Aklat ng Roma: Ang Ebanghelyo ng Pagkamatuwid sa Pananampalataya

Panimula

Isipin mo ang isang maliit na silid sa Roma, mga taong 56 A.D. Nagtipon ang mga mananampalataya para sa hapunan. May mga Hentil na dating sumasamba sa mga diyos-diyosan, ngayon ay nananalangin sa Ama ni Jesus. May mga Judio na kababalik lamang mula sa pagpapatapon, natagpuan nilang iba na ang iglesya na iniwan nila, may bagong mga pinuno, may bagong mga kaugalian, at may pagkaing hindi nila kayang isubo. May tensiyon sa hapag. May tahimik na hinanakit. At may isang liham na kararating pa lang, dala ng isang babaeng nagngangalang Febe.

Ang liham na iyon ang tinatawag nating Aklat ng Roma. Sa loob ng dalawang libong taon, ito na ang naging pinakamalakas na paliwanag ng ebanghelyo sa buong Kasulatan. Ngunit hindi ito isinulat para sa mga silid-aralan ng teolohiya. Isinulat ito para sa isang hapag na hindi magkasundo.

Sa gabay na ito, matutuklasan mo kung paano binuo ni Pablo ang liham na ito, ano ang mga pangunahing tema nito, ano ang ibig sabihin ng mga pinakakilalang talata, at bakit ang doktrina ng pagkamatuwid sa pananampalataya ay may kinalaman hindi lamang sa iyong kaligtasan kundi sa mga taong kasama mong kumakain.

Ang tuon ng gabay na ito

Karaniwang binabasa ang Roma bilang manwal ng doktrina: isang malinis na hanay ng mga katotohanan tungkol sa kasalanan, biyaya, at kaligtasan. Tama naman ang mga katotohanang iyon. Pero hindi manwal ang Roma. Liham ito, at may partikular na problema itong sinasagot: paanong ang mga Judio at mga Hentil na sumasampalataya kay Cristo ay magiging isang bayan ng Diyos, sa isang hapag, nang walang isang grupong nakatapak sa isa? Kaya sa gabay na ito, babasahin natin ang pagkamatuwid sa pananampalataya hindi lamang bilang tiket sa langit kundi bilang pundasyon ng isang bagong pamilya. Ang biyayang nagliligtas sa iyo ay ang parehong biyayang nagtatabi sa iyo ng taong hindi mo pinili.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa aklat ng Roma?

Ang Roma ay liham ni Pablo, apostol, na hindi pa nakadalaw sa lungsod na sinusulatan niya. Iyon ang unang bagay na dapat sumipa sa isip natin. Hindi siya ang nagtatag ng iglesya sa Roma. Malamang, ang ebanghelyo ay narating ang kabisera ng imperyo sa pamamagitan ng mga ordinaryong mananampalataya: mga negosyante, mga alipin, mga peregrinong Judio na nakabalik mula sa Jerusalem, gaya ng nabanggit sa Gawa 2:10. Kaya nang sumulat si Pablo, sumulat siya bilang bisita, hindi bilang tagapagtatag. Kailangan niyang ipaliwanag ang sarili niyang mensahe mula sa simula, malinaw at buo. Iyon ang dahilan kung bakit natin ngayon nasa kamay ang pinakakumpletong paglalahad ng ebanghelyo sa Bagong Tipan.

Sa simula pa lang, sinabi na niya ang pangunahing tesis. Ganito ang nakasulat sa Roma 1:16, "Sapagka't hindi ko ikinahihiya ang evangelio: sapagka't siyang kapangyarihan ng Dios sa ikaliligtas ng bawa't sumasampalataya; una'y sa Judio, at gayon din sa Griego." Pansinin ang huling bahagi. Hindi lang sinabi ni Pablo na ang ebanghelyo ay kapangyarihan para sa kaligtasan; sinabi niya kung sino ang kasama, at inulit niya ito sa buong liham. Ang salitang "bawa't" ang isa sa pinakamapanganib na salita sa liham na ito, dahil binubuwag nito ang bawat pagmamalaki. Sa susunod na talata, sinipi niya ang propetang Habakuk: "Nguni't ang ganap ay mabubuhay sa pananampalataya" (Roma 1:17).

Bago maabot ni Pablo ang biyaya, pinatunayan niya munang kailangan nating lahat iyon. Mula sa Roma 1:18 hanggang 3:20, iginuhit niya ang isang mahabang, walang pinipiling paglilitis. Nagsimula siya sa mga bansang hindi nakakikilala sa Diyos: nakita nila ang kaniyang gawa sa sanlibutan ngunit pinili nilang sambahin ang nilalang kaysa sa Maylalang. Pagkatapos ay bumaling siya sa mga may Kautusan, at doon lumalim ang tama: ang pagkakaroon ng Kasulatan ay hindi katumbas ng pagkakaroon ng katuwiran. Ang konklusyon ay tumatama sa lahat: "Sapagka't ang lahat ay nangagkasala, at hindi nangakaabot sa kaluwalhatian ng Dios" (Roma 3:23). Hindi ito panlait; paglilinis ito ng hapag. Kapag lahat ay nagkasala, walang natitirang batayan para maupo ang isa sa mas mataas na bangko.

Mula sa pagkakapantay-pantay na ito sa kasalanan, umuusbong ang pagkakapantay-pantay sa awa. Sa Roma 3:21 hanggang 5:21, ipinaliwanag ni Pablo na ang katuwiran ng Diyos ay ibinibigay ngayon, hindi kinikita, sa pamamagitan ng pananampalataya kay Jesu-Cristo na namatay bilang panghawan ng galit ng Diyos at bilang katubusan ng mga alipin. At dito nabanggit niya ang isang bagay na hindi natin naiisip: ipinakita ng Diyos ang kaniyang pag-ibig sa pinakamalabong panahon. "Datapuwa't ipinagtatagubilin ng Dios ang kaniyang pagsinta sa atin, na nang tayo'y mga makasalanan pa, si Cristo ay namatay dahil sa atin" (Roma 5:8). Hindi hinintay ng Diyos na maging kaaya-aya tayo. Ang krus ay hindi tugon sa pagbuti natin; ito ang pinagmumulan nito.

Kaya nang isulat ni Pablo ang isa sa pinakasimpleng pangungusap sa liham, may bigat na itong dinadala: "Sapagka't ang kabayaran ng kasalanan ay kamatayan; datapuwa't ang kaloob na walang bayad ng Dios ay buhay na walang hanggan kay Cristo Jesus na Panginoon natin" (Roma 6:23). Dalawang kamay ang inilalahad ng talatang ito. Sa isa, may sinusuweldo tayo. Sa isa, may iniaabot na kaloob. At kaloob nga ito, hindi bonus sa mabuting asal.

Ang biyaya ay hindi gantimpala; ito ay regalo.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Hindi bagong imbensiyon ang mensahe ng Roma. Sa katunayan, ang buong argumento ni Pablo ay nakaangkla sa Lumang Tipan, at sinadya niya iyon. Kung ang pagkamatuwid sa pananampalataya ay bago lang, kung gayon nagbago ang Diyos ng isip, at hindi mapagkakatiwalaan ang kaniyang mga pangako. Kaya bumalik siya sa pinakaugat.

Bumalik siya kay Abraham. Bago pa may pagtutuli, bago pa may Kautusan sa Sinai, may isang lalaking pinaniwala ang salita ng Diyos: "At siya'y sumampalataya sa Panginoon; at ito'y ibinilang na katuwiran sa kaniya" (Genesis 15:6). Ang buong Roma 4 ay pagsusuri sa talatang ito. Ang punto ni Pablo ay matalas: kung inaring-ganap si Abraham dahil sa pagtitiwala at hindi dahil sa palatandaan sa laman, kung gayon si Abraham ay ama hindi lamang ng mga Judio kundi ng lahat ng sumasampalataya. Ang pangako sa Genesis 12:3, na sa kaniya pagpapalain ang lahat ng angkan sa lupa, ay hindi nakalimutan. Nagkatuparan ito kay Cristo, at ang katuparan nito ay nakikita sa isang silid sa Roma kung saan may mga Hentil na kumakanta ng mga Salmo.

Sinasagi rin ni Pablo ang mas malalim na kuwento: si Adan. Sa Roma 5, dalawang tao lang ang nasa entablado, at bawat isa sa atin ay nakatali sa isa sa kanila. Kay Adan, dumaan ang kasalanan at kamatayan sa lahat. Kay Cristo, ang huling Adan, dumadaloy ang katuwiran at buhay sa lahat ng nasa kaniya. Kaya hindi lang paglilinis ng talaan ang ginawa ng Diyos; nagsimula siya ng bagong sangkatauhan.

Umaalingawngaw din sa Roma ang mga propeta. Nang isulat ni Pablo na ang Espiritu ang nagbibigay ng bagong pagsunod sa Roma 8, tinutupad niya ang ipinangako sa Jeremias 31 at Ezekiel 36: bagong puso, bagong loob, kautusang nakasulat na hindi sa bato kundi sa laman. Ang Roma 8:1 ang tugtog ng kalayaang ito: "Ngayon nga'y wala nang anomang hatol sa mga na kay Cristo Jesus."

At nang harapin niya ang pinakamasakit na tanong sa Roma 9 hanggang 11, kung bakit tinanggihan ng marami sa Israel ang kanilang Mesiyas, hindi siya lumihis. Halos bawat pangungusap sa mga kabanatang iyon ay hango sa Kasulatan: Exodo, Isaias, Hosea, Deuteronomio. Ang tinutuldukan niya ay ito: hindi nabigo ang salita ng Diyos, at hindi niya iniwan ang kaniyang bayan. Ang kasaysayan ng kaligtasan ay hindi paglipat ng pabor mula sa isang lahi patungo sa iba; pagpapalawak ito ng awa hanggang sa mapuno ang hapag.

Doon tumitindig ang buong Bibliya: mula sa isang pamilya sa Genesis, patungo sa isang bayan sa Sinai, patungo sa isang natirang binhi sa mga propeta, patungo sa isang Tao sa Nazaret, patungo sa isang bagong sambayanan mula sa lahat ng bansa. At lahat ng iyon, ayon sa Roma, ay nakukuha sa pananampalataya at hindi sa pinagpaguran.

Balangkas at pangunahing tema

May malinaw na arkitektura ang Roma, at kapag nakita mo ito, hindi ka na mapapariwara sa mga mahihirap na kabanata.

Nagbubukas ito sa Roma 1:1-17: pagpapakilala at tesis. Ipinakilala ni Pablo ang sarili bilang alipin at apostol, ipinaliwanag ang kaniyang layuning dumalaw at magmisyon pa hanggang sa kanluran, at inilatag ang paksa: ang ebanghelyo ay kapangyarihan ng Diyos para sa lahat ng sumasampalataya.

Sumusunod ang mahabang paglilitis sa Roma 1:18-3:20. Layunin nito na patahimikin ang bawat bibig na nagmamalaki. Walang eksepsiyon, walang mataas na pwesto, walang lahi na nakalusot. Kung ang Roma ay isang husgahan, ito ang bahagi kung saan bumabagsak ang martilyo sa lahat.

Kasunod ang sentro ng liham sa Roma 3:21-5:21: ang katuwiran ng Diyos na nahahayag kay Cristo, ang katubusan sa pamamagitan ng kaniyang dugo, ang pag-aaring-ganap sa pananampalataya, ang halimbawa ni Abraham, at ang kapayapaang natatamo natin. "Yaman nga na mga inaring-ganap sa pananampalataya, tayo'y may kapayapaan sa Dios sa pamamagitan ng ating Panginoong Jesucristo" (Roma 5:1). Dito rin nakalugar ang Roma 5:8, ang tibok ng buong liham.

Mula sa Roma 6 hanggang 8, lumilipat si Pablo mula sa katayuan patungo sa buhay. Kung libre ang biyaya, magpapatuloy ba tayo sa kasalanan? Hindi, sabi niya, dahil namatay ka na sa kasalanan at binuhay sa bagong buhay; alipin ka na ngayon ng katuwiran. Sa Roma 7, isinalaysay niya ang tunay na pakikibaka ng nagnanais gumawa ng mabuti ngunit tinatalo ng laman. At pagkatapos, ang Roma 8, ang bundok ng liham: walang hatol, may Espiritu, may pag-aanak, may pag-asa sa gitna ng pagdurusa, at may pag-ibig na hindi mahihiwalay sa atin ng anumang bagay sa langit o sa lupa.

Pagkatapos ay may tatlong kabanata na madalas laktawan ng mga mambabasa, at doon mismo nasusukat kung nauunawaan natin ang liham. Sa Roma 9 hanggang 11, isinusuri ni Pablo ang katapatan ng Diyos sa Israel, ang misteryo ng pagpili, ang pansamantalang pagkatigas ng marami, at ang kaniyang layuning magpaawa sa dulo. Nagtatapos ito hindi sa lohika kundi sa pagsamba: "Sapagka't sa kaniya, at sa pamamagitan niya, at sa kaniya, ang lahat ng mga bagay. Sumakaniya nawa ang kaluwalhatian magpakailan man. Siya nawa" (Roma 11:36). Mahalaga ito para sa tuon ng gabay na ito, dahil ang mensahe ng mga kabanatang ito sa mga Hentil na mayorya sa Roma ay malinaw: huwag kayong magmataas laban sa mga sangang binali; hindi kayo ang ugat.

Mula sa Roma 12 hanggang 15:13, dumadaloy ang doktrina sa pang-araw-araw na buhay: ang katawan bilang haing buhay, ang mga kaloob sa iglesya, ang pag-ibig na walang pagkukunwari, ang pagpapasakop sa pamahalaan, ang pagbabayad ng utang ng pag-ibig, at ang mahabang seksiyon tungkol sa mahihina at malalakas sa pananampalataya sa usapin ng pagkain at mga araw. Doon nagtatagpo ang teolohiya at hapag: "Sa ganito'y magtanggapan kayo, gaya naman ni Cristo na tinanggap kayo sa kapurihan ng Dios" (Roma 15:7).

Nagsasara ang liham sa Roma 15:14-16:27: ang mga plano ni Pablo, ang abuloy para sa mga dukha sa Jerusalem, at ang isang mahabang listahan ng mga pangalan. Huwag mong laktawan ang mga pangalan. Naroon si Febe na nagdala ng liham, si Priscila at Aquila na naitaboy mula sa Roma at nakabalik, mga alipin, mga kamag-anak, mga babae at lalaki, mga Judio at Hentil. Ang mahabang listahang iyon ang buhay na larawan ng lahat ng pinaglaban ni Pablo sa unang labinlimang kabanata.

Mga mahalagang talata mula sa aklat na ito

Tatlong talata ang paulit-ulit na binabanggit mula sa Roma, at bawat isa ay may sinasabing hindi natin dapat palampasin.

Ang unang-una ay ang Roma 8:28: "At nalalaman natin na ang lahat ng mga bagay ay nagkakalakip na gumawa sa ikabubuti ng mga nagsisiibig sa Dios, sa makatuwid baga'y niyaong mga pinasusunod niya ayon sa kaniyang nasa." Madalas itong ginagawang panakip sa sakit, na parang sinasabing hindi masama ang nangyari sa iyo. Hindi iyon ang sinasabi ng talata. Hindi sinabi ni Pablo na mabuti ang lahat ng bagay. Sinabi niya na sa loob ng malawak na kamay ng Diyos, ang mga bagay ay pinapagawa nang sama-sama tungo sa isang layunin, at sinabi mismo ni Pablo kung ano ang layuning iyon sa Roma 8:29: maging kalarawan ng kaniyang Anak. Hindi ito pangako ng ginhawa; pangako ito ng pagbabago. At tandaan ang konteksto: nauna rito ang pag-ungol ng buong sanlibutan, ang mga hilahil, at ang panalanging hindi natin kayang mabuo, na ipinamamagitan ng Espiritu.

Ang ikalawa ay ang Roma 10:9: "Na kung ipahahayag mo ng iyong bibig si Jesus na Panginoon, at sasampalataya ka sa iyong puso na binuhay siyang maguli ng Dios sa mga patay ay maliligtas ka." Dalawang bagay ang nakasama rito: isang publikong pagpapahayag at isang pusong nagtitiwala. Sa panahon ni Pablo, ang pagsabing Panginoon si Jesus ay pampolitika at panlipunang panganib, dahil may iba nang tinatawag na panginoon sa Roma. At napapansin mo bang wala ritong kondisyon tungkol sa lahi, kasaysayan, o kakayahan? Iyon ang punto ng buong kabanata: "Sapagka't walang pagkakaiba ang Judio at ang Griego" (Roma 10:12). Ang pinakamalapit na pinto ay bukas sa lahat.

Ang ikatlo ay ang Roma 12:1-2: "Kaya nga, mga kapatid, ipinamamanhik ko sa inyo, alangalang sa mga kahabagan ng Dios, na inyong iharap ang inyong mga katawan na isang haing buhay, banal, na kaayaaya sa Dios, na siya ninyong katampatang pagsamba. At huwag kayong magsiayon sa sanglibutang ito: kundi magiba kayo sa pagbabago ng inyong pagiisip, upang mapatunayan ninyo kung alin ang mabuti at kaayaaya at lubos na kalooban ng Dios." Pansinin ang unang salita: "Kaya nga." Nakatayo ang pagsuko sa ibabaw ng biyaya, hindi sa harap nito. At pansinin ang "inyong mga katawan," sa pangmaramihan. Hindi lamang ito personal na debosyon; ito ang buong sambayanang inihaharap sa Diyos. Ang pagbabago ng pag-iisip ay hindi abstrakto; ang susunod na sinabi ni Pablo ay tungkol sa pagmamahal sa kapatid, pagpapatawad sa kaaway, at pagtanggap sa taong iba ang paniniwala sa pagkain.

Ang Salamin

Nakakainis ang Roma dahil hinahatak ka niya sa dalawang direksiyon na hindi mo gustong tahakin nang sabay.

Sa isang banda, tinatanggal niya sa iyo ang lahat ng maipagmamalaki. Ang tahimik na paniniwala mo na mas nakakabuti ka kaysa sa iba dahil sa mga taon ng pagsisimba, sa disiplina mo, sa lahat ng hindi mo ginawa, ang Roma 3:23 ang bumabasag doon. Wala nang mataas na bangko. Kasama ka sa parehong hanay ng mga kailangang bigyan ng awa, kasama ang taong hindi mo maidaan sa gilid ng mata.

Sa kabilang banda, tinatanggal din niya sa iyo ang karapatang mag-alsa-balutan sa sarili mong kahihiyan. Kung namatay si Cristo para sa iyo noong makasalanan ka pa, ayon sa Roma 5:8, hindi mo maaaring ipagpaliban ang paglapit sa Diyos hangga't hindi ka nalinis, dahil hindi kailanman iyon ang naging kondisyon. Marami ang gumugugol ng buong buhay sa pagpapaliban ng biyaya. Ganoon din kalaki ang pagmamataas niyon, iba lang ang anyo.

At may pinakamahirap na bahagi. Naririnig mo ang Roma bilang mensahe para sa kaluluwa mo, at tama iyon, ngunit sumulat si Pablo para sa isang hapag na hindi magkasundo. Kaya heto ang tanong: sino ang wala sa hapag mo? Ang kapatid na hindi mo na kinakausap dahil sa lupa o pera. Ang manugang na hindi mo talaga tinanggap. Ang kaibigan sa iglesya na iba ang pananaw sa politika, sa paglilibang, sa pagpapalaki ng anak. Ang taong iniiwasan mong tabihan sa pagtitipon dahil masyadong kakaiba, masyadong bago, masyadong maingay, masyadong mahirap, masyadong mayaman.

Kung ang biyaya ay hindi nakakarating hanggang sa hapag, hindi pa natin talaga naunawaan ang biyaya. Kaya mo bang manalangin ngayon at pangalanan ang isang taong hindi mo nakakayanang tanggapin? Hindi para magpakabuti ka. Kundi dahil, ayon sa Roma 15:7, tinanggap ka na ni Cristo at hindi ka niya hinintay maging kaaya-aya.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Mahirap ipaliwanag ang Roma sa mga bata dahil ang mga salitang gamit nito ay mabigat: pag-aaring-ganap, katubusan, pagpapaging-banal. Pero ang kuwento sa ilalim ng mga salitang ito ay talagang simple, at kayang-kaya ng isang batang lima.

Puwede mong simulan sa isang larawan: may isang bata na nakabasag ng bintana ng kapitbahay. Alam niyang siya ang may kasalanan, at hindi niya kayang bayaran ang bintana kahit ilang taon siyang mag-ipon. Pumunta ang kaniyang ama sa kapitbahay at binayaran ang lahat. Hindi na kailangang magtago ng bata. Ganoon ang ginawa ni Jesus para sa atin, ngunit hindi lang bintana ang pinag-usapan; ang buong pagkalayo natin sa Diyos ang binayaran niya sa krus. At may pangalawang bahagi na huwag mong laktawan sa pagkukuwento: nang matapos ang usapan, isinama ng ama ang bata sa loob ng bahay ng kapitbahay upang doon kumain, kasama ang buong pamilyang iyon. Hindi lamang nabayaran; tinanggap.

Puwede mong ituro ang Roma 6:23 sa dalawang bukas na palad: sa isa ay ang sinusuweldo natin, sa isa ay ang regalong iniaabot ng Diyos. Karaniwang naaalala ng mga bata ang mga larawan, hindi ang mga depinisyon.

Sa Faith.network, may mga hiwalay na paliwanag kami ayon sa edad: para sa mga preschool na tatlo hanggang anim na taon, para sa mga batang pito hanggang labindalawa, at para sa mga kabataang labindalawang taon pataas na kayang harapin ang mas matitigas na tanong tungkol sa kasalanan, kalayaan, at pagpili ng Diyos. Piliin mo ang tamang antas, hindi ang pinakamadali.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Ang Roma ay hindi kalipunan ng mga doktrinang pinatong-patong; liham ito na dumadaloy patungo sa isang lugar, at ang lugar na iyon ay isang hapag kung saan magkatabi ang mga taong dating magkalaban. Sinimulan ni Pablo sa paglilitis upang mawala ang bangko ng mataas, dinala niya tayo sa krus upang malaman nating naunahan ng pag-ibig ang ating pagbuti, iginiya niya tayo sa Espiritu upang hindi tayo mag-akala na kaya nating baguhin ang sarili sa lakas ng laman, ipinaliwanag niya ang katapatan ng Diyos sa Israel upang mawalan tayo ng dahilan sa pagmamalaki, at pagkatapos ay isinulat niya ang isang mahabang listahan ng mga pangalan.

Ang doktrina ay nagiging tunay lamang sa hapag.

Kung isa lang ang gagawin mo pagkatapos ng gabay na ito, ito na iyon: basahin mong buo ang Roma sa isang linggo, at habang binabasa mo, itanong mo sa Diyos kung sino ang taong ipinapakilala niya sa iyo bilang kapatid na hindi mo pinili. Pagkatapos, bumalik ka sa Roma 12:1-2, at ialay mo hindi lamang ang paniniwala mo kundi ang katawan, oras, pera, at hapag mo. Doon nagiging kapangyarihan ang ebanghelyo, hindi lang katuruan.