Paulo: Kutoka Mtesi wa Kanisa Hadi Mtume wa Mataifa
Utangulizi
Kuna picha moja ndogo katika Matendo ya Mitume ambayo ni rahisi kuipita: kundi la watu wenye hasira wanavua nguo zao za juu kabla ya kupiga mawe, na wanaziweka miguuni pa kijana mmoja. Jina lake Sauli. Hakutupa jiwe hata moja, lakini alikuwa amesimama pale kama msimamizi wa kifo cha Stefano, akiridhika kwamba Mungu anapendezwa. Miaka michache baadaye, mikono ile ile iliyoshika nguo za wauaji ilishika kalamu na kuandika: "Kristo Yesu alikuja ulimwenguni awaokoe wenye dhambi; na katika hao wenye dhambi mimi ni mkuu."
Kati ya matukio hayo mawili kuna hadithi ya mtu mmoja ambaye alibadilishwa kwa nguvu isiyoelezeka. Katika mwongozo huu tutatembea nao Paulo hatua kwa hatua: kutoka Tarso hadi Damasko, kutoka Antiokia hadi Roma, kutoka bidii ya kidini hadi jela ya mwisho. Na tutaona kwamba kilichombadilisha hakikuwa nidhamu mpya, bali neema iliyomvunja na kumfanya kiumbe kipya.
Mtazamo wa mwongozo huu
Wengi wanaeleza habari za Paulo kama hadithi ya mtu mwovu aliyekuwa mtu mwema. Lakini Biblia yenyewe haisemi hivyo. Tatizo kubwa la Sauli wa Tarso hakikuwa uovu wake, bali wema wake: dini yake safi, bidii yake ya kweli, na haki yake mwenyewe ambayo aliijenga kwa uangalifu mkubwa. Ndiyo maana kwenye barabara ya Damasko hakuulizwa aachane na dhambi zake za wazi, aliulizwa kwa nini anamtesa Yesu. Mwongozo huu unamsoma Paulo kama mtu ambaye hakuwahi kupona kutokana na neema. Kuanguka kwake kule barabarani hakukuwa mwanzo wa dini nzuri zaidi, bali mwanzo wa maisha ambayo mtu hai ni Kristo, sio Paulo.
Biblia inasema nini kuhusu mtume Paulo?
Paulo mwenyewe hutupa wasifu wake kwa ufupi mara kadhaa, na kila mara anaanza pale ambapo tunaweza kuanzia sisi pia: asili yake. Alizaliwa Tarso, mji mkubwa wa Kilikia, katika familia ya Kiyahudi ya kabila la Benyamini, akiwa na uraia wa Kirumi kwa kuzaliwa. Alikulia akijua Kiyunani cha mtaani na Maandiko ya babu zake. Kisha alitumwa Yerusalemu kusoma miguuni pa Gamalieli, mwalimu mkuu wa sheria. Katika Wafilipi 3 anaorodhesha "sifa" zake: kutahiriwa siku ya nane, Mwebrania wa Waebrania, Farisayo, na kwa habari ya haki iliyo katika sheria, mtu asiye na hatia. Kwa vipimo vya kidini alikuwa mwanafunzi wa daraja la kwanza.
Bidii hiyo ndiyo iliyomsukuma kuwa mtesi. Matendo 8 na 9 zinatuonyesha kijana huyu akiingia nyumba kwa nyumba, akiwavuta wanaume na wanawake, akiwatia gerezani. Hakufanya hivyo kwa kificho; alifanya kwa barua za idhini kutoka kwa kuhani mkuu, akiamini kabisa kuwa anamtumikia Mungu wa Israeli. Na hapo ndipo Bwana alimkutana naye. Sauti kutoka mbinguni haikumshtaki kwa uhalifu wa serikali au kwa uasherati, ilimuuliza swali la kibinafsi kabisa: "Sauli, Sauli, mbona waniudhi?" (Matendo 9:4).
Swali hilo linabeba mafundisho mengi. Yesu hasemi "mbona unawaudhi wafuasi wangu," anasema "mbona waniudhi." Kanisa na Kristo ni kitu kimoja; unapowagusa wake, umemgusa yeye. Na kwa Sauli, ufunuo huo ulikuwa mzito kama kifo: yote aliyoyafanya kwa jina la Mungu, alikuwa akiyafanya juu ya Mungu.
Baada ya siku tatu za upofu, Bwana akamtuma mtu wa kawaida, Anania, ambaye aliogopa lakini alitii. Sauli akapata kuona, akabatizwa, na mara moja akaanza kuhubiri katika masinagogi ya Damasko kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu. Ilipita miaka mingi ya kimya, sehemu yake katika Arabuni na sehemu yake huko Tarso, kabla Barnaba kumtafuta na kumleta Antiokia. Ni pale, katika kanisa lenye watu wa mataifa mchanganyiko, ambapo Roho Mtakatifu alizungumza: "Basi hawa walipokuwa wakimfanyia Bwana ibada na kufunga, Roho Mtakatifu akasema, Nitengeeni Barnaba na Sauli kwa kazi ile niliyowaitia" (Matendo 13:2). Wito ule ukafungua safari tatu kubwa za kimissionari zilizoeneza Injili kutoka Kipro hadi Ugiriki, kutoka Efeso hadi Roma.
Lakini nini kilikuwa kiini cha mabadiliko yake? Sio kwamba aliacha kuwa mtu wa bidii; bidii yake iliongezwa maradufu. Ni kwamba msingi wa maisha yake ulibadilika kabisa. Alisema: "Nimesulubiwa pamoja na Kristo; lakini ni hai; wala si mimi tena, bali Kristo yu hai ndani yangu; na uhai nilio nao sasa katika mwili, ninao katika imani ya Mwana wa Mungu, ambaye alinipenda, akajitoa nafsi yake kwa ajili yangu" (Wagalatia 2:20). Huo ni maelezo ya mtu ambaye orodha yake ya sifa ilikatwa na msalaba. Na kuhusu orodha hiyo anasema wazi: "Lakini mambo hayo yaliyokuwa faida kwangu, naliyahesabu kuwa hasara kwa ajili ya Kristo" (Wafilipi 3:7).
Neema haikumsahihisha Sauli; ilimzika na kumfufua.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Ukitaka kumwelewa Paulo, huwezi kuanza katika Matendo 9. Unapaswa kuanza katika Agano la Kale, kwa sababu Sauli mwenyewe alijielewa kama mwanamume aliyesimama katika mstari mrefu wa watu wenye bidii ya Mungu. Alipofikiria kuhusu wale waliochukua hatua kali kwa ajili ya utakatifu wa Israeli, alikumbuka Finehasi aliyesimama katikati ya uasi, na Eliya aliyeshindana na manabii wa Baali, na Mataniya wa nyakati za Wamakabayo. Bidii ilikuwa fadhila, sio dhambi. Kwa hivyo alipowatesa Wakristo, hakujiona kama mwuaji; alijiona kama mlinzi wa agano.
Hapo ndipo tunaona jambo la kutisha na la kufariji kwa wakati mmoja: mtu anaweza kusoma Maandiko vizuri, kuyakariri, kuyaheshimu, na hata hivyo kumkosa yule ambaye Maandiko yote yanamzungumzia. Ni kile Yesu alichowaambia wasomi wa siku zake, kwamba wanayachunguza Maandiko wakidhani wana uzima ndani yake, wasitake kuja kwake. Sauli alikuwa mfano halisi wa hatari hiyo, mpaka Kristo mfufuka akaingilia kati.
Lakini uzi hauishii pale. Katika Agano la Kale, Mungu alizidi kuahidi kwamba wokovu wake hautabaki ndani ya mipaka ya Israeli. Ibrahimu aliambiwa kwamba katika yeye kabila zote za dunia zitabarikiwa. Isaya aliona nuru inayowaangazia mataifa na mtumishi anayewekwa kuwa nuru ya watu wa mbali. Zaburi ziliimba kwamba mataifa yote yatamsujudia Bwana. Ahadi hizo zilikuwa zimelala kama mbegu chini ya udongo kwa karne nyingi. Kisha Yesu alifufuka, akachagua chombo cha kipekee kubeba jina lake kwa Mataifa, na akachagua chombo hicho kutoka kundi la maadui wake.
Hii inaonyesha jinsi Mungu anavyofanya kazi. Anatumia mtu aliyefundishwa vizuri katika sheria kufundisha kanisa jinsi haki ya Mungu inavyopatikana pasipo sheria. Anatumia Farisayo aliyejivunia damu ya Israeli kubomoa ukuta kati ya Wayahudi na Wayunani. Anatumia mtesi ili kuthibitisha kwamba hakuna mtu aliyesafiri mbali kiasi kwamba neema haiwezi kumfikia.
Na kilele cha uzi huu ni Kristo mwenyewe. Paulo hakuhubiri mfumo mpya wa dini, alihubiri Mtu. Barua zake zote zinapumua ukweli mmoja: yule aliyekuwa ameahidiwa katika Agano la Kale amekuja, amekufa kwa dhambi zetu kama sadaka ya kweli ambayo dhabihu za Musa zilikuwa kivuli chake, amefufuka kama malimbuko ya wafu, na sasa anajenga kwa Roho wake jamii ya watu kutoka kila taifa. Sheria ilikuwa mlezi anayeongoza mtoto shuleni; Kristo ni Mwalimu mwenyewe. Kwa hiyo maisha ya Paulo si hadithi ya pembeni katika Biblia; ni kielelezo kilicho hai cha mpango wa Mungu kutoka Ibrahimu hadi Ufunuo.
Kiini cha maisha yake
Kuna matukio matatu ambayo yanashikilia hadithi yote ya Paulo pamoja. Yakiondolewa, hadithi inaanguka.
Kwanza, barabara ya Damasko. Alikuwa akitembea kwa mamlaka, akiwa na barua mkononi na hasira moyoni, wakati nuru ilimzunguka na akaanguka chini. Ni muhimu kuona jinsi Luka anavyoeleza jambo hili mara tatu katika Matendo, kwa sababu lilikuwa msingi wa kila kitu kilichofuata. Paulo hakubadilishwa na hoja nzuri, hakubadilishwa na mfano wa Stefano tu, wala hakuamua kwa utulivu kubadili msimamo. Alikutana na Mtu aliye hai ambaye alimdhani amekufa. Ndiyo maana kila mahali alipohubiri, ushuhuda wake ulikuwa: nimemwona Bwana. Na ndiyo maana neema kwake haikuwa nadharia. Mtu anayeandika "kwa neema mmeokolewa" ni mtu ambaye aliokolewa katikati ya safari ya kwenda kuwaua watakatifu. Hakuna kitu alichokitoa. Alipewa kila kitu.
Pili, kutengwa katika Antiokia. Ni rahisi kuruka tukio hili, lakini ndipo mtu aliyeokolewa alipogeuka mtume anayetumwa. Baada ya miaka ya kimya, ya kufanya kazi ya mikono, ya kushirikiana na waamini wa mji mchanganyiko, Roho Mtakatifu akamtaja kwa jina. Wito wake haukutoka kwenye kamati ya wanadamu, wala haukuwa mpango wake mwenyewe; ulitoka kwa Mungu katikati ya kanisa lililokuwa likifunga na kuomba. Kutoka Antiokia zilianza safari zilizojaza Matendo: Kipro, Antiokia ya Pisidia, Ikonio, Listra ambapo alipigwa mawe na kuachwa kama maiti, Derbe, kisha Filipi na gereza lake la usiku, Thesalonike, Athene na mjadala wake katika Areopago, Korintho na miaka miwili ya kufundisha, Efeso na miaka mitatu ya kazi ngumu. Kila mji ulikuwa na majeraha yake, na kila jeraha lilikuwa alama ya mtu asiyejishikilia mwenyewe: "Lakini siyahesabu maisha yangu kuwa kitu cha thamani kwangu, ili nimalize mwendo wangu na utumishi niliopokea kwa Bwana Yesu, kuishuhudia Injili ya neema ya Mungu" (Matendo 20:24).
Tatu, minyororo na mstari wa mwisho. Paulo alikamatwa Yerusalemu, akakaa miaka miwili Kaisaria, akakata rufaa kwa Kaisari, akavunjikiwa meli njiani, na akafika Roma kama mfungwa. Barua nne za thamani kubwa kwa kanisa, pamoja na Wafilipi na Waefeso, zilitoka mahali pa kufungwa. Na mwishoni, akiwa mzee, akiwa peke yake kiasi kwamba anaomba Timotheo alete koti lake na vitabu, anaandika maneno matulivu kabisa: "Nimevipiga vita vilivyo vizuri, mwendo nimeumaliza, Imani nimeilinda" (2 Timotheo 4:7). Yule aliyeanza kwa kubeba nguo za wauaji anamaliza kwa kubeba minyororo ya Kristo, na anaita hilo faida.
Tunachojifunza kutoka kwa Paulo
Kwanza, sifa zetu bora zinaweza kuwa kizuizi kikubwa zaidi. Sauli hakupoteza njia kwa sababu alikuwa mtu mbaya; alipoteza njia kwa sababu alikuwa mtu mzuri aliyeamini wema wake. Hii ni changamoto kwa kila mmoja anayekulia kanisani, anayejua nyimbo, anayelipa fungu la kumi, anayehudhuria ibada kila Jumapili. Kuna aina ya uchaji ambao unamzuia mtu kumwona Kristo, kwa sababu unamfanya ajisikie hana haja kubwa naye. Ndiyo maana Paulo, akiwa mtume mkuu, hakuandika "nilikuwa mkuu wa wenye dhambi" bali "mimi ni mkuu": "Ni neno la kuaminiwa, tena lastahili kukubalika kabisa, ya kwamba Kristo Yesu alikuja ulimwenguni awaokoe wenye dhambi; na katika hao wenye dhambi mimi ni mkuu" (1 Timotheo 1:15). Aliishi maisha yake yote karibu na msalaba, kama mtu anayehitaji rehema leo kama alivyohitaji siku ile ya Damasko.
Pili, neema haiondoi udhaifu, inaifanya kuwa jukwaa. Paulo alikuwa na kile alichokiita mwiba katika mwili, kitu alichomwomba Bwana amwondolee mara tatu. Jibu hakuwa uponyaji, bali ahadi: neema yangu yakutosha, maana uweza wangu hutimilika katika udhaifu. Tunapenda mashujaa wenye nguvu; Mungu anapenda vyombo vinavyojua vimeundwa kwa udongo. Kama unafikiri Mungu atakutumia siku utakapokuwa mkamilifu, hadithi ya Paulo inakupinga kwa upole: alikuwa akitumika akiwa mgonjwa, akiwa amefungwa, akiwa amekataliwa, na hata akiwa amegombana na rafiki yake Barnaba kuhusu Marko. Biblia haimfichi mapungufu yake, na hilo ni faraja kwetu.
Tatu, mwendo unahesabiwa kwa mwisho, sio mwanzo. Watu wengi wanaanza vizuri katika imani; wachache wanamaliza vizuri. Paulo alishika lengo moja kwa miongo mitatu: kumaliza mwendo na kuishuhudia Injili ya neema. Hakuhesabu mafanikio kwa idadi ya makanisa aliyoanzisha, bali kwa uaminifu wake kwa aliyemwita. Na aliandika kutoka gerezani, sio kutoka jukwaa la ushindi. Hii inatuita tuangalie maisha yetu kama mbio ndefu: siku za kimya, kazi zisizoonekana, uvumilivu wa kila siku, ndizo zinazoandika ushindi wa mwisho.
Kioo
Simama kwa dakika moja katika nafasi ya Sauli kabla ya Damasko. Ulikuwa umefanya kila kitu sawa. Ulikuwa na majibu. Ulijua Maandiko kuliko wengi. Na ndani ya moyo wako, kama ukweli usemwe, ulikuwa na kiburi kidogo cha mtu anayejua yuko upande wa Mungu. Sasa jiulize: kuna nini katika maisha yako unayoshikilia kama uthibitisho kwamba wewe ni wa Mungu? Ni kanisa gani unahudhuria? Ni sadaka gani unatoa? Ni dhambi gani hujafanya? Ni jinsi ulivyolea watoto wako? Ni miaka mingapi ya utumishi?
Paulo aliyaita mambo hayo hasara. Sio kwamba hayakuwa mema, ni kwamba yalikuwa yamekuwa mahali pa kuegemea badala ya Kristo. Ndiyo maana swali la Damasko linagusa maisha yako halisi. Wakati bosi wako anakupita katika kupandishwa cheo, unaguswa wapi? Wakati mwenzako ana ndoa nzuri na wewe unalala peke yako, unajilinganisha vipi? Wakati mwili wako unaanza kukuangusha, au akaunti yako ya benki inaonyesha kile hukuweka mkononi, ni nini kinakubaki? Kama kitakachobaki ni orodha ya mafanikio, itaanguka. Kama kitakachobaki ni Kristo aliye hai ndani yako, hakuna kinachoweza kukiondoa.
Na kama unafikiri umefanya makosa mabaya sana hivi kwamba Mungu hakuweza kukutumia, msikilize mtu aliyesimama karibu na mavazi ya wale walimuua Stefano. Hakuwa akijaribu kupunguza uzito wa dhambi zake wakati alisema yeye ni mkuu wa wenye dhambi. Alikuwa akikuonyesha ukubwa wa rehema. Neema iliyomfikia yeye barabarani inaweza kukukuta wewe kwenye kitanda chako usiku wa leo.
Hakuna aliyemaliza mbali kiasi cha kukosa kufikiwa.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanapenda hadithi zinazobadilika ghafla, na hadithi ya Paulo ni mojawapo ya hadithi bora zaidi za aina hiyo katika Biblia. Kwa maneno rahisi unaweza kusema hivi: Kulikuwa na mtu jina lake Sauli aliyefikiri kwamba anamsaidia Mungu kwa kuwaumiza watu wanaomwamini Yesu. Siku moja, alipokuwa akisafiri kwenda mji wa Damasko, nuru kali ilimzunguka na akaanguka chini. Yesu akazungumza naye kutoka mbinguni. Sauli hakuweza kuona kwa siku tatu, lakini kwa mara ya kwanza alianza kuona kweli ni nani Yesu. Baada ya hapo jina lake likajulikana kama Paulo, na akatumia maisha yake yote kuwaeleza watu kwamba Yesu anawapenda, hata alipokuwa gerezani.
Ni muhimu watoto wasibaki na ujumbe wa "kuwa mtoto mzuri." Ujumbe wa Paulo ni tofauti kabisa: Yesu anakupenda kabla ya kuwa mzuri, na yeye ndiye anayeweza kukubadilisha kutoka ndani. Hilo linatoa amani kwa mtoto anayehofu kufanya makosa.
Ukiwa mzazi, mwalimu wa shule ya Jumapili, au kiongozi wa vijana, unaweza kuchagua namna inayolingana na umri. Kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, hadithi hufanya kazi vizuri kwa kuchora nuru na sauti, pamoja na wimbo mmoja mfupi. Kwa wale wa miaka saba hadi kumi na miwili, unaweza kufuata ramani ya safari zake na kuzungumzia ujasiri. Kwa vijana kutoka miaka kumi na miwili juu, maswali ya kweli yanaanza: dini bila upendo, shinikizo la marika, na maana ya kuwa kiumbe kipya. Faith.network inatoa maelezo maalum kwa makundi hayo matatu ya umri, ili uweze kueleza hadithi hii kwa kina kinachofaa kwa kila mtoto.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Mtume Paulo alikuwa nani?
Paulo alikuwa Myahudi kutoka mji wa Tarso katika Kilikia, mwenye uraia wa Kirumi, aliyefundishwa kama Farisayo miguuni pa mwalimu Gamalieli katika Yerusalemu. Kwanza aliwatesa Wakristo kwa bidii kubwa, akiamini anamtumikia Mungu, kisha akakutana na Yesu mfufuka njiani kwenda Damasko na maisha yake yakabadilika kabisa. Baada ya hapo akawa mtume mkuu kwa Mataifa, akianzisha makanisa katika Asia Ndogo na Ugiriki, na akiandika sehemu kubwa ya Agano Jipya. Alifia kwa kuuawa Roma, akiwa shahidi wa yule aliyemkamata barabarani.
Kwa nini Sauli akaitwa Paulo?
Haikuwa kwamba Mungu alimbadilishia jina wakati wa kuokoka, kama wengi wanavyodhani. Kama Wayahudi wengi walioishi katika ulimwengu wa Kirumi, alikuwa na majina mawili kutoka mwanzo: Sauli lilikuwa jina lake la Kiebrania, likimkumbusha mfalme wa kwanza wa Israeli kutoka kabila lake la Benyamini, na Paulo lilikuwa jina lake la Kirumi. Luka anaanza kulitumia jina Paulo katika Matendo 13, pale ambapo utumishi wake kwa Mataifa unaanza kwa nguvu. Jina la Kirumi lilifaa zaidi kwa mtu anayehubiri katika miji ya Kirumi na Kiyunani.
Nini kilitokea kwenye njia ya Damasko?
Sauli alikuwa akisafiri kwenda Damasko akiwa na barua za idhini kuwakamata waamini, alipozungukwa na nuru kutoka mbinguni na kuanguka chini. Akasikia sauti ikimuuliza kwa nini anamtesa, na aliposema "Wewe ni nani, Bwana?" jibu lilikuwa kwamba ni Yesu. Sauli akapofuka kwa siku tatu, akaongozwa mkono hadi mjini, na Bwana akamtuma mwanafunzi jina lake Anania kumwombea. Akapata kuona, akabatizwa, na mara moja akaanza kuhubiri kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu. Tukio hili linaelezwa mara tatu katika Matendo ya Mitume.
Paulo aliandika vitabu vingapi vya Biblia?
Kwa mapokeo ya kanisa, barua kumi na tatu za Agano Jipya zinatoka kwa Paulo: Warumi, Wakorintho wa Kwanza na wa Pili, Wagalatia, Waefeso, Wafilipi, Wakolosai, Wathesalonike wa Kwanza na wa Pili, Timotheo wa Kwanza na wa Pili, Tito, na Filemoni. Waebrania haitaji mwandishi wake, na kanisa halikuwahi kuwa na uhakika kwamba ni ya Paulo. Kwa hiyo, kati ya vitabu ishirini na saba vya Agano Jipya, karibu nusu vinahusishwa naye, ikiwa ni sehemu kubwa ya mafundisho ya kanisa kuhusu neema, wokovu, na maisha ya kila siku.
Ni kweli kwamba Paulo alimwona Yesu?
Ndiyo, na hii ilikuwa msingi wa mamlaka yake kama mtume. Hakumwona Yesu wakati wa utumishi wake duniani kama walivyofanya wale kumi na wawili, lakini alimwona akiwa amefufuka. Katika 1 Wakorintho 15 anaorodhesha wale waliomwona Bwana mfufuka na anajiongeza mwishoni kama aliyeonwa kwa mwisho, akijiita mdogo katika mitume kwa sababu aliliudhi kanisa la Mungu. Aliongeza pia kwamba alipokea Injili yake sio kutoka kwa wanadamu, bali kwa ufunuo wa Yesu Kristo mwenyewe.
Kwa nini Paulo alijiita mkuu wa wenye dhambi?
Kwa sababu hakuwahi kusahau alikotoka. Akiandika kwa Timotheo mwishoni wa maisha yake, hakusema alikuwa mkuu wa wenye dhambi, alisema yuko: "na katika hao wenye dhambi mimi ni mkuu." Alikuwa amemtesa kanisa la Mungu, na kumbukumbu hiyo ilimfanya asijione kama mfano wa mtu mtakatifu bali kama kielelezo cha rehema. Hiyo haikumfanya awe na hatia ya kudumu; ilimfanya awe na shukrani ya kudumu. Wenye kuelewa vizuri neema huwa hawajisahau, wanajivunia Mwokozi tu.
Mwiba katika mwili wa Paulo ulikuwa nini?
Biblia haisemi wazi, na hilo linaonekana ni kwa kusudi. Katika 2 Wakorintho 12 anasema alipewa mwiba katika mwili, mjumbe wa Shetani apige, na kwamba alimwomba Bwana mara tatu auondoke. Wasomi wamekisia magonjwa ya macho, maumivu ya kichwa ya kudumu, ugonjwa wa mara kwa mara, au upinzani mkali kutoka kwa watu. Kile kilichokuwa muhimu kwa Paulo hakikuwa jina la ugonjwa bali jibu la Bwana: neema yake inatosha, na uweza wake hutimilika katika udhaifu. Kwa hiyo Paulo akaanza kujivunia mapungufu yake.
Paulo alikufa vipi?
Agano Jipya haliripoti kifo chake, lakini 2 Timotheo inaonyesha mtu anayejua mwisho wake umekaribia, akisema kwamba ameshamaliza mwendo. Mapokeo ya kanisa la kwanza, yakiwa na ushuhuda wa Klementi wa Roma na waandishi wa baadaye, yanasema aliuawa Roma wakati wa mateso ya Nero, karibu mwaka wa 64 hadi 67, na kwamba alikatwa kichwa kwa sababu alikuwa raia wa Rumi na hivyo hakusulubiwa. Alikufa akiwa mfungwa, akiwa karibu peke yake, lakini bila kutetereka katika ile Injili aliyoipenda.
Kuna tofauti gani kati ya Paulo na Petro?
Wote wawili walikuwa mitume wa Kristo mfufuka, lakini walikuwa na wito tofauti: Petro alitumwa hasa kwa Wayahudi na Paulo kwa Mataifa. Walipata kutofautiana wazi katika Antiokia, wakati Petro alijitenga na Wakristo wa Mataifa kwa kuwaogopa Wayahudi wenzake, na Paulo alimkemea mbele ya watu wote kwa sababu tendo lile lilipinga ukweli wa Injili. Hata hivyo, hawakuwa maadui; Petro mwenyewe anazitaja barua za Paulo kama Maandiko, akikubali kwamba baadhi ya mambo yaliyomo ni magumu kuyafahamu.
Ni kweli kwamba Paulo alikuwa akiwachukia wanawake?
Sifa hiyo haiendani na kile tunachokiona kwake. Ni kweli aliandika maagizo kuhusu utaratibu katika kanisa yanayodai usomaji wa uangalifu katika muktadha wake, lakini pia yeye ni mtume ambaye alimsifu Priska aliyemfundisha, aliyemtaja Foibe kama mhudumu wa kanisa, aliyewapongeza Yunia na wanawake wengi katika Warumi 16, na aliyeandika kwamba katika Kristo hakuna mwanamume wala mwanamke. Alieleza pia kwamba waume wanapaswa kuwapenda wake zao kama Kristo alilipenda kanisa. Hiyo ilikuwa mapinduzi katika ulimwengu wake.
Je, Paulo alibadilisha ujumbe wa Yesu?
Hii ni tuhuma ya kawaida, lakini haisimami. Paulo hakuanzisha dini mpya; alieleza maana ya kifo na ufufuo wa Yesu kwa kanisa lililokuwa likiundwa na Wayahudi na watu wa Mataifa pamoja. Alichokihubiri, kwamba wokovu ni kwa neema kwa njia ya imani, ni kile Yesu alichofundisha kwa mifano yake kuhusu mwana mpotevu, Farisayo na mtoza ushuru, na wafanyakazi wa saa ya kumi na moja. Mitume wa Yerusalemu wenyewe walikubaliana naye katika mkutano wa Matendo 15, na Petro akaziita barua zake Maandiko.
Paulo alikuwa ameoa?
Hatujui kwa uhakika, lakini alipoandika 1 Wakorintho alikuwa hana mke, na alitaja hali yake ya kutokuoa kama karama inayomsaidia kujitoa kabisa kwa kazi ya Bwana. Wengine wanakisia kwamba alikuwa mjane, kwa kuwa Mafarisayo wengi walioa, lakini hilo ni kisio. Alichokifundisha ni wazi: ndoa ni jambo la heshima na zawadi kutoka kwa Mungu, na kutokuoa pia ni zawadi kwa wale waliopewa. Wote wawili wanaweza kumtumikia Bwana kwa moyo mmoja usiogawanyika.
Kwa nini Mungu alichagua mtesi kuwa mtume?
Kwa sababu wokovu wa Paulo ulikuwa hubiri lenyewe. Kama Mungu angemchagua mtu mzuri, tungeweza kudhani kwamba Mungu huwatafuta wale wanaostahili. Kwa kumchagua mtu ambaye alikuwa akiwakamata waamini, Mungu alifunga midomo yote inayosema "mimi si wa kutosha." Paulo mwenyewe anaeleza kwamba alipata rehema ili awe kielelezo kwa wale ambao wangemwamini Kristo baadaye. Maisha yake ni ushahidi wa kudumu kwamba neema ya Mungu haifuati mantiki yetu ya kustahili, bali inafuata upendo wake.
Kwa kuhitimisha
Hadithi ya Paulo haisemi "jitahidi zaidi." Inasema kwamba mtu anaweza kuwa mwenye bidii, msomi, na mwaminifu kwa dini yake, na hata hivyo kuwa mbali na Mungu; na kwamba Mungu anaweza kumfikia mtu huyo katikati ya njia yake ya makosa na kumfanya kiumbe kipya kabisa. Kutoka Tarso hadi Damasko, kutoka Antiokia hadi Efeso, kutoka jela ya Filipi hadi jela ya Roma, kila hatua ya maisha yake inarudia ujumbe mmoja: sio mimi tena, bali Kristo yu hai ndani yangu.
Kama unataka kuendelea kutafakari, chukua Wafilipi 3 na uisome pole pole, ukiandika orodha yako mwenyewe ya "faida" ambazo unaziegemea, kisha ulinganishe na kile Paulo alichokiita hasara. Baada ya hapo, soma 2 Timotheo 4 kama barua ya mzee anayemaliza mwendo wake, na jiulize maneno gani ungependa yasemwe juu ya maisha yako mwishoni. Njia ya Damasko ilikuwa mwanzo tu; safari nzima ilikuwa neema iliyoendelea kumshika mtu ambaye hakuwahi kuacha kushangaa kwamba alipendwa.
