Mga Gawa 7

Ang Teksto

Nakatayo si Esteban sa harap ng Sanedrin, ang pinakamataas na hukuman ng mga Judio, at tinanong siya ng pinakapunong pari ng isang tuwirang tanong: "Totoo ba ang mga bagay na ito?" Sa halip na magdepensa, nagsalaysay siya. Isang mahabang paglalakbay sa kasaysayan ng Israel: si Abraham na tinawag sa Mesopotamia bago pa siya nagkaroon ng lupa o anak, si Jose na ipinagbili ng sarili niyang mga kapatid, si Moises na tinanggihan ng kaniyang sambayanan bago pa siya naging tagapagligtas, ang gintong guya sa ilang, ang tolda sa disyerto, ang templo ni Solomon. Sa dulo, bumaligtad ang salaysay at naging akusasyon: "lagi ninyong nilalabanan ang banal na Espiritu." Binato nila siya sa labas ng lungsod, at nanonood ang isang binatang nagngangalang Saulo.

Ang Puso ng Mensahe

Ang akusasyon laban kay Esteban ay tungkol sa templo at sa kautusan, at tumugon siya sa paraang hindi inaasahan ng mga hukom: hindi niya ipinagtanggol ang sarili, kundi ipinakita kung saan talaga kumikilos ang Diyos. Nagpakita ang Diyos kay Abraham sa Mesopotamia, malayo sa Canaan at mas malayo pa sa Jerusalem. Kinausap niya si Moises sa isang disyerto sa Sinai, sa isang mababang puno, at doon pa sinabing "banal na dako." Hindi nakakulong ang Diyos sa isang gusali: "ang Kataas-taasan ay hindi naninirahan sa mga bahay na gawa ng mga kamay." Ang punto ni Esteban ay hindi na masama ang templo, kundi na ang bato at ginto ay naging kapalit ng pakikinig. At narito ang masakit na pattern: paulit-ulit na tinatanggihan ng bayan ang mismong taong ipinadala ng Diyos upang iligtas sila, una si Jose, pagkatapos si Moises, at ngayon ang Matuwid.

Ang Sinulid na Nag-uugnay

Tatlong beses na ipinakita ni Esteban ang parehong hugis: ang taong isinugo ng Diyos ay tinanggihan muna ng sarili niyang bayan, at saka naging tagapagligtas. Ipinagbili si Jose dahil sa inggit, at siya rin ang nagpakain sa kanila nang dumating ang taggutom. Itinulak si Moises palayo, "Sino ang naglagay sa iyo upang mamuno at humatol sa amin?", at siya rin ang "sinugo sa atin ng Diyos upang maging tagapamuno at tagapagligtas." Hindi ito alegorya na pinilit; sinipi mismo ni Esteban ang pangako ni Moises tungkol sa "isang propeta na katulad ko." Ang kasaysayan ng Israel ay paulit-ulit na pagsasanay sa iisang kuwento, hanggang sa dumating ang tunay na Tinanggihan. At pansinin ang detalye sa dulo: nakita ni Esteban si Jesus na nakatayo sa kanan ng Diyos. Hindi nakaupong hukom, kundi nakatayong saksi para sa kaniyang saksi.

Ang Salamin

Mahirap tanggapin na ang pinakadebotong tao sa kuwentong ito ay ang mga nagbato. Hindi sila walang pananampalataya; sobrang lakas ng kanilang paninindigan kaya tinakpan nila ang kanilang mga tainga. Ganito rin tayo kung minsan: alam natin ang tamang doktrina, tapat tayo sa Linggo, pero may isang bahagi ng ating buhay na hindi na natin pinapayagang galawin ng Diyos. Ang templo ni Esteban ay bato at ginto; ang sa atin ay baka ang kaayusan ng ating pamilya, ang reputasyon sa trabaho, ang pera na hindi na natin pinag-uusapan sa panalangin. Ang tanong ng teksto ay hindi "may pananampalataya ka ba?" kundi "may natitira pa bang tainga?" Ngayong araw, isulat sa papel ang pangalan ng taong pinakamahirap mong patawarin, at sabihin nang malakas ang panalangin ni Esteban: "Panginoon, huwag mong ipataw ang kasalanang ito laban sa kanila."

Ang Mga Unang Nakarinig

Isipin ang silid: kalapit ng templo, bato ang paligid, amoy insenso at usok ng mga handog na dala ng hangin. Ang templo ni Herodes ay isa sa mga kamangha-manghang gusali ng buong imperyo, at para sa mga nakaupo roon, ito ang sentro ng mundo at ng ekonomiya ng lungsod. Pagkatapos ay narinig nila ang isang lalaking Judio na nagsasalita ng Griyego, malamang isang dayuhan sa kanilang paningin, na nagsabing hindi naninirahan doon ang Kataas-taasan. Hindi iyon pilosopiya para sa kanila; parang sinasabing walang halaga ang kanilang buong buhay. Para naman sa unang mga mambabasa ni Lucas, mga mananampalatayang nawalan ng tahanan dahil sa pag-uusig at nakita pa ang pagkawasak ng templo, ang mga salitang iyon ay hindi insulto kundi ginhawa: hindi nawala ang Diyos kasama ng gusali.

Ang Mahirap na Tanong

Nabuksan ang langit para kay Esteban, ngunit walang dumating na pagliligtas. Nakita niya ang kaluwalhatian, at pagkatapos ay bumagsak ang mga bato. Bakit nagpakita ang Diyos kung hindi naman niya pipigilan ang kamatayan? Madaling sabihing "dahil kay Saulo," at totoo naman na ang binatang nagbabantay ng mga balabal ay magiging tagapagdala ng ebanghelyo sa mga bansa. Pero masyadong magaan iyon kung ikaw ang nakahiga sa alikabok. Hindi sinasagot ng teksto ang "bakit." Ang ibinibigay nito ay ang hugis ng tugon ng Diyos: hindi pagsagip mula sa kamatayan, kundi pagtanggap sa kabila nito. "Panginoong Jesus, tanggapin mo ang aking espiritu." At ang huling salita ni Lucas tungkol kay Esteban ay hindi "namatay" kundi "siya ay nakatulog." Hindi iyon paliwanag. Pangalan lang ito ng isang pag-asa.

Ang Ugnayan sa Ibang Kasulatan

Dalawang tinig ang umaalingawngaw dito. Una, ang Lucas 23: sa krus, ipinagkatiwala ni Jesus ang kaniyang espiritu sa Ama at humingi ng kapatawaran para sa mga pumapatay sa kaniya. Ginawa ni Esteban ang parehong dalawang bagay, pero sa Panginoong Jesus niya ipinagkatiwala ang kaniyang espiritu. Sinasabi ni Lucas, nang hindi direktang sinasabi, kung sino si Jesus para sa unang Simbahan. Pangalawa, ang Daniel 7, kung saan ang Anak ng Tao ay dumadating sa kaluwalhatian at binibigyan ng kaharian. Nang tawagin ni Esteban si Jesus na "Anak ng Tao," hindi siya gumamit ng malambot na titulo; sinabi niyang ang Nazarenong hinatulan ng korteng ito ay ang mismong hari na nakatayo ngayon sa kanan ng Diyos. Kaya sila sumigaw.

Pagninilay

Saan sa buhay mo may "templo" ka na: isang bagay na mabuti, ngunit unti-unting naging kapalit ng pakikinig sa Diyos?

Kung ngayong gabi ay hindi ka iniligtas mula sa bagay na kinatatakutan mo, kundi binigyan lamang ng tiyak na pag-asa, sapat na ba iyon para sa iyo?