Si Tomas: Ang Alagad na Nagduda at Nakakita kay Jesus

Panimula

May isang linggo sa kasaysayan ng simbahan na madalas nating nilalaktawan. Walong araw mula nang mabuhay na muli si Jesus, nagtitipon ang mga alagad sa isang silid na puno ng tuwa, at may isang lalaking nakaupo sa sulok na hindi makasabay sa kanilang kasiyahan. Narinig niya ang kanilang kuwento. Nakita niya ang ningning sa kanilang mga mata. Pero hindi niya kayang magkunwari. Isang buong linggo siyang nabuhay sa pagitan ng pag-asa at pagdadalamhati, naghihintay ng isang bagay na hindi niya alam kung darating pa.

Ang pangalan niya ay Tomas. Kilala natin siya bilang "ang nagduda," pero kakaunti sa atin ang nakakakilala sa kanya bilang ang unang alagad na handang mamatay kasama si Jesus, at ang unang taong tumawag kay Jesus na "Diyos ko" nang harapan. Sa pahinang ito, titingnan natin ang buong buhay niya ayon sa pagkakasunod-sunod, at makikita mo kung bakit ang pinakamadilim na sandali niya ang naging pinakamaliwanag na pagpapahayag ng pananampalataya sa buong Ebanghelyo ni Juan.

Ang tuon ng gabay na ito

Karaniwang ginagamit si Tomas bilang babala: huwag kang maging tulad niya. Iba ang landas na tatahakin natin dito. Titingnan natin si Tomas bilang ang alagad ng mga sugat, ang taong tumangging maniwala sa isang Jesus na walang pilat. Hindi siya humingi ng mas kaunting Jesus kundi ng mas totoong Jesus. At ang kahanga-hanga, hindi siya sinaway ng Panginoon dahil sa paghingi niya ng mga sugat; ipinakita ni Jesus ang mga sugat. Mula sa anggulong ito, mauunawaan natin ang kanyang pagdududa hindi bilang kabiguan ng pag-iisip kundi bilang hiwa ng pagdadalamhati, at makikita natin kung paano siya naging tulay patungo sa pananampalataya ng lahat ng hindi nakakita.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol kay Tomas?

Sa tatlong unang Ebanghelyo, halos pangalan lang si Tomas. Nakalista siya sa mga Labindalawa sa Mateo 10:3, Marcos 3:18 at Lucas 6:15, laging kasunod o katabi ni Mateo o ni Felipe, at wala nang ibang detalye. Ang pangalang "Tomas" ay mula sa salitang Aramaiko na nangangahulugang "kambal," at ang Griyegong katumbas nito ay "Didimo," kaya sa ilang salin ay tinatawag siyang Tomas na Kambal. Walang sinabi ang Kasulatan kung sino ang kanyang kambal. Wala tayong alam sa kanyang hanapbuhay bago siya tinawag, bagama't matatagpuan natin siya sa bangka kasama sina Pedro sa Juan 21:2, na nagmumungkahing pamilyar siya sa buhay ng mangingisda sa Galilea.

Si Juan lamang ang nagbigay sa kanya ng boses, at apat na beses siyang nagsalita. Ang una ay nangyari nang balitaan si Jesus tungkol sa karamdaman ni Lazaro. Alam ng mga alagad na ang Judea ay mapanganib; kamakailan lang ay tinangka roong batuhin si Jesus. Nang magpasiya ang Panginoon na bumalik, si Tomas ang nagsalita: "Sumama tayo sa kanya upang mamatay na kasama niya" (Juan 11:16). Walang bakas ng duwag sa linyang iyon. Mayroon itong halong lungkot at katapatan, isang lalaking handang sumunod kahit tiyak niyang masama ang kahihinatnan.

Ang pangalawang pananalita niya ay sa huling hapunan. Habang inihahanda ni Jesus ang kanyang puso para sa paghihiwalay, nag-ulat siya ng isang lugar na pinaghahandaan at isang daang alam na nila. Si Tomas ang umamin ng totoo: "Panginoon, hindi po namin alam kung saan kayo pupunta, paano namin malalaman ang daan?" (Juan 14:5). Ang tanong na iyan ang nag-udyok sa isa sa pinakamahahalagang pangungusap sa Bibliya, ang sagot ni Jesus na siya ang daan, ang katotohanan at ang buhay. Kung hindi nagtanong si Tomas, baka wala tayong talatang iyon.

Ang pangatlo ang pinakakilala. Wala siya nang unang magpakita ang muling nabuhay na Panginoon. Pagbalik niya, sinalubong siya ng kaligayahan ng iba, at sumagot siya: "Hangga't hindi ko nakikita ang butas ng mga pako sa kanyang mga kamay, at hindi ko nailalagay ang aking daliri sa mga iyon, at ang aking kamay sa kanyang tagiliran, hindi ako maniniwala!" (Juan 20:25). Pansinin kung ano ang hinihingi niya. Hindi liwanag, hindi himala, hindi tinig mula sa langit. Mga sugat. Gusto niyang matiyak na ang nabubuhay ay siya ring ipinako.

Ang pang-apat ay ang kanyang pagsuko. Pagkalipas ng walong araw, pumasok si Jesus sa saradong silid at tinawag siya sa pangalan. Inalok siya ng eksaktong hiningi niya. At ang sumunod ay hindi na paliwanag kundi pagsamba: "Panginoon ko at Diyos ko!" (Juan 20:28). Wala nang ibang tao sa buong Ebanghelyo ni Juan ang nagsabi niyan nang ganoon kalinaw. Ang aklat na nagsimula sa "Ang Salita ay Diyos" ay nagtatapos sa pagsamba ng isang dating nagdududa.

Pagkatapos nito, dalawang beses pa siyang lumitaw. Nasa tabing-dagat siya sa Juan 21:2, at nasa itaas na silid siya kasama ng iba pang alagad sa Mga Gawa 1:13, naghihintay sa ipinangakong Espiritu Santo. Wala nang ibang sinabi tungkol sa kanya ang Kasulatan, at ang katahimikang iyon ay bahagi na rin ng kanyang kuwento.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Matagal nang nakikipagbuno ang mga tao ng Diyos sa tanong na, paano ako makakatiyak? Hiniling ni Abraham ang katiyakan, at tumugon ang Diyos sa pamamagitan ng isang tipan na siya mismo ang dumaan sa gitna ng hinati-hating hain. Humingi si Moises ng pangalan at ng tanda bago bumalik sa Ehipto. Nilatag ni Gideon ang balahibo ng tupa sa giikan, hindi minsan kundi makalawa, at hindi siya pinarusahan ng Diyos sa paghingi niyon. Humingi ng tanda si Haring Ahaz at tumanggi, at doon mismo ipinahayag ng Diyos sa pamamagitan ni Isaias ang tanda ng Immanuel. Tahimik na nag-aalinlangan si Sara sa pintuan ng tolda. Umiyak ang mga awit ng Salmo na, hanggang kailan po, Panginoon.

May mahalagang pagkakaiba sa pagitan ng pagdududang nagtatanong at pagdududang tumatalikod. Sa Kasulatan, hindi laging pinaparusahan ng Diyos ang mga nagtatanong. Ang mapanganib ay ang katigasan ng pusong ayaw nang magtanong, gaya ng Faraon, o ang pag-aalinlangang tumatanggi sa salita ng Diyos kahit nakitang-nakita na ang kanyang mga gawa, gaya ng henerasyon sa ilang.

Hindi tinakpan ng muling pagkabuhay ang mga sugat ni Jesus.

Dito pumapasok ang pagiging natatangi ng sandali ni Tomas. Sa buong Lumang Tipan, ang pagkakita sa Diyos ay nangangahulugan ng kamatayan. Natakot si Jacob nang makita niya ang mukha ng Diyos at nabuhay pa rin siya. Tinakpan ni Moises ang kanyang mukha. Sumigaw si Isaias ng kaawa-awa ako nang makita niya ang Panginoon sa templo. Pero nang pumasok ang muling nabuhay na si Jesus sa silid na iyon, hindi siya dumating na may kidlat at usok kundi may hawak na mga kamay na may butas. Ang Diyos na hindi matingnan ay dumating sa anyo na kayang damhin ng isang nalulumbay na tao.

Dito nagtatagpo ang lahat kay Cristo. Ang mga sugat na hiningi ni Tomas ay mga sugat ng paghahandog, ang katuparan ng tupa sa Paskuwa, ng mga haing inilalaan sa altar, at ng propesiya sa Isaias 53 tungkol sa lingkod na sinugatan dahil sa ating mga pagsuway. Hindi aksidente na ang mga pilat ay nanatili sa katawan ng Panginoon kahit matapos siyang mabuhay na muli. Ang mga iyon ang patunay na ang kaligtasan natin ay hindi ideya kundi may katawan at dugo. At nang hawakan ni Tomas ang mga ito, hinawakan niya ang pinakasentro ng plano ng Diyos sa pagliligtas: isang tunay na kamatayan at isang tunay na pagkabuhay.

Ang kuwento ni Tomas ay nagtatapos sa isang pangako na nakatungo sa atin: "Mapalad ang mga taong naniniwala kahit hindi nila ako nakikita" (Juan 20:29). Hindi iyon parusa sa kanya kundi pagbubukas ng pinto para sa bawat henerasyon pagkatapos niya.

Ang puso ng kanyang buhay

Tatlong sandali ang bumubuo sa larawan ni Tomas, at kapag binasa mo sila nang sunod-sunod, iba ang makikita mong tao kaysa sa karikaturang nasanayan natin.

Ang una ay sa daan patungong Betania. Alam ng lahat ng alagad na ang pagbabalik sa Judea ay parang paglakad sa bitag. Nang hindi sila mapigilan si Jesus, hindi sinubukan ni Tomas na pigilan siya. Sa halip ay sinabi niya, "Sumama tayo sa kanya upang mamatay na kasama niya" (Juan 11:16). Marami ang nakakakita rito ng kadiliman ng pag-iisip, at totoo iyon, pero mas malalim pa ang nangyayari. Si Tomas ang unang alagad na nakaamoy ng krus at hindi tumakbo palayo. Mahilig si Pedro sa pangako ng tagumpay; si Tomas ay naglakad nang nakatingin sa katotohanan ng kamatayan. Iyon ang buto ng kanyang pagkatao: hindi siya marunong magpanggap.

Ang pangalawa ay sa itaas na silid, gabi bago ipako si Jesus. Habang sinasabi ng Panginoon na alam na nila ang daan, si Tomas lang ang nagtaas ng kamay: "Panginoon, hindi po namin alam kung saan kayo pupunta, paano namin malalaman ang daan?" (Juan 14:5). Tiyak na hindi lang siya ang nalilito. Siya lang ang umamin. At dahil sa kanyang katapatan, narinig ng simbahan sa lahat ng panahon ang sagot na si Jesus mismo ang daan. Mapapansin mo ang patern: ang pagdududa ni Tomas ay palaging naglalabas ng pahayag mula kay Jesus.

Ang tanong na inamin ay mas tapat kaysa sa sagot na inarte.

Ang pangatlo ang bumabago sa lahat. Wala si Tomas nang unang pumasok ang Panginoon sa saradong silid. Hindi natin alam kung bakit; marahil hindi niya kayang makasama ng mga tao habang nagdadalamhati, isang bagay na alam na alam ng sinumang dumaan sa malalim na kalungkutan. Pagbalik niya, hiniling niya ang mga sugat. Pagkalipas ng walong araw, bumalik si Jesus para sa iisang tao. Hindi niya sinimulan ang pangaral; dumiretso siya sa pangangailangan ni Tomas at inalok ang kanyang mga kamay at tagiliran, at sinabing huwag nang mag-alinlangan kundi maniwala. Walang nakatalang nangyaring paghawak. Nang makita ni Tomas ang mukha at ang mga pilat, bumagsak ang lahat ng kondisyon niya at sumambulat ang, "Panginoon ko at Diyos ko!" (Juan 20:28). Mula sa pinakamababa, umakyat siya sa pinakamataas na kumpisal sa buong aklat.

Pagkatapos nito, nakaupo siya kasama ng iba sa Mga Gawa 1:13, isa sa mga naghihintay ng Espiritu. Hindi siya itinapon. Hindi siya ibinaba ng ranggo. Ang lalaking humingi ng patunay ay kabilang sa pundasyon ng simbahan.

Ano ang matututuhan natin kay Tomas

Una, ang pagdududa ay madalas na anyo ng pag-ibig na nasaktan. Hindi nagduda si Tomas dahil wala siyang pakialam kay Jesus. Nagduda siya dahil sobra ang pagmamahal niya, at nasaksihan niya ang pagkamatay ng Panginoong iyon. Ang taong handang mamatay kasama si Jesus sa Juan 11:16 ang siya ring tumangging maniwala sa Juan 20:25. Kapag may kilala kang nakikipagbuno sa pananampalataya pagkatapos ng isang libing, isang sakit, o isang panalanging hindi sinagot, huwag mong madaliang tawaging mahina ang pananampalataya niya. Baka hinahanap niya lamang ang Panginoon sa gitna ng pagkawasak, tulad ng ginawa ni Tomas.

Pangalawa, ang Diyos ay hindi natatakot sa iyong mga tanong. Bumalik si Jesus sa silid na iyon makalipas ang isang buong linggo para sa isang taong hindi makapaniwala. Hindi niya sinabing, sayang, nahuli ka na. Inalok niya mismo ang hinihingi ni Tomas. Totoo, may paalala siya na mas mapalad ang mga naniniwala nang hindi nakakakita, pero ang paalalang iyon ay dumating pagkatapos ng habag, hindi bago. Kapag ipinapanalangin mong, Panginoon, tulungan mo ako sa aking kawalan ng pananampalataya, hindi ka niya tinatalikuran. Dalhin mo ang iyong pagdududa sa kanya, huwag sa labas ng pintuan.

Pangatlo, ang pananampalataya ay hindi nagtatapos sa pag-unawa kundi sa pagsamba. Hindi sinabi ni Tomas na, ngayon ay nakumbinsi na ako. Sinabi niyang, "Panginoon ko at Diyos ko." Dalawang maliliit na salita ang susi roon: ko at ko. Hindi ito abstraktong doktrina. Ito ay pagsuko ng buong buhay sa isang Persona. Iyon ang hangganan ng bawat tunay na paghahanap sa Diyos. Maaari kang magbasa, magtanong at magsuri, pero darating ang araw na kailangan mong lumuhod at sabihing akin siya.

Panghuli, bigyang-pansin ang katahimikan pagkatapos. Tumahimik ang Kasulatan tungkol kay Tomas maliban sa isang pangalan sa listahan sa Mga Gawa 1:13. Minsan ang pinakamalaking tanda na gumagana ang biyaya ay hindi isang matunog na ministeryo kundi isang tahimik na katapatang nananatili sa silid ng pananalangin kasama ng bayan ng Diyos.

Ang Salamin

Kilala mo ang silid na iyon. Baka hindi iyon sa Jerusalem kundi sa loob ng iyong sariling bahay, sa oras na tulog na ang lahat at ikaw ang gising na nagtatanong kung totoo ba talaga ang lahat ng ito. Nagsisimba ka, umaawit ka, pero may bahagi ng puso mo na hindi na nakasabay mula nang mamatay ang isang mahal mo, o mawala ang trabaho, o matuyo ang panalangin para sa anak mong lumayo. Nasa sulok ka habang masaya ang iba, at nahihiya kang aminin.

Hayaan mong sabihin ko sa iyo ang hindi gaanong naipapangaral. Hindi ka pinagalitan ni Jesus sa silid na iyon. Pinasok niya ang saradong pinto, tinawag ka sa pangalan, at inialok ang kanyang mga kamay. Ang Panginoon na dumating kay Tomas ay hindi ang Jesus ng malinis na kasagutan kundi ang Jesus ng mga pilat. Alam niya ang hitsura ng sakit dahil dala-dala niya ito sa kanyang katawan hanggang ngayon.

Pero kailangan ko ring tapatin ka. Mapanganib ang pagdududa kapag ginawa nating permanenteng tirahan. May pagkakaiba sa pagitan ng pagdududang kumakatok sa pinto ni Jesus at pagdududang ginagamit nating dahilan para hindi na sumunod, para hindi na magpatawad, para ipagpaliban ang pagbabago sa paraan natin ng paggastos, ng pagtrato sa asawa, ng pag-aaksaya ng oras. Si Tomas ay nagduda sa gitna ng kapatiran, hindi sa paglayo rito. Nanatili siyang kasama ng mga alagad kahit hindi siya makapaniwala, at doon mismo siya natagpuan ng Panginoon.

Kaya huwag kang sumuko sa pagtitipon kahit tuyo ang puso mo. Manatili ka sa silid. Magsalita ka ng totoo sa Diyos, kahit magaspang ang pananalita mo. Ang Panginoon na bumalik makalipas ang walong araw para sa isang lalaki ay may oras at habag para sa iyo.

Ipinaliwanag para sa mga bata

May magandang paraan para ikuwento si Tomas sa mga bata nang hindi siya ginagawang masamang halimbawa. Puwede mong simulan sa isang simpleng tanong: nagkaroon ka na ba ng kuwentong napakaganda kaya mahirap paniwalaan? Ganoon ang nangyari kay Tomas. Isa siya sa labindalawang matalik na kaibigan ni Jesus. Isang araw, sinabi sa kanya ng mga kaibigan niyang buhay na si Jesus, pero hindi siya naroon nang makita nila ito. Masakit pa rin ang puso niya kaya sinabi niyang maniniwala lang siya kapag nakita niya mismo ang mga sugat ni Jesus.

Dito pumapasok ang pinakamagandang bahagi para sa mga bata: bumalik si Jesus. Dumating siya mismo para kay Tomas, ipinakita ang kanyang mga kamay, at hindi siya sinigawan. Natutuwa ang mga bata kapag narinig nilang hindi nagagalit si Jesus sa mga nagtatanong. Nasasabik din sila kapag narinig ang naging sagot ni Tomas, na tatlong salita lamang: "Panginoon ko at Diyos ko."

Kapag mas maliliit ang bata, sapat nang isang larawan ng mga kamay ni Jesus at ang katotohanang mahal niya si Tomas kahit nahihirapan itong maniwala. Para sa mas malalaki, puwede nang talakayin ang pagkakaiba ng pagtatanong at pagtalikod, at kung bakit may pilat pa rin ang katawan ni Jesus. Para sa mga kabataan, nakakatulong na pag-usapan ang Juan 20:29 at kung paano tayo naniniwala ngayon nang hindi nakakakita.

May handa kaming mga paliwanag na akma sa iba't ibang edad, para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim, para sa mga nasa elementarya na pito hanggang labindalawa, at para sa mga kabataang labindalawang taon pataas, upang makapili ka ng angkop sa batang nasa harap mo.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Mahirap maging si Tomas sa loob ng isang linggo. Mahirap ding maging si Tomas sa loob ng dalawang libong taon ng palayaw. Pero kung babasahin mo ang kanyang buhay mula sa simula hanggang sa dulo, hindi mo siya makikilala bilang halimbawa ng kabiguan kundi bilang alagad na iginiit ang mga sugat at natagpuan ang buhay na Panginoon. Hindi siya humingi ng mas madaling pananampalataya. Humingi siya ng Jesus na hindi tinakasan ang krus, at iyon mismo ang ipinakita sa kanya.

Ang huling nakakita ay naging boses ng mga hindi nakakita.

Kung may dala kang pagdududa habang binabasa mo ito, hindi ka wala sa lugar. Nasa silid ka kasama si Tomas, at ang Panginoon na pumasok sa saradong pinto ay dumarating pa rin sa pamamagitan ng kanyang Salita at ng kanyang Espiritu. Basahin mong muli ang Juan 20 nang mabagal, at pagkatapos ay buksan ang 1 Pedro 1:8 at pansinin na ikaw ang tinutukoy doon. Pagkatapos, kung kaya mo, sabihin mong mag-isa ang tatlong salitang nagpabago sa buhay ng isang nagdududang lalaki: Panginoon ko at Diyos ko. Hindi mo kailangang maramdaman ang lahat bago mo ito sabihin. Sapat na na siya ay buhay.