Unyenyekevu Katika Biblia: Njia ya Kuinuliwa na Mungu

Utangulizi

Fikiria mkutano wa kazi ulioisha vibaya. Wazo lako lilipuuzwa, mtu mwingine akapongezwa kwa kile ulichofanya wewe, na ukatoka ukiwa na uchungu mdomoni. Ukifika nyumbani, swali linakuandama: nijitetee, nionekane, nipigane kwa heshima yangu? Au ninyamaze? Na kama ninyamaza, je, ninyamaza kwa sababu ni mnyenyekevu, au kwa sababu ni mwoga?

Hapa ndipo wengi wetu tunakwama. Tunalisikia neno "unyenyekevu" likihubiriwa, tunalikubali kichwani, lakini hatujui linaonekanaje Jumatatu saa tatu asubuhi. Na mara nyingi tunalichanganya na kujidharau, na hiyo si kitu kimoja kabisa.

Katika ukurasa huu tutachunguza unyenyekevu kama Biblia yenyewe inaufundisha: kuanzia bustani ya Edeni hadi kiti cha enzi katika Ufunuo, kutoka Musa hadi Kristo msalabani. Tutaona kwa nini Mungu huwainua wanyenyekevu, na nini hasa tunachopaswa kufanya kesho asubuhi.

Mtazamo wa mwongozo huu

Mwongozo huu unakaribia unyenyekevu kama mahali, si kama hisia. Petro hasemi "jisikie mdogo"; anasema, "Basi nyenyekeeni chini ya mkono wa Mungu ulio hodari, ili awakweze kwa wakati wake" (1 Petro 5:6). Hapo kuna mahali: chini ya mkono. Unyenyekevu, kwa hiyo, si hali ya moyo inayokuja na kuondoka kulingana na jinsi unavyojiona asubuhi, bali ni nafasi unayochagua kusimama, tena na tena, mbele za Mungu na mbele za watu.

Hii ni muhimu kwa sababu hisia hutuhadaa. Kuna watu wanaojiona si kitu, na hata hivyo mioyo yao imejaa kiburi. Na kuna watu waliojaa amani na ujasiri, wakiwa wanyenyekevu kweli. Mahali huamua zaidi ya hisia.

Biblia inasema nini kuhusu unyenyekevu?

Biblia haianzi na ufafanuzi wa kamusi; inaanza na uhusiano. Unyenyekevu, kwa mtazamo wa Maandiko, ni kukubali kwa moyo mkunjufu ukweli huu: Mungu ni Mungu, nami ni kiumbe, na hata hivyo nimependwa. Kiburi ni kukataa upande mmoja au mwingine wa ukweli huo. Kiburi cha wazi husema "mimi ni mkubwa"; kiburi lililojificha husema "mimi si kitu, na hilo ni shauri langu, hata Mungu asiliguse." Vyote viwili ni kujipima kwa kipimo cha nafsi badala ya kipimo cha Mungu.

Mithali inaweka jambo hili kwenye mizani fupi: "Kiburi kikija, huja aibu; Bali hekima hukaa na mnyenyekevu" (Mithali 11:2). Angalia jinsi mstari umeundwa. Kiburi hakiahidiwi hukumu tu; kinaahidiwa aibu, kwa sababu kiburi hujenga picha ya mtu ambayo maisha hayawezi kuihimili. Kinyume chake, hekima haitangazwi kuwa zawadi ya wenye elimu nyingi, bali ya wanyenyekevu. Kwa nini? Kwa sababu ni mnyenyekevu tu anayeweza kusikia. Mtu aliyejaa mwenyewe hana nafasi ya kupokea kitu kipya.

Kutoka kwa nabii Mika tunapata ufafanuzi ulio karibu zaidi na maisha ya kila siku: "Yeye amekuonyesha, Ee mwanadamu, yaliyo mema; na Bwana anataka nini kwako, ila kutenda haki, na kupenda rehema, na kwenda kwa unyenyekevu na Mungu wako" (Mika 6:8). Mika aliandika kwa watu waliokuwa wanamtolea Mungu dhabihu nyingi wakati haki ilikuwa inauzwa sokoni. Jibu lake halikuwa dini zaidi, bali mwelekeo mpya wa maisha. Na neno "kwenda" ni la maana sana: unyenyekevu si mkao wa dakika tano za sala, ni mwendo. Ni kutembea, hatua kwa hatua, ukijua wewe si mwenye kuongoza safari.

Yesu alichukua wazo hili na kulipa sura na sauti. "Jitieni nira yangu, mjifunze kwangu; kwa kuwa mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo; nanyi mtapata raha nafsini mwenu" (Mathayo 11:29). Hapa Bwana hajitaji kwa nguvu zake, elimu yake au miujiza yake, bali kwa upole na unyenyekevu wa moyo wake. Na ahadi iliyoambatana nayo si "mtakuwa watu wema," bali "mtapata raha." Nira ni chombo cha kufanya kazi, si kitambaa cha kujifunika aibu. Yesu anatuita kwenye nafasi, mahali pa kusimama bega kwa bega naye, ambapo mzigo unakuwa wa pamoja.

Ndipo Yakobo anatoa amri ya moja kwa moja: "Nyenyekeeni mbele za Bwana, naye atawakweza" (Yakobo 4:10). Na Petro anasema kitu kinachofanana, lakini kwa mkono: "Basi nyenyekeeni chini ya mkono wa Mungu ulio hodari, ili awakweze kwa wakati wake" (1 Petro 5:6). Mitume hawa wawili wanaweka pamoja mambo mawili ambayo sisi hupenda kuyatenganisha: kujinyenyekeza ni kazi yetu; kuinua ni kazi ya Mungu. Hatupaswi kujinyenyekeza na kisha kujipanga njia ya kuinuliwa. Tukifanya hivyo tumeharibu kila kitu, kwa maana unyenyekevu uliopangwa kwa ajili ya faida ni kiburi kilichovaa kanzu.

Unyenyekevu ni kazi yetu; kuinuliwa ni kazi yake.

Mzizi wa yote ni neema. Yakobo 4:6 inasema, "Mungu huwapinga wenye kujivuna, bali huwapa wanyenyekevu neema." Mungu hapingi wenye kiburi kwa sababu ya hasira ndogo ya kujiona; anapinga kwa sababu kiburi humfunga mtu asiweze kupokea. Mikono iliyokunjwa ngumi haiwezi kupokea zawadi.

Uzi unaopita katika Biblia yote

Hadithi nzima ya Biblia inaweza kusomwa kama mgogoro kati ya njia mbili: njia ya kujipandisha na njia ya kujinyenyekeza. Anguko lilianzia pale nyoka aliposema, "nanyi mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya" (Mwanzo 3:5). Dhambi ya kwanza haikuwa uchoyo wa tunda, bali tamaa ya kuwa chanzo cha hukumu, kuhama nafasi ya kiumbe na kuvaa nafasi ya Muumba. Baadaye, katika Mwanzo 11, wanadamu wakasema, "Haya, na tujenge mji, na mnara, ambao kilele chake kifike mbinguni, tujifanyie jina." Mnara wa Babeli ni picha ya kila mradi wa kujijenga jina mbinguni kwa matofali ya jitihada zetu.

Mungu akajibu kwa kuanza upya, na akaanza na mtu asiye na mtoto, akiahidi kumfanyia jina. Abrahamu anakuwa mfano wa yule anayeinuliwa kwa sababu aliacha kujipandisha. Katika Mwanzo 18:27 anasimama mbele za Mungu akiomba kwa ajili ya Sodoma na anasema, "Tazama, nimejitwalia niseme na Bwana, nami ni udongo na majivu." Huu ni ujasiri wa kiwango cha juu ukiambatana na unyenyekevu wa kiwango cha juu. Mnyenyekevu si mnyamavu; mnyenyekevu anaweza kubishana na Mungu kwa sababu anajua mahali anaposimama.

Musa, kiongozi mkuu kuliko wote katika Agano la Kale, anaelezwa kwa maneno ya kushangaza: "Basi mtu huyo, Musa, alikuwa mpole sana zaidi ya wanadamu wote waliokuwa juu ya uso wa dunia" (Hesabu 12:3). Mamlaka na upole hayakupingana kwake. Na Mungu mwenyewe anatuambia anapendelea kukaa wapi: "Nakaa mimi katika mahali palipo juu, patakatifu; tena pamoja na yeye aliye na roho iliyotubu na kunyenyekea" (Isaya 57:15). Mungu ana makao mawili: mbingu ya juu, na moyo uliopondeka. Hilo ni fundisho nzito kuliko kurasa nyingi za theolojia.

Wafalme wanaonyesha uzi huo huo kwa upande mwingine. Sauli akaanguka kwa kutaka kuonekana mbele ya watu. Nebukadreza akatembea juu ya dari ya jumba lake akijigamba, akateremshwa hadi nyasi za kondeni, na baada ya kurudishwa akatamka, "wale waendao kwa kujivuna, yeye aweza kuwadhili" (Danieli 4:37). Mungu hubomoa minara yetu si kwa chuki, bali kwa huruma, kwa sababu minara hiyo huanguka ikiwa na sisi juu yake.

Na kisha unafika mahali ambapo uzi wote unakutana: Kristo. Maryamu aliutambua mapema, akiimba, "Amewaangusha wenye kiburi toka katika enzi zao; na wanyonge amewatukuza" (Luka 1:52). Yesu alizaliwa horini, akaishi Nazareti, akaoshea wanafunzi wake miguu, na mwishowe "akajinyenyekeza, naye akawa mtii hata mauti, naam, mauti ya msalaba" (Wafilipi 2:8). Kile ambacho Adamu alinyang'anya, Kristo aliviacha kwa hiari. Alitembea njia ya kinyume: kutoka utukufu hadi msalaba, kisha kutoka msalaba hadi jina lililo juu ya kila jina. Yesu hakuwa mnyenyekevu kwa sababu alipuuzwa; alikuwa mnyenyekevu akiwa anajua kabisa yeye ni nani.

Hadithi inaishia katika Ufunuo, ambapo wazee ishirini na wanne wanazitupa taji zao mbele ya kiti cha enzi, na Yule anayeabudiwa katikati ya mbingu ni Mwana-Kondoo aliyechinjwa. Mwisho wa historia, mamlaka ya hali ya juu kabisa katika ulimwengu ina sura ya mnyenyekevu.

Kutokuelewana kwa kawaida

Kwanza, kwamba unyenyekevu ni kujidharau. Hili ni kosa linalowaumiza wengi, hasa waliokulia wakiambiwa hawafai. Lakini Yesu, aliyejiita "mpole na mnyenyekevu wa moyo" (Mathayo 11:29), hakuwa mtu aliyejiona si kitu. Alijua ametoka kwa Baba na anakwenda kwa Baba, na kwa sababu alijua hivyo, aliweza kuchukua taulo na kuoshea miguu. Yohana 13:14 inasema, "Basi ikiwa mimi, niliye Bwana na Mwalimu, nimewatawadha miguu, imewapasa vivyo kutawadhana miguu ninyi nyinyi." Kujidharau kunabaki kunanong'ona habari zangu mwenyewe; unyenyekevu kunaniweka mahali ambapo ninaweza kumtumikia mwingine na nisipunguke. Kujidharau ni kioo; unyenyekevu ni dirisha.

Pili, kwamba unyenyekevu ni udhaifu au uoga. Mika 6:8 inaunganisha mambo matatu ambayo hatupaswi kutenganisha: kutenda haki, kupenda rehema, na kwenda kwa unyenyekevu na Mungu. Ikiwa unyenyekevu wako unakuzuia kutenda haki, si unyenyekevu wa Biblia. Nabii Nathani alisimama mbele ya Daudi, mfalme mwenye jeshi, na akasema "Wewe ni mtu huyo." Yesu mnyenyekevu aliuangusha meza za sokoni hekaluni. Mtu asiyejali nafasi yake mwenyewe hana kitu cha kuhifadhi, na kwa hiyo anaweza kusema ukweli ambao mwenye kiburi hawezi kusema kwa sababu anahofia kupoteza heshima yake.

Tatu, kwamba unyenyekevu ni mkakati wa kufanikiwa. Kuna mahubiri yanayosema: jinyenyekeze, na Mungu atakuinua, kwa hiyo jinyenyekeze ili uinuliwe. Lakini 1 Petro 5:6 inasema "ili awakweze kwa wakati wake," na wakati wake mara nyingi si wetu. Yusufu alinyenyekea kwa miaka kumi na mitatu kifungoni. Yesu aliinuliwa baada ya kufa. Kuinuliwa ambako Biblia inaahidi ni halisi, lakini si mkataba wa biashara. Ukinyenyekea ili watu wakuone unanyenyekea, umejipa mwenyewe thawabu yako, na hakuna iliyobaki.

Nne, kwamba unyenyekevu ni hisia tu, si matendo. Hapa tunarudi kwenye mtazamo wa mwongozo huu. Petro anatuambia tunyenyekee "chini ya mkono wa Mungu," na kisha katika mstari unaofuata anataja wasiwasi: "Huku mkimtwika yeye fadhaa zenu zote." Kwa Petro, kujinyenyekeza kunaonekana katika kuacha kushikilia mambo ambayo hayawezi kuwa yako. Yakobo 4:10 inakaa katikati ya sura inayozungumzia ugomvi, tamaa, kusengenya na mipango ya kibiashara iliyoundwa bila kumhesabu Mungu. Kujinyenyekeza kunaonekana katika mkoba, kalenda, na kwenye ulimi, si tu katika hisia za moyo wakati wa kuimba.

Kuishi kwayo leo

Anza na tabia moja rahisi: jifunze kusema "nilikosea" bila kuongeza "lakini." Nyumbani, mahali ambapo hakuna hadhira, hapo unyenyekevu wa kweli unapimwa. Mume anayeweza kuomba msamaha kwa sauti yake ya ukali, mama anayeweza kumwambia binti wake "nilikuhukumu haraka," hao wanatembea Mika 6:8 kwa hatua ndogo zinazoonekana.

Kazini, unyenyekevu huonekana katika kupokea maoni. Jaribu hili: mtu akikukosoa, kabla ya kujitetea, uliza swali moja la kufuatilia. "Unaweza kunipa mfano?" Mithali 11:2 inasema hekima hukaa na mnyenyekevu, na hapa ndipo ahadi hiyo inakuwa ya kweli, kwa sababu kila kosa linalokubaliwa huwa somo, na kila kosa linalotetewa huwa gereza. Pia unyenyekevu huonekana katika kutoa sifa kwa aliyeistahili, hata kama kufanya hivyo kunapunguza mwanga wako.

Kwenye fedha, jiulize kama bajeti yako inaonyesha mtu anayeishi chini ya mkono wa Mungu au mtu anayejenga mnara. Yakobo anaandika juu ya watu wanaosema "tutakwenda mji huu na huu, na kukaa huko mwaka mmoja, na kufanya biashara, na kupata faida," na anawakumbusha kusema "Bwana akipenda." Kupanga ni jambo jema; kupanga kama mungu wa maisha yako ni jambo lingine.

Katika mwili na afya, unyenyekevu huonekana katika kukubali mipaka. Kukubali kwamba unahitaji usingizi, kwamba hauwezi kufanya kila kitu, kwamba miaka inapita, hiyo ni ibada. Yesu alisema nira yake inaleta raha, na raha huja wakati tunaacha kujifanya wasiochoka.

Katika upweke, unyenyekevu huonekana katika kuomba msaada. Wengi wetu huteseka kimya kwa sababu kuomba msaada kunachoma kiburi chetu. Lakini kanisa lilipewa kwetu haswa kwa ajili hiyo: "Naam, ninyi nyote jifungeni unyenyekevu, mpate kuhudumiana" (1 Petro 5:5).

Na kwenye sala, unyenyekevu ni kuanza na Mungu, si na mahitaji. Mtoza ushuru katika Luka 18:13 "hakuthubutu kuinua macho yake mbinguni, bali alijipiga-piga kifua akisema, Ee Mungu, uniwie radhi mimi mwenye dhambi." Yesu akasema huyo alirudi nyumbani amehesabiwa haki. Hiyo ni nafasi iliyo chini kabisa, na ndiyo nafasi pekee ambapo neema inaweza kutufikia.

Kioo

Sasa niruhusu nizungumze nawe moja kwa moja. Je, unakumbuka lile mazungumzo ambalo hukuweza kulala baada yake, pale mtu alipokuambia ukweli kuhusu tabia yako? Ulijibu nini kwako mwenyewe usiku ule? Ulikaa unatafuta sababu za kumkosoa aliyekukosoa, au ulikaa unamwomba Mungu akuonyeshe kama kuna chembe ya ukweli ndani yake?

Kuna uwezekano kwamba kiburi chako hakina sura ya mtu mwenye majivuno. Mara nyingi kwetu kiburi huonekana kama uchovu: kujaribu kuonekana mtu wa kutosha, mzazi wa kutosha, mwenye imani ya kutosha. Kiburi kinaweza kuonekana kama kushindwa kuomba msamaha kwa mtoto wako. Kinaweza kuonekana kama kutokuwa tayari kuruhusu mtu akuone ukilia. Kinaweza kuonekana kama kuangalia simu na kuhesabu ni watu wangapi waliokutambua leo. Kinaweza pia kuonekana kama ukarimu uliohesabiwa, utumishi wa kanisa uliofanywa kwa ajili ya jina lako.

Nakuuliza swali moja: ikiwa Mungu akuinua kwa njia ambayo hakuna mtu atakayejua, utakubali? Ikiwa kuinuliwa kwako kutakuwa ni moyo wenye amani badala ya nafasi ya heshima, utasema asante?

Kuna habari njema hapa, na si ya kukutisha. Nafasi iliyo chini ya mkono wa Mungu ni nafasi salama kuliko nafasi yoyote uliyowahi kujitengenezea. Huko, hakuna cha kutetea. Huko, uthamani wako haubebwi na mabega yako. Huko, unaweza kuchoka bila kuanguka, kwa sababu mkono ulio juu yako ni hodari. Yakobo hakusema "nyenyekeeni mbele za Bwana, na muone kinachofuata"; alisema "naye atawakweza." Hiyo ni ahadi, imetolewa na Yule asiyeweza kusema uongo.

Mahali pa chini ndipo penye mkono wenye nguvu.

Imeelezwa kwa watoto

Watoto wanaelewa unyenyekevu haraka zaidi kuliko sisi, kwa sababu wanajua jinsi ilivyo kuwa mdogo. Lakini maneno yetu ya kawaida yanaweza kuwapotosha. Ikiwa tunawaambia tu "nyenyekea," wanaweza kudhani maana yake ni kuwa kimya kila wakati, au kukubali kila kitu, au kuamini kwamba wao si wa maana. Hilo si fundisho la Biblia.

Njia nzuri ya kuanza ni picha ya mikono. Mikono iliyofumbwa haiwezi kupokea kitu; mikono iliyofunguliwa inaweza. Unyenyekevu ni kufungua mikono mbele za Mungu na mbele za watu: kukubali msaada, kukubali kurekebishwa, kukubali kushiriki. Unaweza pia kuwaeleza kwa hadithi ya Yesu akiwachukua maji na taulo na kuwaoshea wanafunzi wake miguu, kazi ambayo kila mtoto anajua ni ya mtumishi, akiwa yeye ni Bwana wa wote. Yesu hakupoteza utukufu wake alipopiga magoti; alionyesha utukufu wake.

Kisha unaweza kuwapa mstari mmoja mfupi wa kukumbuka, kwa mfano Yakobo 4:10, "Nyenyekeeni mbele za Bwana, naye atawakweza," na kuwauliza waeleze kwa maneno yao wenyewe mahali ambapo ni rahisi kujivuna shuleni.

Kwa sababu kila umri unahitaji lugha yake, tunatoa maelezo maalum ya mada hii kulingana na rika: kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita kwa picha na mchezo, kwa watoto wa miaka saba hadi kumi na miwili kwa hadithi na mifano ya shule na urafiki, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea kwa mazungumzo ya kweli kuhusu mitandao ya kijamii, shinikizo la wenzao, na jinsi unyenyekevu unaweza kuwa aina ya ujasiri. Mzazi au mwalimu anaweza kuchagua kiwango kinachofaa na kuanzia hapo.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Kwa kuhitimisha

Tukimalizia, kumbuka tulipoanzia. Unyenyekevu si hisia inayokujia siku unapojiona mdogo; ni mahali unapochagua kusimama tena na tena, chini ya mkono wa Mungu ulio hodari. Ndiyo sababu Maandiko hayasemi "jisikieni wanyenyekevu," bali "nyenyekeeni." Ni kitendo, ni mwendo, ni nafasi.

Na nafasi hiyo imebarikiwa kwa sababu Kristo aliifikia kwanza. Yeye aliyeweza kudai kila kitu akajinyenyekeza hata mauti ya msalaba, na akainuliwa. Kwa hiyo tunapojinyenyekeza, hatuwi wafuasi wa falsafa fulani ya kujipunguza; tunatembea nyayo za Mwokozi wetu, tukiwa na ahadi mikononi: "Nyenyekeeni mbele za Bwana, naye atawakweza" (Yakobo 4:10).

Kama unataka kuendelea, chagua njia moja ya kusoma kwa kina. Soma Wafilipi sura ya pili polepole kwa wiki moja, mstari mmoja kwa siku, ukiuliza Mungu akuonyeshe nira yake. Au tafakari Mika 6:8 pamoja na mambo matatu ya maisha yako: kazi, nyumba, na fedha. Unyenyekevu haukua kwa kujua zaidi; hukua kwa kurudi mahali pale pale, tena leo.