Ano ang Sabi ng Bibliya Tungkol sa Pagkakaibigan?

Panimula

Alas-onse ng gabi. Bukas ang telepono mo, at makikita mo ang isang daang pangalan sa iyong mga grupo: mga katrabaho, mga kaklase noong kolehiyo, mga tropa sa barangay, mga kapwa miyembro sa simbahan. Pero habang pababa ang hinlalaki mo sa listahan, may tanong na tumatahip sa dibdib mo: sino ba talaga ang matatawagan ko ngayon kung gumuho ang lahat? Marami tayong kakilala. Kakaunti ang tunay na kaibigan. At hindi iyon dahil wala tayong panahon; madalas, dahil hindi natin alam kung ano ba talaga ang pagkakaibigan sa paningin ng Diyos.

Sa pahinang ito, titingnan natin nang malalim kung ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa pagkakaibigan: mula sa hardin ng Eden hanggang sa hapag ng Kordero, mula sa tipan nina Jonathan at David hanggang sa Krus kung saan tinawag tayo ni Jesus na mga kaibigan. Matutuklasan mo rito na ang tunay na pagkakaibigan ay hindi isang bagay na basta nangyayari sa iyo. Ito ay isang bagay na pinipili, pinapanatili, at ipinagtatanggol.

Ang tuon ng gabay na ito

Karaniwang tinuturing natin ang pagkakaibigan bilang damdamin: may "chemistry" kayo, magkasundo kayo, masaya kayong magkasama. Pero sa Kasulatan, ang pagkakaibigan ay halos palaging inilalarawan bilang tipan, hindi bilang kilig o kompiyansa. Isang pangakong may bigat, may sumpa, at may presyo. Iyan ang tuon ng gabay na ito: ang pagkakaibigan ayon sa Bibliya ay katapatang pinipili, hindi damdaming nararamdaman. Kaya naman nagsisimula ito sa pagkakaibigan ng Diyos sa tao, at nagtatapos sa isang Kaibigang ibinuhos ang dugo niya para sa kanyang mga kaibigan. Kapag naunawaan mo ito, magbabago ang paraan ng pagpili mo, pagtitiis mo, at pagpapatawad mo sa mga taong malapit sa iyo.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa pagkakaibigan?

Walang iisang kabanata sa Bibliya na tinatawag na "ang kabanata ng pagkakaibigan," pero mula Genesis hanggang Pahayag, hindi tumitigil ang Kasulatan sa paglalarawan kung ano ang hitsura ng isang taong tapat sa kapwa niya.

Magsimula tayo sa pinakatanyag na linya tungkol dito. Sabi ng Kawikaan 17:17, "Ang kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at ang kapatid ay ipinanganak na ukol sa kasakunaan." Pansinin ang mga salitang "sa lahat ng panahon." Hindi sinabing umiibig kapag maganda ang pakiramdam, o kapag may oras, o kapag kapaki-pakinabang pa ang kaibigan. Ang salitang Hebreo sa likod ng ganitong pag-ibig ay may lasa ng katapatan sa tipan, ang parehong uri ng pag-ibig na ipinapakita ng Diyos sa kanyang bayan. Ang tunay na kaibigan, kung gayon, ay isang taong hindi nagbabago ng pasya kapag nagbago ang sitwasyon mo.

Sumunod, ang Kawikaan 18:24: "Ang nagpaparami ng mga kaibigan ay sa kaniyang sariling kapahamakan: nguni't may kaibigan na mahigit kay sa isang kapatid." Dito dinudurog ng Bibliya ang kulto ng dami. Sa panahon ng mga "followers" at "mutuals," ipinapaalala sa atin na ang pagpaparami ng mababaw na ugnayan ay maaaring humantong sa pagkawasak. Ang hinahanap ng puso mo ay hindi isang daang kakilala kundi isa o dalawang taong mas malapit pa sa iyo kaysa sa kadugo mo.

At paano lumalalim ang ganoong ugnayan? Sagot ng Kawikaan 27:17: "Ang bakal ay nagpapatalas sa bakal; gayon ang tao ay nagpapatalas sa mukha ng kaniyang kaibigan." Hindi tahimik ang proseso ng paghahasa. May alitan, may kiskisan, may alitaptap ng apoy. Ang kaibigang hindi ka kailanman kinokontra ay hindi ka hinahasa; pinapanatili ka lang niyang mapurol.

Pinapalalim ito ng Eclesiastes 4:9-10: "Dalawa ay maigi kay sa isa; sapagka't sila'y may mabuting kagantihan sa kanilang gawa. Sapagka't kung sila'y mabuwal, ibabangon ng isa ang kaniyang kasama: nguni't sa aba niya, na nag-iisa pagka siya'y nabuwal, at walang iba na magbangon sa kaniya." Ang matandang pantas na ito ay dumaan sa yaman, karunungan, at tagumpay, at ang konklusyon niya: hindi tayo ginawa para mag-isang bumangon.

Pero ang pinakamalinaw na larawan ng pagkakaibigan bilang tipan ay nasa 1 Samuel 18:1: "At nangyari, nang siya'y makatapos na magsalita kay Saul, na ang kaluluwa ni Jonathan ay nalakip sa kaluluwa ni David, at minahal ni Jonathan siya na gaya ng kaniyang sariling kaluluwa." Si Jonathan ang tagapagmana ng trono. Si David ang batang pumatay kay Goliat at magiging hari sa halip niya. Sa pangkaraniwang kuwento ng tao, dapat silang maging magkaribal. Sa halip, naghubad si Jonathan ng kanyang balabal, espada, at pana, at ibinigay kay David. Ibinigay niya ang mga simbolo ng sarili niyang hinaharap sa taong papalit sa kanya.

At sa dulo ng lahat ng ito, tumayo si Jesus at sinabi sa Juan 15:13-15, "Walang may lalong dakilang pagibig kay sa rito, na ibigay ng isang tao ang kaniyang buhay dahil sa kaniyang mga kaibigan... Hindi ko na kayo tinatawag na mga alipin... nguni't tinawag ko kayong mga kaibigan." Ang pagkakaibigan ayon sa Bibliya ay laging dumadaloy pababa mula sa Krus.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Nagsisimula ang kuwento ng pagkakaibigan hindi sa dalawang tao kundi sa Diyos at tao. Sa Genesis, naglalakad ang Panginoon sa hardin sa ihip ng hangin, at ang unang tanong pagkatapos ng pagkakasala ay hindi akusasyon kundi paghahanap: "Saan ka naroon?" Ang kasalanan ay hindi lamang paglabag sa batas; ito ay pagkasira ng pagkakaibigan. Mula noon, tinahak ng buong Kasulatan ang landas pabalik sa hapag na iyon.

Si Abraham ang unang tinawag na kaibigan ng Diyos. Sabi ng Santiago 2:23, "at siya'y tinawag na kaibigan ng Dios." Hindi dahil perpekto siya, kundi dahil nagtiwala siya. Kay Moises naman, sinasabi ng Exodo 33:11 na kinakausap siya ng Panginoon "gaya ng isang taong nakikipagsalitaan sa kaniyang kaibigan." Isipin mo: ang Diyos na bumalot ng Sinai sa usok at kulog ay nakikipag-usap nang harapan, parang magkaibigang nagkakape.

Sa kasaysayan ng Israel, ipinakita ang pagkakaibigan sa lupa bilang anino ng pagkakaibigang iyon sa langit. Sinamahan ni Ruth si Naomi pabalik sa isang bayang hindi niya kilala, at ang kanyang pangako sa Ruth 1:16 ay hindi romansa kundi tipan: "kung saan ka pumaroon, ay paroroon ako." Bumalik si Jonathan kay David sa gubat noong hinahabol siya ni Saul, hindi para magdala ng pagkain kundi para palakasin ang loob ni David sa Diyos. Umupo naman ang tatlong kaibigan ni Job sa abo kasama niya nang pitong araw na walang imik, at iyon ang pinakamagandang bagay na nagawa nila; nang bumukas ang bibig nila, nasira ang lahat. Tinuruan tayo ng Kawikaan at Eclesiastes na pag-aralan ito, at inawit ni David ang sakit ng pagtataksil sa Awit 55 nang tukuyin niya ang kaaway bilang "aking kasama at aking kaibigang matalik."

Pagkatapos, dumating ang Isa na siyang kabuuan ng lahat ng larawang ito. Tinawag si Jesus ng kanyang mga kaaway na "kaibigan ng mga maniningil ng buwis at ng mga makasalanan," at hindi niya iyon itinanggi; ginawa niya itong ebanghelyo. Tinawag niyang kaibigan si Lazaro at tumangis sa libingan nito. Tinawag niyang "Kaibigan" si Judas kahit noong gabing ipinagkanulo siya ng halik. At sa itaas na silid, bago ang krus, binigyan niya ng bagong katayuan ang kanyang mga alagad: hindi na alipin, kundi kaibigan, dahil ibinahagi niya sa kanila ang lahat ng narinig niya sa Ama.

Nagpatuloy ito sa unang iglesya. Ang mga liham ni Pablo ay puno ng mga pangalan: Timoteo, Epafrodito, Priscila, Aquila, Onesiforo. At sa huling liham niya mula sa bilangguan, may linyang parang hiningal: "Si Lucas lamang ang kasama ko." Kahit ang pinakamatapang na apostol ay nangailangan ng kasama.

At saan ito nagtatapos? Sa isang pinto at isang hapag. "Narito ako'y nakatayo sa pintuan at tumutuktok," sabi ng Pahayag 3:20, "ako'y papasok sa kaniya, at hahapong kasalo niya, at siya'y kasalo ko." Nagsimula ang kuwento sa Diyos na naghahanap ng tao sa hardin. Magtatapos ito sa Diyos na kumakain kasama ng tao, magpakailanman.

Mga karaniwang maling akala

Una: "Ang tunay na pagkakaibigan ay natural lang, hindi pinipilit." Ito ang pinakamalalim na kasinungalingan ng ating panahon. Naniniwala tayo na kung kailangan mo pang pagsikapan, hindi na tunay. Pero walang kahit isang halimbawa sa Bibliya ng pagkakaibigang nabuo nang walang desisyon. Si Jonathan ay nakipagtipan kay David, isang pormal, may salitang pangako. Si Ruth ay nanumpa. Si Jesus ay pumili ng Labindalawa at sinamahan sila nang tatlong taon, kasama na ang isang magtataksil sa kanya. Ang pagkakaibigan sa Kasulatan ay laging may pandiwa: pumili, nangako, nanatili, bumalik. Ang damdamin ay nagsisimula; ang tipan ang nagpapatuloy.

Pangalawa: "Dahil sa 1 Corinto 15:33, dapat kong iwasan ang lahat ng hindi mananampalataya." Sinasabi ng talatang iyon, "Huwag kayong padaya: ang masasamang kasama ay sumisira ng magagandang ugali." Totoo at seryoso ito. Pero hindi ito utos ng pag-iwas sa mundo; babala ito tungkol sa impluwensya. Ang tanong ay hindi kung sino ang kasama mo kundi kung sino ang humuhubog sa iyo. Si Jesus mismo ay nakisalo sa mga makasalanan nang hindi siya nahawa sa kanilang kasalanan, dahil malinaw ang kanyang pagkakakilanlan at misyon. Kapag ang pagkakaibigan mo ay unti-unting nagpapalambot sa iyong konsensya hanggang sa hindi mo na mabatid ang pagkakamali, iyon na ang binabalaan ng talata. Pero kung ikaw ang nagdadala ng liwanag at hindi ka natatangay, iyon na ang misyon.

Pangatlo: "Ang mabuting kaibigan ay laging sumasang-ayon sa akin." Sabi ng Kawikaan 27:6, "Tapat ang mga sugat ng kaibigan: nguni't ang mga halik ng kaaway ay malabis." Mayroong pagmamahal na masakit at mayroong papuring nakamamatay. Kung iisipin mo ang imahen ng Kawikaan 27:17, hindi hinahasa ng bakal ang bakal sa pamamagitan ng paghaplos. May ingay, may init, may kaunting nasasayang na metal. Ang kaibigang natatakot kang saktan ang damdamin ay hindi tapat; natatakot lang siyang mawala ka.

Pang-apat: "Sapat na sa akin si Jesus, hindi ko kailangan ng kaibigan." Espirituwal ang tunog, pero hindi ito Biblikal. Bago pa man dumating ang kasalanan sa mundo, sinabi ng Diyos na hindi mabuti na mag-isa ang tao. Itinayo niya ang iglesya, hindi ang mga hiwalay na santo. Ipinaalala ng Eclesiastes 4:9-10 na ang nag-iisang nabuwal ay nasa alanganin. Hindi kakompitensya ng Diyos ang mga kaibigan; sila ang kadalasang paraan ng kanyang pag-aalaga. Kapag binuhat ka ng isang kapatid palabas ng hukay, ang Diyos ang bumubuhat sa iyo sa pamamagitan ng mga bisig na iyon.

Isabuhay ito ngayon

Magsimula tayo sa pinakamahirap: kailangan mong tumawag muna. Karamihan sa atin ay naghihintay na kami ang paghanapin, at tahimik na nagkukuwenta kung sino ang huling nag-message. Pero ang buong Bibliya ay kuwento ng Diyos na kumakatok, humahanap, lumalapit. Kung may isang taong naalala mo habang binabasa mo ito, siya na iyon. Hindi na kailangan ng mahabang paliwanag. "Naalala kita, kumusta ka?" ay sapat na para muling buksan ang isang pintuang matagal nang nakasara.

Pangalawa, gawin mong tipan ang iyong kalendaryo. Hindi umuusbong ang malalim na pagkakaibigan sa mga aksidenteng pagkikita. Kailangan ng paulit-ulit at nakatakdang oras: tuwing Sabado ng umaga, tuwing unang Linggo ng buwan, tuwing takipsilim pagkatapos ng trabaho. Ang mga pamilyang Pilipino ay mahusay dito tuwing Pasko at kaarawan; ang hamon ay ang karaniwang Miyerkules. Ang katapatan ay hindi sukat sa laki ng handa kundi sa dalas ng pagbalik.

Pangatlo, matutong manatili sa gitna ng alitan. Ang pinakamadaling paraan ng pagwawakas ng pagkakaibigan sa ating kultura ay ang tahimik na paglayo: hindi na sinasagot, hindi na iniimbita, hindi na pinapansin. Pero kung tipan ang pagkakaibigan, may obligasyon ng paglilinaw. Sabihin mo ang nasaktan ka. Hayaan mong sabihin niya kung saan ka nagkamali. Masakit ang bakal sa bakal, pero doon nabubuo ang talim.

Pang-apat, pumili ng kaibigan hindi batay sa kung sino ang nakakatawa kundi sa kung sino ang magsasabi sa iyo ng totoo. Tanungin mo ang sarili mo: sino sa mga kasama ko ang may pahintulot na sabihing "mali ka"? Kung wala, nasa panganib ka, gaano ka man karaming kakilala.

At panghuli, maging kaibigan ka ng mga taong walang maibabalik sa iyo: ang bagong lipat sa inyong lugar, ang matandang nag-iisa sa kabilang kalye, ang kabataang nahihiyang pumasok sa simbahan. Ganito ang pagkakaibigan ni Jesus. Hinanap niya tayo noong wala tayong maialok sa kanya kundi ang ating kahirapan.

Ang Salamin

Suriin mo ang huling tatlong buwan ng buhay mo. Sino ang nakakita sa iyo nang hindi ka nakangiti? Hindi ang nakakita ng litrato mo, kundi ng mukha mo noong umiiyak ka. Kung walang pangalang pumapasok sa isip mo, hindi ibig sabihin ay may mali sa iyo bilang tao. Ibig sabihin, may isang bahagi ng iyong buhay na matagal mo nang ipinagpapaliban, at oras na para harapin ito.

Marahil ikaw ang tipong laging available para sa iba pero hindi kailanman humihingi ng tulong. Nakakaaliw ang papel na iyon dahil kontrolado mo. Pero ang pagkakaibigan na ikaw lang ang nagbibigay ay hindi pagkakaibigan; paglilingkod iyon na may takot. Kung hindi mo kayang sabihing "hindi ko kaya ngayon," hindi mo pa rin tinatanggap ang bahaging ibabangon ka sa Eclesiastes 4:9-10.

O baka naman ikaw ang taong napakaabala. Trabaho, anak, bayarin, overtime. Totoo ang mga iyan. Pero alam mo at alam ko na hindi kaabalahan ang tunay na dahilan. Mas madaling mag-scroll kaysa magpa-check sa isang taong magtatanong kung kumusta ka talaga. Mas ligtas ang mababaw.

At baka mayroon kang kaibigan noon na hindi mo na kausap. May nangyari. May nasabi. May hindi nagawa. Bawat beses na maalala mo, may kirot. Narinig mo ngayon ang Kawikaan 17:17, na ang kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at hindi mo alam kung ano ang gagawin sa talatang iyon.

Ito ang sasabihin ko sa iyo: ang Diyos na tinawag na kaibigan si Abraham at si Moises, at tinawag na "Kaibigan" si Judas kahit noong gabi ng pagtataksil, ay hindi sumusuko sa mga nasirang ugnayan. Kung may natitira pang hininga sa iyo, may puwang pa para sa pagbabalik. Hindi mo kailangang maging perpektong kaibigan bukas. Kailangan mo lang maging tapat ngayon.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Madali itong ipaliwanag sa mga bata dahil alam na nila ang sakit ng hindi maisama sa laro. Simulan mo sa tanong: "Ano ang ginagawa ng isang tunay na kaibigan kapag nadapa ka?" Pagkatapos, ikuwento mo sina Jonathan at David. Isang prinsipe na dapat ay nagseselos pero nagbigay ng kanyang balabal at espada sa batang si David. Sabihin mo sa bata: ang tunay na kaibigan ay hindi lang kalaro, siya ay kakampi. Nananatili siya kahit mahirap, hindi lang kapag masaya.

Pagkatapos, dalhin mo sila kay Jesus. Sabihin mo na may isang Kaibigan na handang mamatay para sa atin, at ginawa niya nga iyon sa krus. Hindi siya nahihiyang makasama tayo kahit alam niya ang lahat ng mali nating ginawa. Iyan ang pinakamagandang balita na maririnig ng isang batang nag-aalala kung may magiging kaibigan ba siya.

Maganda ring ituro sa bata ang mismong pagiging kaibigan, hindi lang ang paghahanap nito: ang pakikipaglaro sa nag-iisa sa sulok, ang pag-aalok ng baon, ang pagsabi ng totoo nang mahinahon. Ang Kawikaan 18:24 ay simpleng maipapaliwanag: mas mabuting magkaroon ng isang tapat kaysa sa sampung pansamantala.

May mga espesyal na paliwanag para sa iba't ibang edad: sa mga preschooler na tatlo hanggang anim na taong gulang, na may payak na kuwento at larawan; sa mga batang elementarya na pito hanggang labindalawa, na may mas malalim na tanong at halimbawa mula sa paaralan; at sa mga kabataang labindalawang taong gulang pataas, na humaharap na sa presyon ng barkada, pagtataksil, at katapatan sa panahon ng social media.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Kung may isang bagay na dapat mong dalhin mula sa buong gabay na ito, ito iyon: ang pagkakaibigan sa Bibliya ay hindi damdamin na dumarating at umaalis, kundi tipan na pinipili at tinutupad. Iyan ang dahilan kung bakit naghubad si Jonathan ng kanyang balabal, bakit sumunod si Ruth sa isang bayang hindi niya kilala, bakit pinalakas ng Kawikaan ang kamay natin para sa mga araw ng kagipitan, at higit sa lahat, bakit nagpako si Jesus sa krus para sa mga taong iniwan siya. Hindi tayo kinaibigan ng Diyos dahil kaibig-ibig tayo. Kinaibigan niya tayo dahil tapat siya.

Kung gusto mong ipagpatuloy ito, basahin mo ang buong kuwento nina David at Jonathan sa 1 Samuel 18 hanggang 20, at pagkatapos ay dahan-dahang pagnilayan ang Juan 15:13-15. Tanungin mo ang Diyos kung sino ang ibinigay niya sa iyo at kung sino ang ibinigay ka niya. Pagkatapos, gawin mo ang pinakasimple at pinakamahirap na hakbang: abutin mo ang telepono mo at tawagan ang taong naisip mo kanina pa.