Musa: Kiongozi Aliyewatoa Waisraeli Utumwani
Utangulizi
Fikiria mzee mmoja mwenye miaka themanini, amesimama katikati ya jangwa la Midiani, akichunga kondoo ambao si wake. Mikononi mwake hakuna upanga wala fimbo ya kifalme. Ana kijiti tu, fimbo ya kawaida ya mchungaji, iliyochakaa kwa jua na mchanga. Miaka arobaini iliyopita alikuwa mtu wa maana katika ikulu ya Misri. Sasa ni mkimbizi anayenuka moshi wa mifugo. Na siku moja, kichaka kinawaka moto bila kuteketea, na sauti inamwita kwa jina lake.
Yule mtu ndiye nabii Musa. Ni jina linalojulikana kila mahali, lakini mara nyingi tunamsimulia kama shujaa mwenye nguvu za ajabu, tukisahau kwamba alikuwa mtu aliyesita, aliyejibu "Mimi ni nani?", na ambaye mwishowe alikosa kuingia katika nchi aliyoiongozea watu miaka arobaini. Katika ukurasa huu utaona maisha yake yote kwa mpangilio, udhaifu wake bila kuufunika, na jinsi hadithi yake inavyotuelekeza moja kwa moja kwa Yesu Kristo.
Mtazamo wa mwongozo huu
Tunamsoma Musa kupitia kitu kimoja kidogo: fimbo iliyokuwa mkononi mwake. Mungu alipomwuliza pale kichakani, "Ni nini hicho kilicho mkononi mwako?" hakumwuliza kuhusu vipaji vyake wala elimu yake ya Misri. Alimwuliza kuhusu kijiti cha mchungaji maskini. Fimbo hiyo inarudi katika kila hatua muhimu ya maisha yake: inageuka nyoka mbele ya Farao, inanyoshwa juu ya bahari, na hatimaye inaupiga mwamba mara mbili kwa hasira. Kwa hiyo tutafuata fimbo hiyo. Kwa sababu hadithi ya Musa si hadithi ya mtu mwenye nguvu; ni hadithi ya mkono wa Mungu unaotumia kile kidogo kilicho mkononi mwa mtu aliyekwisha kata tamaa.
Biblia inasema nini kuhusu nabii Musa?
Musa anaingia katika Maandiko wakati wa hatari kubwa. Kizazi kimoja baada ya Yusufu, Waisraeli wamekuwa wengi Misri, na Farao mpya anaamuru watoto wote wa kiume wa Kiebrania watupwe mtoni. Katika Kutoka 2 tunasoma habari ya mama mmoja wa kabila la Lawi, Yokebedi, aliyemficha mwanawe miezi mitatu, kisha akamweka katika kikapu cha mafunjo kando ya Mto Nile. Binti Farao anamkuta, anamhurumia, na, kwa mzunguko wa ajabu wa rehema ya Mungu, mama yake mwenyewe analipwa mshahara ili kumnyonyesha mwanawe. Jina "Musa" lina maana ya kuvutwa majini. Tangu mwanzo maisha yake ni picha ya mtu aliyeokolewa kutoka katika maji ya mauti.
Miaka arobaini ya kwanza aliishi kama mjukuu wa Farao, akifunzwa hekima yote ya Wamisri, kama Stefano anavyoeleza katika Matendo 7:22. Lakini moyoni alijua yeye ni nani. Siku moja aliona Mmisri akimpiga Mwebrania, akamwua yule Mmisri na kumficha mchangani. Ndugu zake wenyewe walipomkataa, alikimbilia jangwani. Hapo, mkuu wa Misri akawa mchunga kondoo wa Yethro kuhani wa Midiani, akamwoa Sipora, na akapata watoto wawili, Gershomu na Eliezeri. Miaka arobaini ya kunyamaza.
Kisha kikaja kichaka kilichowaka moto pale Horebu. Mungu alijitambulisha kama Mungu wa Ibrahimu, Isaka na Yakobo, akasema ameyaona mateso ya watu wake, na akatoa amri iliyobadilisha historia ya ulimwengu: "Basi sasa, njoo, nami nitakutuma kwa Farao, upate kuwatoa watu wangu, wana wa Israeli, katika nchi ya Misri" (Kutoka 3:10). Neno la muhimu hapa ni "nitakutuma". Musa hakujitolea; alitumwa. Alipouliza jina la yule anayemtuma, akajibiwa, "MIMI NIKO AMBAYE NIKO." Ukombozi wa Israeli haukusimama juu ya uwezo wa Musa bali juu ya jina la Mungu aliye hai.
Musa alipinga mara tano. Alisema hastahili, hajui la kusema, hana ufasaha, na mwishowe akaomba wazi Mungu amtume mtu mwingine. Ndipo Mungu akamwuliza swali dogo, "Ni nini hicho kilicho mkononi mwako?" Jibu lilikuwa: fimbo. Kijiti cha kawaida kikawa chombo cha ishara za Mungu mbele ya himaya kubwa kuliko zote za wakati ule.
Yakafuata mapigo kumi, kila moja likishambulia mungu mmoja wa Misri, hadi usiku wa Pasaka ambapo damu ya mwana-kondoo iliyopakwa milangoni iliokoa kila nyumba iliyoiamini. Waisraeli wakatoka. Waliponaswa kati ya jeshi la Farao na maji, Musa akanyosha ule mkono wenye fimbo: "Musa akaunyosha mkono wake juu ya bahari; Bwana akaifanya bahari kwenda mbali kwa upepo mkali wa mashariki usiku kucha, akayafanya maji ya bahari kuwa nchi kavu, maji yakagawanyika" (Kutoka 14:21). Tazama mgawanyo wa kazi katika mstari huo: Musa alinyosha mkono, Bwana aliigawanya bahari.
Miezi mitatu baadaye walisimama chini ya Mlima Sinai, na Mungu mwenyewe akanena: "Mungu akanena maneno haya yote akasema, Mimi ni Bwana, Mungu wako, niliyekutoa katika nchi ya Misri, katika nyumba ya utumwa" (Kutoka 20:1-2). Sheria haikutolewa ili watu wajipatie wokovu; ilitolewa kwa watu waliokwisha okolewa. Neema ilitangulia, amri ikafuata.
Miaka arobaini iliyofuata ilikuwa ya jangwa: mana, maji, hema takatifu, dhabihu, uasi wa ndama wa dhahabu, wapelelezi kumi na wawili, na maasi ya Kora. Musa aliandika, akahukumu, akaombea, akachoka. Aliishia juu ya Mlima Nebo, akiitazama nchi ya ahadi kwa macho lakini bila kuiweka mguu, na Bwana mwenyewe akamzika. Shuhuda ya mwisho ya Torati juu yake ni hii: "Wala hakuinuka nabii mwingine katika Israeli mfano wa Musa, ambaye Bwana alimjua uso kwa uso" (Kumbukumbu 34:10).
Uzi unaopita katika Biblia yote
Musa hana pekee yake katika Agano la Kale. Yeye ndiye kipimo. Torati inaitwa "sheria ya Musa"; manabii wanamrejea; Zaburi zinaimba juu ya kutoka Misri kama tendo kuu la ukombozi. Lakini jambo la kushangaza ni kwamba Musa mwenyewe alitazama mbele kwa mtu mwingine. Katika Kumbukumbu 18:15 anasema, "Bwana, Mungu wako, atakuondokeshea nabii miongoni mwa ndugu zako kama nilivyo mimi; msikieni yeye." Yule aliyemjua Bwana uso kwa uso alijua wazi kwamba huduma yake haikuwa mwisho wa hadithi.
Agano Jipya linachukua uzi huo pale ulipoachwa. Mathayo anamweleza Yesu kama mtoto aliyeokolewa kutoka kwa mfalme muuaji wa watoto, aliyeitwa kutoka Misri, aliyepita majini katika ubatizo, aliyekaa jangwani siku arobaini, na kisha kupanda mlimani kufundisha sheria mpya. Kila hatua inarudia hatua za Musa, lakini kwa kiwango kikubwa zaidi. Katika mlima wa kugeuka sura, Musa mwenyewe alionekana pamoja na Eliya wakizungumza na Yesu juu ya kutoka kwake atakakotimiza Yerusalemu. Mkombozi wa kwanza alisimama kando ya Mkombozi wa mwisho na kuzungumza juu ya Pasaka halisi.
Yohana anaweka tofauti wazi: "Kwa kuwa torati ilitolewa kwa mkono wa Musa; neema na kweli zilikuja kwa mkono wa Yesu Kristo" (Yohana 1:17). Sio kwamba Musa alileta ubaya na Yesu akaleta wema. Sheria ilikuwa takatifu, na Musa alikuwa mwaminifu. Lakini sheria inaweza kuonyesha njia bila kutupa nguvu ya kuitembea. Waebrania 3:5-6 inaeleza kwa upole: Musa alikuwa mwaminifu katika nyumba yote ya Mungu kama mtumishi, lakini Kristo ni mwaminifu kama Mwana juu ya nyumba yake mwenyewe.
Hapa ndipo fimbo inarudi tena. Paulo anaandika kuhusu mwamba uliotoa maji jangwani, "na mwamba ule ulikuwa ni Kristo" (1 Wakorintho 10:4). Mwamba ulipigwa mara moja pale Refidimu, na maji yakabubujika kwa watu waliolalamika. Msalabani, Kristo alipigwa mara moja, na uzima ukatiririka kwa watu wasiostahili. Fimbo ya Musa haikuwa ya mwisho; iliashiria mkono wa Mungu ambao siku moja ungeenea juu ya mti wa msalaba.
Na hadithi haiishii huko. Katika Ufunuo 15:3, wale walioshinda wanaimba "wimbo wa Musa mtumishi wa Mungu, na wimbo wake Mwana-Kondoo." Wimbo uliopaa ufuoni mwa Bahari ya Shamu bado unaimbwa mbinguni, ukiwa umeunganishwa na wimbo wa Kalvari. Ukombozi mmoja, sauti mbili, wimbo mmoja wa milele.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Musa yanaweza kufungwa katika matukio matatu, na katika yote matatu ile fimbo ipo mkononi mwake.
La kwanza ni kichaka kinachowaka moto. Musa alikuwa amekwisha jiandikia kwamba maisha yake yameisha. Mtu aliyekimbia mahakama ya Farao, aliyekataliwa na watu wake mwenyewe, sasa alikuwa amezoea harufu ya kondoo. Ndipo Mungu akamwita, akamwambia avue viatu, na akamtuma. Musa alipohoji uwezo wake, Mungu hakumsifu wala kumtia moyo kwa maneno matupu; alimwambia atupe ile fimbo chini. Ikawa nyoka, akakimbia. Kisha akaambiwa aishike mkia, ikarudi kuwa fimbo. Somo ni kali: kile ulichonacho mkononi kina nguvu kuliko unavyodhani kikiwa mikononi mwa Mungu, na kinaweza kukutisha kabla hakijakutumika. Kuanzia siku ile, Maandiko yanakiita kijiti hicho "fimbo ya Mungu."
La pili ni bahari iliyogawanyika. Kwa mtazamo wa kibinadamu, hapo ndipo pahali pa kufa. Nyuma kuna magari ya vita, mbele kuna maji, kando kuna jangwa. Watu walimlaumu Musa waziwazi. Naye akajibu maneno yaliyo miongoni mwa makuu zaidi ya Biblia yote: simameni tuli, mkauone wokovu wa Bwana. Kisha akanyosha ule mkono. Kutoka 14:21 inaeleza usiku mzima wa upepo mkali wa mashariki, maji yakigawanyika, njia ikitokea. Israeli hawakupigana vita ile; walitembea. Hii ndiyo tofauti kati ya dini na injili. Katika dini tunapiga makasia; katika injili tunapita katikati ya maji ambayo Mungu ameyafungua.
La tatu ni mwamba wa Meriba, na hapa ni lazima tuwe wanyofu. Baada ya miaka arobaini ya uvumilivu, Musa alichoka. Watu walipogombana kwa ajili ya maji, Mungu alimwambia auseme na mwamba. Badala yake Musa aliinua mkono, akauliza kwa hasira, "Sikilizeni, enyi waasi, je! tuwatolee maji katika mwamba huu?" akaupiga mwamba mara mbili kwa ile fimbo. Maji yalitoka, kwa sababu Mungu ni mwaminifu hata pale sisi tunapokosa. Lakini hukumu ilikuja: "Kwa kuwa hamkuniamini mimi, ili kunitakasa machoni pa wana wa Israeli, basi kwa hiyo hamtaliingiza kusanyiko hili katika nchi niliyowapa" (Hesabu 20:12).
Fimbo iliyoashiria neema ilitumika kwa hasira, na neno "tuwatolee" lilichukua utukufu uliokuwa wa Mungu peke yake. Mtu mpole kuliko wote alianguka pale alipokuwa hodari zaidi, katika uvumilivu. Na kwa njia hiyo Torati inatuachia funzo lisilofichwa: hata mtoaji wa sheria hawezi kuiingiza jamii ya Mungu nyumbani. Aliyeiingiza ni Yoshua, jina lile lile ambalo kwa Kiyunani ni Yesu.
Tunachojifunza kutoka kwa Musa
Unyenyekevu si kujidharau, ni kujisahau. Roho Mtakatifu anampa Musa sifa ya kushangaza: "Basi huyo mtu Musa alikuwa mpole sana zaidi ya wanadamu wote waliokuwa juu ya uso wa nchi" (Hesabu 12:3). Maneno hayo yameandikwa katikati ya sura ambayo Miriamu na Haruni wanamsengenya kwa sababu ya mke wake. Musa hajitetei. Zaidi ya hapo, Miriamu anapopigwa na ukoma, Musa ndiye anayelia kwa Mungu, "Ee Mungu, umponye, nakusihi." Upole wa kibiblia si udhaifu wa tabia; ni nguvu iliyowekwa chini ya mamlaka ya Mungu. Mtu aliyeweza kusimama mbele ya Farao bila kutetemeka ndiye yule yule aliyekataa kujilipizia kisasi kwa ndugu zake.
Maombezi ndio kazi kuu ya kiongozi. Baada ya ndama wa dhahabu, Mungu alimpa Musa nafasi ambayo wengi wetu tungeikubali haraka: acha taifa hili liangamie, nami nitakufanya wewe taifa kubwa. Musa alikataa. Alisimama katikati na kusema, ikiwa hutawasamehe, nifute mimi katika kitabu chako ulichokiandika. Hapo tunaona kivuli cha Kalvari kikiwa kirefu na cheusi. Musa alijitolea, lakini hakuweza kubeba dhambi ya wengine; Yesu aliweza, na alifanya hivyo. Ukiwa mzazi, mchungaji, kiongozi wa kikundi au rafiki tu, kazi yako kubwa si kuwakosoa watu wako bali kuwabeba mbele za Mungu.
Uwepo wa Mungu ni bora kuliko ahadi zote za Mungu. Baada ya uasi, Mungu alisema atawapa nchi lakini hataenda nao. Musa alijibu, kama uwepo wako hautakwenda pamoja nasi, usituondoe hapa. Hiyo ndiyo alama ya moyo uliokomaa kiroho. Baraka bila Mtoaji ni ukiwa mtupu. Musa alichagua jangwa pamoja na Mungu badala ya nchi ya maziwa na asali bila yeye.
Na Waebrania inatuonyesha kilichomwezesha kuvumilia: "Kwa imani Musa alipokuwa mtu mzima, akakataa kuitwa mwana wa binti Farao; akaona ni afadhali kupata mateso pamoja na watu wa Mungu kuliko kujifurahisha katika dhambi kwa kitambo; akihesabu ya kuwa kushutumiwa kwake Kristo ni utajiri mkuu kuliko hazina za Misri; kwa maana aliyatazamia hayo malipo. Kwa imani akatoka Misri, asiogope ghadhabu ya mfalme; maana alistahimili kama amwonaye yeye asiyeonekana" (Waebrania 11:24-27). Alistahimili si kwa kukaza meno bali kwa kumtazama Yule asiyeonekana.
Kioo
Ninajua unaweza kusoma yote haya kwa mbali, kama historia ya mtu wa zamani. Lakini simama kidogo. Mungu anakuuliza swali lile lile: ni nini hicho kilicho mkononi mwako?
Labda unafikiri huna kitu. Una kazi ya kawaida inayolipa kidogo, nyumba yenye kelele, mwili unaochoka, na saa chache tu za siku ambazo hazitoshi. Labda umeshasema moyoni, "Nilipata nafasi yangu, nikaiharibu." Musa alifanya hivyo akiwa na miaka arobaini, na Mungu akamwita akiwa na miaka themanini. Miaka arobaini ya jangwani haikuwa adhabu tu; ilikuwa shule. Kile unachokiita kipindi kilichopotea kinaweza kuwa mahali ambapo Mungu anakuondolea kiburi ambacho kingeharibu huduma yako baadaye.
Lakini kuna upande mwingine wa kioo, na huu unakwaruza. Musa alishindwa si mwanzoni bali mwishoni, si katika udhaifu bali katika uchovu. Baada ya miaka mingi ya kuvumilia watu wenye manung'uniko, alipiga mwamba badala ya kuusemesha. Je, unamlea mtoto kwa hasira kwa sababu umechoka kumwelekeza kwa upole? Je, unatumia ukweli wa Mungu kama fimbo ya kuwapiga wale wanaokuudhi kanisani au nyumbani? Je, unasema "tuwatolee maji" ilhali unajua ni Mungu peke yake anayetoa? Uchovu si dhambi, lakini uchovu usiotibiwa kwa uwepo wa Mungu huzaa hasira inayoiba utukufu wake.
Na kama unaishi na majuto ya mlango uliofungwa, mradi uliokwama, ndoa isiyorudi, ndoto iliyokufa, kumbuka mlima Nebo. Musa aliona nchi bila kuiingia, lakini ukurasa haukuishia hapo. Karne baadaye alisimama katika nchi ile ile, akiongea na Yesu juu ya kutoka kwake. Mungu hutimiza ahadi zake hata baada ya kaburi.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanampenda Musa, na si ajabu: kikapu mtoni, kichaka kinachowaka, bahari inayogawanyika, mana kutoka mbinguni. Lakini rahisi kuwaachia hadithi ikawa filamu tu ya matukio makubwa. Cha msingi ni kuwasaidia waone nani ni shujaa halisi wa hadithi.
Kwa maneno mepesi unaweza kusema hivi: kulikuwa na watu wa Mungu waliokuwa watumwa, wakilia kwa sababu ya kazi ngumu. Mungu aliwasikia. Akamchagua mtu mmoja aliyeitwa Musa, ambaye hakujiona kuwa hodari hata kidogo, na akamwambia, "Nitakuwa pamoja nawe." Musa alikuwa na kijiti tu, lakini Mungu alitumia kile kijiti kuonyesha nguvu zake. Mungu aliwaokoa watu wake, akawapa maagizo mazuri ya kuishi, na akakaa pamoja nao njia yote. Kisha waambie jambo la mwisho: Musa aliwatoa watu utumwani Misri, lakini Yesu anatutoa katika utumwa wa dhambi, na yeye anatuingiza nyumbani kabisa.
Watoto wadogo watapenda picha na sauti; watoto wa shule watataka kujua kwa nini Farao alikataa mara nyingi hivyo; vijana watauliza maswali magumu kuhusu haki ya Mungu na kuhusu kwa nini Musa hakuingia nchi ya ahadi. Kila umri unahitaji lugha yake. Kwenye Faith.network tunaandaa maelezo maalum ya hadithi hii kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa wale wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea, ili uweze kuchagua kinachomfaa mtoto uliye naye mbele yako.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nabii Musa alikuwa nani hasa?
Musa alikuwa Mwisraeli wa kabila la Lawi, aliyezaliwa Misri wakati wa utumwa na kulelewa katika nyumba ya Farao baada ya binti wa mfalme kumwokoa kutoka mtoni. Mungu alimwita akiwa na miaka themanini ili awatoe Waisraeli utumwani, na kupitia yeye alitoa Torati katika Mlima Sinai. Anajulikana kama mkombozi, mtoa sheria, nabii na mwombezi wa taifa. Biblia inamwelezea kama nabii wa pekee kabisa katika Agano la Kale, kwa sababu Bwana alizungumza naye uso kwa uso kama mtu asemavyo na rafiki yake.
Musa aliishi miaka mingapi na alikufa wapi?
Kumbukumbu 34:7 inasema Musa alikuwa na miaka mia moja na ishirini alipokufa, na kwamba jicho lake halikupofuka wala nguvu zake hazikupungua. Maisha yake yanagawanyika katika sehemu tatu za miaka arobaini: arobaini Misri, arobaini Midiani akichunga kondoo, na arobaini akiliongoza Israeli jangwani. Alikufa juu ya Mlima Nebo katika nchi ya Moabu, baada ya Bwana kumwonyesha nchi ya ahadi kwa macho yake. Maandiko yanasema Bwana mwenyewe alimzika katika bonde, na hakuna mtu ajuaye kaburi lake hata leo.
Kwa nini Musa hakuruhusiwa kuingia katika nchi ya ahadi?
Sababu imeandikwa wazi katika Hesabu 20. Watu walipokosa maji huko Meriba, Mungu alimwagiza Musa auseme na mwamba, lakini Musa aliupiga mara mbili kwa fimbo yake huku akiwakemea watu kwa hasira na kusema "tuwatolee maji," kana kwamba nguvu ilikuwa yake. Bwana akamwambia hakumwamini wala hakumtakasa machoni pa watu, kwa hiyo hataliingiza kusanyiko katika nchi. Adhabu inaonekana kali, lakini inafundisha kwamba kadiri mtu anavyokaribia zaidi utukufu wa Mungu, ndivyo anavyowajibika zaidi kuulinda.
Je, ni kweli Musa aliandika vitabu vitano vya kwanza vya Biblia?
Mapokeo ya Kiyahudi na ya Kikristo tangu zamani yanamtambua Musa kama mwandishi mkuu wa Mwanzo, Kutoka, Mambo ya Walawi, Hesabu na Kumbukumbu la Torati, na Yesu mwenyewe alizungumzia "sheria ya Musa" kama chanzo chenye mamlaka. Maandiko yanataja mara kadhaa kwamba Musa aliandika maneno ya Bwana. Sehemu ndogo, kama vile habari za kifo chake mwishoni mwa Kumbukumbu, kwa wazi ziliongezwa na mtu mwingine baadaye, jambo ambalo halipunguzi mamlaka ya vitabu hivyo wala ushiriki wa Musa katika kuviandika.
Jina Musa lina maana gani?
Maandiko yanaeleza kwamba binti Farao alimwita Musa akisema, "Kwa kuwa nalimtoa majini." Jina hilo linahusiana na neno la Kiebrania lenye maana ya kuvuta au kutoa nje, na pia linafanana na maneno ya Kimisri yanayohusu kuzaliwa au mwana. Maana yake inabeba unabii wa maisha yake yote: yeye mwenyewe alivutwa kutoka majini akiwa mtoto mchanga, na baadaye Mungu alimtumia kuwavuta watu wote wa Israeli kupita katikati ya maji ya Bahari ya Shamu wakiwa huru.
Kwa nini Musa alisema hawezi kuzungumza vizuri?
Katika Kutoka 4:10 Musa alisema si mtu wa maneno, kwamba ni mzito wa kinywa na wa ulimi. Wengine wanadhani alikuwa na tatizo la matamshi, wengine wanaona hofu ya kawaida baada ya miaka arobaini ya kunyamaza jangwani. Jibu la Mungu halikuwa kumsifu bali kumkumbusha, "Ni nani aliyekifanya kinywa cha mwanadamu?" Kisha akamwahidi kuwa pamoja na kinywa chake na kumfundisha atakayonena, na akamweka Haruni kama msemaji. Mungu haiti wanaostahili; huwastahilisha wale anaowaita.
Mapigo kumi ya Misri yalikuwa na maana gani?
Kila pigo lilikuwa zaidi ya adhabu; lilikuwa hukumu juu ya miungu ya Misri, kama Bwana anavyosema katika Kutoka 12:12. Mto Nile uliogeuka damu, jua lililofichwa na giza, na hata kifo cha wazaliwa wa kwanza vilishambulia moja kwa moja kile Wamisri walichokiabudu na kukitegemea. Mapigo hayo yalimwonyesha Farao, Israeli na mataifa yote kwamba Bwana peke yake ndiye Mungu. Pigo la mwisho lilifungua njia ya Pasaka, ambapo damu ya mwana-kondoo iliwaokoa wote waliolinda amri ya Mungu kwa imani.
Kuna tofauti gani kati ya Musa na Yesu?
Wote wawili ni wakombozi, waombezi na wafunuaji wa mapenzi ya Mungu, lakini Waebrania 3 inaeleza tofauti kwa uwazi: Musa alikuwa mwaminifu kama mtumishi ndani ya nyumba ya Mungu, wakati Kristo ni mwaminifu kama Mwana juu ya nyumba hiyo. Musa alileta sheria inayoonyesha dhambi; Yesu alileta neema inayoiondoa. Musa aliomba afutwe kitabuni kwa ajili ya watu lakini hakuweza kubeba dhambi zao; Yesu alizibeba msalabani kikamilifu. Musa aliwatoa watu Misri; Yesu anatutoa katika mauti kuelekea uzima wa milele.
Je, Musa alimwona Mungu uso kwa uso kweli?
Maandiko yanatumia maneno hayo kuonyesha ukaribu wa pekee, si kwamba Musa alikiona kiini cha utukufu wa Mungu. Kutoka 33:11 inasema Bwana alisema na Musa uso kwa uso kama mtu asemavyo na rafiki yake, lakini katika sura hiyo hiyo Mungu anamwambia, "Huwezi kuniona uso wangu, kwa maana mwanadamu hataniona akaishi." Musa aliwekwa katika ufa wa mwamba na kuona utukufu ukipita. Ukamilifu wa kumwona Mungu ulikuja kwa Yesu Kristo, ambaye ndani yake utimilifu wa Uungu ulikaa katika mwili.
Inawezekanaje Musa aitwe mpole kuliko watu wote ilhali alimwua Mmisri?
Tukio la kumwua Mmisri lilitokea kabla ya kuitwa na Mungu, wakati Musa alipojaribu kuwakomboa ndugu zake kwa nguvu zake mwenyewe. Miaka arobaini ya jangwani ilibadilisha moyo wake. Upole unaotajwa katika Hesabu 12:3 haumaanishi mtu asiye na hisia wala ujasiri; unamaanisha mtu ambaye hajitetei, asiyelipiza kisasi, anayeweka haki yake mikononi mwa Mungu. Ndiyo maana Musa alipoambiwa maneno makali na Miriamu na Haruni, aliomba wasamehewe badala ya kudai heshima yake mwenyewe.
Fimbo ya Musa ilikuwa na nguvu za pekee?
Fimbo yenyewe ilikuwa kijiti cha kawaida cha mchungaji; nguvu ilikuwa ya Mungu aliyeitumia. Maandiko yanaiita "fimbo ya Mungu" si kwa sababu ilikuwa na uchawi bali kwa sababu ilikuwa ishara inayoonekana ya mamlaka ya Bwana aliyemtuma Musa. Ilitumika kugeuka nyoka mbele ya Farao, kuleta mapigo, kugawanya bahari na kutoa maji mwambani. Musa alipoitumia kwa hasira badala ya kwa imani, matokeo yalikuwa hukumu juu yake mwenyewe. Chombo hakina uwezo; mkono wa Mungu ndio wenye uwezo.
Musa anatajwa wapi katika Agano Jipya?
Anatajwa zaidi ya mara themanini, na hii inaonyesha jinsi alivyo muhimu kwa injili. Anaonekana akiongea na Yesu juu ya mlima wa kugeuka sura pamoja na Eliya, anatajwa na Yesu kama shahidi wa kweli anayemhusu yeye, anasimuliwa kwa urefu na Stefano katika Matendo 7, anafafanuliwa na Paulo katika Warumi na 1 Wakorintho kama mfano wa mambo yaliyokuja kwa Kristo, na anaheshimiwa katika Waebrania 11 kama shujaa wa imani. Mwishoni, wimbo wake unaimbwa mbinguni pamoja na wimbo wa Mwana-Kondoo.
Kwa kuhitimisha
Tulianza na mtu mzee jangwani akiwa na kijiti mkononi, na tunaishia mlimani ambapo mtu yule yule anaitazama nchi ambayo hataiweka mguu. Kati ya sehemu hizo mbili kuna bahari iliyogawanyika, mlima uliotetemeka kwa sauti ya Mungu, hema takatifu, na miaka arobaini ya kuwabeba watu wagumu mabegani. Musa hakuwa mkamilifu. Aliua kwa hasira, alipinga wito wake mara tano, aliwahi kuchoka hata akamwomba Mungu amwue, na mwishowe aliiba utukufu uliokuwa wa Mungu kwa mpigo mmoja wa fimbo. Lakini Maandiko hayamfuti; yanamweka katika orodha ya imani, kwa sababu alistahimili akimtazama yeye asiyeonekana.
Ukitaka kuendelea, soma Kutoka 3 hadi 15 taratibu, ukijiuliza kila mara nani anayefanya kazi katika kila tukio. Kisha soma Waebrania 11 na 12 pamoja, ukiona jinsi safari ya Musa inavyoingia katika safari yako. Na kila unapofikia mahali unapohisi huna cha kutoa, sikia sauti ile ile ikikuuliza kwa upole: ni nini hicho kilicho mkononi mwako?
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
