Si Jacob: Mula Mandaraya Tungo sa Pangalang Israel

Panimula

May isang matandang lalaki na pilay hanggang sa huling araw ng kanyang buhay. Hindi siya nabalian sa digmaan at hindi siya nahulog sa bangin. Nabalian siya sa gabing nakipagbuno siya sa Diyos, at hindi na siya nakalakad nang maayos pagkatapos noon. Sa mga huling eksena ng kanyang kuwento, makikita mo siyang nakasandal sa tungkod, halos bulag na, binabasbasan ang mga apo niyang hindi na niya kayang kilalanin sa pamamagitan ng mata. Iyon ang huling larawan ng tao na buong buhay ay nanghawak, nang-agaw, at nandaya para makamit ang pagpapala.

Si Jacob ang pinakakakaibang patriyarka sa Bibliya. Hindi siya kasing tatag ni Abraham at hindi siya kasing tahimik ni Isaac. Siya ang mandaraya na naging ama ng labindalawang lipi. Sa gabay na ito, susundan natin ang kanyang buhay mula sa sinapupunan hanggang sa libingan, at makikita mo kung paano nagtatrabaho ang biyaya ng Diyos sa isang taong, sa totoo lang, ay hindi karapat-dapat.

Ang tuon ng gabay na ito

Karamihan ng mga buod ng buhay ni Jacob ay nagtatapos sa isang moral na aral: huwag kang manlinlang. Ngunit hindi iyon ang puso ng kanyang kuwento. Babasahin natin ang buhay ni Jacob mula sa kanyang pilay pabalik at pasulong. Ang gabay na ito ay may isang tuon: ang biyaya ng Diyos ay hindi nagpapabuti sa talino ni Jacob, sinisira nito ang kanyang pag-asa sa sarili niyang lakas. Hindi siya binigyan ng Diyos ng pangalawang pagkakataon na mas magaling na mandaya. Pinalitan ng Diyos ang kanyang pangalan at binali ang kanyang balakang, at mula noon, ang pagpapalang buong buhay niyang inagaw ay natanggap na lang niya bilang regalo.

Ang pilay ang naging tatak ng tunay na pagpapala.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol kay Jacob?

Si Jacob ang anak ni Isaac at ni Rebeca, apo ni Abraham, at ang ikatlong henerasyon ng pangako na sinimulan ng Diyos sa Genesis 12. Ang buong kuwento niya ay nasa Genesis 25 hanggang 50, at mula sa kanyang labindalawang anak nabuo ang bansang Israel. Pero bago pa man siya makagawa ng anumang mabuti o masama, may sinabi na ang Diyos tungkol sa kanya. Noong buntis pa si Rebeca at nagbubuno ang kambal sa loob ng kanyang sinapupunan, sinabi ng Diyos na ang nakatatanda ay maglilingkod sa nakababata. Ibig sabihin, bago pa siya isilang, ang pinili na ng Diyos ay ang mas bata, ang mas mahina, ang hindi inaasahan.

Makikita mo iyon sa pangalan pa lang niya. Sinasabi ng Genesis 25:26: "Pagkatapos, lumabas naman ang kanyang kapatid na nakahawak sa sakong ni Esau, kaya't tinawag siyang Jacob. Animnapung taon si Isaac nang isilang ang kambal." Ang pangalang Jacob ay mula sa salitang Hebreo para sa "sakong," at ginagamit ito bilang larawan ng isang taong humahawak, humahadlang, o nang-aagaw ng puwesto. Sa madaling salita, ang pangalan niya ay isang paglalarawan ng kanyang pagkatao: siya ang humahabol, ang umaangat sa pamamagitan ng paghila sa iba pababa.

At iyon nga ang ginawa niya. Binili niya ang karapatan ng panganay kapalit ng isang mangkok na nilagang lentehas nang gutom na gutom si Esau (Genesis 25:29-34). Pagkatapos, kasama ang kanyang ina, nilinlang niya ang kanyang bulag na amang si Isaac sa pamamagitan ng balat ng kambing sa braso at ng damit ni Esau, para manakaw ang basbas na para sa panganay (Genesis 27). Hindi pinalalabo ng Bibliya ang ginawa niya. Tinawag mismo ni Esau ang kapatid niyang Jacob at sinabing dalawang beses na siyang inagawan nito.

Pero narito ang kakaiba. Sa gitna ng pagtakas niya mula sa galit ng kapatid, nang matulog siya sa isang bato sa Bethel at nakita ang hagdang umaabot sa langit, nagsalita ang Diyos nang hindi man lang binabanggit ang kanyang kasalanan: "Sasaiyo ako at iingatan kita saan ka man magpunta. Ibabalik kita sa lupaing ito. Hindi kita pababayaan hangga't hindi ko natutupad ang ipinangako ko sa iyo" (Genesis 28:15). Walang kondisyon. Walang "kung magpapakabait ka." Pangako lang na hindi siya iiwan.

Mga dalawampung taon ang lumipas bago niya naunawaan kung ano talaga ang ibig sabihin niyon. Sa gabing bumalik siya sa lupain ng pangako, takot na takot sa pagharap kay Esau, nakipagbuno sa kanya ang isang misteryosong lalaki hanggang magbukang-liwayway. Doon narinig niya ang mga salitang nagbago ng kanyang kasaysayan: "Hindi na Jacob ang itatawag sa iyo kundi Israel, sapagkat nakipagbuno ka sa Diyos at sa tao, at nanaig ka" (Genesis 32:28). Ang mandaraya ay binigyan ng bagong pangalan. Pero umalis siya roon na pilay.

At para hindi natin isipin na nangyari lang iyon dahil sa lakas ni Jacob, inulit ito ng Diyos sa Genesis 35:10: "Sinabi sa kanya ng Diyos, 'Jacob ang pangalan mo, ngunit hindi na Jacob ang itatawag sa iyo. Israel na ang magiging pangalan mo.' Kaya't Israel ang itinawag sa kanya." Dalawang beses binigkas ng Diyos ang pangalang iyon, para maging malinaw: hindi ito napagtagumpayan ni Jacob, ito ay ipinagkaloob sa kanya.

Ang kambal na nag-aagawan mula sa sinapupunan

Bago pa man magsimula ang drama, may dalawampung taon na pagluhod. Baog si Rebeca, at nanalangin si Isaac para sa kanya. Ang buong lahi ng pangako ay nakasalalay sa isang sinapupunang hindi makapagsilang. Ito na ang pangalawang henerasyon na nangyari ito, dahil baog din si Sara. Mula sa simula, ang pamilyang ito ay hindi lumalago dahil sa lakas ng laman kundi dahil sa pakikialam ng Diyos.

Nang sagutin ng Diyos ang panalangin, kambal ang dumating, at nagbubuno na sila sa loob. Nagtanong si Rebeca sa Panginoon, at ang sagot ay isang propesiya: dalawang bansa ang nasa kanyang sinapupunan, at ang nakatatanda ay maglilingkod sa nakababata. Ito ang unang pahiwatig ng isang pattern na uulit-ulit sa buong Bibliya. Hindi palaging ang panganay, hindi palaging ang malakas, hindi palaging ang inaasahan. Si Isaac, hindi si Ismael. Si Jacob, hindi si Esau. Si David, hindi ang mga nakatatanda niyang kapatid. Si Efraim, hindi si Manases.

Pero ang trahedya ng pamilyang ito ay hindi nila pinaniwalaan ang pangako kaya kinailangan nilang tulungan ang Diyos. Minahal ni Isaac si Esau dahil mahilig siya sa lutong usa; minahal ni Rebeca si Jacob. Ang paborito ay naging patakaran, at ang bahay ay nahati sa dalawang kampo. Sa ganoong kapaligiran lumaki ang isang batang natutong manghawak para mabuhay, at isang batang natutong isuko ang mahalaga para sa agarang kasiyahan.

Hindi inaayos ng Bibliya ang kanilang pamilya bago gamitin ito. Pinili ng Diyos ang isang bahay na puno ng pagtatangi, panlilinlang, at hinanakit, at doon niya itinanim ang binhi ng kaligtasan. Kung naghihintay ka ng perpektong pamilya bago ka maniwalang kaya kang gamitin ng Diyos, hindi mo mahahanap ang modelo mo sa Genesis.

Ang nakaw na basbas at ang hagdan sa Bethel

Nang matanda na si Isaac at malabo na ang kanyang mata, inihanda niya ang basbas para kay Esau. Narinig ito ni Rebeca, at siya mismo ang nagplano ng panloloko. Sinuotan niya si Jacob ng damit ni Esau, binalutan ang mga braso nito ng balat ng kambing, at pinaluto ng pagkaing kahawig ng lutong usa. Pumasok si Jacob sa harap ng kanyang bulag na ama at nagsinungaling nang direkta: ako si Esau, ang iyong panganay. Nang tanungin ni Isaac kung paano siya nakahuli agad, ginamit pa niya ang pangalan ng Diyos sa kanyang kasinungalingan.

Nakuha niya ang basbas. Pero tingnan mo kung ano ang napala niya. Umiyak nang malakas si Esau at nagplano ng pagpatay. Napilitang tumakas si Jacob papuntang Haran, at hindi na niya muling nakita ang kanyang ina. Natanggap niya ang basbas ng kasaganaan ngunit lumabas siya sa pinto na walang dala kundi tungkod. Totoo ang basbas, pero hindi ito nagbunga ng kapayapaan sa paraang inaasahan niya. Nahawakan niya ang sakong, hindi ang puso ng pangako.

At doon, sa unang gabi ng pagiging takas, nagpakita ang Diyos. Walang bubong, walang unan kundi bato, walang kasama. Napanaginipan niya ang isang hagdan mula lupa hanggang langit, at ang mga anghel ng Diyos na umaakyat at bumababa. Sa itaas ay nakatayo ang Panginoon, at ang sinabi niya ay hindi paratang kundi pangako: Genesis 28:15. Sasamahan kita, iingatan kita, ibabalik kita, hindi kita pababayaan.

Gisingin natin ang ating sarili sa kakaiba nito. Ang unang pagpapakita ng Diyos kay Jacob ay hindi nangyari pagkatapos siyang magsisi. Nangyari ito habang tumatakas siya mula sa krimen niya. Hindi kinumpirma ng Diyos ang kanyang pamamaraan, pero hindi rin niya binawi ang kanyang pangako. At ang tugon ni Jacob ay tipikal sa kanya: gumawa siya ng isang panata na parang kasunduan sa negosyo. Kung sasamahan mo ako, kung bibigyan mo ako ng pagkain at damit, kung makakauwi akong ligtas, ikaw ang magiging Diyos ko at bibigyan kita ng ikapu. Kahit sa harap ng langit na bumukas, nakikipagtawaran pa rin siya.

Dalawampung taon kay Laban: nadaya ang mandaraya

Sa Haran, nakilala ni Jacob ang katapat niya. Si Laban, ang kapatid ng kanyang ina, ay isang manipulador na mas sanay pa sa kanya. Pitong taon siyang nagtrabaho para kay Raquel, at sa umaga pagkatapos ng kasal, natuklasan niyang si Lea ang nasa tabi niya. Ang taong nagpanggap bilang panganay para makuha ang basbas ay nilinlang sa pamamagitan ng panganay na ipinalit sa nakababata.

Hindi kataka-takang gamitin ni Laban ang eksaktong dahilan na iyon: hindi kaugalian dito na ipakasal ang nakababata bago ang panganay. Para kang naririnig ang tinig ni Isaac sa Genesis 27. Ang ginawa mo sa iba ay babalik sa iyo, at hinahayaan ng Diyos na maranasan ni Jacob ang bawat sakit na kanyang naipamigay.

Dalawampung taon siyang naglingkod, sampung beses binago ni Laban ang kanyang sahod, at sa loob ng tahanan niya ay nagkaroon ng digmaan ang dalawang asawa, dalawang alipin, at labindalawang anak na ipinanganak sa isang kompetisyon ng pag-ibig at pagtatanim ng sama ng loob. Maganda pa rin ang mga pangalan ng mga batang iyon dahil sa bawat isa ay may kuwento ng iyak at pag-asa, pero ang bahay ay hindi kailanman naging payapa. At gayunpaman, sa gitna ng gulo, dumami si Jacob. Hindi dahil mas matalino siya kay Laban, kundi dahil, gaya ng inamin niya mismo, ang Diyos ng kanyang ama ang nag-iingat sa kanya.

Nang sabihin ng Diyos na umuwi na siya, tumakas siyang muli, gaya ng dati. Hinabol siya ni Laban, nagkaroon ng mainit na pagtatalo, at nagtayo sila ng bunton ng bato bilang saksi. Pagkatapos ay humarap si Jacob sa pinakakinatatakutan niya: ang kapatid na iniwan niyang galit na galit. At doon, sa ilog Jabok, natapos ang panahon ng pandaraya.

Peniel: ang gabi na natalo siya at nanalo

Pinauna ni Jacob ang lahat: ang mga regalo, ang mga alipin, ang mga asawa, ang mga anak. Nag-iisa siyang naiwan sa dilim. Ito ang unang pagkakataon sa kanyang buhay na wala siyang kayang gawin. Hindi niya kayang bilhin si Esau, hindi niya kayang linlangin ang apat na raang lalaking kasama nito, at hindi niya kayang tumakbo pabalik.

Bago iyon, nanalangin siya ng isang panalanging hindi na pakikipagtawaran: hindi ako karapat-dapat sa anumang kabutihan at katapatang ipinakita mo sa akin, dahil wala akong dala kundi tungkod nang tumawid ako sa Jordan na ito, at ngayon ay dalawang pangkat na ako. Sa unang pagkakataon, inamin niya ang kanyang kawalan. Pagkatapos ay dumating ang pakikipagbuno.

Buong gabi silang nagbuno ng isang lalaking hindi nagpakilala agad. Nang makita nitong hindi niya madaig si Jacob, hinipo lang niya ang balakang nito at nalinsad ito. Isang haplos, at tapos na ang laban. Ibig sabihin, kaya niyang gawin iyon sa unang minuto pa lang. Ang buong gabi ay hindi tungkol sa kung sino ang mas malakas; ito ay tungkol sa kung sino ang handang bumitaw.

At sa gitna ng sakit, hindi bumitaw si Jacob. "Hindi kita bibitiwan hangga't hindi mo ako binabasbasan." Tinanong siya ng lalaki ng isang tanong na mas malalim kaysa sa tunog nito: ano ang pangalan mo? Nang huling tinanong siya noon tungkol sa pangalan niya, sa harap ng kanyang amang bulag, sumagot siya ng "Ako si Esau." Ngayon, sa wakas, sinabi niya ang totoo: Jacob, mandaraya, maninimbang ng sakong. At nang maiamin niya ang kanyang tunay na pangalan, saka siya binigyan ng bago: Genesis 32:28.

Ang eksenang ito ang pinakamahalagang susi sa buong buhay niya. Napansin ng propetang si Oseas ang isang detalyeng hindi malinaw sa Genesis. Sinasabi ng Oseas 12:4: "Nakipagbuno siya sa anghel at nanaig; umiyak siya at nagmakaawa. Nakita niya ang Diyos sa Bethel at doon ay nakipag-usap ang Diyos sa kanya." Umiyak siya. Nagmakaawa siya. Kaya ganito ang hitsura ng pananagumpay sa Diyos: hindi ang kamay na mahigpit kundi ang mga luhang nagmamakaawa. Ginamit ni Oseas ang kuwentong ito para sawayin ang bansang Israel sa kanyang panahon. Para niyang sinabi: gaya ng inyong ninuno, mandaraya kayo, pero tandaan ninyo kung paano siya nagbago. Hindi sa pakikipagtalo, kundi sa pag-iyak.

Sumikat ang araw habang umaalis siya sa Peniel, at pilay siya. Dalawang bagay ang dala niya pauwi: isang bagong pangalan at isang balakang na hindi na gumaling. Mula noon, hindi na siya ang taong tumatakbo nang mabilis sa sarili niyang lakas.

Pagbabalik sa Bethel, mga libingan, at ang tungkod

Nagkita sila ni Esau, at ang eksena ay nakakagulat na malambot. Tumakbo si Esau, niyakap siya, hinagkan, at umiyak silang dalawa. Sinabi ni Jacob na parang nakita niya ang mukha ng Diyos sa mukha ng kanyang kapatid. Kahit ang lalaking dinaya niya ng dalawang beses ay naging daluyan ng awa.

Pero hindi rito nagtatapos ang hirap. Ninakawan ng dangal ang kanyang anak na si Dina sa Siquem, at ang ganti ng mga anak niyang sina Simeon at Levi ay isang masaker na nagdala ng takot at kahihiyan sa pamilya. Doon lang siya muling tinawag ng Diyos pabalik sa Bethel, sa lugar ng unang pangako. At doon niya ipinalibing ang mga diyos-diyosang itinatago pa rin ng kanyang sambahayan, bago sila sumamba nang malinis.

Sa Bethel inulit ng Diyos ang pagpapalit ng pangalan sa Genesis 35:10, at idinagdag ang pangako tungkol sa isang bansa at sa lupain. Pagkatapos ay sunod-sunod ang libing: namatay si Debora na tagapag-alaga ni Rebeca, namatay si Raquel habang nanganganak kay Benjamin, at namatay si Isaac. Nagkasala si Ruben sa kanyang ama. At sa wakas, dumating ang pinakamalaking sugat: ipinagbili ng kanyang mga anak si Jose at dinala sa kanya ang damit na puno ng dugo.

Mahigit dalawampung taon siyang namuhay na nagluluksa sa isang anak na buhay naman pala. Nang sa huli ay humarap siya kay Faraon, tinanong siya kung ilang taon na siya, at ang sagot niya ay isa sa pinakatapat na linya sa buong Bibliya: maikli at mahirap ang kanyang mga araw kumpara sa kanyang mga ninuno. Ito ang isang lalaking hindi nagkunwaring matagumpay. Alam niyang basag ang buhay niya, pero alam din niya kung sino ang nag-ingat sa kanya sa buong panahong iyon.

Sa dulo, nakita niyang muli si Jose. Nanirahan siya sa Egipto nang labimpitong taon. At nang malapit na siyang mamatay, ganito ang sinasabi ng Hebreo 11:21: "Dahil sa pananampalataya, binasbasan ni Jacob ang bawat anak ni Jose bago siya mamatay, at sumamba siyang nakasandal sa kanyang tungkod." Ang tungkod na iyon ang tanging pag-aari niya nang tumawid siya sa Jordan bilang takas. Ngayon ay sinasandalan niya ito para sumamba. Ang bagay na dating simbolo ng kanyang kahirapan ay naging simbolo ng kanyang pagsamba.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Ang pangalang Israel ay hindi nanatiling pangalan ng isang tao. Naging pangalan ito ng isang bayan. Kaya tuwing binabasa mo ang salitang Israel sa mga propeta, sa mga awit, at sa mga Ebanghelyo, naririnig mo ang alaala ng isang gabi sa tabi ng ilog: ang bayan ng Diyos ay tinawag sa pangalan ng isang taong natalo at pinagpala.

Kinukuha ng Bagong Tipan ang kuwentong ito at inilalagay sa gitna ng doktrina ng biyaya. Sumulat si Pablo sa Roma 9 tungkol sa kung paano pumipili ang Diyos, at ang halimbawa niya ay ang kambal na ito. Bago pa sila isilang at bago pa sila makagawa ng mabuti o masama, nasabi na kung sino ang pipiliin. Pagkatapos ay sinipi niya ang Malakias sa Roma 9:13: "Tulad ng nasusulat, 'Si Jacob ay inibig ko, ngunit si Esau ay aking kinapootan.'" Hindi ito isang talata tungkol sa personal na galit ng Diyos sa isang kambal na si Esau. Ang sinipi ni Pablo ay isang propesiya tungkol sa dalawang bansa, at ang wikang "inibig" at "kinapootan" ay paraan ng pagsasalita sa Hebreo tungkol sa pagpili ng isa kaysa sa isa. Ang punto ni Pablo ay malinaw: kung ang pagpili ng Diyos ay nakabatay sa gawa, si Esau sana ang napili, dahil siya ang panganay at siya ang hindi nandaya para sa basbas. Ang katotohanan na si Jacob ang pinili ay nangangahulugang ang pundasyon ng iyong kaligtasan ay hindi ang iyong talaan ng kabutihan.

Sinipi rin ni Jesus ang hagdan ng Bethel. Sa Juan 1:51 sinabi niya kay Natanael na makikita niya ang langit na bukas at ang mga anghel ng Diyos na umaakyat at bumababa sa Anak ng Tao. Ang ibig sabihin, hindi ang hagdan ang mahalaga kundi ang Persona. Si Jesus mismo ang daanan sa pagitan ng langit at lupa, ang katuparan ng panaginip ng isang takas na natutulog sa bato. At napansin ni Jesus ang kabalintunaan ng pangalang Israel nang purihin niya si Natanael bilang isang Israelitang walang daya sa kanyang puso. Ang buong lahi ay pinangalanan sa isang mandaraya; ngayon ay may Israelita nang walang daya, dahil dumating na ang Mesiyas.

Mayroon pang isang linyang hindi dapat palampasin. Sa huling basbas ni Jacob sa kanyang mga anak sa Genesis 49, nagsalita siya tungkol kay Juda at sa isang setro na hindi mawawala sa kanyang angkan hanggang sa dumating ang dapat pagmay-ari nito. Mula sa lipi ni Juda ipinanganak si David, at mula sa angkan ni David ipinanganak si Jesus. Ang matandang pilay na nakasandal sa tungkod ay nakatingin na sa Hari.

At narito ang pinakamalalim na koneksiyon. Si Jacob ay nagwagi sa pamamagitan ng isang sugat. Si Jesus ay nagwagi sa pamamagitan ng mga sugat niya. Ang pinagpalang pilay sa Peniel ay isang maliit na anino ng Isa na ipinanganak sa lahi ni Israel, nakipagbuno sa Getsemani hanggang pawisan ng dugo, at bumangon mula sa libingan na may mga butas pa rin sa kanyang mga kamay.

Ang puso ng kanyang buhay

Tatlong eksena ang tumutukoy sa lahat.

Ang una ay ang Bethel. Hindi ito ang simula ng pagiging mabuti ni Jacob kundi ang simula ng pagsasalita ng Diyos sa kanya. Mahalagang tandaan kung ano ang kalagayan niya nang gabing iyon: nasa gitna siya ng disyerto, may dugo sa konsiyensiya, walang ari-arian, at hinahabol ng galit ng kapatid. Sa ganoong estado nagsalita ang Diyos ng "Hindi kita pababayaan." Lahat ng susunod na pangyayari sa buhay ni Jacob ay nagaganap sa loob ng pangakong iyon. Kahit ang dalawampung taon ng pagmamaltrato ni Laban ay nasa loob pa rin ng "iingatan kita saan ka man magpunta."

Ang pangalawa ay ang Peniel. Dito nagtatagpo ang dalawang tema ng kanyang buhay: ang paghawak at ang pagsuko. Hindi binigyan ng Diyos si Jacob ng mas magandang estratehiya; nilinsad niya ang balakang nito para hindi na ito makatakbo. Ngunit pansinin na hindi ito pagpaparusa. Ang kahulugan ng Peniel ay "mukha ng Diyos," at ang sinabi ni Jacob ay nakita niya ang mukha ng Diyos at nakaligtas siya. Ang Diyos na kayang pumatay sa isang haplos ay pumili na magpakababa sa isang gabi ng pakikipagbuno sa isang taong gawa sa alabok. Iyan ang hugis ng ating Diyos: hindi siya dumudurog, nakikipagbuno siya hanggang sumuko ka at mapagpala.

Ang pangatlo ay madalas kalimutan: ang pagbabasbas sa mga anak ni Jose sa Genesis 48. Matanda na si Jacob at malabo na ang paningin, eksaktong kalagayan ni Isaac noong linlangin niya ito. Pero ngayon, siya ang nasa upuan ng ama. Inilagay ni Jose si Manases sa kanang kamay ng ama dahil siya ang panganay, pero sinalubid ni Jacob ang kanyang mga kamay at inilagay ang kanang kamay sa ulo ng nakababatang si Efraim. Tumutol si Jose. Sumagot ang matanda: alam ko, anak, alam ko.

Nakakakilabot ang eksenang ito. Si Isaac ay bulag at nalinlang. Si Jacob ay halos bulag pero siya ang nakakakita, hindi sa pamamagitan ng mata kundi ng pananampalataya. Hindi na niya kailangang mandaya para sa basbas ng nakababata; siya na mismo ang namamahagi nito nang buong malay. Ang taong buong buhay ay nag-aagawan ng pagpapala ay natutong magbigay nito. At iyon ang tanging eksena sa buhay niya na sinipi ng Hebreo 11:21 bilang halimbawa ng pananampalataya. Ang mandaraya ay naging tagapagbigay ng basbas.

Ano ang matututuhan natin kay Jacob

Una, matututuhan natin na ang pangako ng Diyos ay hindi gantimpala sa ating pagiging karapat-dapat. Kung may isang tao sa Bibliya na nararapat na bawian ng pagpapala, iyon ay si Jacob. Nagsinungaling siya sa kanyang ama, ginamit niya ang pangalan ng Diyos sa isang kasinungalingan, at sinamantala niya ang kahinaan ng kanyang kapatid. Pero ang Genesis 28:15 ay naganap pagkatapos ng lahat ng iyon, hindi bago. Hindi ito nangangahulugang walang halaga ang kasalanan; umani siya ng matinding sakit. Ang ibig sabihin ay hindi hawak ng ating kasalanan ang huling salita tungkol sa ating kinabukasan.

Pangalawa, matututuhan natin na ang pagsagot ng Diyos sa ating panalangin ay minsan dumarating bilang isang limp. Marami sa atin ang humihingi ng pagpapala habang mahigpit na hawak ang ating pamamaraan: ang pagkontrol sa pamilya, ang pagmamanipula sa mga usapan, ang pagtitiwala sa sarili nating talino para umahon sa buhay. Ang sagot ng Diyos ay madalas hindi pagpapalakas ng ating mga kamay kundi pagbibigay ng isang kahinaan na hindi natin maalis. Si Pablo ay may tinik sa laman at ipinagdasal niya itong maalis ng tatlong beses. Ang sagot ay hindi pagtanggal kundi sapat na biyaya. Kung may dala kang kahinaan na matagal mo nang ipinagdarasal na mawala, posibleng iyon mismo ang paraan ng Diyos para ilapit ka sa kanya.

Pangatlo, matututuhan natin kung ano ang hitsura ng pananampalataya sa katapusan ng buhay. Hindi naging kahanga-hanga ang karamihan ng mga araw ni Jacob. Magulo ang kanyang pamilya, malalim ang kanyang kalungkutan, at tapat ang kanyang pag-amin na maikli at mahirap ang kanyang mga taon. Pero nang mamatay siya, ang ginawa niya ay sumamba at magbasbas, na nakatuon ang mata sa isang lupaing hindi pa niya natatanggap. Ang pananampalataya ay hindi ang pagkakaroon ng maayos na kuwento. Ito ang pagkapit sa pangako ng Diyos hanggang sa huling hininga, kahit nakasandal ka na sa tungkod.

Ang Salamin

Marahil hindi mo pa nagagawang magsuot ng balat ng kambing para mandaya, pero alam mo kung ano ang pakiramdam ng paghawak sa sakong. Alam mo ang pakiramdam ng pag-angat sa trabaho sa pamamagitan ng tahimik na pagpapababa sa iba. Alam mo kung paano mag-ayos ng kuwento para lumabas kang tama sa isang away sa pamilya. Alam mo ang pagkalkula sa pera, ang pagtitimpla ng mga salita sa chat para makuha ang gusto mo, ang pagiging mabait sa isang tao dahil kailangan mo siya sa susunod na buwan. Si Jacob ay hindi isang sinaunang halimaw. Siya ay isang taong desperado na nag-aakalang kailangan niyang mag-ayos ng sarili niyang kinabukasan dahil hindi naman talaga aasikasuhin ng Diyos iyon.

Iyan ang tanong na dapat mong harapin. Hindi "mandaraya ka ba," kundi "saan ka humahawak dahil hindi ka nagtitiwala?" Baka sa kontrol mo sa iyong mga anak. Baka sa trabahong hindi mo mabitawan dahil sa takot na mawalan. Baka sa katawang pilit mong pinapaganda para may tumanggap sa iyo. Baka sa kakayahan mong maging kailangan ng lahat, dahil natatakot kang kung hindi ka kailangan ay iiwan ka.

Ang Diyos ay hindi papayag na manatili ka sa gayong buhay. Hindi siya darating para patibayin ang iyong hawak. Darating siya sa gabi na wala kang kasama, hahawakan ang pinakamahalagang bahagi ng iyong lakas, at papakawalan ka niya mula roon. Masakit iyon. Pero ang taong pinaalis sa sariling lakas ay siya ring taong natututong magmakaawa, at ang nagmamakaawa ay siyang nananaig, gaya ng sinabi ng Oseas 12:4.

Nandito pa rin ang tanong na tinanong sa tabi ng Jabok: ano ang pangalan mo? Hindi ito tanong para malaman ng Diyos. Ito ay tanong para maamin mo. At kapag naamin mo nang walang pagtatago kung sino ka, saka mo maririnig kung ano ang itatawag niya sa iyo mula ngayon.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Ang kuwento ni Jacob ay isa sa pinakamadaling maintindihan ng mga bata, dahil alam na alam nila ang pakiramdam ng pag-aagawan ng kapatid. Mainam na simulan sa tanong na nauunawaan nila: naranasan mo na bang kumuha ng isang bagay na hindi naman sa iyo, at pagkatapos ay natakot kang baka mahuli ka? Doon mo maipapakilala si Jacob, ang batang laging gustong mauna.

Para sa simpleng paliwanag, puwedeng ganito. Si Jacob ay may kambal na kapatid na si Esau. Dahil gusto niyang maging pinakamahalaga, nandaya siya at nagsinungaling sa kanyang tatay, at pagkatapos ay kinailangan niyang tumakas nang malayo. Pero kahit umalis siya dahil sa kanyang kasalanan, hindi siya iniwan ng Diyos. Isang gabi, habang natutulog siya sa lupa na bato ang unan, nangako ang Diyos na sasamahan siya saan man siya pumunta. At pagkaraan ng maraming taon, nakipagbuno sa kanya ang Diyos at binigyan siya ng bagong pangalan: Israel. Nasaktan ang balakang niya kaya pilay siya hanggang sa pagtanda, pero hindi na siya kailangang mandaya pa para mahalin siya ng Diyos.

Mahalagang hindi ito gawing aral na "huwag kang magsinungaling kung ayaw mong mapilay." Ang pinakapuso ng kuwento para sa mga bata ay ito: hindi tayo minamahal ng Diyos dahil mabait tayo; minamahal niya tayo at iyon ang nagpapabago sa atin.

May mga natatanging paliwanag kami ng kuwento ni Jacob na inayon sa iba't ibang edad: para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim na taon, para sa mga batang elementarya na pito hanggang labindalawa, at para sa mga tinedyer na labindalawang taon pataas. Piliin ang antas na akma sa inyong anak, lalo na kung may mga tanong siya tungkol sa pagiging patas ng Diyos.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Kung iisa lang ang dapat mong dalhin mula sa buhay ni Jacob, ito na iyon: hindi siya binago ng Diyos sa pamamagitan ng pagpapagaling sa kanyang kakayahang manghawak, kundi sa pamamagitan ng paglinsad sa kanyang balakang. Ang pagpapalang pinaghirapan niyang nakawin sa buong buhay niya ay natanggap niya sa wakas bilang libreng kaloob, at ang tanda ng kaloob na iyon ay isang pilay na hindi na gumaling. Ganyan kadalas kumikilos ang biyaya sa atin. Hindi siya nagbibigay ng mas magandang bersiyon ng ating lumang sarili; binibigyan niya tayo ng bagong pangalan, at hinahayaan niyang may dala tayong kahinaang magpapaalala sa atin kung kanino tayo umaasa.

Kung gusto mong higit pang pag-aralan ito, basahin ang Genesis 27 hanggang 35 nang tuloy-tuloy sa isang upuan, at bantayan kung gaano kadalas kumikilos ang Diyos kahit hindi siya binabanggit. Pagkatapos ay basahin ang Oseas 12 at Roma 9 bilang komentaryo ng Bibliya sa kanyang buhay. Sa huli, bumalik ka sa larawan sa Hebreo 11:21: isang matandang halos bulag, nakasandal sa tungkod, nagbabasbas sa mga hindi inaasahan. Doon natapos ang mandaraya. Doon din magtatapos ang sinumang nagtitiwala sa Diyos na nakikipagbuno sa atin dahil hindi niya tayo kayang pabayaan.