Si Jonatan, Anak ni Saul at Kaibigan ni David

Sino si Jonatan at kailan siya nabuhay

Si Jonatan (יְהוֹנָתָן) ay anak ni Saul at ni Ahinoam (1 Samuel 14:49; 1 Samuel 14:50), mula sa tribo ni Benjamin, at nabuhay sa panahon ng nagkakaisang kaharian, mga 1095 BC hanggang 975 BC ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650). Kabilang sa kaniyang mga kapatid sina Abinadab, Malchi-shua, Merab, Michal, Ish-bosheth, Armoni at Mephibosheth (1 Samuel 14:49; 2 Samuel 21:8). May anak siyang si Mephibosheth (1 Chronicles 8:34; 1 Chronicles 9:40). Lumilitaw ang kaniyang pangalan sa 82 talata: animnapu sa 1 Samuel, labimpito sa 2 Samuel at lima sa 1 Chronicles, simula sa 1 Samuel 13:2. Sa mga aklat na iyon ay nakikilala siya bilang kasama at kaibigan ni David.

Ang pag-akyat kasama ang tagapagdala ng baluti

Ang pinakamaagang eksenang may buong salaysay sa harap natin ay isang pagsalakay. "Pagkatapos tumawag ang kalalakihan ng kampo kina Jonatan at sa kanyang tagapagdala ng baluti, at sinabi, 'Umakyat kayo dito sa amin, at papakitaan namin kayo ng isang bagay.' Sinabi ni Jonatan sa kanyang tagapagdala ng baluti, 'Sumunod ka sa akin, dahil ibinigay sila ni Yahweh sa kamay ng Israel'" (1 Samuel 14:12-14). Umakyat siya gamit ang kaniyang mga kamay at paa, at sumunod sa kaniyang likuran ang tagapagdala ng baluti. Halos dalawampung kalalakihan ang napatay sa unang pagsalakay na iyon. Pansinin ang pananalita ni Jonatan: hindi niya sinabing kaya niya, kundi na ibinigay na sila ni Yahweh sa kamay ng Israel. Ang kaniyang tapang ay nakasandal sa isang paghatol tungkol sa Diyos, hindi sa bilang ng kaniyang mga kasama.

Ang palabunutan sa harap ng buong Israel

Sa 1 Samuel 14:39-45 ay narinig ang isang mabigat na sumpa mula sa kaniyang sariling ama: "Sapagkat, habang nabubuhay si Yahweh, siyang nagligtas sa Israel, kahit na ito ay si Jonatan na anak kong lalaki, siya ay tiyak na mamamatay." Walang sumagot sa hanay ng mga tao. Nagpalabunutan sila, at "nakuha si Jonatan sa palabunutan." Nang tanungin siya ni Saul, hindi siya nagtago: "Tumikim ako ng kaunting pulot gamit ang dulo ng bara na nasa aking kamay. Narito ako; mamamatay ako." Doon nagtatapos ang siping hawak natin. Hindi nito ibinibigay ang natitirang bahagi ng tagpo, kaya hindi natin idaragdag kung ano ang sumunod.

Ang tipanan sa bukirin

Ang pinakamahabang bahagi ng kaniyang kuwento ay hindi digmaan kundi katapatan sa isang kaibigan sa panganib. Sinabi ni David, "may isang hakbang lamang sa pagitan ko at ng kamatayan," at sumagot si Jonatan, "Anuman ang sabihin mo, gagawin ko para sa iyo" (1 Samuel 20:3-5). Sa bukirin ay ginawa niya itong panata sa harap ng Diyos: "Maging saksi nawa si Yahweh, ang Diyos ng Israel... gawin nawa ni Yahweh kay Jonatan at mas higit pa din kung hindi ko ipapaalam ito sa iyo at papaalisin kita, upang makahayo ka nang payapa. Sumaiyo nawa si Yahweh, gaya ng kasama niya ang aking ama" (1 Samuel 20:9-13). Mabigat ang huling sugnay: ipinagdasal ng anak ng hari na sumama si Yahweh sa lalaking kinatatakutan ng kaniyang ama.

Naganap ang pagsubok sa hapag. "Sinagot ni Jonatan si Saul na kanyang ama, 'Sa anong kadahilanan dapat siyang ipapatay? Ano ang kanyang nagawa?' Pagkatapos hinagis ni Saul ang kanyang sibat upang patayin siya" (1 Samuel 20:32-35). Tumayo si Jonatan na "sobrang galit," hindi kumain, at nagluksa para kay David dahil hindi siya ginalang ng kaniyang ama. Kinaumagahan ay lumabas siya sa bukirin sa tipanan, kasama ang isang binata. Ipinana niya ang palaso at sumigaw, "Magmadali ka, bilisan mo, huwag kang tumigil!" Walang alam ang binata sa anumang bagay; "Tanging sina Jonatan at David ang nakakaalam ng bagay" (1 Samuel 20:37-40). Sa lihim at sa panganib isinagawa ang buong pagkakaibigang ito.

Kung saan siya nadapa

Hindi pinalalambot ng teksto ang tagpo ng pulot. Sa sarili niyang bibig: "Tumikim ako ng kaunting pulot gamit ang dulo ng bara na nasa aking kamay. Narito ako; mamamatay ako" (1 Samuel 14:39-45). Anuman ang kabutihan ng kaniyang tapang sa pagsalakay, dinala siya ng palabunutan sa tabi ng kaniyang ama sa harap ng buong Israel, at hindi siya nagdahilan. Pag-amin ang kaniyang naging tugon, hindi pagtatakip. Iyan ang tanging pagkukulang na inilalahad ng mga siping nasa harap natin.

Ang hindi natin alam

Maraming talata ang naglilista sa kaniyang pangalan na ang teksto ay wala sa harap natin, kaya hindi natin sila isasalaysay: 1 Samuel 13:2-3, 13:16, 13:22, 14:1, 14:3-4, 14:6, 14:8, 14:17, 14:21, 14:27, 14:29, 18:1, 18:3-4, 19:1-2, 19:4, 19:6-7, 20:1, 20:25, 20:27-28, 20:30, 20:42, 23:16, 23:18, 31:2, gayundin ang 2 Samuel 1:4-5, 1:22-23, 1:25-26, 9:6-7, 21:12-14, at 1 Chronicles 10:2. Nabanggit siya roon; ngunit kung ano ang nangyari sa mga talatang iyon ay hindi natin idadagdag mula sa alaala.

Hindi rin ibinibigay ang taon ng kaniyang kapanganakan o ng kaniyang kamatayan, kundi ang panahon lamang na mga 1095 BC hanggang 975 BC ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650). Wala ring nakalistang sanggunian sa kaniya sa labas ng 1 Samuel, 2 Samuel at 1 Chronicles, kaya walang linyang maidurugtong dito na hindi dala ng mga aklat na iyon. Sapat na ang naiwan sa atin: isang lalaking umakyat sa pangalan ni Yahweh, umamin nang walang palusot, at tumindig para sa kaniyang kaibigan kahit tinudla siya ng sibat ng kaniyang sariling ama.