Ruthu: Uaminifu wa Mwanamke Aliyeingia Katika Ukoo wa Masihi
Utangulizi
Fikiria mwanamke kijana amesimama kwenye njia ya vumbi inayotoka Moabu kuelekea Bethlehemu. Nyuma yake kuna makaburi matatu: mume wake, shemeji yake, na baba mkwe wake. Mbele yake kuna nchi ambayo haijamwona kamwe, watu ambao hawatamtaka, na sheria inayosema wazi kwamba Wamoabi hawakupaswa kuingia katika mkutano wa Bwana. Karibu yake kuna mama mkwe aliyevunjika moyo, anayemsihi arudi nyumbani. Kila sababu nzuri inasema: geuka. Lakini Ruthu hageuki.
Uamuzi wake ule, uliotolewa kwenye njia, pasipo shuhuda, pasipo malipo, ukaingia katika ukoo wa Mfalme Daudi na hatimaye katika orodha ya kuzaliwa ya Yesu Kristo. Katika ukurasa huu tutafuata hatua zake moja baada ya nyingine, kutoka Moabu hadi lango la mji wa Bethlehemu, na tutaona jinsi Mungu anavyofanya kazi kubwa kwa njia ya maamuzi madogo ya watu waaminifu.
Mtazamo wa mwongozo huu
Wengi husoma kitabu cha Ruthu kama hadithi tamu ya mapenzi. Sisi tutakisoma kama habari njema kwa mtu wa nje. Ruthu hakuwa na damu ya Israeli, hakuwa na haki ya kisheria, hakuwa na mume, hakuwa na mali, hakuwa na mtoto. Alikuwa na kitu kimoja tu: uamuzi wa kujificha chini ya mabawa ya Mungu wa Israeli. Kwa hiyo tutafuata neno la Kiebrania hesed, ule upendo wa uaminifu unaoshikilia hata pale ambapo hakuna wajibu wa kushikilia. Hesed ya Ruthu kwa Naomi, hesed ya Boazi kwa Ruthu, na nyuma ya zote mbili, hesed ya Mungu ambaye humpokea mgeni na kumfanya nyanya ya Masihi.
Biblia inasema nini kuhusu Ruthu?
Habari ya Ruthu inaanza katika giza. "Ikawa katika siku zile walipoamua waamuzi, kulikuwa na njaa katika nchi" (Ruthu 1:1). Kipindi cha waamuzi ni kipindi kibaya zaidi katika historia ya Israeli, kinachohitimishwa kwa maneno haya: "Katika siku zile hapakuwa na mfalme katika Israeli; kila mtu alifanya lile lililoonekana kuwa jema machoni pake" (Waamuzi 21:25). Katika taifa lililopoteza mwelekeo, na katika nchi iliyokosa mvua, familia moja ya Bethlehemu inakimbilia Moabu, nchi ya adui. Huko wana wawili wanaoa wanawake wa Moabu: Orpa na Ruthu. Kisha kifo kinakuja mara tatu, na wanabaki wajane watatu pasipo mlinzi.
Naomi anaamua kurudi nyumbani na anawaachia huru wakwe zake. Orpa anarudi, na hatuhukumu uamuzi wake; alifanya lile la kawaida na la busara. Lakini Ruthu anasema maneno ambayo yamebaki kuwa moja ya viapo vizuri zaidi katika Maandiko yote: "Usinisihi nikuache, na nirudi nisifuatane nawe; kwa kuwa wewe utakakokwenda, nitakwenda; na wewe utakapokaa, nitakaa; watu wako watakuwa watu wangu, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu" (Ruthu 1:16).
Sikiliza mpangilio wa maneno hayo. Ruthu haanzii kwa theolojia; anaanzia kwa mtu. Anashikamana na Naomi kwanza, kisha na watu wa Naomi, kisha na Mungu wa Naomi. Hivi ndivyo imani nyingi huanza: kwa mtu mmoja anayeamini, hata akiwa amechoka na amevunjika. Kwa maana Naomi mwenyewe alipofika Bethlehemu alisema, "Msiniite Naomi, niiteni Mara; kwa kuwa Mwenyezi amenitenda mambo ya uchungu mengi" (Ruthu 1:20). Ruthu alishikamana na Mungu wa mwanamke mchungu. Hilo ni jambo la kushangaza kabisa.
Katika Bethlehemu Ruthu anaingia shambani kuokota masazo, haki ndogo ambayo Torati iliwapa wageni, wajane na yatima. Hapo anakutana na Boazi, mtu mwenye mali na mwenye moyo wa hesed. Boazi anasikia habari zake na anamwambia maneno yanayofungua kiini cha kitabu chote: "Bwana akujalie thawabu ya kazi yako, na upewe ujira mkamilifu na Bwana, Mungu wa Israeli, ambaye umekuja kujificha chini ya mabawa yake" (Ruthu 2:12). Mabawa. Picha ya ndege anayemfunika kifaranga wake. Mgeni huyu wa Moabu hakujitengenezea makao; alikuja kujificha, na akapata kimbilio.
Baadaye, usiku wa sakafu ya kupura, Boazi anamwambia: "Na sasa, binti yangu, usiogope; nitakufanyia yote uliyoyasema; kwa kuwa mji mzima wa watu wangu unajua kwamba wewe ni mwanamke mwema" (Ruthu 3:11). Neno lililotafsiriwa "mwema" hapa ni lile lile linalotumika katika Mithali 31:10: "Mke mwema, ni nani awezaye kumwona? Kwa kuwa kima chake kimepita cha marijani." Hebu ione hiyo: Mwanamke ambaye Biblia inamsifu kama mfano wa "mke mwema" si binti wa nyumba ya heshima ya Israeli, ni mjane mgeni anayeokota masazo shambani, mwenye mikono yenye mavumbi.
Mwishowe, Boazi anamkomboa Ruthu katika lango la mji, wanapata mwana, na wanawake wa Bethlehemu wanamwimbia Naomi: "Na ahimidiwe Bwana, ambaye hakukuacha leo bila mtu wa karibu; na jina lake litajwe katika Israeli" (Ruthu 4:14). Kitabu kilichoanza na makaburi matatu kinamalizika na mtoto mmoja mikononi mwa bibi aliyejiita Mara. Na mtoto huyo, Obedi, ni baba wa Yese, aliyemzaa Daudi.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Kitabu cha Ruthu ni kidogo, sura nne tu, lakini kimewekwa mahali pa kimkakati katika hadithi kuu ya Biblia. Kinasimama kati ya machafuko ya Waamuzi na kuzaliwa kwa ufalme katika 1 Samweli. Ni kama mshumaa mdogo unaowaka katika chumba chenye giza, ukituambia: Mungu bado anatenda kazi, hata wakati taifa lote limepotea njia.
Uzi wa kwanza ni uzi wa ahadi kwa Abrahamu. Mungu alimwambia Abrahamu kwamba katika yeye jamaa zote za dunia zitabarikiwa. Toka siku hiyo, Maandiko yanaendelea kutushtua kwa kutuonyesha wageni wanaoingia katika mpango wa Mungu: Melkizedeki, Yethro, Rahabu wa Yeriko, Naamani Mshiria, mwanamke wa Sarepta. Ruthu ni mmoja wa hawa. Uchaguzi wa Mungu wa Israeli haukuwa ukuta wa kuwazuia mataifa, ulikuwa mlango wa kuwaingiza.
Uzi wa pili ni uzi wa mkombozi. Torati iliweka utaratibu wa goel, mkombozi wa karibu, jamaa aliyekuwa na wajibu wa kurudisha urithi uliopotea, kulipa deni la ndugu yake, na kuendeleza jina la marehemu. Boazi anakuwa mkombozi huyo, na kwa kufanya hivyo anachora kivuli cha yule Mkombozi mkuu zaidi. Yesu Kristo ndiye jamaa wetu wa karibu aliyechukua mwili wetu, aliyelipa deni letu kwa damu yake mwenyewe, na aliyerudisha urithi tuliokuwa tumeuuza kwa dhambi. Boazi alikuwa na uwezo na utayari; Kristo alikuwa na vyote hivyo pamoja na haki isiyo na kikomo.
Boazi alifungua upindo wa nguo yake; Kristo alifungua mikono yake.
Uzi wa tatu ni uzi wa ukoo wa Masihi. Mathayo anaanza Injili yake kwa orodha ndefu ya majina, na katikati ya majina hayo anaandika: "Salmoni akamzaa Boazi kwa Rahabu; Boazi akamzaa Obedi kwa Ruthu; Obedi akamzaa Yese" (Mathayo 1:5). Katika orodha ya kizazi cha Wayahudi, ambapo kwa kawaida majina ya wanawake hayakutajwa, Mathayo anataja Ruthu mmoja wa wanawake wanne wa Agano la Kale, na watatu wao ni wageni au wenye historia ya aibu. Hii si bahati mbaya. Roho Mtakatifu anataka tujue kwamba mstari wa damu unaomleta Mwokozi umepita kwa watu ambao dini ya kibinadamu ingewaacha nje.
Na uzi wa nne ni uzi wa mabawa. Boazi alimwambia Ruthu kwamba alikuja kujificha chini ya mabawa ya Mungu (Ruthu 2:12), na Ruthu akamwomba Boazi akunjue upindo wa nguo yake amfunike, kwa maana neno la Kiebrania la "bawa" na la "upindo wa nguo" ni moja. Maombi yake ni haya: uwe wewe jibu la baraka yako mwenyewe. Baadaye Yesu alisimama juu ya Yerusalemu na kulia kwamba alitaka kuwakusanya watoto wake kama kuku anayekusanya vifaranga vyake chini ya mabawa yake. Kutoka shamba la Bethlehemu hadi machozi ya Kristo, picha ni moja: Mungu anayefunika wanyonge.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Ruthu yanazunguka kwenye maamuzi matatu, na kila mojawapo lilifanywa mahali ambapo hakuna mtu aliyekuwa akitazama.
Uamuzi wa kwanza ulikuwa kwenye njia ya kutoka Moabu. Hapo Ruthu alikuwa huru kabisa. Naomi alikuwa ameshamwachilia, hata amemwombea baraka ya kupata mume mwingine katika nchi yake. Kubaki Moabu kulikuwa halali, la busara, na la kawaida. Kurudi Bethlehemu kulimaanisha umaskini, upweke, na dharau ya kuwa "huyo Mmoabi." Lakini Ruthu alifanya kiapo kwa jina la Bwana, akiongeza maneno mazito: hata kifo kisitutenganishe. Hii ndiyo hesed. Ni upendo unaobaki pale ambapo mkataba umekwisha. Angalia jinsi ilivyokuwa kinyume cha mwendo wa kitabu: familia ya Naomi ilikimbia Bethlehemu kwa sababu ya njaa; Ruthu anakwenda Bethlehemu bila uhakika wa chakula. Imani yake haikuwa hisia; ilikuwa hatua za miguu juu ya vumbi.
Uamuzi wa pili ulikuwa shambani. Ruthu hakusubiri Naomi amtafutie suluhu, na hakuomba huruma ya watu. Aliuliza ruhusa, akaingia shambani, akaokota masazo asubuhi hadi jioni, kazi ya kuchosha na ya kudhalilisha inayofanywa na wale walio chini kabisa katika jamii. Pale alipopewa upendeleo, hakuudai kama haki yake; alianguka kifudifudi akauliza kwa nini mgeni kama yeye ajaliwe hivyo (Ruthu 2:10). Katika mtazamo wetu wa mgeni anayepokelewa kwa neema, hii ni muhimu sana: Ruthu hakuwa mwanamke aliyejiona anastahili. Alishangaa kupokelewa. Na wale wanaoshangaa kupokelewa ni wale wanaomjua Mungu vizuri zaidi.
Uamuzi wa tatu ulikuwa usiku, kwenye sakafu ya kupura. Naomi alitoa mpango wenye hatari: nenda, ujipendezeshe, ushuke sakafuni, ulale miguuni pa Boazi. Tuseme ukweli: mpango huu ulikuwa ukingoni mwa hatari kubwa. Katika kipindi cha Waamuzi, wanawake waliteseka vibaya na wanaume waliochukua nafasi za usiku. Kama Boazi angekuwa mtu wa aina nyingine, habari hii ingekuwa msiba. Lakini Ruthu alipofika hapo, hakufanya kile Naomi alimwagiza tu; alizidi. Aliomba Boazi amfunike kwa upindo wa nguo yake, na alimkumbusha kwamba yeye ni jamaa mkombozi (Ruthu 3:9). Hakuomba usiku wa siri; aliomba ndoa na ukombozi wa nyumba ya Naomi. Naomi alimtafutia raha; Ruthu alitafuta jina la marehemu lisipotee. Ndiyo sababu Boazi alimwita "mwanamke mwema" (Ruthu 3:11), na ndiyo sababu jina lake liko katika Mathayo 1:5 leo.
Tunachojifunza kutoka kwa Ruthu
Kwanza, uaminifu mdogo hujengwa kwa maamuzi ya kila siku, si kwa mihemko ya dini. Ruthu hakuota maono, hakuona malaika, hakusikia sauti kutoka mbinguni. Alishika mkono wa mama mkwe mchungu, akaokota masazo, akafuata maelekezo, akasema ukweli kwa wakati unaofaa. Mungu hakuzungumza hata mara moja katika kitabu chote cha Ruthu, lakini vidole vyake vinaonekana kila mahali. Kama unamsubiri Mungu akuandikie mbinguni maelekezo ya hatua yako inayofuata, jifunze kutoka kwa Ruthu: anza kwa lile jema unalolijua, hapo ulipo, kwa yule aliye karibu nawe.
Pili, neema humpokea mtu wa nje, na hii inabadilisha jinsi tunavyowatazama wengine. Kumbukumbu la Torati 23:3 ilisema Mmoabi asiingie katika mkutano wa Bwana hata kizazi cha kumi. Lakini moyo wa Mungu si mlango uliofungwa kwa yule anayekuja kwa imani. Ruthu hakuingia kwa kuwa alistahili wala kwa kupindisha sheria; aliingia kwa sababu Mungu wa Israeli ni Mungu anayekaribisha wanaokimbilia kwake. Kanisa ambalo linamwelewa Ruthu haliwezi kuwa kanisa la ubaguzi, la kabila, la tabaka, wala la kuwahukumu wenye historia mbaya. Kila mmoja wetu aliyempokea Kristo ni Mmoabi aliyepokelewa.
Tatu, Mungu huunganisha hadithi ndogo katika hadithi yake kuu. Ruthu alikufa bila kujua kwamba miaka mia moja baadaye chembe ya damu yake itatembea katika Yerusalemu kama mfalme aitwaye Daudi, na kwamba baada ya vizazi vingine Bethlehemu ile ile itamzaa Mwokozi wa ulimwengu. Yeye alikuwa akijaribu kuishi tu, na kumtunza mzee mmoja. Hakuna tendo la uaminifu linalopotea katika mikono ya Mungu.
Mungu huchonga historia kwa patasi ya matendo yasiyoonekana.
Kioo
Nakuuliza swali moja gumu: nini kinakushikilia pale ambapo hakuna mtu anayekulazimisha kubaki?
Sote tuna sehemu za maisha ambapo mkataba umekwisha. Umeshatunza mzazi kwa miaka, na hakuna anayeshukuru. Umeshakaa katika ndoa ambayo haipendezi tena, na kila mtu anakuambia ukiondoka hakuna atakayekulaumu. Uko kanisani ambapo umejeruhiwa. Uko kazini ambapo unafanya kwa uadilifu ilhali wengine wanajipatia kwa udanganyifu. Njia ya kutoka Moabu ina njia panda, na Ruthu alisimama pale. Alipaswa achague kati ya lile lililokuwa halali na lile lililokuwa la uaminifu. Aliyachagua ya uaminifu, na akalipia kwa umaskini.
Lakini pia nakuuliza swali lingine, na hili laweza kuwa gumu zaidi: unakubali kupokelewa kama mgeni?
Wengine wetu tuna nguvu ya kubaki lakini hatuna unyenyekevu wa kuokota masazo. Tunapenda kutoa, hatupendi kupokea. Tunapenda kusaidia, hatupendi kuonekana wenye uhitaji. Tunataka Mungu atujali kwa sababu tumefanya vizuri, sio kwa sababu yeye ni mwenye rehema. Ruthu aliishi kwa msaada wa wengine kwa miezi kadhaa. Aliingia shambani mikono mitupu. Aliuliza, "kwa nini mimi?" Na siku ile alipata chakula, usalama, mume, mwana, na jina katika Biblia.
Kama umechoka kujifanya mtu wa nyumbani wakati ndani ya moyo wako unajua u mgeni, habari njema ni hii: Mungu anajua tayari. Mabawa yake yanakunjuliwa kwa wageni, sio kwa wenye vyeti. Na kama umeshakaa chini ya mabawa hayo, basi kumbuka kwamba neema iliyokupokea inakutuma kuwa Boazi kwa mtu mwingine, mtu ambaye hakuna mtu mwingine anayemwona shambani.
Imeelezwa kwa watoto
Kwa watoto, habari ya Ruthu ni rahisi kusimulia kwa sababu ni hadithi ya urafiki. Unaweza kuanza hivi: "Kulikuwa na mwanamke aliyeitwa Ruthu. Mume wake alikufa, na mama mkwe wake Naomi alikuwa mwenye huzuni sana. Naomi alirudi nyumbani kwao, na Ruthu aliamua kwenda naye, ingawa ilimaanisha kuacha nchi yake yote. Alisema, nitakwenda pale unapokwenda, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu. Walipofika, Ruthu alifanya kazi ngumu kuokota mabaki ya nafaka shambani ili wapate chakula. Mmiliki wa shamba, Boazi, alikuwa mtu mwenye moyo mzuri. Alimtunza Ruthu, na baadaye wakaoana. Wakapata mtoto, na mtoto huyo alikuwa babu wa Mfalme Daudi. Na kutoka katika familia ile ile, baada ya miaka mingi, alizaliwa Yesu."
Kwa watoto wadogo, sisitiza jambo moja tu: Mungu anamwona mtu anayeonekana hana msaada, na anamfunika kama ndege anavyofunika vifaranga vyake. Kwa watoto wakubwa, unaweza kuzungumza juu ya uaminifu wa kubaki na mtu anapokuwa katika taabu, na juu ya kuwa mkarimu kwa mgeni. Kwa vijana, hadithi hii inatoa nafasi ya kuzungumza juu ya maamuzi ya kweli, ujasiri wa kuchagua jema pale ambapo hakuna faida.
Kwenye Faith.network tunatoa maelezo yaliyotengwa kwa makundi ya umri tofauti: watoto wa miaka 3 hadi 6, watoto wa shule wa miaka 7 hadi 12, na vijana wa miaka 12 na kuendelea. Unaweza kuyatumia kama msingi wa ibada ya familia au somo la Shule ya Jumapili.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Ruthu alikuwa nani katika Biblia?
Ruthu alikuwa mwanamke wa nchi ya Moabu aliyeolewa na Mahaloni, mmoja wa wana wa Elimeleki na Naomi kutoka Bethlehemu, familia iliyokimbia njaa. Mume wake alikufa, na Ruthu akaamua kumfuata mama mkwe wake Naomi kurudi Israeli badala ya kubaki kwao. Huko Bethlehemu aliokota masazo shambani, akakutana na Boazi, jamaa mkombozi wa familia, na hatimaye akawa mke wake. Wakapata mwana aliyeitwa Obedi, ambaye alikuwa babu wa Mfalme Daudi na hivyo jina la Ruthu likaingia katika ukoo wa Yesu Kristo.
Kwa nini kitabu cha Ruthu kimo katika Biblia?
Kitabu cha Ruthu kinatimiza kazi tatu muhimu. Kinaonyesha kwamba katika kipindi kibaya kabisa cha waamuzi, pale ambapo taifa lilikuwa likivunjika, Mungu alikuwa akitenda kazi kimya kimya kwa njia ya watu wawili au watatu waaminifu. Kinatoa asili ya ukoo wa Daudi, jambo la muhimu kwa historia ya wokovu. Na kinatangaza kwamba mataifa mengine yanaweza kuja na kupokelewa na Mungu wa Israeli, ukweli unaokuja kutimia kikamilifu katika Injili.
Ruthu 1:16 inamaanisha nini?
Maneno "wewe utakakokwenda, nitakwenda... na Mungu wako atakuwa Mungu wangu" ni kiapo cha uaminifu wa kudumu. Ruthu haitoi ahadi ya msaada wa muda; anavunja kabisa uhusiano wake wa kidini na kitaifa na Moabu na kujiunga na watu na Mungu wa Naomi. Ni tangazo la imani, lakini ni imani inayozaliwa katika mahusiano ya kweli: Ruthu anamkiri Bwana kwa sababu ameona maisha ya mwanamke anayemjua Bwana, hata mwanamke huyo akiwa amevunjika moyo. Mara nyingi hivi ndivyo imani inakuja kwa watu.
Kwa nini Ruthu alilala miguuni pa Boazi? Je, kulikuwa dhambi?
Maandiko hayasemi kwamba jambo la aibu lilitendeka, na Boazi mwenyewe anamsifu Ruthu kwa uadilifu asubuhi iliyofuata. Tendo lile lilikuwa ni namna ya kuomba kwa unyenyekevu kwamba Boazi atimize wajibu wake wa mkombozi wa jamaa, kwa kutumia ishara ya kukunjua upindo wa nguo kama kifuniko cha ulinzi na ndoa. Hata hivyo, mpango wa Naomi ulikuwa na hatari kubwa, na ingekuwa rahisi kugeuka vibaya kwa mtu mwingine. Uadilifu wa Boazi na wa Ruthu ndio unaoifanya usiku huo kuwa mfano wa heshima badala ya anguko.
"Mkombozi wa jamaa" maana yake nini?
Katika Torati, mkombozi wa jamaa, kwa Kiebrania goel, alikuwa ndugu wa karibu aliyekuwa na wajibu wa kuokoa familia iliyoingia matatani: kununua tena shamba lililouzwa, kuwalipia ndugu waliouzwa utumwani, na kuendeleza jina la ndugu aliyekufa bila mtoto. Boazi alitimiza wajibu huu kwa Naomi na Ruthu katika lango la mji mbele ya wazee. Katika Agano Jipya, Yesu Kristo anaonekana kama Mkombozi wa kweli: alichukua mwili wetu na hivyo akawa jamaa wetu, akalipa deni letu kwa damu yake, na akaturudishia urithi tuliokuwa tumeupoteza.
Ruthu na Naomi walikuwa na uhusiano gani?
Naomi alikuwa mama mkwe wa Ruthu, mama wa Mahaloni mume wake wa kwanza. Uhusiano wao unashangaza kwa sababu wote wawili walikuwa wajane na hawakuwa na sababu ya kisheria ya kuendelea kushikamana. Ruthu alichagua kumtunza Naomi katika uzee na uchungu wake, na Naomi baadaye alimtafutia Ruthu usalama na nyumba. Ni mfano wa nadra katika Maandiko wa upendo wa kina kati ya wanawake wawili wa vizazi na mataifa tofauti, na Bethlehemu yote iliizungumzia. Uaminifu wa Ruthu kwa Naomi ndio ulioleta baraka kwa wote wawili.
Ruthu anahusiana vipi na Yesu?
Mathayo 1:5 inasema: "Salmoni akamzaa Boazi kwa Rahabu; Boazi akamzaa Obedi kwa Ruthu; Obedi akamzaa Yese." Kwa hiyo Ruthu ni nyanya wa Mfalme Daudi na mmoja wa mababu wa Yesu Kristo kwa upande wa Yusufu. Zaidi ya hilo, habari yake inatabiri kazi ya Kristo: Boazi mkombozi ni kivuli cha Mkombozi mkuu, na kupokelewa kwa Ruthu mgeni ni ishara ya mapema ya mataifa yote yatakayoingia katika familia ya Mungu kwa njia ya Yesu.
Kitabu cha Ruthu kiliandikwa na nani na lini?
Maandiko hayataji jina la mwandishi. Mapokeo ya Kiyahudi yanapendekeza Samweli, lakini kitabu chenyewe kinaonyesha kwamba kilikamilishwa baada ya Daudi kuwa mfalme, kwa sababu kinaishia kwa kutaja jina lake na kinaeleza desturi za zamani kama vitu vinavyohitaji maelezo kwa wasomaji wa baadaye. Matukio yenyewe yalitokea katika kipindi cha waamuzi, karne kadhaa kabla ya Daudi. Kwa Wayahudi, kitabu hiki husomwa katika sikukuu ya Shavuot, sikukuu ya mavuno, kwa sababu hadithi yote inazunguka msimu wa mavuno ya shayiri na ngano.
Je, Ruthu ni "mke mwema" wa Mithali 31?
Kuna uhusiano wa moja kwa moja. Mithali 31:10 inasema, "Mke mwema, ni nani awezaye kumwona? Kwa kuwa kima chake kimepita cha marijani," na neno lile lile la Kiebrania linatumiwa na Boazi kumhusu Ruthu katika Ruthu 3:11. Katika mpangilio wa Biblia ya Kiebrania, kitabu cha Ruthu kinakuja karibu na Mithali, kana kwamba baada ya sifa ya mke mwema tunapewa mfano hai. Na mfano huo ni mjane mgeni maskini, si mwanamke tajiri wa hadhi. Hilo linabadilisha kabisa jinsi tunavyoelewa "mke mwema."
Kwa nini Ruthu aliruhusiwa ingawa Kumbukumbu la Torati 23:3 inawakataza Wamoabi?
Katazo lile lilihusu hadhi ya kitaifa na kidini ya Moabu kama taifa lililopinga Israeli, sio kufungwa kwa mlango kwa kila mtu binafsi anayekuja kwa imani. Torati yenyewe iliamuru Israeli kuwatendea wageni kwa haki na kuwapa nafasi ya kuokota masazo, na Rahabu wa Yeriko pia alipokelewa. Ruthu hakuja kama Mmoabi anayebeba ibada ya Kemoshi; alikuja akiwa amejikana na akikiri, "Mungu wako atakuwa Mungu wangu." Mungu husikia kiapo kama hicho. Neema haipindishi haki yake, inakaribisha mwenye toba.
Kuna tofauti gani kati ya Ruthu na Orpa?
Orpa na Ruthu wote wawili walikuwa wajane wa Kimoabi, na wote wawili walimpenda Naomi. Tofauti ilikuwa katika hatua ya mwisho: Orpa alipokea ruhusa ya Naomi na kurudi kwa watu wake na miungu yake, jambo lililokuwa la kawaida na la busara, ilhali Ruthu aliishika Naomi na akajivunja mizizi yake kabisa. Maandiko hayamhukumu Orpa kwa maneno mabaya, lakini hadithi inatuonyesha kwamba kuna wakati "busara" na "imani" zinachukua njia mbili tofauti, na imani hulipa gharama ambayo busara inakataa.
Obedi alikuwa nani na kwa nini ni muhimu?
Obedi alikuwa mwana wa Ruthu na Boazi. Alizaliwa kwa njia ya ukombozi wa jamaa, hivyo alichukuliwa kama mrithi wa jina la Mahaloni na Elimeleki, na urithi wa familia ya Naomi ukarudishwa. Wanawake wa Bethlehemu wakamwimbia Naomi, "Na ahimidiwe Bwana, ambaye hakukuacha leo bila mtu wa karibu" (Ruthu 4:14), na Naomi aliyejiita Mara akapata mjukuu mikononi. Obedi akamzaa Yese, na Yese akamzaa Daudi. Kwa hiyo mtoto mmoja aliyezaliwa kutokana na uaminifu wa mjane mgeni alifungua njia ya ukoo wa kifalme na wa kimasihi.
Nifanyeje kusoma kitabu cha Ruthu kwa faida ya kiroho?
Njia nzuri ni kukisoma mara moja kwa kupitia sura zote nne kwa mkao mmoja, kwa sababu ni hadithi moja iliyoshikamana, kisha kukisoma tena kwa kutafuta neno "wema" au "fadhili" na kuangalia ni nani anayetenda hesed kwa nani. Baada ya hapo, soma mwanzo wa Injili ya Mathayo na uone jina la Ruthu likionekana katika ukoo wa Yesu. Kisha jiulize maswali mawili: ni mahali gani Mungu ananiita kubaki mwaminifu bila malipo, na ni nani aliye shambani langu anayehitaji nimwone?
Kwa kuhitimisha
Habari ya Ruthu haianzii kwa kipaji chake au kwa uzuri wake, inaanzia kwa ukosefu wake. Hakuwa na nchi, hakuwa na mume, hakuwa na mtoto, hakuwa na haki, hakuwa na jina. Alikuwa na jambo moja: alikuja kujificha chini ya mabawa ya Mungu wa Israeli, na hapo akapata zaidi ya alivyoomba. Boazi alimlipia bei ya ukombozi, Naomi alipata furaha yake tena, Bethlehemu ikapata mfalme wake, na dunia yote ikapata Mwokozi kutoka katika mstari huo wa damu.
Kwa hiyo usisome Ruthu kama mfano wa mwanamke wa hali ya juu unayepaswa kumfikia. Msome kama mgeni aliyekaribishwa, kwa sababu hapo ndipo unajikuta wewe mwenyewe. Kila mmoja wetu anaingia katika familia ya Mungu kwa njia ya lango la neema, sio la damu, sio la uwezo, sio la sifa nzuri.
Ukitaka kuendelea, soma sura nne za Ruthu kwa utulivu wiki hii, kisha songa hadi Mathayo 1:5 na usimame kidogo pale jina lake linaonekana. Kisha uliza Mungu akufunulie mahali ambapo anakutaka kuwa mwaminifu pasipo kutazamwa na mtu. Mavuno yake huja baadaye, mara nyingi vizazi baadaye, lakini huja kwa uhakika.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Indonesia
Kenya
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
Liberia
