Aklat ng Lucas: Ang Ebanghelyo ng Awa para sa Lahat

Panimula

Isipin mo ang isang lalaking may dalang tuyot na balumbon at panulat, umuupo sa tabi ng isang matandang babae sa isang maliit na bahay sa Palestina. Hindi siya kalalakihang saserdote. Hindi siya kasama sa labindalawa. Isa siyang manggagamot, sanay sa pagtatanong, sanay sa pakikinig sa mga taong hindi kayang magsalita ng malakas. At ang tinatanong niya ay mga taong walang puwang sa mga pormal na talaan ng kasaysayan: isang ina, isang pastol, isang dating maniningil ng buwis, isang babaing pinalaya mula sa masasamang espiritu.

Mula sa mga panayam na iyon, lumitaw ang pinakamahabang aklat sa Bagong Tipan.

Ang Aklat ng Lucas ay hindi lamang isang salaysay tungkol kay Jesus. Ito ay isang maingat na pagsisiyasat na may isang malinaw na kinalabasan: ang awa ng Diyos ay tunay, may pangalan, may petsa, at may direksyon. Sa pahinang ito, tutuklasin mo kung sino ang sumulat nito at kailan, kung paano ito binuo, ano ang mga pangunahing tema, at paano mo ito mababasa sa paraang magbabago sa pakikitungo mo sa mga taong madaling laktawan.

Ang tuon ng gabay na ito

Hindi natin lalapitan ang Lucas bilang isa lamang sa apat na magkatulad na ebanghelyo. Lalapitan natin ito bilang talaan ng isang mangangalap ng ebidensya na sadyang pinakinggan ang mga hindi pinapakinggan. Ang awa sa Lucas ay hindi malambot na damdamin; ito ay dokumentado, may saksi, may lugar, may oras. At ang awang ito ay may laging dalawang direksyon: palapit sa mga nasa gilid, at palabas sa lahat ng bansa. Kaya sa halip na tanungin lamang na "ano ang nangyari," itatanong natin sa buong gabay na ito: kanino lumapit ang Diyos, at saan siya patungo? Doon mabubuksan ang aklat na ito sa iyo.

Ano ang sinasabi ng Bibliya tungkol sa Aklat ng Lucas?

Kakaiba ang simula ng Lucas kumpara sa iba pang ebanghelyo. Hindi siya nagsimula sa isang propesiya o sa isang anghel. Nagsimula siya sa isang paliwanag kung paano niya isinulat ang kanyang aklat. Sinabi niya na marami nang sumulat tungkol sa mga bagay na naganap, at pagkatapos ay inilahad niya ang sarili niyang paraan: "matapos kong siyasating mabuti ang lahat ng bagay na ito mula pa sa pasimula, minabuti kong isulat sa iyo ang isang maayos na salaysay," ang sabi niya sa Lucas 1:3, at tinawag niyang "kagalang-galang" ang taong pinagsusulatan niya, si Teofilo. Ang layunin ay nakasaad sa kasunod na talata: upang malaman ni Teofilo nang buong katiyakan ang katotohanan ng mga bagay na itinuro sa kanya.

Pansinin mo ang ibig sabihin nito. Ang pananampalatayang Kristiyano ay hindi nakabatay sa magandang kuwento lamang. Ito ay nakabatay sa mga pangyayaring may saksi. At ang mga saksing pinakinggan ni Lucas ay kadalasang mga taong walang katayuan sa lipunan.

Ganito rin kung paano ipinakilala ni Lucas ang kapanganakan ni Jesus. Hindi sa mga hari kundi sa mga pastol ipinahayag ng anghel ang balita: "Ipinanganak ngayon sa bayan ni David ang inyong Tagapagligtas, ang Kristong Panginoon!" Iyan ang Lucas 2:11. Ang salitang "Tagapagligtas" ay bihira sa mga ebanghelyo, ngunit mahalaga kay Lucas. Hindi guro lamang si Jesus, hindi tagapagturo lamang ng moralidad. Siya ang Tagapagligtas, ang isang dumarating dahil hindi natin kayang iligtas ang sarili natin.

Nang magsimula naman si Jesus sa publiko, sa Lucas ay nasa sinagoga siya sa Nazaret, binuklat ang kasulatan ni Isaias at binasa: "Sumasaakin ang Espiritu ng Panginoon, sapagkat hinirang niya ako upang ipangaral sa mga dukha ang Magandang Balita. Sinugo niya ako upang ipahayag sa mga bihag na sila'y lalaya, at sa mga bulag na sila'y makakakita; upang palayain ang mga sinisiil." Ang Lucas 4:18 ang programa ng buong aklat. Lahat ng susunod ay pagtupad nito: ang ketongin, ang bulag, ang inaalihan ng demonyo, ang dukha, ang bihag ng kahihiyan.

At bakit siya dumating? Sa bahay ng isang maniningil ng buwis na tinanggihan ng buong bayan, binuksan ni Jesus ang kanyang misyon sa isang pangungusap: "Sapagkat naparito ang Anak ng Tao upang hanapin at iligtas ang naliligaw." Iyan ang Lucas 19:10, ang pinakamalinaw na paglalahad ng puso ng aklat. Hindi naghintay ang Diyos sa gilid ng daan. Hinanap niya.

Ang awa sa Lucas ay hindi naghihintay; ito ay humahanap.

Mula sa duyan hanggang sa krus, ito ang dumadaloy. Kaya nang ipako siya, ang unang salitang binanggit ni Lucas mula sa bibig ni Jesus ay hindi reklamo kundi panalangin: "Ama, patawarin mo sila sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa," ayon sa Lucas 23:34. At ang huling utos niya bago umakyat sa langit ay hindi tungkol sa Israel lamang: "at sa kanyang pangalan ay ipangangaral sa lahat ng bansa ang pagsisisi at kapatawaran ng mga kasalanan, simula sa Jerusalem," ang nasa Lucas 24:47. Palapit, at palabas. Iyan ang hugis ng aklat na ito.

Ang tema na dumadaloy sa buong Bibliya

Hindi bagong imbensyon ni Lucas ang awa. Sinasagot niya ang isang pangakong dinala ng Israel nang daan-daang taon.

Noong tinawag ng Diyos si Abraham, may kasama nang ganitong direksyon ang pangako: pagpapalain sa kanya ang lahat ng lahi sa lupa, ayon sa Genesis 12:3. Hindi kailanman pribadong pag-aari ng isang lahi ang pagpapala ng Diyos. Sa Exodo 34:6, ipinakilala ng Diyos ang sarili niya kay Moises bilang mahabagin at mapagmahal, matiyaga sa galit at sagana sa katapatan. Iyan ang pundasyon. Sa Levitico, may paalala sa Israel na huwag pisanin ang bawat butil sa bukid, iwanan ang labi para sa dukha at sa dayuhan; sa Deuteronomio, paulit-ulit ang pagbanggit sa ulila, sa balo, at sa naninirahang dayuhan. Ang isang lipunan na nakalilimot sa mahihina ay nakalilimot sa Diyos na naglabas sa kanila sa Egipto.

Ang mga propeta ang naging tinig nito nang malakas. Hinahanap ni Isaias hindi ang mga handog kundi ang katarungan para sa ulila at sa balo. At si Isaias din ang nagbigay ng salitang binasa ni Jesus sa Nazaret, mula sa Isaias 61. Sa Jonas, ipinakita ng Diyos na maaari siyang mahabag kahit sa Nineveh, sa mga kaaway. Sa Ruth, isang dayuhang Moabita ang naging lola-lolahan ni David. Sinusundan ni Lucas ang linya ng mga kuwentong ito hanggang kay Jesus.

Kaya naman kakaiba ang talaan ng lahi na inilagay ni Lucas sa kabanata 3. Hindi ito nagtatapos kay Abraham, kundi umuurong pa hanggang kay Adan, at hanggang sa Diyos. Ang mensahe ay hindi mapagkakamalan: si Jesus ay hindi lamang Mesiyas ng isang bansa; siya ang kaugnay ng buong sangkatauhan. Nang kinarga ni Simeon ang sanggol sa templo, tinawag niya itong liwanag para sa mga Hentil at kaluwalhatian ng Israel.

Lahat ng ito ay nagtutuon sa krus at sa libingang walang laman. Sa Lucas 24, naglakad ang muling nabuhay na Panginoon kasama ng dalawang nalulumbay na lalaki patungong Emaus at binuksan sa kanila ang Moises at ang mga propeta, ipinapakitang kailangang maghirap ang Mesiyas at bumangon. Pagkatapos ay ang utos ng Lucas 24:47. Ang buong Kasulatan ay tumutulak palabas. At ang pangalawang aklat ni Lucas, ang Gawa ng mga Apostol, ang nagsasalaysay kung paano nangyari iyon: mula Jerusalem hanggang Roma, mula sa Judio hanggang sa Etiope, hanggang sa Romanong kapitan, hanggang sa atin.

Balangkas at pangunahing tema

Malinaw ang pagkabuo ng Lucas kapag napansin mo ang paggalaw nito: bumababa ang Diyos, pagkatapos ay lumalabas palabas ang mensahe.

Nagsisimula ito sa isang pormal na panimula, Lucas 1:1 hanggang 4, na parang panimula ng isang seryosong akdang pangkasaysayan sa panahong iyon. Sumusunod ang mga salaysay ng kapanganakan, Lucas 1:5 hanggang 2:52, na tanging sa Lucas lamang matatagpuan nang gayon kalawak: si Zacarias at Elisabet, ang pagdalaw ng anghel kay Maria, ang awit ng papuri ni Maria kung saan ibinaba ng Diyos ang mga makapangyarihan at itinaas ang mga nasa abang kalagayan, ang mga pastol, si Simeon at ang propetang si Ana, at ang batang si Jesus sa templo. Napansin mo ba na apat na awit ang nasa mga kabanatang ito? Ang Lucas ay ebanghelyong kumakanta.

Sunod ang paghahanda, Lucas 3:1 hanggang 4:13: ang pangangaral ni Juan na Tagapagbautismo, ang bautismo ni Jesus, ang talaan ng lahi hanggang kay Adan, at ang tukso sa ilang. Pagkatapos ay ang ministeryo sa Galilea, Lucas 4:14 hanggang 9:50, na nagbubukas sa sinagoga ng Nazaret at sa mga salita ng Lucas 4:18. Dito makikita ang pagpapagaling, ang pagtawag sa mga alagad, ang pagpapatawad sa babaing may masamang reputasyon na pumasok sa hapag ng isang Pariseo.

Ang gitna ng aklat ang pinakakakaiba. Mula sa Lucas 9:51, sinabi na itinuon ni Jesus ang kanyang mukha patungong Jerusalem, at mula roon hanggang sa Lucas 19:27, hindi na tumigil ang paglalakad. Sampung kabanata ng paglalakbay. Halos lahat ng pinakamamahal na talinghaga ay narito at wala sa ibang ebanghelyo: ang Mabuting Samaritano, ang alibughang anak, ang mayamang lalaki at si Lazaro, ang Pariseo at ang maniningil ng buwis, ang balong matiyaga. Ang paglalakbay na ito ay parang isang matagal na pagsasanay para sa krus, at sa bawat hinto ay may isang taong naibalik sa dangal.

Sumusunod ang huling linggo sa Jerusalem, Lucas 19:28 hanggang 23:56: ang pagpasok sa lungsod, ang pagtangis ni Jesus para sa Jerusalem, ang hapag ng huling hapunan, ang pagdakip, ang hukuman, ang krus. At nagtatapos sa Lucas 24: ang libingang walang laman, ang daan sa Emaus, ang pagpapakita sa mga alagad, ang pagsugo, at ang pag-akyat.

Mga pangunahing tema: si Jesus bilang Tagapagligtas ng lahat; ang awa para sa dukha at sa itinakwil; ang mahalagang papel ng mga babae, na napakabihira sa panitikan ng panahong iyon; ang Espiritu Santo, na binanggit nang mas madalas dito kaysa sa Mateo at Marcos; ang panalangin, dahil paulit-ulit na inilalarawan si Jesus na nananalangin sa bawat mahalagang sandali; ang kagalakan at papuri; at ang hapag, dahil napakaraming eksena sa Lucas na nangyayari sa pagkain. Ang Diyos ay kumakain kasama ng mga makasalanan. Iyan ang isa sa mga pinakamatapang na paalala ng aklat.

Mga mahalagang talata mula sa aklat na ito

Tatlong talata ang nagbibigay ng hugis sa lahat.

Ang unang-una ay ang Lucas 15:20, mula sa talinghaga ng alibughang anak. Nang bumalik ang anak na tinapon ang mana sa maruming pamumuhay, hindi pa siya nakarating sa bakuran: "Malayo pa siya ay natanaw na siya ng kanyang ama." Pagkatapos, tumakbo ang ama, niyakap siya at hinagkan. Sa kultura ng panahong iyon, hindi tumatakbo ang isang respetadong ama; nakakahiya ito, kailangan pang itaas ang laylayan ng damit. Ngunit tinanggap ng ama ang kahihiyan para makarating sa anak bago pa makapagsalita ito ng sinasanay na talumpati. Bago pa ang pagsisisi ay may pagsalubong na. Kaya ang talatang ito ang pinakamalinaw na larawan ng biyaya sa buong Bibliya: hindi tayo nagbabayad para sa pagtanggap ng Ama, natatanggap natin ito sa daan pa lamang.

Ang pangalawa ay ang Lucas 19:10: "Sapagkat naparito ang Anak ng Tao upang hanapin at iligtas ang naliligaw." Sinabi ito ni Jesus sa loob ng bahay ni Zaqueo, isang punong maniningil ng buwis, isang taong itinuturing na traydor ng kanyang bayan. Bumulong ang madla. Ngunit ito ang pahayag ng misyon: hindi si Jesus ang naghihintay na maging karapat-dapat ang tao, siya ang naghahanap. Kaya hindi mo kailanman masasabi na masyadong malayo ka na. Kung ang trabaho ng Panginoon ay maghanap, ang iyong pagkaligaw ay hindi hadlang, iyon ang dahilan ng kanyang paglapit.

Ang pangatlo ay ang Lucas 23:34: "Ama, patawarin mo sila sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa." Sa pinakamasakit na sandali ng kanyang buhay, nang nakataas siya sa krus sa pagitan ng mga kriminal, hindi nagbago ang puso ni Jesus. Nanalangin siya para sa mga sundalong nagpako sa kanya, para sa mga humahamak sa kanya, para sa buong pulutong. Hindi lang salitang maganda ang awa niya; kinaya nito ang bakal at dugo. At dahil narito ang kapatawaran mula sa krus, may mailalabas na mensahe ang mga alagad: ang pagsisisi at kapatawaran, ipinangangaral sa lahat ng bansa.

Paano simulan ang pagbabasa ng Lucas

Huwag mong basahin ang Lucas nang pira-piraso sa una. Isang aklat ito na may direksyon, at nasa paglalakad ang ganda.

Sa unang linggo, basahin ang kabanata 1 hanggang 4 sa isang upuan kung kaya. Pansinin ang mga awit at itanong sa bawat awit: sino ang itinataas ng Diyos, at sino ang ibinababa? Tapusin ang linggo sa Lucas 4:18 at isulat mo sa kuwaderno ang limang uri ng taong binanggit doon, pagkatapos ay tingnan kung sino sa buhay mo ngayon ang tumutugma sa mga iyon.

Sa ikalawang linggo, ang kabanata 5 hanggang 9. Ito ang panahon ng pagtawag at pagpapagaling. Pansinin kung gaano kadalas nananalangin si Jesus at ano ang nangyayari pagkatapos. Sa ikatlong linggo, pumasok sa paglalakbay, kabanata 9:51 hanggang 14. Bagalan mo ito. Ang mga talinghaga ay parang bahay na dapat pasukin, hindi bintanang dapat sulyapan. Sa ikaapat na linggo, ang kabanata 15 hanggang 19. Ito ang gitnang puso ng awa. Basahin ang kabanata 15 nang tatlong beses: minsan bilang nawawalang tupa, minsan bilang nakababatang anak, minsan bilang nakatatandang anak na ayaw pumasok sa handaan.

Sa ikalimang linggo, ang kabanata 20 hanggang 24. Basahin nang mabagal ang salaysay ng krus, at bigyan ng isang buong araw ang daan sa Emaus. Pagkatapos, huwag kang tumigil. Buksan agad ang Gawa ng mga Apostol 1, dahil doon nagpapatuloy ang aklat na ito. Kung may kasama kang magbabasa, itanong ninyo sa bawat kabanata ang tatlong tanong: ano ang ipinapakita nito tungkol kay Jesus, kanino siya lumalapit, at saan ako sa eksenang ito?

Ang Salamin

Malamang ay hindi mo kailangang kumbinsihin na mahabagin ang Diyos. Ang mahirap ay ang panatilihing mahabagin ang sarili mong tingin sa mga tao.

Tanungin kita nang tapat. Sino ang mga taong sinusuri mo habang binabasa ang balita, at itinutulak sa kategoryang hindi na kayang tulungan? May kapatid ka bang laging umuutang at hindi nagbabayad? May katrabaho ka bang tinatawanan ng grupo, at ikaw ay tahimik lamang na sumasabay? May kaibigan ka bang lumihis, nabuntis, nalulong, naghiwalay, at mas madali nang hindi mo na siya kausapin? Ang Lucas ay hindi aklat na nagpapaginhawa ng konsensya. Ito ay aklat na nagpapakita kung gaano kalayo tumatakbo ang Ama, at tinatanong tayo kung bakit tayo nakatayo lamang sa bakuran.

At may isa pang panig ito. Baka ikaw ang nasa labas. Baka ikaw ang nagbibilang ng mga taon ng iyong pagkakamali at sinasabi sa sarili na tapos na ang panahon ng biyaya para sa iyo. Baka nasa ospital ka, o may katawang hindi na sumusunod, o may trabahong walang dangal, o gabi-gabi kang natutulog na walang kausap. Ang Lucas 19:10 ay hindi teolohikal na pahayag para sa mga marunong. Ito ay pangako sa mga naliligaw: ang Anak ng Tao ay naparito upang hanapin.

Hindi ito nangangahulugan na walang pagbabago. Ang alibughang anak ay tumayo at naglakad pauwi. Si Zaqueo ay nagbalik ng kanyang kinuha. Ngunit hindi kailanman ang pagbabago ang pintuan; ang pintuan ay palaging ang Ama na sumasalubong. Kaya kung ang bigat ngayon ay sa dibdib mo, hindi ka inaasahang gumanda muna bago lumapit.

Hindi hinihintay ng Ama ang talumpati mo, hinihintay niya ang paglakad mo.

Ipinaliwanag para sa mga bata

Madaling ipakilala ang Lucas sa mga bata, dahil ang Lucas ay puno ng kuwento at ng mga taong parang totoong kapitbahay. Maaari mong ilarawan si Lucas bilang isang doktor na mahilig magtanong. Nagtanong siya kay Maria at sa iba pang nakasaksi, isinulat niya ang mga sagot, at mula roon nagawa niya ang isang mahabang liham para sa kaibigan niyang si Teofilo upang malaman nitong tunay na tunay ang lahat ng tungkol kay Jesus.

Pagkatapos, sabihin sa kanila ang pinakapaso ng aklat: si Jesus ay laging pumupunta sa mga taong iniiwan ng iba. Sa Lucas, ang mga pastol ang unang nakaalam na ipinanganak ang Tagapagligtas, kahit maruming trabaho ang pag-aalaga ng tupa. Sa Lucas, umakyat sa puno ang isang maliit na lalaki para makita si Jesus, at si Jesus pa ang sumipot sa bahay niya. Sa Lucas, may isang amang tumakbo para salubungin ang anak na umalis at nagsayang ng pera. Kayang maunawaan ng maliliit na bata ang isang bagay na malaki mula rito: kahit nawawala ka, hinahanap ka ng Diyos.

Mainam ding ipakita sa mga bata na ang Lucas ay may kasunod na aklat, ang Gawa ng mga Apostol, at sabihing ang kuwento ay hindi natapos, dahil dumating ito hanggang sa atin.

Sa Faith.network ay may mga hiwalay at mas detalyadong paliwanag na inihanda ayon sa edad: para sa mga preschooler na tatlo hanggang anim na taong gulang, para sa mga batang pang-elementarya na pito hanggang labindalawa, at para sa mga kabataang labindalawang taong gulang pataas. Piliin ang tamang antas, dahil iba ang kailangang paliwanag ng isang batang may limang taon sa isang tinedyer na nagtatanong kung mapagkakatiwalaan ba talaga ang mga ebanghelyo.

Mga madalas itanong

Bilang pagtatapos

Ang Lucas ay nagsisimula sa isang tao na nagtatala at nagtatapos sa isang utos na ipalabas ang balita sa lahat ng bansa. Sa pagitan ng dalawa ay may Tagapagligtas na ipinanganak sa mga pastol, isang Mesiyas na nagbukas ng kasulatan sa Nazaret at sinabing sinugo siya para sa mga dukha at bihag, isang Ama na tumakbo sa daan para salubungin ang anak na nag-akalang wala nang uwian, at isang Hari na nanalangin para sa kanyang mga mamamatay-tao habang siya ay namamatay.

Iyan ang pattern na huwag mong hayaang malimutan: palapit, at palabas. Palapit sa iyo, kahit nasaan ka; palabas sa iyo, patungo sa mga taong madali nang laktawan.

Kaya huwag lamang mong tapusin ang pagbabasa ng pahinang ito. Buksan mo ang Lucas 15 ngayong gabi at tanungin mo ang sarili mo kung alin sa tatlong tauhan ang pinakamalapit sa kalagayan mo. Pagkatapos ay dumako sa Lucas 24 at pansinin kung paano binuksan ni Jesus ang isipan ng dalawang lalaking nawalan ng pag-asa. At kapag natapos mo ang aklat, huwag kang tumigil doon. Buksan ang Gawa ng mga Apostol, dahil ang kuwentong nagsimula sa isang sabsaban ay hindi pa tapos; narating na nito ang bahay mo.