Kitabu cha Ufunuo: Unabii wa Siku za Mwisho
Utangulizi
Fikiria mzee mmoja aliyefukuzwa nchi, ameketi kwenye kisiwa cha mawe katikati ya Bahari ya Aegea. Hana kanisa la kumhudumia, hana mimbari, hana uhuru. Makanisa aliyoyapenda yako mbali, mengine yamechoka, mengine yamekubali maelewano na dunia, mengine yanakabiliwa na jela na kifo kwa sababu wanakataa kusema "Kaisari ni Bwana." Siku moja ya Bwana, akiwa katika Roho, anasikia sauti kama baragumu nyuma yake. Anageuka, na anaanguka kama mtu aliyekufa.
Kitabu cha Ufunuo kilizaliwa hapo, sio kwenye maktaba ya wanazuoni bali kwenye kisiwa cha uhamisho. Na ndiyo sababu wengi wanakisoma vibaya: wanakitafuta kalenda, ilhali kilikusudiwa kuwa faraja. Katika ukurasa huu utaona ni nani aliandika kitabu hiki, lini na kwa nini, jinsi kilivyoundwa, mada zake kuu, mistari yake muhimu, mahali kinapotoshea katika Biblia yote, na mwongozo wa kivitendo wa kukisoma bila kuogopa.
Mtazamo wa mwongozo huu
Ufunuo mara nyingi hufundishwa kama fumbo la tarehe: chati, mishale, mahesabu ya miaka. Mwongozo huu unachukua njia nyingine. Tunakisoma Ufunuo kama barua ya kichungaji iliyosomwa kwa sauti katika makanisa yanayohangaika, barua inayofunua kile kinachotawala nyuma ya pazia la historia: kiti cha enzi na Mwana-Kondoo aliyechinjwa. Kitabu hiki hakitupi ramani ya siri; kinatupa macho mapya. Kinabadilisha maana ya ushindi, kwa maana hapa mshindi ni yule aliyeuawa, na washindi wenzake ni wale wanaoshikilia ushuhuda wao hata kufa. Ndiyo maana Ufunuo unafariji zaidi ya unavyoogofya.
Biblia inasema nini kuhusu kitabu cha Ufunuo?
Kitabu hiki kinajitambulisha mara moja, tangu mstari wa kwanza: "Ufunuo wa Yesu Kristo, aliopewa na Mungu awaonyeshe watumwa wake mambo ambayo lazima yatukie upesi" (Ufunuo 1:1). Neno la Kiyunani "apokalypsis" halimaanishi maafa; linamaanisha kufunua, kuvua pazia. Kwa hiyo tangu mwanzo tunaambiwa lengo: sio kutuogofya kwa siri za mwisho, bali kutufunulia Yesu Kristo katika utukufu wake wa sasa.
Mwandishi anajitaja kwa jina mara nne: Yohana. Anajieleza hivi: "Mimi Yohana, ndugu yenu na mwenye kushiriki pamoja nanyi katika dhiki na ufalme na uvumilivu ulio katika Yesu, nalikuwa katika kisiwa kiitwacho Patmo, kwa ajili ya neno la Mungu, na ushuhuda wa Yesu" (Ufunuo 1:9). Mapokeo ya kanisa la mwanzo, kuanzia Yustino Mfiadini na Irenaeus, yanamtambua kama Yohana mtume, yule mwanafunzi mpendwa aliyeandika Injili ya Yohana. Anajiita "ndugu yenu," sio "askofu wenu." Anashiriki dhiki, ufalme na uvumilivu pamoja nao. Ndiyo maana kitabu hiki kina ladha ya mtu anayenong'ona faraja kwa mwenzake gerezani.
Kuhusu wakati, wasomi wengi wanakubali kwamba Ufunuo uliandikwa mwishoni mwa utawala wa Kaisari Domitiani, karibu mwaka 95 baada ya Kristo. Wakati huo ibada ya kumsifu mfalme kama mungu ilikuwa imeshika kasi katika mikoa ya Asia Ndogo, hasa katika miji kama Pergamo na Efeso. Kukataa kutoa sadaka kwa sanamu ya Kaisari kulimaanisha kupoteza kazi, biashara, heshima na wakati mwingine uhai. Kwa hiyo kitabu hiki hakikuandikwa kwa Wakristo wenye starehe, bali kwa watu waliokuwa wakiuliza swali gumu: kama Yesu ni Bwana, kwa nini Roma ndiyo inaonekana kutawala?
Jibu la Ufunuo linaanza na sauti ya Mungu mwenyewe: "Mimi ni Alfa na Omega, mwanzo na mwisho, asema Bwana Mungu, aliyeko na aliyekuwako na atakayekuja, Mwenyezi" (Ufunuo 1:8). Alfa na Omega ni herufi ya kwanza na ya mwisho ya alfabeti ya Kiyunani. Mungu anasema: historia haianzii kwa Roma wala haiishii kwa Roma. Mimi nilikuwako kabla ya himaya zote, na nitakuwako baada yao. Yeye ndiye "Mwenyezi," neno linalotokea mara tisa katika kitabu hiki na mara moja tu katika Agano Jipya lote lililobaki. Kwa kanisa lililokuwa dhaifu, hii ilikuwa habari kubwa kuliko chati yoyote ya matukio.
Kisha, kwa mshangao, kitabu hiki chenye baragumu na mavuno ya hukumu kinakuwa laini kabisa. Kristo aliyefufuka anasimama nje ya mlango wa kanisa lililojivuna, akiomba kuingia: "Tazama, nasimama mlangoni, nabisha; mtu akiisikia sauti yangu na kuufungua mlango, nitaingia kwake, nami nitakula pamoja naye, na yeye pamoja nami" (Ufunuo 3:20). Maneno haya hayakusemwa kwa wapagani, bali kwa Laodikia, kanisa lililokuwa tajiri kwa mali na fukara kwa Roho. Mfalme wa wafalme habomoi mlango; anabisha. Hii ni sura ya neema iliyopo katikati ya kitabu cha hukumu.
Na baraka ya kwanza ya kitabu ni ya wasomaji: "Heri asomaye na wao wayasikiao maneno ya unabii huu, na kuyatii yaliyoandikwa humo; kwa maana wakati u karibu" (Ufunuo 1:3). Zingatia maneno "wayasikiao" na "kuyatii." Ufunuo uliandikwa ili kusomwa kwa sauti mbele ya kusanyiko, na ili kutiiwa, sio kuchambuliwa tu. Ufunuo haukuandikwa kwa wadadisi, bali kwa waliochoka.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Ukisoma Ufunuo peke yake, utapotea. Ukiisoma Biblia yote kwanza, Ufunuo unakuwa kama mkutano wa marafiki wa zamani. Wasomi wanakadiria kuwa katika mistari 404 ya kitabu hiki, karibu mistari 278 inagusa Agano la Kale kwa namna moja au nyingine, ingawa Yohana hanukuu hata mstari mmoja kwa jina. Anaandika kwa lugha ya manabii kama mtu anayeimba wimbo aliojifunza tangu utoto.
Nyoka wa Mwanzo 3 anaonekana tena akiwa joka kubwa katika Ufunuo 12, na ahadi ile ya kale kwamba uzao wa mwanamke utaponda kichwa cha nyoka inakamilika hapa. Mapigo ya Misri ya Kutoka yanajitokeza katika baragumu na vitasa, kwa sababu Mungu anayewakomboa watu wake kutoka utumwani ni yeye yule. Danieli anaona "mmoja aliye mfano wa Mwanadamu akaja pamoja na mawingu ya mbingu" (Danieli 7:13), na Yohana anasema kwamba huyo ni Yesu, na anakuja. Ezekieli aliona viumbe hai na kiti cha enzi na mji uliopimwa; Yohana anaona viumbe vile vile na mji ule uliokamilika. Isaya alitabiri, "Kwa maana tazama, mimi naumba mbingu mpya na nchi mpya; na mambo ya kwanza hayatakumbukwa, wala kuingia moyoni" (Isaya 65:17), na Ufunuo 21 unaonyesha ahadi hiyo ikishuka mbele ya macho.
Lakini kilele si kwenye picha; kilele ni kwenye Mtu. Katika Ufunuo 5, Yohana analia kwa sababu hakuna anayeweza kufungua kitabu cha hatima ya dunia. Mmoja wa wazee anamwambia asilie, kwa maana Simba wa kabila la Yuda ameshinda. Yohana anageuka kutazama Simba, na anaona Mwana-Kondoo aliyesimama kama amechinjwa. Hapa ndipo Ufunuo unafafanua ushindi kwa namna tofauti kabisa na himaya zote za dunia. Wimbo wa mbinguni unathibitisha: "kwa kuwa ulichinjwa, na kwa damu yako ukatununulia Mungu watu wa kila kabila na lugha na jamaa na taifa" (Ufunuo 5:9).
Kwa hiyo uzi mmoja unaopita kutoka Mwanzo hadi Ufunuo ni huu: Mungu anaishi na watu wake. Alitembea nao katika bustani, akakaa nao katika hema la kukutania, akaja kwao katika mwili wa Yesu wa Nazareti, akakaa ndani yao kwa Roho Mtakatifu, na hatimaye atakaa nao milele katika nchi mpya. Biblia inaanza na bustani na inaisha na mji uliojaa bustani. Inaanza na harusi ya Adamu na Hawa na inaisha na karamu ya arusi ya Mwana-Kondoo. Mwisho wa hadithi ni harusi, sio moto tu.
Muundo na mada kuu
Ufunuo una sura ishirini na mbili, na haujaandikwa kama kalenda inayoenda mstari mmoja kutoka mwaka hadi mwaka. Umeandikwa kwa mizunguko inayorudia jambo lile lile kutoka pembe mpya, kama mtu anayekuzungusha nyumba akikuonyesha upande wa mbele, wa nyuma na wa juu.
Unaanza na utangulizi na maono ya Kristo mtukufu katikati ya vinara saba vya taa (sura ya kwanza). Kisha zinafuata barua saba kwa makanisa saba halisi ya Asia: Efeso, Smirna, Pergamo, Thiatira, Sardi, Filadelfia na Laodikia (sura ya pili na tatu). Kila barua ina mfumo unaofanana: Kristo anajitambulisha kwa jina linalowagusa hasa, anasifu, anakemea, anaonya na anaahidi thawabu kwa "yeye ashindaye." Barua hizi ndizo msingi wa kila kitu kinachofuata, kwa sababu maono yote ya sura zilizosalia ni majibu ya matatizo ya makanisa haya.
Kutoka sura ya nne, mlango unafunguka mbinguni na tunapelekwa kwenye chumba cha kiti cha enzi. Hii ni nafsi ya kitabu chote: kabla ya kuona machukizo yoyote duniani, tunaonyeshwa nani ameketi juu. Kisha kunafuata mizunguko mitatu ya hukumu, lakiri saba, baragumu saba na vitasa saba, ambazo hazipangwa kwa mfululizo mmoja lakini zinaongezeka kwa nguvu. Katikati ya mizunguko hiyo kuna vipindi vya faraja ambavyo Yohana anaviingiza kama mapumziko kwa waliohuzunika, kama vile maono ya wale waliotiwa muhuri na kile "mkutano mkubwa sana" wa Ufunuo 7.
Sura kutoka kumi na mbili hadi kumi na nne zinaonyesha vita nyuma ya vita: joka, mnyama anayetoka baharini, mnyama anayetoka nchi kavu, na Mwana-Kondoo na wafuasi wake. Hapa ndipo hesabu ya mnyama, 666, inapotokea, ikiwa ni alama ya utimilifu wa kushindwa, mfano wa mfumo wowote wa kibinadamu unaotaka kuchukua nafasi ya Mungu. Sura kumi na saba hadi kumi na tisa zinaonyesha kuanguka kwa Babeli, mji unaowakilisha kila utamaduni wa ufisadi, mali na nguvu unaomwaga damu ya watakatifu. Sura ishirini inagusa utawala wa miaka elfu na hukumu ya mwisho. Na sura ishirini na moja na ishirini na mbili zinatoa mbingu mpya, nchi mpya, mji mtakatifu, na mto na mti wa uzima, kisha kitabu kinafungwa kwa maombi ya kutamani.
Mada kuu ni chache lakini zenye kina: utawala wa Mungu juu ya historia; Mwana-Kondoo aliyechinjwa kama mshindi wa kweli; ibada kama tendo la kisiasa la kuwa mwaminifu; hukumu ya haki juu ya uovu; uvumilivu wa watakatifu; na uumbaji mpya kama nyumba ya mwisho. Yohana anasema wazi kwamba dawa ya kanisa katika dhiki si kujua tarehe, bali ni subira: "Hapa ndipo penye subira ya watakatifu, hao wazishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu" (Ufunuo 14:12).
Mistari muhimu kutoka kitabu hiki
Mstari wa kwanza unaonyesha njia ya ushindi: "Nao wakamshinda kwa damu ya Mwana-Kondoo, na kwa neno la ushuhuda wao; ambao hawakupenda maisha yao hata kufa" (Ufunuo 12:11). Tazama vitu vitatu vilivyoshikamana hapa. Kwanza, msingi wa ushindi si ushujaa wetu bali damu ya Mwana-Kondoo, yaani kazi ya Kristo iliyokamilika msalabani. Pili, chombo cha ushindi ni ushuhuda, yaani kinywa kinachokiri Yesu hata pale ambapo kukiri kunagharimu. Tatu, mtazamo wa mshindi ni ule wa mtu asiyeshikilia maisha yake kwa mikono ya chuma. Aya hii inavunja fikra kwamba mshindi ni yule anayeepuka mateso; hapa mshindi ni yule anayebaki mwaminifu ndani ya mateso. Hii ndiyo maana ya ushindi wa Mwana-Kondoo katika maisha ya kila siku.
Mstari wa pili unaonyesha mahali tunapoelekea: "Kisha nikaona mbingu mpya na nchi mpya; kwa maana mbingu ya kwanza na nchi ya kwanza zimekwisha kupita, wala hapana bahari tena. Nami nikaona mji ule mtakatifu, Yerusalemu mpya, ukishuka kutoka mbinguni kwa Mwenyezi Mungu, umewekwa tayari, kama bibi-arusi aliyekwisha kupambwa kwa mumewe. Nikasikia sauti kubwa kutoka katika kile kiti cha enzi ikisema, Tazama, maskani ya Mungu ni pamoja na wanadamu, naye atafanya maskani yake pamoja nao, nao watakuwa watu wake. Naye Mungu mwenyewe atakuwa pamoja nao. Na atafuta kila chozi katika macho yao, wala mauti haitakuwa tena; wala maombolezo, wala kilio, wala maumivu hayatakuwa tena; kwa kuwa mambo ya kwanza yamekwisha kupita" (Ufunuo 21:1-4). Zingatia mwelekeo: mji unashuka, hatupandi sisi. Wokovu ni kazi ya Mungu anayekuja kwetu. Na zingatia mkono unaofuta chozi; hakuna malaika anayetumwa kufanya kazi hiyo, ni Mungu mwenyewe, kwa upole wa mzazi.
Mstari wa tatu ni sala ya mwisho ya Biblia: "Yeye anayeshuhudia haya asema, Naam, naja upesi. Amina. Naam, njoo, Bwana Yesu!" (Ufunuo 22:20). Hapa Kristo anaahidi na kanisa linajibu. Hiki ni kipimo cha afya ya moyo wa Mkristo, kwa maana mtu anayeishi vizuri sana bila Yesu hasemi maneno haya kwa moyo. Kanisa lililokuwa kwenye jela lilikuwa linayasema kwa machozi. Ufunuo unafungwa, kwa hiyo, sio kwa hofu bali kwa hamu.
Mwongozo wa kivitendo wa kusoma Ufunuo
Anza na sura ya kwanza hadi ya tatu, na uzisome kama barua kwa kanisa lako. Ukiwa na kalamu, jiulize: Kristo angesifu nini kwa kanisa langu, na angekemea nini? Barua hizi zinatuweka kwenye ardhi halisi kabla ya kupanda mbinguni.
Kisha soma sura ya nne na ya tano pamoja, mara kadhaa. Hizi ni funguo za kitabu chote. Ukishikilia kwamba kuna kiti cha enzi kilichokaliwa, na kwamba mwenye mamlaka ya kufungua historia ni Mwana-Kondoo aliyechinjwa, hutapotea katika sura zinazofuata. Ukisoma sura hizi kwa sauti, utaona ni nyimbo, na nyimbo huimbwa, hazitatuliwi kama hesabu za darasa.
Baada ya hapo, soma kitabu chote kwa mkupuo mmoja au mbili, bila kusimama kufafanua kila mnyama na kila hesabu. Hii inaonekana ngumu, lakini ni muhimu, kwa sababu Ufunuo uliundwa kusikilizwa kwa mkupuo katika ibada moja. Utaona mifumo inayorudia, sauti zinazopanda na kushuka, na hisia kuu ya kitabu: dunia inatikisika, lakini kiti cha enzi hakitikisiki.
Kanuni nne zitakusaidia. Kwanza, tafsiri picha kwa Biblia, sio kwa magazeti. Simba, Mwana-Kondoo, joka, malaya, bibi-arusi na mji zote zina mizizi katika manabii, hasa Danieli, Ezekieli, Isaya, Zekaria na Kutoka. Pili, tofautisha kile kilicho wazi na kile kilicho na utata. Kwamba Kristo anarudi, kwamba hukumu ni ya kweli, kwamba Mungu atafuta machozi: mambo hayo ni wazi kabisa. Utaratibu kamili wa matukio si wazi kwa namna hiyo, na Wakristo waaminifu wanatofautiana hapa. Usivunje ushirika kwa sababu ya jambo ambalo Yohana mwenyewe aliliweka katika picha na sio katika chati.
Tatu, soma Ufunuo kwa magoti. Kitabu hiki kinaongoza kwenye ibada mara kwa mara; kila mara Yohana anapoona kitu kikubwa, kunatokea wimbo. Kama masomo yako yanaishia kwenye mabishano tu na hayakuletei ibada, umepoteza njia. Nne, soma pamoja na wengine, hasa pamoja na waumini wanaopitia dhiki, wagonjwa, wafiwa au waliotengwa kwa ajili ya imani. Wao wanauelewa kitabu hiki mara nyingi kwa haraka zaidi kuliko wanazuoni, kwa sababu waliandikiwa wao.
Na hatimaye, soma huku ukitoa jibu. Kitabu kinaisha na mwaliko: "Na Roho na Bibi-arusi wasema, Njoo. Naye ayasikiaye aseme, Njoo. Naye mwenye kiu aje; na yeye anayetaka, atwae maji ya uzima bure" (Ufunuo 22:17). Kusoma Ufunuo vizuri kunamaanisha kuinua sauti yako na kusema "Njoo."
Kioo
Ninataka kukuuliza kitu moja kwa uwazi: unaishi kama nani ana kiti cha enzi cha maisha yako?
Kwa sababu Ufunuo si kitabu cha nadharia, ni kitabu kinachochoma. Kilipoandikwa, mtu aliyekataa kutoa sadaka kwa Kaisari alipoteza kibali cha biashara. Yaani imani yake ilimgusa kwenye pesa, kwenye kazi, kwenye chakula cha watoto wake. Leo mfumo hauitwi Roma, lakini unatoa mikataba ile ile. Unaambiwa kuwa ukiwa mwaminifu sana hutapanda ngazi ofisini. Unaona kwamba kuacha rushwa ndogo kunamaanisha kubaki nyuma ya wenzako. Unahisi kwamba kusema wazi kuhusu Yesu kwenye kundi lako la marafiki au mtandaoni kutakupunguza heshima. Hapo ndipo Ufunuo 12:11 unapokugusa: unashinda kwa damu ya Mwana-Kondoo na kwa neno la ushuhuda wako, na kwa kutoshikilia maisha yako kwa uchoyo.
Na kuna upande mwingine. Baadhi yenu hamsomi Ufunuo kwa sababu mnaogopa. Umewahi kufunga Biblia haraka baada ya kuona mnyama na mapigo, moyo unapiga kwa nguvu. Ndugu, sikiliza tena: Kristo aliyeandika hukumu ni yule anayebisha mlango kwa upole. Kanisa la Laodikia lilikuwa limemwacha nje, na hakubomoa, alibisha. Kama umemwacha nje kwa sababu ya aibu, uzembe, au uchovu wa miaka mingi, mlango unaweza kufunguliwa leo. Chakula cha jioni pamoja naye kinakusubiri.
Pia kuna wewe unayeugua, unayelea mzazi mgonjwa, unayelala peke yako kila usiku, unayehesabu machozi bila kuhesabiwa na yeyote. Ufunuo 21:1-4 haukuandikwa kama shairi tamu tu. Uliandikwa kwa ajili yako. Kuna mkono unaokuja kufuta chozi lako mahususi, na kifo, ambacho kimekunyanganya sana, kitachukuliwa mateka na kuondolewa milele. Uvumilivu wako wa leo si upumbavu. Ni ushuhuda.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanauliza maswali makubwa kuhusu mwisho wa dunia, mara nyingi usiku, mara nyingi baada ya kusikia habari za vita au msiba katika familia. Ufunuo unaweza kuwa mzigo kwao kama tunaanza na mnyama na mapigo. Anza mahali pengine.
Waeleze kwamba Ufunuo ni barua ndefu ya Yesu aliyoituma kwa marafiki wake waliokuwa wanahuzunika, ili wajue kwamba yeye ni Mfalme na kwamba hadithi ya dunia inaishia vizuri. Waambie kwamba katikati ya kitabu hiki kuna kiti kikubwa, na aliyeketi juu yake ni Mungu, na kando yake yuko Yesu anayeitwa Mwana-Kondoo kwa sababu alijitoa kwa ajili yetu. Waambie kwamba mwisho wa hadithi hakuna mtu anayelia, hakuna anayeumwa, na hakuna mtu anayekufa, kwa sababu Mungu mwenyewe atafuta machozi yote kwa mkono wake. Watoto wadogo wanaelewa lugha ya machozi yakifutwa; ni kitu wanachokipitia kila wiki.
Kwa watoto wakubwa, unaweza kuongeza kwamba Ufunuo umeandikwa kwa picha, kama vile mtu anayechora ndoto, na kwamba tunatafsiri picha hizo kwa kutumia Biblia yote. Hii inawapa uhuru wa kutokuogopa kila alama, na inawajenga kufikiri.
Katika Faith.network tunatoa maelezo mahususi ya Ufunuo kwa vikundi tofauti vya umri: kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa watoto wa shule ya msingi wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana kutoka miaka kumi na miwili kwenda juu, wanaohitaji majibu ya kina kuhusu unabii, hofu na maswali ya kesho. Chagua kile kinacholingana na mtoto wako, na msome pamoja, sio kumpa asome peke yake.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nani aliandika kitabu cha Ufunuo?
Mwandishi anajitaja mwenyewe kama Yohana, na anasema alikuwa katika kisiwa cha Patmo kwa ajili ya neno la Mungu na ushuhuda wa Yesu (Ufunuo 1:9). Mapokeo ya kanisa la mwanzo, hasa kupitia Irenaeus aliyefundishwa na Polikarpo, yanamtambua kama Yohana mtume, mwandishi wa Injili ya Yohana na nyaraka zake tatu. Wasomi wengine wanapendekeza kuwa alikuwa mzee mwingine aliyeitwa Yohana kutokana na tofauti za mtindo wa Kiyunani. Kwa vyovyote vyote, kanisa lilimtambua kama mtume na shahidi mwaminifu, na hilo linatosha kwa mamlaka ya kitabu hiki.
Kitabu cha Ufunuo kiliandikwa lini na wapi?
Uelewa unaokubalika zaidi ni kwamba kiliandikwa karibu mwaka 95 baada ya Kristo, mwishoni mwa utawala wa Kaisari Domitiani, wakati ibada ya kumsujudia mfalme ilikuwa ikiwalazimisha Wakristo wa Asia Ndogo kuchagua kati ya biashara zao na uaminifu wao. Kiliandikwa katika kisiwa cha Patmo, kisiwa kidogo cha mawe katika Bahari ya Aegea, ambapo Yohana alikuwa uhamishoni. Wengine wanapendekeza tarehe ya awali, miaka ya sitini, kabla ya kuanguka kwa Yerusalemu, lakini ushahidi wa kanisa la mwanzo unaelekea zaidi kwenye tarehe ya baadaye.
Kitabu cha Ufunuo kina sura ngapi na kimepangwa vipi?
Kina sura ishirini na mbili. Sura ya kwanza ni maono ya Kristo mtukufu; sura ya pili na ya tatu ni barua saba kwa makanisa saba ya Asia; sura ya nne na ya tano ni maono ya kiti cha enzi na Mwana-Kondoo; kutoka sura ya sita hadi ya kumi na sita kuna mizunguko ya lakiri, baragumu na vitasa; sura kumi na saba hadi kumi na tisa zinaonyesha kuanguka kwa Babeli na kurudi kwa Kristo; sura ishirini inagusa utawala wa miaka elfu na hukumu; na sura mbili za mwisho zinatoa mbingu mpya na nchi mpya.
Nini maana ya "Alfa na Omega" katika Ufunuo 1:8?
Alfa ni herufi ya kwanza na Omega ni herufi ya mwisho ya alfabeti ya Kiyunani, hivyo maneno haya yanamaanisha "wa kwanza na wa mwisho," yaani yule anayeanzisha historia na kuihitimisha. Katika Ufunuo 1:8 yanasemwa na Bwana Mungu Mwenyezi, na baadaye Yesu anajitwalia jina hilo lile katika sura ya ishirini na mbili, jambo linaloonyesha uungu wake wazi. Kwa waumini walioteswa na himaya kubwa, maneno haya yalimaanisha kwamba nguvu za dunia zina mwanzo na mwisho, lakini Mungu hana.
Namba 666 inamaanisha nini?
Ufunuo 13:18 unasema kwamba hesabu ya mnyama ni hesabu ya kibinadamu, mia sita sitini na sita. Katika ulimwengu wa Yohana, herufi zilitumika kama namba, na wengi wanaamini hesabu hii ilielekeza kwa Nero Kaisari kwa kuhesabu herufi za jina lake kwa Kiebrania. Namba saba inawakilisha ukamilifu wa Mungu, hivyo sita mara tatu inaonyesha kitu kinachojaribu kufikia utimilifu na kukosa mara kwa mara. Badala ya kutafuta jina la mtu mmoja wa siku zetu, tuone alama ya kila mfumo wa kibinadamu unaotaka kuchukua nafasi ya Mungu.
Wale 144,000 wa Ufunuo ni watu gani?
Wanaelezwa katika Ufunuo 7 kama waliotiwa muhuri kutoka makabila ya Israeli, na kisha mara moja Yohana anaona "mkutano mkubwa sana ambao hapana mtu awezaye kuuhesabu" (Ufunuo 7:9). Wengi wanaelewa hizi kama picha mbili za kundi moja: kwanza tunasikia hesabu yao kamili na kamilifu kwa maneno ya alama, kumi na mbili mara kumi na mbili mara elfu, kisha tunawaona kama wingi usiohesabika kutoka kila taifa. Yaani si kikomo cha waliokolewa, ni uhakika kwamba Mungu hamsahau hata mmoja wa watu wake.
Je, unyakuo unatajwa katika kitabu cha Ufunuo?
Neno "unyakuo" halionekani katika Ufunuo; linatoka hasa katika 1 Wathesalonike 4:16-17, ambapo Paulo anaeleza waumini wakikutanishwa na Bwana katika mawingu. Wakristo wanatofautiana kuhusu jinsi fundisho hilo linahusiana na mizunguko ya Ufunuo, wengine wakiona kunyakuliwa kabla ya dhiki, wengine katikati, wengine mwishoni. Kitabu cha Ufunuo chenyewe kinasisitiza kitu tofauti: kwamba watakatifu wanahifadhiwa ndani ya dhiki kwa uvumilivu na uaminifu, na kwamba mwisho wao ni kuwa na Mungu milele.
Utawala wa miaka elfu unamaanisha nini?
Ufunuo 20 unataja kipindi cha miaka elfu ambapo Shetani anafungwa na watakatifu wanatawala pamoja na Kristo. Wakristo wa kihistoria wamelifasiri hili kwa njia kuu tatu: wengine wanaona ni kipindi halisi cha baadaye baada ya Kristo kurudi; wengine wanaona ni kipindi kirefu cha ushindi wa Injili kabla ya kurudi kwake; na wengine wanaona ni namba ya alama inayoelezea kipindi cha sasa cha kanisa. Hii ni eneo la unyenyekevu, sio la mabishano yanayovunja ushirika, kwa maana wote wanakiri kwamba Kristo anarudi na atatawala.
Kwa nini kitabu cha Ufunuo ni kigumu kueleweka?
Kwa sababu kimeandikwa katika mtindo wa apokaliptiki, mtindo wa picha, alama na namba ambao ulikuwa wa kawaida katika ulimwengu wa Kiyahudi wa karne ya kwanza lakini si wa kawaida kwetu. Vilevile kimejaa marejeo yasiyotajwa kutoka Agano la Kale, hivyo mtu asiyefahamu Danieli, Ezekieli, Isaya na Kutoka anaanza kwa hasara. Ugumu mwingine ni kwamba tunakisoma kwa maswali ya kalenda, ilhali kilijibu maswali ya uaminifu. Ukibadili maswali yako, mengi yanaanza kufunguka.
Ufunuo 3:20 unahusu wokovu au unahusu waumini?
Aya hii iliandikiwa kanisa la Laodikia, kundi la watu waliokiri kumjua Kristo lakini wakiwa vuguvugu na kujitegemea kwa mali. Kwa hiyo, katika muktadha wake, ni mwaliko wa Kristo kwa kanisa lililomweka nje ya maisha yake ya kila siku, akiomba kurudishwa kwenye meza. Hii haiondoi matumizi yake kwa mtu ambaye hajamjua Kristo kabisa, kwa sababu njia ni moja: kusikia sauti yake na kufungua. Kinachovutia ni upole wake; anasimama na kubisha, hataki kulazimisha.
Yerusalemu Mpya ni mahali au ni watu?
Ni yote mawili, na hilo si ukinzani. Ufunuo 21:2 unauonyesha kama mji unaoshuka kutoka mbinguni, lakini unaufananisha na "bibi-arusi aliyekwisha kupambwa kwa mumewe," na bibi-arusi katika kitabu hiki ni watu wa Mungu. Kwa hiyo mji huu ni mahali halisi la uumbaji mpya na wakati huo huo ni jamii ya waliokombolewa wanaokaa pamoja na Mungu. Vipimo vyake vikubwa na milango kumi na miwili vinaonyesha ukarimu wake: kuna nafasi tele kwa watu kutoka kila taifa.
Ni salama kwa Mkristo mpya kusoma Ufunuo?
Ni salama, na hata ni baraka, kwa sababu Ufunuo 1:3 inatamka baraka juu ya asomaye na wanaosikia maneno haya. Lakini ushauri wa kichungaji ni huu: usianze safari yako ya Biblia na Ufunuo. Jenga msingi kwenye Injili, kisha soma manabii kama Danieli na Ezekieli, kisha ingia Ufunuo pamoja na kanisa lako au mwongozo mwaminifu. Anza na sura ya kwanza hadi ya tano, sali kabla ya kusoma, na uzingatie kwamba lengo la kitabu ni kukuonyesha Kristo, sio kukuogofya.
Kwa kuhitimisha
Ufunuo si sanduku la mafumbo kwa wenye akili kali. Ni barua ya faraja kutoka kwa Kristo aliyeshinda, ikiwasilishwa kwa makanisa saba yaliyochoka, ili wajue kwamba pazia la historia lina upande wa nyuma, na kwamba upande huo umeshikwa na Mungu ambaye ni Alfa na Omega. Ndani ya kitabu hiki, ushindi umepewa maana mpya: unashinda si kwa kuwa mwenye nguvu bali kwa kuwa mwaminifu, kwa sababu Mwana-Kondoo aliyechinjwa ameshinda kwanza. Ndiyo maana kitabu hiki huwa tamu zaidi kwa wale wanaoumia zaidi.
Kama unataka kuendelea, chukua wiki tatu. Wiki ya kwanza soma sura ya kwanza hadi ya tatu na omba Kristo akuonyeshe ukweli kuhusu moyo wako. Wiki ya pili soma sura ya nne na ya tano kila siku, ukiimba au ukisema nyimbo hizo kwa sauti. Wiki ya tatu soma kitabu chote hadi mwisho, na ukifika Ufunuo 22:20 usifunge Biblia kimya. Sema maneno yale pamoja na kanisa la vizazi vyote, kwa moyo mzima: "Naam, njoo, Bwana Yesu!"
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
