena kwa mtazamo wa majina na bustani. Katika bustani ya kwanza, mwanadamu alijificha na Mungu akauliza, "Uko wapi?" Katika bustani ya mwisho, mwanamke aliyekuwa amepoteza kila kitu anasikia jina lake mwenyewe likitamkwa na Mwokozi aliyefufuka. Maisha ya Maria ni safari kutoka kuwa "mwanamke aliyekuwa na pepo saba", mtu anayetambulishwa kwa maumivu yake, hadi kuwa "Mariamu" anayetumwa na ujumbe. Neema haikumpa nafasi ya pili tu; ilimpa jina jipya, kazi mpya na sauti. Huu ni mtazamo unaotusaidia kuelewa kwa nini hadithi yake ni hadithi yetu pia.
Biblia inasema nini kuhusu Maria Magdalena?
Kwanza, jambo la msingi: jina lake. Katika Biblia nyingi za Kiswahili ataitwa "Mariamu Magdalene", na katika matumizi ya kawaida tunamwita Maria Magdalena. "Magdalena" haikuwa jina la familia bali la mji: alitoka Magdala, mji wa wavuvi ulioko kando ya Bahari ya Galilaya. Katika Injili kuna Mariamu wengi, kwa hiyo mji wake unamtofautisha na Mariamu mama wa Yesu, Mariamu wa Bethania na Mariamu mama wa Yakobo. Hilo lenyewe ni ushahidi kwamba alikuwa mtu anayejulikana vizuri katika kanisa la kwanza; hakuhitaji maelezo marefu.
Mara ya kwanza tunapomkuta, hatukutana na shujaa bali na mtu aliyeponywa. Luka 8:2 inasema: "na wanawake kadha wa kadha waliopozwa magonjwa na pepo wabaya, nao ni Mariamu aitwaye Magdalene, ambaye alitokwa pepo saba." Maandiko hayatuelezei maisha yake yalikuwaje chini ya utawala huo wa giza, lakini neno "saba" katika Biblia huzungumzia ukamilifu. Hii haikuwa shida ndogo iliyoweza kuvumiliwa; ilikuwa ni utekwa uliokamilika. Yeye alikuwa mtu asiye na msaada, mtu ambaye wengi katika kijiji chake walikuwa wamekata tamaa juu yake.
Cha kushangaza ni kile kinachofuata katika Luka 8:3: wanawake hao walikuwa "wakimhudumia kwa mali zao". Yule aliyekuwa akipokea sasa anatoa. Aliyekuwa akiogopwa sasa anasaidia kubeba huduma ya Yesu na wanafunzi wake. Neema huwafanya waliopokea kuwa watoaji. Hii ni ishara ya kwanza ya mwelekeo wa maisha yake yote: kutoka kupokea uhuru hadi kutoa maisha yake kwa ajili ya Bwana.
Kisha tunamkuta mahali ambapo wengi walitoweka: kwenye msalaba. Marko 15:40 inasema: "Na palikuwa na wanawake wakitazama kwa mbali, na katika hao alikuwa Mariamu Magdalene, na Mariamu mamaye Yakobo mdogo na Yose, na Salome." Marko anaandika "kwa mbali", lakini Yohana anatuonyesha pia wale waliokaribia. Yohana 19:25 inasema: "Na karibu na msalaba wa Yesu walikuwa wamesimama mamaye, na umbu la mamaye, Mariamu wa Klopa, na Mariamu Magdalene." Maelezo haya mawili hayapingani; yanaonyesha saa ndefu za mateso ambapo wanawake hao walisogea na kurudi, wakiwa hawaondoki. Askari, umati, dhihaka, giza la mchana; wao wakabaki.
Hawakuondoka hata kaburi lilipofungwa. Mathayo 27:61 inaeleza kwamba Maria Magdalena na Mariamu mwingine walikaa "kulielekea kaburi", wakijua ni mahali gani mwili uliwekwa. Ndiyo sababu walirudi baada ya Sabato. Mathayo 28:1 inasema: "Hata sabato ilipokwisha, ikipambazuka siku ya kwanza ya juma, Mariamu Magdalene, na Mariamu mwingine, walikwenda kulitazama kaburi."
Na hapo ndipo Biblia inatoa jambo lisilotarajiwa. Marko 16:9 inasema: "Naye alipofufuka alfajiri siku ya kwanza ya juma, alimtokea kwanza Mariamu Magdalene, ambaye alimtoa pepo saba." Yule aliyekuwa mateka wa pepo saba ndiye shahidi wa kwanza wa ushindi juu ya kifo. Injili nne zote zinamweka kwenye kaburi lililo wazi. Injili ya Yohana inatupa mazungumzo yenyewe, na tutayafikia baadaye, kwa sababu ndani yake kuna neno moja linalofungua maisha yake yote.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Hadithi ya Maria Magdalena haianzii Galilaya; inaanzia bustani. Katika Mwanzo, mwanamke wa kwanza anasikia sauti ya Mungu bustanini baada ya kuanguka, na jibu lake ni kujificha. Tangu siku hiyo, wanadamu wamekuwa wakisikia sauti ya Mungu kwa woga. Lakini katika Yohana 20 tunakutana na bustani nyingine, kaburi lililoko bustanini, na mwanamke mwingine ambaye hajifichi bali analia. Mungu hakuja kumtafuta kwa hukumu; alikuja kumtafuta kwa jina. Kile kilichovunjika bustanini kimeanza kutengenezwa bustanini.
Uzi huu unaonekana pia katika namna Mungu anavyowachagua watu ambao jamii ilikuwa imewaweka pembeni. Hagari, mjakazi aliyekimbia jangwani, alimwita Mungu "Mungu unayeona". Rahabu, mwanamke wa Yeriko, aliingia katika ukoo wa Masihi. Ruthu, mgeni kutoka Moabu, akawa bibi mkubwa wa Daudi. Hana, aliyedhihakiwa kwa kutokuwa na mtoto, akazaa nabii. Mungu amekuwa akifanya jambo hili kwa vizazi vyote: anainua watu wasiokuwa na sauti na kuwapa ujumbe.
Katika sheria ya Israeli, ushahidi ulitegemea mashahidi wawili au watatu, na kwa kawaida ya nyakati zile ushuhuda wa mwanamke haukuthaminiwa katika mabaraza. Hivyo kama mtu alitaka kutunga hadithi ya kuaminika, hakuna mtu ambaye angeanza na wanawake waliolia kaburini. Ukweli kwamba Injili zote nne zinaanza hapo ni ushahidi wa unyofu wake; hii haikutungwa ili kushawishi, iliandikwa kwa sababu ilitokea. Na Mungu alifanya hivyo makusudi, kwa kutimiza yale Yoeli aliyatabiri, kwamba Roho atamwagwa juu ya watumishi wa kiume na wa kike, na wote watatoa ushuhuda.
Kuna pia mstari mwembamba na mzuri unaotoka katika Wimbo Ulio Bora, ambapo bibi arusi anatafuta mpendwa wake usiku: "nalimtafuta, nisimwone." Anauliza walinzi, anatembea mjini, hapaki tamaa, na mwishowe anamkuta. Yohana anaelezea Maria kwa namna ile ile: analia, anauliza, anatafuta, anafikiria mtu amemchukua Bwana wake, hataki kwenda nyumbani mpaka amwone. Upendo wake wa kutafuta ni kivuli cha upendo mkubwa zaidi, kwa maana Yesu alikuwa akimtafuta yeye kwanza.
Kila kitu kinakutanika katika Kristo. Mapepo saba yaliyotoka ni ishara ya ufalme wa Mungu ulioingia kuvunja utawala wa Shetani. Msalaba anaoutazama ni mahali ambapo hukumu ya bustani ya kwanza inabebwa na Mwana. Kaburi lilivyofunguka ni uzao wa mwanamke ukiuponda kichwa cha nyoka. Na sauti inayoita jina lake ni sauti ile ile ya Mchungaji Mwema anayewaita kondoo wake kwa majina yao. Hadithi kubwa ya wokovu inapita kupitia mwanamke huyu kama mto unaopita katika bonde dogo.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Maria Magdalena yanaweza kusomwa kwa nyakati tatu za maamuzi, na kila moja inagusa jina lake kwa njia tofauti.
Kwanza, siku alipowekwa huru. Biblia haitupi tarehe, kijiji au maelezo ya jinsi Yesu alikutana naye. Tunajua matokeo tu: pepo saba yalitoka. Kabla ya siku hiyo, alikuwa akitambulishwa kwa maumivu yake; watu walimwona kama hatari, kama mzigo, kama mtu wa kuzungumzwa kwa minong'ono. Baada ya siku hiyo, Luka anamweka kwenye orodha ya wale waliokuwa wakisafiri na Yesu. Hakuna mahali ambapo Biblia inasema alikuwa kahaba, na hakuna mahali inayoeleza dhambi zake mahususi; huo ni uzushi uliozaliwa karne nyingi baadaye. Kile Biblia inasisitiza ni utekwa na uhuru. Yesu hakumsahihisha tu; alimwokoa kabisa.
Pili, siku aliposimama kwenye msalaba na kukaa kaburini. Wanafunzi kumi na wawili walichaguliwa, wakafundishwa, wakatumwa; lakini siku ya msalaba, wengi walitawanyika. Marko 15:40 na Yohana 19:25 vinatuonyesha kundi la wanawake ambao hawakuondoka. Maria hakuwa na uwezo wa kumwokoa Yesu, hakuwa na nguvu za kubishana na askari, hakuwa na cheo cha kuomba haki mbele ya Pilato. Alikuwa na kitu kimoja: uwepo wake. Alibaki. Na alipofuata mwili hadi kaburini na kukaa akilitazama, aliweka msingi wa siku ya tatu, kwa sababu alijua kabisa mahali mwili ulipowekwa. Uaminifu wake wa kimya, ule wa kubaki wakati hakuna kitu cha kufanya, ndio uliomweka pale ambapo Mungu alikuwa akikutana na dunia.
Tatu, asubuhi aliposikia jina lake. Yohana anaelezea mwanamke aliyekuwa kwenye giza la kiroho na la kimwili. Aliona jiwe limeondolewa na akafikiri wizi. Aliona malaika wawili na hakushangaa. Aliona Yesu mwenyewe na akadhani ni mtunza bustani. Ndiyo, hapa tunaona udhaifu wake wazi: machozi yake yalimfanya asione. Kisha ikaja sauti. Yohana 20:16 inasema: "Yesu akamwambia, Mariamu. Yeye akageuka, akamwambia kwa Kiebrania, Raboni! (maana yake, Mwalimu)." Hakumtambua kwa kuona; alimtambua kwa kuitwa. Kisha akatumwa, na Yohana 20:18 inasema: "Mariamu Magdalene akaenda, akawapasha habari wanafunzi, ya kwamba amemwona Bwana, na kwamba amemwambia hayo."
Kutoka mwanamke aliyekuwa hatari kwa wote, hadi mwanamke aliyesimama pale wengine walikimbia, hadi mwanamke wa kwanza kusema maneno "amemwona Bwana": hiyo ni kazi ya neema katika maisha moja.
Tunachojifunza kutoka kwa Maria Magdalena
Kwanza, Mungu hakuumbwa kukuhukumu kwa siku zako mbaya. Marko 16:9 inashangaza kwa sababu Roho Mtakatifu aliona inafaa kumkumbusha msomaji, katika mstari ule wa ushindi mkubwa, kwamba huyu ni "ambaye alimtoa pepo saba". Historia yake haifutwa, lakini pia haimtawali. Imekuwa ushuhuda. Kama unafikiri kwamba yaliyokupata au yaliyotoka kwako yanakufanya usifae kutumika, angalia orodha ya Mungu ya mashahidi. Anaanzia mahali ambapo watu wanamalizia.
Pili, uaminifu mdogo wa kubaki ni mkubwa mbele za Mungu. Maria hakuhubiri mahubiri, hakufanya miujiza, hakuandika kitabu cha Biblia. Alibaki msalabani, alikaa kaburini, alirudi alfajiri. Kazi zake zilionekana kama zisizo na matunda; alikuwa akipanga kumpaka mwili wa marehemu. Lakini uaminifu wake ndiyo uliomweka mahali pa kwanza kwenye historia ya ufufuo. Katika maisha yako kuna kazi nyingi zinazoonekana hazina maana: kusali kwa mtoto anayekaidi, kuhudumia mgonjwa anayezidi kudhoofika, kuendelea kwenda kanisani wakati hisia zimekauka. Mungu huonana na watu wanaobaki.
Tatu, ushuhuda huanzia kwenye kuitwa, hauanzii kwenye kuelewa. Maria alikosea sana asubuhi hiyo. Alidhani mwili umeibiwa, alidhani Yesu ni mtunza bustani, alitaka kumshika badala ya kumwamini. Lakini Yesu hakusubiri hadi teolojia yake ikamilike; alimwita kwa jina, kisha akamtuma. Ndio maana utume wetu si kutegemea ujuzi wetu kamili bali sauti yake. Yohana 20:18 haisemi Maria alieleza mafundisho ya ufufuo kwa ufasaha; inasema aliwaambia "amemwona Bwana". Ushuhuda wa kweli ni mwanadamu mmoja akiwaambia wengine kile Kristo alichofanya kwake.
Na kitu kimoja zaidi: Yesu alimwambia asimshike, kwa maana alikuwa bado hajapaa kwenda kwa Baba. Upendo aliokuwa nao Maria ulitaka kumzuia Bwana katika chumba kimoja. Lakini uhusiano mpya ambao ufufuo unaleta ni mkubwa kuliko mikono inayoshikilia. Kuna wakati Mungu anaposema, "Usinishike", si kwa sababu anataka kukuacha, bali kwa sababu anataka kukupa ujumbe wa kupeleka.
Kioo
Wewe unatambulishwa kwa jina gani ndani yako? Kuna majina tunayoyavaa bila kuyachagua: "yule aliyeachwa", "yule aliyefeli", "yule anayelewa", "mama asiyeweza kuzaa", "mtu wa hasira", "mtu wa hofu". Majina hayo hayaandikwi kwenye kitambulisho, lakini yanaandikwa ndani ya moyo, na yanaongea kwa sauti asubuhi na saa nane za usiku. Maria Magdalena alijua jina kama hilo. Kwa miaka, watu wa Magdala walimwona kama hatari, sio kama mtu.
Kisha Yesu alikuja, akaitamka silabi tatu za jina lake halisi.
Fikiria maeneo ambapo unaishi hivi sasa. Kazi ambayo unaingia kila siku ukiwa unajaribu kuthibitisha thamani yako. Ndoa ambayo umeweka kimya kwa sababu kusema ukweli inaonekana kama kubomoa nyumba. Akaunti ya benki inayokuambia umeshindwa. Mwili ambao unauchukia unapojitazama kwenye kioo. Saa za usiku ambapo upweke unakuwa mgeni anayekaa sana. Katika maeneo hayo yote, sauti nyingi zinakuita majina ya udhaifu wako. Injili haikatai kuwa maumivu hayo ni ya kweli; inakataa kuwa maumivu hayo ni jina lako la mwisho.
Na kuna swali la pili, lisilo laini. Maria alibaki msalabani wakati wengine walikimbia. Wewe unakimbia kutoka kwa nani? Kuna mtu ambaye Mungu amekuweka pembeni yake ili tu ubaki: mzazi anayezeeka, rafiki aliyeanguka dhambini, mwenzi anayehangaika na huzuni, mtoto aliyeacha imani. Hakuna kitu cha kuvutia katika kubaki. Hakuna mtu anayekusifu. Ni kama kubeba manukato kwa mtu aliyekufa. Lakini ndipo Mungu hufanya kazi yake ya asubuhi.
Sikiliza leo. Yesu aliyefufuka bado anaita watu kwa majina yao, na ndiye yule ambaye jeraha zake zinathibitisha kwamba upendo wake haukuwa wa maneno. Haiti kutoka mbali; ameshalipa gharama ya kukufikia. Ukisikia jina lako, geuka.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto huipenda hadithi hii, lakini inahitaji kuelezwa kwa uangalifu, kwa sababu inagusa mapepo, kifo na kaburi. Njia rahisi ni hii: mweleze mtoto kuwa kulikuwa na mwanamke aliyeitwa Maria, na ndani yake kulikuwa na kitu kibaya kilichomfanya asiwe na amani kabisa; hakuna daktari au rafiki aliyeweza kumsaidia. Yesu alipomkuta, akamweka huru kabisa, na Maria akawa mmoja wa marafiki wake wakubwa. Alipenda Yesu sana kiasi kwamba hakumwacha hata siku ile ya kusikitisha sana alipouawa. Kisha, asubuhi moja na mapema, alikwenda kwenye kaburi akiwa akilia, lakini kaburi lilikuwa wazi. Yesu alikuwa amefufuka, na akamsimamia pale bustanini akasema jina lake: "Mariamu". Maria akakimbia kwa marafiki wote akasema, "Nimemwona Bwana!"
Jambo la kusisitiza kwa watoto ni hili: Yesu anajua majina yetu, na Yesu ni hai. Hizo ni kweli mbili ambazo mtoto wa miaka minne anaweza kubeba na mtoto wa miaka kumi na mbili anaweza kutafakari kwa kina.
Kwenye Faith.network tunatayarisha maelezo maalumu kwa makundi tofauti ya umri: hadithi rahisi yenye picha kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, maelezo yenye maswali na mafumbo kwa watoto wa miaka saba hadi kumi na miwili, na mazungumzo mazito zaidi kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi, ambapo tunaangalia pia maswali magumu kama vile kwa nini hadithi za uzushi kumhusu Maria zimeenea. Chagua kile kinachomfaa mtoto wako, na msomee pamoja, si kwa haraka.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Maria Magdalena alikuwa nani katika Biblia?
Alikuwa mwanamke kutoka mji wa Magdala, kando ya Bahari ya Galilaya, ambaye Yesu alimponya kwa kumtoa pepo saba. Baada ya kuwekwa huru, alimfuata Yesu na kuisaidia huduma yake kwa mali zake, kama inavyoonyeshwa katika Luka 8:2 na Luka 8:3. Alikuwa msalabani wakati wa kifo cha Yesu, alikaa kaburini wakati wa mazishi, na akawa mtu wa kwanza kumwona Bwana aliyefufuka. Injili nne zote zinamtaja kwa jina, jambo linaloonyesha kwamba alikuwa mtu anayejulikana na kuheshimiwa sana katika kanisa la kwanza.
Ni kweli kwamba Maria Magdalena alikuwa kahaba?
Hapana, Biblia haisemi hivyo mahali popote. Wazo hilo lilizaliwa karne ya sita, wakati mahubiri ya Papa Gregori wa Kwanza yalichanganya watu watatu tofauti: mwanamke mwenye dhambi anayempaka Yesu marhamu katika Luka 7, Mariamu wa Bethania dada ya Lazaro, na Maria Magdalena. Injili zenyewe zinamtambulisha Maria kwa jambo moja tu: alitolewa pepo saba. Hilo linazungumzia utekwa wa kiroho, sio uasherati. Ni muhimu kumrudishia heshima yake kama Maandiko yanavyomtoa, badala ya kuendeleza hadithi ambayo Biblia haina.
Maana ya "pepo saba" ni nini?
Katika Biblia namba saba huonyesha ukamilifu, kwa hiyo maelezo haya yanaonyesha utekwa mzito kabisa, sio tatizo dogo la muda. Biblia haitueleza dalili zilizokuwa zikimpata Maria, na hatupaswi kuongeza tunachokitaka. Kile kinachosisitizwa ni kwamba hakuna mtu aliyeweza kumsaidia hadi Yesu alipofika, na kwamba uhuru aliopewa ulikuwa kamili. Marko 16:9 inarudia jambo hili kwa makusudi, kuonyesha tofauti kati ya alipotoka na mahali Mungu alipomweka: kutoka gizani kamili hadi kuwa shahidi wa kwanza wa ufufuo.
Kwa nini Yesu alimtokea Maria Magdalena kwanza?
Biblia haitupi jibu la moja kwa moja, lakini inatupa vidokezo. Yeye alikuwa yule aliyebaki; hakukimbia msalabani na hakuondoka kaburini. Pia, kwa kumchagua mwanamke ambaye ushuhuda wake haukuheshimiwa mahakamani wakati huo, Mungu alionyesha kwamba ufalme wake haufuati vigezo vya kibinadamu vya heshima na mamlaka. Marko 16:9 inasisitiza kwamba yule aliyekuwa amefungwa na pepo saba ndiye aliyeaminiwa kwa habari kubwa zaidi. Neema ndiyo inayochagua mashahidi wake, na neema hupenda kuanza mahali dunia inapoishia.
Kwa nini Maria alimdhania Yesu kuwa mtunza bustani?
Alikuwa gizani, machozi yake yalikuwa mengi, na mawazo yake yalikuwa yamefungwa katika dhana moja: mwili wa Bwana umeibiwa. Zaidi ya hayo, kaburi lilikuwa katika bustani, kwa hiyo kumwona mtu pale asubuhi na mapema hakukuwa jambo la kushangaza. Yohana anaandika jambo hili kwa unyofu wa hali ya juu; hakuficha udhaifu wa mashahidi. Maria hakumtambua Yesu kwa kuona, bali alipoitwa kwa jina lake. Yohana 20:16 inatuonyesha kwamba kutambua Kristo mara nyingi huanza wakati anatuita, sio wakati tunaelewa.
Yesu alimaanisha nini aliposema "Usinishike"?
Hakumaanisha kwamba mwili wake haukuwa halisi au kwamba Maria alikuwa najisi, kwa maana baadaye aliwaambia wanafunzi wamguse na Tomaso akaitwa aweke mkono wake. Maneno hayo, katika Yohana 20:17, yanamaanisha, "Usiendelee kunishikilia hivi". Maria alitaka kurudisha yale yaliyokuwa kabla, urafiki wa kutembea pamoja Galilaya. Lakini Yesu alikuwa akielekea kwa Baba, na uhusiano mpya ungekuwa wa kina zaidi, kwa njia ya Roho Mtakatifu. Badala ya kumshika, alipewa kazi ya kupeleka habari kwa ndugu.
Maria Magdalena alikuwa mke wa Yesu?
Hapana. Hakuna mstari wowote katika Maandiko unaoashiria hilo. Wazo hili linatoka katika maandiko ya kigno
stiki ya karne ya pili na ya tatu, kama vile Injili ya Filipo, na limekuzwa katika riwaya na filamu za kisasa. Maandiko hayo yaliandikwa mamia ya miaka baada ya mitume, yanaeneza mafundisho yanayopingana na Injili, na kanisa halikuyapokea kuwa Neno la Mungu. Injili za Mathayo, Marko, Luka na Yohana zinamtaja Maria kama mfuasi na shahidi, na heshima yake haitokani na uhusiano wa kimapenzi bali na uaminifu wake kwa Kristo.
Kuna tofauti gani kati ya Maria Magdalena na Mariamu mama wa Yesu?
Ni watu wawili tofauti kabisa. Mariamu mama wa Yesu alitoka Nazareti na alikuwa mchumba wa Yusufu; Maria Magdalena alitoka Magdala na alikuwa mfuasi aliyeponywa na Yesu. Wote wawili walisimama karibu na msalaba, kama Yohana 19:25 inavyoeleza: "Na karibu na msalaba wa Yesu walikuwa wamesimama mamaye, na umbu la mamaye, Mariamu wa Klopa, na Mariamu Magdalene." Jina Mariamu lilikuwa la kawaida sana katika Israeli, kwa hiyo Injili zinatumia mji au uhusiano wa familia kuwatofautisha wanawake hawa.
Kwa nini Injili zinaeleza tofauti kuhusu waliokwenda kaburini?
Kila mwinjilisti anaandika kwa kusudi lake, akichagua kutoka kwenye tukio lile moja lenye watu wengi na saa kadhaa za matukio. Mathayo 28:1 inataja Maria Magdalena na Mariamu mwingine; Marko anaongeza Salome; Luka anataja Yoana na wengine; Yohana anamzungumzia Maria peke yake kwa sababu anataka kutuonyesha mazungumzo yake na Yesu. Tofauti hizi ni za mtazamo, sio za kupingana, na kwa kweli zinaongeza uaminifu wa kumbukumbu hizi. Kitu kimoja kinakubaliwa na wote: kaburi lilikuwa wazi, na Maria Magdalena alikuwapo.
Kwa nini wanafunzi hawakuamini ushuhuda wa Maria?
Luka anaeleza kwamba maneno ya wanawake yalionekana kwa mitume kama upuzi. Sababu moja ni ya kitamaduni: ushuhuda wa wanawake haukuthaminiwa katika mabaraza ya wakati huo. Sababu nyingine ni ya kibinadamu: hakuna mtu anayetarajia mtu aliyekufa kufufuka. Lakini hali hii inatufundisha kitu muhimu, kwamba imani haikuja kwa sababu watu walikuwa wepesi wa kuamini. Ilikuja kwa nguvu kubwa ya ushahidi. Yohana 20:18 inaonyesha Maria akitimiza kazi yake kwa uaminifu, hata bila hakikisho kwamba atasadikiwa.
Ni kweli kwamba Maria Magdalena anaitwa "mtume kwa mitume"?
Ndiyo, cheo hiki kilitumiwa na waalimu wa kanisa la zamani, akiwemo Hipolito na baadaye Tomaso wa Akwino, kwa maana Maria alitumwa na Kristo mwenyewe kuwaambia mitume kwamba amefufuka. Cheo hiki hakimaanishi kwamba alikuwa mmoja wa wale Kumi na Wawili, wala kwamba alipewa mamlaka ya kufundisha kanisa kwa namna waliyopewa mitume. Linamaanisha jambo moja rahisi: ujumbe wa kwanza wa Pasaka ulipita mikononi mwake. Yohana 20:18 ni mstari mfupi unaobeba uzito mkubwa wa historia ya kanisa.
Maria Magdalena alikufa vipi?
Biblia haituambii. Baada ya Yohana 20 na kutajwa katika Matendo 1 kama kundi la wanawake walioomba pamoja na mitume, hatuna habari zaidi iliyothibitishwa. Mapokeo ya Kanisa la Mashariki yanasema aliishi Efeso pamoja na Mtume Yohana na akafariki huko; mapokeo ya Kifaransa ya karne za baadaye yanasema alikwenda Ufaransa, lakini hayana msingi wa kihistoria wa kuaminika. Ni busara kukiri kwamba hatujui, na kuridhika na kile Mungu alichoona ni muhimu kutuambia: alikombolewa, alibaki mwaminifu, na alitumwa.
Kwa kuhitimisha
Kuna kitu kisichoisha katika tukio lile la asubuhi bustanini. Mwanamke aliyekuwa amepoteza kila kitu, akiwa amebeba manukato na mipango ya mazishi, anasikia jina lake; na ulimwengu wote unabadilika kwa sauti moja. Hiyo ndiyo hadithi ya Maria Magdalena: kutoka mwanamke aliyetambulishwa kwa pepo saba, hadi mwanamke anayetumwa na maneno "amemwona Bwana". Katika bustani ya kwanza, sauti ya Mungu ilifuatwa na kujificha; katika bustani ya ufufuo, sauti ya Mungu inafuatwa na kukimbia kwenda kushuhudia. Huo ni umbali ambao msalaba na kaburi lililo wazi vimeufunga.
Ikiwa ungependa kuendelea, soma Yohana 20 yote kwa utulivu, taratibu, kama ungekuwa pale mwenyewe; kisha rudi Luka 8:1 hadi 3 na uone jinsi mwanzo na mwisho vinavyoshikamana. Jiulize maswali mawili: jina gani la uongo linaloniita leo, na ni mahali gani Mungu ananiita nibaki kwa uaminifu bila kuona matunda? Kisha sali sala fupi: "Bwana, niite kwa jina langu, na unitume."
