Aklat ng Deuteronomio: Ang Panibagong Tawag sa Pagsunod

Panimula

Isipin mo ang isang matandang lalaki, 120 taong gulang na, nakatayo sa isang kapatagan sa silangang pampang ng Ilog Jordan. Sa kabila ng ilog, kitang-kita na ang mga burol ng Canaan, ang lupaing apatnapung taon niyang inasam. Alam niyang hindi na siya makakatawid. Sa harap niya ay isang pulutong ng mga tao na karamihan ay mga bata pa lamang o hindi pa isinisilang nang hawiin ng Diyos ang Dagat na Pula. Hindi nila personal na nakita ang tubig na tumayong parang pader. Narinig lang nila ito sa kuwento ng kanilang mga magulang, na ngayo'y nakalibing na sa disyerto.

At sa huling mga araw ng kaniyang buhay, hindi nagbigay si Moises ng bagong batas. Nangaral siya. Inulit niya ang luma, hindi dahil nakalimutan ng Diyos, kundi dahil madaling makalimot ang tao.

Dito mo matutuklasan kung bakit ang Deuteronomio ang pinaka-mapagmahal na aklat ng batas sa buong Bibliya, kung paano ito nabuo, ano ang mga pangunahing tema nito, at bakit ito ang aklat na tatlong beses sinipi ni Jesus noong siya ay tinukso sa ilang.

Ang tuon ng gabay na ito

Babasahin natin ang Deuteronomio hindi bilang listahan ng mga batas kundi bilang huling sermon ng isang pastol sa gilid ng lupang hindi niya matatapakan, na ipinapangaral sa isang henerasyong hindi nakasaksi ng himala. Iyon ang sentro ng aklat: paano mananatiling buhay ang pananampalataya sa mga taong narinig lamang ang kuwento? Kaya ang paulit-ulit na salita rito ay hindi "sumunod" lamang kundi "alalahanin." Mahalaga ito dahil karamihan sa ating mga mambabasa ngayon ay nasa parehong posisyon: hindi natin nakita ang hinati na dagat, pero tinawag tayong magtiwala sa parehong Diyos.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa Aklat ng Deuteronomio?

Nagsisimula ang aklat sa isang napakatiyak na pangungusap: "Ito ang mga salita na sinalita ni Moises sa buong Israel sa dako roon ng Jordan sa ilang" (Deuteronomio 1:1). Sa Hebreo, ang pamagat ng aklat ay kinuha sa unang mga salitang ito, Devarim, na ang ibig sabihin ay "mga salita." Hindi "mga batas," hindi "mga alituntunin," kundi mga salita. Mula pa lang sa unang talata, sinasabi na sa atin ng aklat kung ano ito: isang pagsasalita ng puso, hindi isang legal na dokumento na binabasa nang mekanikal.

Ang pangalang "Deuteronomio" ay mula sa Griyegong salin ng Lumang Tipan, kung saan isinalin ang Deuteronomio 17:18 bilang deuteronomion, "pangalawang batas." Sa totoo lang, medyo malayo ito sa orihinal na Hebreo, na nagsasabing ang hari ay dapat gumawa ng isang sipi ng kautusang ito para sa kaniyang sarili. Pero nanatili ang pangalan, at sa isang paraan ay tumpak naman ito. Hindi dahil may bagong batas, kundi dahil muling ipinapahayag ang dating batas sa panibagong henerasyon, sa panibagong lugar, at may panibagong diin.

Ang pangunahing tinig ng aklat ay ang tinig ng isang guro na natatakot na makalimot ang mga anak niya. Pakinggan mo ang Deuteronomio 4:9: "Mag-ingat ka lamang sa iyong sarili, at ingatan mong mabuti ang iyong kaluluwa, baka iyong malimutan ang mga bagay na nakita ng iyong mga mata, at baka mawala sa iyong puso sa lahat ng mga araw ng iyong buhay; kundi ipaalam mo sa iyong mga anak at sa mga anak ng iyong mga anak." Pansinin ang dalawang galaw: ingatan mo sa sarili mong puso, at ipasa mo sa susunod na dalawang henerasyon. Alam ni Moises na ang pagtalikod sa Diyos ay bihirang mangyari sa isang malaking pagrerebelde. Kadalasan, unti-unting paglilimot lang iyon. Nawawala ang kuwento sa hapag-kainan, at pagkatapos ay nawawala rin ang Diyos sa puso.

Kaya ang sentro ng buong aklat ay isang panawagan na pag-ibig, hindi takot. "Dinggin mo, O Israel: ang Panginoon nating Diyos ay isang Panginoon. At iibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso mo at nang buong kaluluwa mo at nang buong lakas mo" (Deuteronomio 6:4-5). Ito ang tinatawag na Shema, mula sa Hebreong salitang "dinggin." Hanggang ngayon, binibigkas ito ng mga Hudyo tuwing umaga at gabi. Napakalaking bagay nito: sa gitna ng isang mundo na puno ng mga diyos-diyosang kailangang suhulan, pinagkikilanlan ng Israel ang isang Diyos na humihingi hindi ng suhol kundi ng pag-ibig.

At bakit siya karapat-dapat ibigin? Sapagkat siya muna ang umibig. Linaw na linaw ang Deuteronomio 7:7-8 na hindi pinili ng Diyos ang Israel dahil sila ang pinakamalaki o pinakamabuti, kundi dahil lamang sa minahal niya sila at tinupad niya ang kaniyang sumpa sa kanilang mga ninuno. Walang ipinagmamalaki ang Israel. Ang buong relasyon ay nagsisimula sa biyaya, at ang pagsunod ay tugon, hindi bayad.

Ganoon din ang itinuturo ng Deuteronomio 8:3 tungkol sa apatnapung taon sa ilang: "At kaniyang pinagpakumbaba ka, at pinabayaang magutom ka, at pinakain ka ng mana, na hindi mo nakilala, ni nakilala ng iyong mga magulang; upang kaniyang maipakilala sa iyo na ang tao ay hindi nabubuhay sa tinapay lamang, kundi sa bawat salitang nagmumula sa bibig ng Panginoon." Ang gutom sa ilang ay hindi parusa lamang; ito ay pagtuturo. Pinapaliit ng Diyos ang mga pinagkakatiwalaan natin hanggang sa matuklasan nating siya mismo ang tunay na pagkain. Iyon ang aral na gustong iwan ni Moises sa isang henerasyong papasok sa isang lupain na "umaagos ang gatas at pulot." Sa kakulangan, madaling maalala ang Diyos. Sa kasaganaan, doon nagsisimula ang paglilimot.

Sino ang sumulat ng Deuteronomio, kailan, at sa anong pagkakataon?

Pinapakilala ng aklat ang sarili nito bilang mga pangangaral ni Moises, at sinasabi pa nga na isinulat niya ang kautusang ito at ibinigay sa mga saserdote at matatanda (Deuteronomio 31:9, 31:24). Ganito rin ang pagkakaunawa ni Jesus at ng mga apostol; tinawag nila ang mga sipi mula rito bilang galing kay Moises. Kaya ang tradisyonal at matagal nang paniniwala ng simbahan ay si Moises ang nasa likod ng aklat na ito, maliban sa huling kabanata na nagsasalaysay ng kaniyang kamatayan at libing, na malinaw na idinagdag ng ibang kamay pagkatapos niya.

Ang panahon ay tiyak na tiyak sa teksto: "At nangyari nang ikaapatnapung taon, nang ikalabing isang buwan, nang unang araw ng buwan, na sinalita ni Moises sa mga anak ni Israel" (Deuteronomio 1:3). Ibig sabihin, nasa huling buwan na ito ng apatnapung taong paglalakbay, humigit-kumulang sa taong 1400 bago dumating si Cristo kung susundin ang mas naunang petsa ng Exodo. Ang lugar ay ang mga kapatagan ng Moab, sa tapat ng Jerico. Isang kampo ng mga tolda, isang ilog, at sa kabila nito ang kinabukasan.

Mayroong mga iskolar na nagmumungkahi na naisulat ang aklat nang mas huli, sa panahon ng reporma ni Haring Josias nang matagpuan ang "aklat ng kautusan" sa templo (2 Hari 22). Tunay ngang malaki ang impluwensiya ng Deuteronomio sa repormang iyon. Pero hindi ito nangangahulugang doon ito ipinanganak. Mas makatuwiran ang paliwanag na ang aklat na matagal nang nakalimutan ay muling natuklasan, at nang mabasa itong muli ay nanginig ang hari. Iyon mismo ang trahedyang binabalaan ng Deuteronomio 4:9: nawala ang mga salita sa puso ng bayan, at kasama nito, nawala rin ang Diyos sa kanilang araw-araw.

Ang pagkakataon ng pangangaral ay mahalagang-mahalaga sa pag-unawa ng aklat. Hindi ito sermon sa isang matagumpay na bayan sa loob ng isang maganda nang lupain. Ito ay sermon sa isang hangganan, sa mga taong wala pang bahay, sa mga anak ng mga namatay sa disyerto dahil sa kawalan ng pananampalataya. At ipinangangaral ito ng isang lalaking pinagbawalang tumawid dahil sa sarili niyang pagkakasala sa Meriba. Walang kahit katiting na pagmamayabang sa aklat na ito. Mula ito sa bibig ng isang taong higit na nakakaalam kaysa kaninuman na hindi sapat ang mabuting simula.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Sa loob ng kanon, ang Deuteronomio ang nagsisilbing tulay. Tinatapos nito ang Pentateuch, ang unang limang aklat, at sabay nitong binubuksan ang mahabang kasaysayan mula Josue hanggang sa mga Hari. Napakalaki ng naiwan nitong bakas na tinatawag pa nga ng mga iskolar ang mga aklat na iyon na "kasaysayang Deuteronomistiko," dahil ang panukat nila sa bawat hari ay ang mga pamantayan ng aklat na ito. Nang pumasok si Josue sa lupain, ang utos sa kaniya ay halos literal na pag-uulit ng pangako ng Deuteronomio 31:6: huwag matakot, huwag manlupaypay, sapagkat kasama mo ang Diyos. Nang ipatapon ang Israel sa Asiria at Babilonia, ipinaliwanag ng mga propeta ang pagkawasak gamit ang mismong mga sumpa ng Deuteronomio 28. Hindi hindi inaasahang trahedya ang pagkabihag; matagal nang nakasulat.

Pero mas malalim pa ang nangyayari. Sa gitna ng aklat ay may isang pangako na hindi natupad sa panahon ni Moises: "Ang Panginoon mong Diyos ay magtitindig sa iyo ng isang propeta sa gitna mo, sa iyong mga kapatid, na gaya ko; sa kaniya kayo makikinig" (Deuteronomio 18:15). Ang huling talata ng aklat ay halos malungkot na tala: wala pang propetang bumangon sa Israel na gaya ni Moises. Kaya nag-iiwan ang Deuteronomio ng isang bukas na pintuan. Naghihintay ito.

At sa Bagong Tipan, sinagot ang paghihintay na iyon. Sinipi ni Pedro ang talatang iyon sa Gawa 3:22-23 at itinuro si Jesus bilang ang propetang gaya ni Moises, ang mas dakilang tagapamagitan na hindi lamang nangangaral ng tipan kundi siya mismo ang nagdadala nito sa laman.

Dito pumapasok ang isa sa pinakamagandang tagpo sa mga Ebanghelyo. Matapos ang apatnapung araw na pag-aayuno sa ilang, tinukso ng diyablo si Jesus na gawing tinapay ang mga bato. Ganito ang sagot niya: "Datapuwa't siya'y sumagot, at sinabi, Nasusulat, Hindi sa tinapay lamang mabubuhay ang tao, kundi sa bawat salitang lumalabas sa bibig ng Diyos" (Mateo 4:4). Direktang sipi ito ng Deuteronomio 8:3. At ang dalawa pang sagot niya sa tukso ay mula rin sa parehong aklat, sa Deuteronomio 6:16 at 6:13. Hindi ito nagkataon lamang. Ang Israel ay apatnapung taon sa ilang at bumagsak; si Jesus ay apatnapung araw at nanatiling tapat. Ginagampanan niya ang papel ng Israel, pero sa pagkakataong ito ay walang kabiguan.

Kahit saan mo tingnan sa Bagong Tipan, naroon ang Deuteronomio. Nang tanungin si Jesus kung ano ang pinakadakilang utos, sinipi niya ang Deuteronomio 6:5. Nang ipaliwanag ni Pablo kung gaano kalapit ang salita ng pananampalataya, hiniram niya ang Deuteronomio 30:12-14 sa Roma 10:6-8. Nang ipaliwanag niya na pinasan ni Cristo ang ating sumpa, ginamit niya ang Deuteronomio 21:23 sa Galacia 3:13. At nang aliwin ng manunulat ng Hebreo ang mga nahihirapang mananampalataya, inulit niya ang Deuteronomio 31:6 sa Hebreo 13:5. Kasama ng Mga Awit at Isaias, isa ito sa pinakamadalas sipiin ng Bagong Tipan.

Ang aklat ni Moises ay naging panandata ni Jesus laban sa tukso.

Ganito nagtatapos ang linya: hinihingi ng Deuteronomio ang isang pusong tuli (Deuteronomio 10:16), pagkatapos ay inaamin nitong hindi kayang gawin iyon ng Israel sa sarili nito, at nangangako ito ng isang araw na "tutuliin ng Panginoon mong Diyos ang iyong puso" (Deuteronomio 30:6). Iyon ang mismong pangako ng bagong tipan na ipinahayag nina Jeremias at Ezekiel, at ipinagkaloob kay Cristo sa pamamagitan ng Espiritu Santo. Humihingi ang Deuteronomio ng pag-ibig na walang sinumang makakaibig nang perpekto, upang maghintay tayo sa Isang magbibigay nito sa atin mula sa loob.

Balangkas at pangunahing tema

Kapag binasa mo ang Deuteronomio nang sunod-sunod, mapapansin mo agad na may hugis ito na pamilyar sa sinaunang mundo. Ganito ang anyo ng mga kasunduan ng isang dakilang hari sa kaniyang mga nasasakupan noong ikalawang milenyo bago si Cristo: may panimula na nagpapakilala sa hari, may salaysay ng kasaysayan ng kaniyang kabutihan, may mga kondisyon, may mga pagpapala at sumpa, may mga saksi, at may ayos para sa pag-iingat at pagbasa ng dokumento. Lahat ng elementong iyon ay naroon sa aklat na ito. Ang punto nito ay hindi teknikal lamang: ang Israel ay nasa isang relasyong tipan sa isang Haring nagligtas sa kanila, at ang buong buhay nila ay tugon sa kasunduang iyon.

Ang pinakasimpleng paraan ng pagbabasa ay bilang tatlong malalaking pangangaral at isang pagtatapos. Ang unang pangaral (kabanata 1 hanggang 4) ay pagbabalik-tanaw. Dito ikinuwento ni Moises ang paglalakbay mula Horeb hanggang Moab, kasama ang masakit na kabiguan sa Kades Barnea nang tumanggi ang mga magulang na pumasok sa lupain. Nagtatapos ito sa isang mataos na panawagan na huwag kalimutan ang nakita at huwag gumawa ng larawang inukit, dahil walang anyong nakita ang bayan sa Sinai, tinig lamang. Ang pangalawang pangaral (kabanata 5 hanggang 26) ang pinakamahaba. Nagbubukas ito sa muling pagbigkas ng Sampung Utos, sumunod ang Shema at ang mga tagubilin para sa pagtuturo sa mga anak, at pagkatapos ay ang detalyadong paliwanag ng kautusan: ang tamang pagsamba, ang mga propeta, ang hari, ang mga saserdote, ang mga lungsod na kanlungan, ang pagpapatawad ng utang tuwing ikapitong taon, ang pangangalaga sa balo, ulila at dayuhan, ang pagiging makatarungan sa timbangan at sukat.

Ang pangatlong bahagi (kabanata 27 hanggang 30) ay ang seremonya ng pagpapala at sumpa sa Bundok Gerizim at Bundok Ebal. Dito nakalagay ang Deuteronomio 28:1-2: "At mangyayari kung iyong didinggin ng buong sikap ang tinig ng Panginoon mong Diyos, na isagawa ang lahat niyang utos na aking iniuutos sa iyo sa araw na ito, na itataas ka ng Panginoon mong Diyos sa lahat ng bansa sa lupa: At ang lahat ng pagpapalang ito ay darating sa iyo at aabot sa iyo, kung iyong didinggin ang tinig ng Panginoon mong Diyos." Mapapansin mong mas mahaba ang listahan ng sumpa kaysa sa pagpapala, at hindi iyon dahil mas mahilig magparusa ang Diyos. Iyon ay tapat na babala sa isang bayang kilalang-kilala na ni Moises. Alam niyang magtataksil sila; sinabi niya mismo ito sa kabanata 31.

Ang huling bahagi (kabanata 31 hanggang 34) ay mga huling ayos: ang pagtatalaga kay Josue, ang pag-iingat ng aklat sa tabi ng kaban, ang Awit ni Moises sa kabanata 32 na parang isang sermon sa anyo ng tula, ang basbas niya sa bawat lipi, at sa wakas ay ang kaniyang pag-akyat sa Bundok Nebo kung saan ipinakita sa kaniya ng Diyos ang buong lupain bago siya namatay.

Ang mga pangunahing tema ay magkakaugnay. Isa ang Diyos at nag-iisa ang dapat sambahin. Ang pag-ibig ang hinihinging tugon, hindi basta pagsunod sa panlabas. Mahalaga ang pag-alaala; hindi kailanman mabubuhay ang pananampalataya sa amnesia. May bunga ang mga pagpipilian, kaya totoo ang pananagutan. At sa likod ng lahat, naroon ang katapatan ng Diyos sa kaniyang pangako kina Abraham, Isaac at Jacob, na siyang nag-iisang dahilan kung bakit may Israel pa rin sa kapatagan ng Moab.

Mga mahalagang talata mula sa aklat na ito

Ang Deuteronomio 6:4-5 ang bumubuhay sa lahat ng iba pa. "Dinggin mo, O Israel: ang Panginoon nating Diyos ay isang Panginoon. At iibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso mo at nang buong kaluluwa mo at nang buong lakas mo." Dalawang bagay ang ipinapahayag nito. Una, ang pagkakaisa ng Diyos; hindi siya isa sa maraming kapangyarihang kailangang pagsabay-sabayin. Pangalawa, ang kabuuan ng tugon; puso, kaluluwa at lakas, ibig sabihin ay walang bahagi ng buhay mo ang nasa labas ng saklaw nito. Napakahalagang pansinin kung saan ito nakalagay sa aklat: kasunod agad ng Sampung Utos. Ibig sabihin, hindi dapat basahin ang kautusan bilang isang hiwalay na sistema ng pagsunod, kundi bilang paglalarawan kung ano ang hitsura ng pag-ibig kapag isinabuhay sa totoong mundo ng pera, hustisya, pamilya at pagsamba.

Ang Deuteronomio 8:3 naman ang nagtuturo sa atin kung paano basahin ang mga mahihirap nating panahon. "At kaniyang pinagpakumbaba ka, at pinabayaang magutom ka, at pinakain ka ng mana, na hindi mo nakilala, ni nakilala ng iyong mga magulang; upang kaniyang maipakilala sa iyo na ang tao ay hindi nabubuhay sa tinapay lamang, kundi sa bawat salitang nagmumula sa bibig ng Panginoon." Hindi sinasabi ng talatang ito na walang halaga ang tinapay. Sinasabi nitong may mas malalim pang pangangailangan ang tao kaysa sa pisikal, at minsan ay kailangang kurutin ng Diyos ang ating kumpiyansa sa mga nakikita upang matuklasan natin ang hindi nakikita. Ito ang talatang hinawakan ni Jesus sa kaniyang pinakagutom na sandali, at ito rin ang talatang maaari mong hawakan kapag kinapos ka.

Ang Deuteronomio 30:19 ang panawagan ng aklat sa bawat mambabasa. "Aking tinatawag ang langit at ang lupa na pinakasaksi laban sa inyo sa araw na ito, na aking ilagay sa harap mo ang buhay at ang kamatayan, ang pagpapala at ang sumpa; kaya't piliin mo ang buhay, upang ikaw ay mabuhay, ikaw at ang iyong binhi." Mapapansin mo ang hindi karaniwang tapang nito: tinatawag ni Moises ang langit at lupa bilang saksi, na parang nasa isang paglilitis. Pero hindi ito banta na binibitawan nang walang pakialam. Ang mismong pandiwang ginamit ay paanyaya: piliin mo ang buhay. Nakalatag ang dalawang daan, at ang Diyos mismo ang nagsasabi kung alin ang dapat mong tahakin. Hindi niya hinihiling na manghula ka. At ang dahilan ay hindi lamang para sa iyo kundi "ikaw at ang iyong binhi," dahil hindi kailanman pribado ang mga pinipili natin.

Paano basahin ang Deuteronomio: isang praktikal na gabay

Kung ngayon ka pa lamang magbabasa ng aklat na ito, huwag kang magsimula sa kabanata 1 na parang nagbabasa ka ng nobela. Magsimula ka sa kabanata 6, sa Shema, dahil doon mo makikita ang puso ng lahat. Pagkatapos ay bumalik ka sa kabanata 4, kung saan mahahagilap mo ang damdamin ni Moises bilang guro at ama. Doon mo mararamdaman kung bakit siya nangangaral: hindi siya nagmamadaling tapusin ang listahan, nakikiusap siya.

Sa unang linggo, basahin mo ang kabanata 1 hanggang 4 bilang kuwento. Tanungin mo ang sarili mo habang nagbabasa: ano ang gusto ni Moises na maalala ng mga nakikinig, at bakit? Sa ikalawang linggo, basahin ang kabanata 5 hanggang 11. Ito ang teolohikal na gitna ng aklat, at halos lahat ng madalas sipiin sa Bagong Tipan ay narito. Huwag mong lalampasan ang kabanata 8 tungkol sa ilang at ang kabanata 9 tungkol sa gintong guya, dahil sabay nilang pinapatay ang anumang pagmamalaki natin sa sariling kabutihan.

Sa ikatlong linggo, dahan-dahan mong basahin ang kabanata 12 hanggang 26. Dito ka maaaring mabagal, kaya mungkahi ko ito: sa halip na husgahan agad ang mga sinaunang batas, hanapin mo ang puso sa likod ng bawat isa. Bakit may taon ng pagpapalaya sa mga may utang? Bakit ipinagbabawal ang panunuhol? Bakit paulit-ulit ang dayuhan, ulila at balo? Malalaman mo agad na may pinoprotektahan ang Diyos na madalas ay walang nagtatanggol.

Sa ikaapat na linggo, basahin ang kabanata 27 hanggang 34. Mabigat ang kabanata 28, kaya huwag mong basahin iyon nang hiwalay sa kabanata 30, dahil ang pangako ng pagpapanumbalik ang huling salita, hindi ang sumpa. Tapusin mo sa kabanata 34, sa Bundok Nebo. At habang nakatayo ka roon kasama ni Moises na tanaw ang lupaing hindi niya matatapakan, buksan mo ang Mateo 4 at pagmasdan ang Anak ng Diyos sa isa pang ilang, na hawak ang mismong aklat na ito laban sa tukso.

Isang huling mungkahi: basahin ang Deuteronomio nang malakas. Sermon ito, hindi manwal. Iba ang dating nito sa tenga kaysa sa mata.

Ang Salamin

May isang bagay sa Deuteronomio na hindi mo matatakasan kung tapat kang magbabasa, at ito iyon: hindi ka kailanman nabigo dahil sa kakulangan ng impormasyon. Alam mo kung ano ang tama. Alam mong hindi maganda ang pinupuntahan ng ugaling iyon, ng relasyong iyon, ng kompromisong iyon sa trabaho. Hindi mo kailangan ng bagong pahayag mula sa langit. Ang kailangan mo ay alalahanin ang nalalaman mo na. At iyon mismo ang pinakamahirap.

Tanungin mo ang sarili mo nang totohanan: kailan ka huling nagkuwento tungkol sa kabutihan ng Diyos sa iyong pamilya? Hindi doktrina, kuwento. Dahil kung tahimik ang hapag-kainan mo tungkol sa Diyos, may isang henerasyon sa bahay mo na magmamana lamang ng pangalan ng Diyos at hindi ng mukha niya. Hindi ito panakot. Ito ang mismong sinasabi ng Deuteronomio 4:9, at sinabi iyon ng isang lalaking nakakita kung paano namatay ang isang buong henerasyon sa disyerto dahil hindi sapat ang alaala.

At tungkol sa kasaganaan: binabalaan ka ng aklat na ito na hindi ang kahirapan kundi ang ginhawa ang pinakamapanganib. Sinabi ni Moises na kapag kumain na sila at nabusog, nakapagtayo na ng magagandang bahay, dumami na ang kanilang pilak at ginto, doon magmamataas ang kanilang puso at makakalimot sila. Kilala mo ba ang pattern na iyon? Masigasig kang manalangin noong wala kang trabaho. Ngayong maayos na ang lahat, kailan ka huling lumuhod?

Pero huwag kang lalabas dito na nanlulumo. Kaya nga nasa aklat na ito ang Deuteronomio 31:6: "Kayo'y magpakalakas at magpakatapang, huwag kayong matakot, ni mangilabot sa kanila; sapagkat ang Panginoon mong Diyos ay siyang yumayaong kasama mo; hindi ka niya iiwan ni pababayaan ka niya." Hindi ito sinabi sa mga taong malinis ang talaan. Sinabi ito sa mga anak ng mga nabigo, sa isang henerasyong may dala-dalang kahihiyan ng kanilang mga magulang.

Ang Diyos na nauuna sa iyo ay hindi aatras sa likod mo.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Kapag ikinukuwento mo ang Deuteronomio sa mga bata, huwag mong simulan sa mga batas. Simulan mo sa larawan ng isang napakatandang lolo na nagpapaalam. Sabihin mong si Moises ay isang matandang lalaki na nagdala sa kaniyang bayan sa napakahabang paglalakad, apatnapung taon sa disyerto, at ngayon ay nakatayo siya malapit sa isang ilog kasama ang maraming bata at kabataan. Alam niyang hindi na siya sasama sa kanila sa kabila. Kaya ang ginawa niya, inupo niya silang lahat at ikinuwento niyang muli ang lahat ng magagandang bagay na ginawa ng Diyos, para hindi nila makalimutan.

Maaari mong ituro sa kanila ang simpleng tanong na nasa likod ng buong aklat: paano mo maaalala ang isang taong mahal mo? Sa pamamagitan ng pagsasalita tungkol sa kaniya, ng pag-iisip tungkol sa kaniya, ng pagsasabi ng mga kuwento tungkol sa kaniya. Iyon mismo ang itinuro ni Moises: pag-usapan ang mga salita ng Diyos sa bahay, sa daan, sa pagtulog, sa paggising.

At sabihin mo rin sa kanila ang pinakamagandang bahagi: na si Jesus mismo ay nagbasa ng aklat na ito. Noong gutom na gutom siya sa ilang at sinubukan siyang lokohin ng kaaway, ang mga salita mula sa Deuteronomio ang ginamit niya bilang sandata. Kapag may alam kang salita ng Diyos sa puso mo, may matitibay kang mahahawakan kahit kailan.

Sa Faith.network ay may mga hiwalay na paliwanag ayon sa edad: isang napakasimple at malambing na bersyon para sa mga batang tatlo hanggang anim na taong gulang, isang bersyong may kuwento at mga tanong para sa mga pito hanggang labindalawa, at isang mas malalim na talakayan para sa mga kabataang labindalawa pataas na handa nang harapin ang mga mahihirap na tanong tungkol sa batas, hustisya at biyaya.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Ang Deuteronomio ay salita ng isang lalaking nakatayo sa hangganan, nangangaral sa mga taong hindi nakasaksi ng himala, at sa gayon ay salita ito para sa atin. Hindi tayo nakakita ng dagat na nahati. Narinig lang natin ang kuwento, gaya ng mga kabataang nakaupo sa kapatagan ng Moab. At sa atin, gaya ng sa kanila, ang panawagan ay hindi muna "sumunod" kundi "alalahanin," dahil ang pag-ibig ay laging tugon sa isang bagay na naunang nangyari.

Ang pinakamagandang paraan ng pagbabasa nito ay hindi bilang bigat kundi bilang paanyaya. Nakalatag ang buhay at kamatayan, at sinasabi mismo ng Diyos kung alin ang dapat mong piliin. At kung alam mong hindi mo kayang ibigin siya nang buong puso, kaluluwa at lakas, nasa tamang lugar ka. Dinala ni Jesus ang buong timbang ng aklat na ito sa kaniyang sariling balikat, tumayo siya sa ilang kung saan tayo bumabagsak, at ipinangako niya sa atin ang isang pusong tuli na hindi natin magagawa sa sariling lakas.

Kaya buksan mo ang kabanata 6. Basahin mo nang malakas. At habang nagbabasa ka, isipin mo hindi lamang kung ano ang hinihingi sa iyo, kundi kung sino ang nauuna sa iyo at hindi ka kailanman iiwan.