Uchawi na Ushirikina: Biblia Inasema Nini Kuhusu Nguvu za Giza
Utangulizi
Mwanamke mmoja alinisimulia kisa ambacho sitakisahau. Mtoto wake alikuwa akiugua mara kwa mara, na biashara yake ya mboga ikaanza kudidimia. Jirani mmoja akamnong'oneza maneno manne tu: "Hili si jambo la kawaida." Usiku ule hakulala. Akaanza kuhesabu majina ya ndugu zake, akijiuliza ni nani kati yao aliyemfungia njia. Ndani ya mwezi mmoja alikuwa ameshakwenda kwa mganga mara tatu, amelipa pesa ambazo hakuwa nazo, na moyo wake ulikuwa umejaa hofu dhidi ya watu aliokuwa akiwapenda.
Hadithi hiyo inajirudia katika mitaa yetu, katika vijiji vyetu, na hata katika makanisa yetu. Swali si kama uchawi upo katika mazungumzo yetu; upo. Swali ni je, Biblia inasemaje kwa kweli, si kwa uvumi wala kwa hofu?
Katika kurasa zinazofuata utaona uchawi unavyoonekana tangu Mwanzo hadi Ufunuo, kwa nini Mungu anauchukia kiasi hicho, na jinsi msalaba wa Kristo unavyokuweka huru, si tu kutoka kwenye nguvu za giza, bali pia kutoka kwenye hofu ya nguvu hizo.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu unasimama mahali pamoja: uchawi katika Biblia si swali la nguvu, ni swali la kiti cha enzi. Mungu hakatazi uganga kwa sababu anaogopa ushindani; anaukataza kwa sababu ni usaliti wa uhusiano. Swali kuu la Maandiko si "giza lina nguvu kiasi gani?" bali "unamwuliza nani unapoogopa?"
Na kuna upande wa pili ambao mara nyingi hauzungumzwi: hofu ya uchawi yaweza kuwa mnyororo wa pili, mzito kama wa kwanza. Mtu anaweza asiende kwa mganga kamwe, lakini akaishi maisha yote akitawaliwa na wasiwasi wa kulogwa. Biblia inashughulikia minyororo yote miwili, na inaikata yote kwa msalaba mmoja.
Biblia inasema nini kuhusu uchawi na ushirikina?
Jambo la kwanza la kushangaza ni hili: Biblia haibishani kamwe kuhusu kama nguvu za giza zipo. Inazitaja kama ukweli unaojulikana, kisha inaelekeza nguvu zake zote kwenye swali tofauti kabisa, nalo ni uaminifu. Mungu hamwambii Israeli, "Hizo ni hadithi za wazee." Anawaambia, "Msiende huko."
Sikiliza jinsi anavyoongea katika Mambo ya Walawi 19:31: "Msiwaelekee hao wenye pepo, wala wachawi; msiwatafute, mkawe najisi kwao; mimi ndimi Bwana, Mungu wenu." Angalia mwisho wa mstari. Sababu haipo kwenye hatari ya kiafya wala kwenye uwezekano wa kudanganywa. Sababu ni utambulisho: mimi ndimi Bwana, Mungu wenu. Ni kama mume anayemwambia mke wake, "Usimwendee yule." Hoja si kwamba yule mtu hana uwezo wa kumpa chochote. Hoja ni kwamba tayari ana mume.
Katika Kumbukumbu la Torati 18:10 orodha inakuwa ndefu zaidi, na inatisha: "Asionekane kwako mtu ampitishaye mwanawe au binti yake motoni, wala asionekane mtu atazamaye bao, wala mtu atazamaye nyakati mbaya, wala mwenye kubashiri, wala msihiri." Mungu anakusanya pamoja kutoa mtoto kafara, kupiga ramli, kuchagua siku njema na siku mbaya, na kuloga. Kwa macho yetu hayo ni mambo ya madaraja tofauti kabisa; mmoja ni mauaji, mwingine ni "mchezo mdogo tu wa kujua kesho." Lakini Mungu anayaweka kapu moja kwa sababu yote yanatoka kwenye chemchemi moja: hamu ya kudhibiti maisha bila kumtegemea yeye.
Na ndiyo maana sura ile ile inaendelea kuahidi nabii atakayekuja. Baada ya kufunga mlango wa uganga, Mungu anafungua mlango mwingine: atazungumza mwenyewe, kwa neno lake. Israeli hawakukatazwa kujua mapenzi ya Mungu; walikatazwa kuyatafuta kwenye vyanzo vilivyomtenga Mungu.
Isaya anaigusa nyama ile ile kwa ukali wa kinabii. Katika Isaya 8:19 anasema: "Nao watakapowaambia, Takeni habari kwa watu wenye pepo, na kwa wachawi, waliao kwa sauti ndogo, na kunong'ona; je! haiwapasi watu kutaka habari kwa Mungu wao? Je! waende kwa watu waliokufa kwa ajili ya walio hai?" Hili ni swali la kejeli lenye huruma. Kwa nini uende kwa waliokufa kuulizia maisha? Kwa nini usikilize minong'ono wakati Baba yako anaongea waziwazi?
Hapo ndipo tunapoona kiini cha mambo. Uchawi, katika Maandiko, ni ibada ya sanamu iliyovaa nguo za kitaalamu. Ndiyo maana Wagalatia 5:20 unaorodhesha "ibada ya sanamu, uchawi, uadui, ugomvi, wivu, hasira, fitina, faraka, uzushi" kama matendo ya mwili. Paulo haitengi "uchawi" kama kundi la pekee la watu wa kutisha vijijini. Anauweka katikati ya orodha ya mambo yanayoharibu jumuiya: wivu, ugomvi, fitina. Kwa sababu uchawi, kwa undani wake, ni jaribio la kutumia nguvu za roho kwa manufaa yangu na kwa hasara ya mwenzangu. Ni ubinafsi uliopewa mabawa.
Na hivyo Biblia inatuacha na picha wazi: nguvu za giza ni halisi, lakini si kubwa; ni hatari, lakini si huru; zinaweza kudanganya, lakini haziwezi kushindana na Mungu. Mstari unaokataza uganga unaishia pale pale unapoanzia, kwa jina lake: Bwana, Mungu wenu.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Uzi huu unaanza mapema sana, bustanini, pale sauti ya kigeni ilipotoa ahadi ya maarifa nje ya Mungu. "Mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya." Hiyo ndiyo nembo ya uchawi wote: njia ya mkato kuelekea ujuzi na nguvu, bila kupitia kwa Muumba. Kila bao linalotupwa, kila nyota inayosomwa, kila hirizi inayofungwa kiunoni ni mwangwi wa ahadi ile ya zamani.
Tunamwona uzi huo Misri, ambako waganga wa Farao waliiga baadhi ya ishara za Musa kwa kiasi fulani, kisha wakashindwa na kusema wazi kwamba hicho ni kidole cha Mungu. Tunamwona Balaamu, mtaalamu wa uaguzi aliyeajiriwa kumlaani Israeli, akiishia kutangaza katika Hesabu 23:23 kwamba hapana uganga juu ya Yakobo wala uaguzi juu ya Israeli. Laana iliyolipiwa pesa ilibadilika kuwa baraka mdomoni mwa mganga mwenyewe. Hiyo peke yake inapaswa kupunguza hofu yetu kwa asilimia hamsini.
Kisha unakuja usiku wa huzuni katika 1 Samweli 28:7: "Ndipo Sauli akawaambia watumishi wake, Nitafutieni mwanamke mwenye pepo wa utambuzi, nipate kumwendea, na kuuliza kwake. Watumishi wake wakamwambia, Tazama, yupo mwanamke mwenye pepo wa utambuzi huko Endori." Sauli, mfalme aliyewafukuza wenye pepo nchini, sasa anavaa kinyago na kwenda kwao usiku. Kwa nini? Kwa sababu Mungu alikuwa kimya na hofu ilikuwa kubwa kuliko utii wake. Hapo ndipo tunapojifunza somo chungu: watu wengi hawaendi kwa mganga kwa sababu hawamwamini Mungu kinadharia, bali kwa sababu hawawezi kuvumilia ukimya wake.
Manase alifanya vivyo hivyo na kuichafua nchi nzima. Manabii waliendelea kupaza sauti, wakiiita Israeli irudi kwa neno la Bwana badala ya minong'ono ya wafu.
Kisha Yesu anakuja, na kitu kinabadilika. Hakuja na hirizi kali zaidi wala mazingaombwe makubwa zaidi. Alikuja na mamlaka. Mapepo yalipiga kelele mbele yake, na yeye akayaamuru kwa neno moja. Alipowatuma wanafunzi wake wakarudi wakishangilia, aliwaambia wasifurahie kwa vile pepo wanavyowatii bali kwa sababu majina yao yameandikwa mbinguni. Furaha yetu haipo kwenye ushindi dhidi ya giza, bali kwenye kuwa wa Mungu.
Katika kanisa la kwanza uzi unakuwa dhahiri zaidi. Simoni mchawi wa Samaria aliamini na kubatizwa, kisha akajaribu kununua kipawa cha Roho kwa fedha, akikemewa vikali. Elima mganga alipinga injili huko Pafo akapofushwa kwa muda. Kijakazi mwenye pepo wa uaguzi huko Filipi, aliyekuwa akiwaingizia mabwana zake faida kubwa, aliwekwa huru kwa jina la Yesu Kristo, na biashara ikafa pamoja na pepo.
Ndipo kilele kinafika Efeso, mji uliokuwa maarufu kwa maandiko ya uchawi. Matendo 19:19 inasema: "Na watu wengi waliokuwa wakifanya mambo ya uganga wakaleta vitabu vyao, wakavichoma moto mbele ya watu wote; nao wakahesabu thamani yake, wakaona ya kuwa ni vipande vya fedha hamsini elfu." Hawakuficha vitabu, hawakuviuza, hawakuvihifadhi "kwa dharura." Waliviteketeza hadharani. Hii ni picha ya toba halisi: gharama inayoonekana, iliyohesabiwa, iliyolipwa kwa furaha.
Na Biblia inahitimisha pale ilipoanzia. Wakolosai 2:15 unasema kwamba msalabani Kristo aliivua enzi na mamlaka na kuzifanya kuwa mkogo kwa ujasiri. Uzi unaishia katika Ufunuo 21:8: "Bali waoga, na wasioamini, na wachukizao, na wauaji, na wazinzi, na wachawi, na hao waabuduo sanamu, na waongo wote, sehemu yao ni katika lile ziwa liwakalo moto na kiberiti. Hii ndiyo mauti ya pili." Angalia ni nani anayeongoza orodha hiyo: waoga. Hofu na uchawi ni jirani wa karibu kuliko tunavyodhani.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kosa la kwanza ni kusema kwamba uchawi ni ushirikina tu usio na uhalisia wowote. Watu wengi wasomi hudharau mazungumzo haya kama mabaki ya zamani. Lakini Biblia haifanyi hivyo. Waefeso 6:12 unasema wazi: "Kwa maana kushindana kwetu sisi si juu ya damu na nyama; bali ni juu ya falme na mamlaka, juu ya wakuu wa giza hili, juu ya majeshi ya pepo wabaya katika ulimwengu wa roho." Kuna ulimwengu wa roho, na si kila kitu ndani yake ni cha Mungu. Kudharau hilo si ukomavu; ni kutojilinda.
Kosa la pili ni la upande ule mwingine, nalo ni kuona uchawi kila mahali. Mtoto anaumwa malaria, inasemekana amelogwa. Ndoa inayumba, ni shangazi. Mtu amefeli mtihani, ni kijiji. Biblia haikatai kwamba yapo mashambulizi ya kiroho, lakini pia inazungumza waziwazi kuhusu magonjwa, uzembe, dhambi zetu wenyewe, hekima ya kazi, na hata nyakati na matukio yanayowakuta wote. Ukimlaumu kila mtu kwa kila msiba, utaishi maisha ya mashaka na kuvunja mahusiano yaliyoumbwa na Mungu kwa ajili ya faraja yako. Hiyo nayo ni ushindi wa giza, ingawa haujatumia dawa yoyote.
Kosa la tatu ni kupigana na uchawi kwa silaha za uchawi. Hapa ndipo Wakristo wengi waaminifu wanateleza. Mtu anaacha hirizi ya mganga, lakini anabeba chupa ya maji "yaliyoombewa" kama ngao ya kichawi; anavaa kitambaa fulani, anarudia maneno fulani mara saba, anaamini kwamba nguvu iko kwenye kitendo badala ya kwa Kristo. Hii ni ushirikina uliobatizwa. Matendo 19:19 hayakuwaita waumini wa Efeso kubadilisha vitabu vya uganga na vitabu vingine vya siri; waliviteketeza na kumtegemea Bwana. Kinga yetu si kitu; ni mtu.
Kosa la nne ni kudhani kwamba mambo ya kisasa ni salama kwa sababu yamevaa nguo nadhifu. Horoskopu kwenye gazeti, programu ya simu inayokuambia nyota yako, kutupa bao kwa ajili ya burudani, kutafuta ujumbe kutoka kwa marehemu kupitia kipaji fulani, haya yote ni yale yale ya Kumbukumbu la Torati 18:10 yakiwa yamenyoa ndevu. Isaya 8:19 bado linaleta swali lile lile: "je! haiwapasi watu kutaka habari kwa Mungu wao?" Jambo linalopangwa kuwa mchezo huanza kama udadisi na huishia kama utegemezi. Moyo wa mwanadamu hauwezi kugusa chemchemi hizo bila kunywa.
Kuishi kwayo leo
Basi tunaishije? Si kwa kukimbia, bali kwa kusimama mahali palipo imara.
Anza na uhusiano, si na mbinu. Kama uchawi ni kutafuta majibu nje ya Mungu, dawa yake ya kwanza ni maisha ya kweli ya sala na Neno. Mtu anayejifunza kusikia sauti ya Mungu kila siku hana njaa ya minong'ono. Hii si lugha ya kiroho tu; ni kinga halisi. Ukimya wa Mungu ndio ulimtuma Sauli Endori. Ukimya wa Mungu ni mtihani wa imani, si mwaliko wa kutafuta mlango wa nyuma.
Angalia mahali ambapo hofu yako inakaa. Je, unaogopa kurudi nyumbani kijijini? Unahofia chakula cha msibani? Unaogopa kutaja mafanikio yako kwa ndugu? Pale pale ndipo giza linapokuwa limeweka kambi. Yakobo 4:7 inatoa mpangilio sahihi: "Basi mtiini Mungu. Mpingeni Shetani, naye atawakimbia." Utii kwanza, kisha upinzani. Si kupiga kelele; ni kusimama katika kile Mungu alichokwisha sema juu yako.
Chunguza nyumba yako na maisha yako kwa unyoofu. Kuna vitu ambavyo tumevibeba kwa mazoea: hirizi iliyofungwa mkononi mwa mtoto na bibi, pete iliyopewa na mganga miaka kumi iliyopita, vitabu vya kutabiri, namba zinazoogopwa, siku zinazohesabiwa kuwa mbaya. Huhitaji sherehe kubwa; unahitaji uamuzi. Waefeso wa Matendo 19:19 walihesabu thamani na wakachoma. Uhuru huwa na gharama, na gharama hiyo huwa inastahili.
Rudisha mahusiano uliyoyavunja kwa shaka. Hili ni gumu zaidi kuliko kuchoma kitu. Kuna watu ambao wamewatenga mama wakwe, kaka, au majirani kwa miaka mingi kwa sababu ya uvumi usiothibitishwa. Upendo wa Kristo unatuita turudi kwenye meza moja. Shaka inayofichwa moyoni hukua na kuwa chuki, na chuki hufungua milango ambayo hirizi hazikuweza kuifungua.
Na hatimaye, tafuta mwili wa Kristo. Mkristo anayeenda kanisani peke yake, bila mtu wa kumwambia ukweli, bila wazee wa kumwombea, yuko hatarini zaidi kuliko anavyofikiri. Mungu hakutupa silaha za kibinafsi tu; alitupa familia. Ufunuo 12:11 unasema waliposhinda, walishinda kwa damu ya Mwana-Kondoo na kwa neno la ushuhuda wao. Ushuhuda hutolewa mbele ya watu, si chumbani peke yako.
Kioo
Ngoja nikuulize kitu ambacho kinaweza kuuma kidogo.
Unapopata habari mbaya, mawazo yako huenda wapi kwanza? Kwa Mungu, au kwa mtu unayemshuku? Kama ni kwa mtu, basi tatizo lako si uchawi; ni mahali moyo wako unapotafuta maelezo. Na hilo ni jambo la kiroho zito kuliko chochote jirani anaweza kukufanyia.
Labda huendi kwa mganga. Unajivunia hilo, na vema. Lakini je, unalala ukihesabu maadui? Unakataa kula kwa mjomba? Unaogopa kufanikiwa hadharani ili usiletewe kijicho? Je, umeanza kuficha ujauzito, kuficha ajira mpya, kuficha hata furaha yako? Kama ndivyo, uchawi tayari umeshakutawala, ingawa hukulipa senti.
Au labda uko upande mwingine. Umechoka. Umeomba miaka mitatu bila jibu. Mtu mmoja tu amekwambia kuna mzee mmoja Morogoro anayejua mambo, na kila siku unapita karibu na wazo hilo. Sikiliza: Sauli pia alikuwa amechoka. Alikuwa ameomba, Mungu akanyamaza, na usiku ule alivaa nguo nyingine. Si kwamba hakumjua Mungu. Alimjua vizuri sana. Alishindwa tu kungoja. Uvumilivu ni ibada tunayoiogopa zaidi.
Na kuna swali la mwisho, la ndani zaidi. Je, kuna mahali unapojaribu kudhibiti maisha ya mtu mwingine? Kupitia manung'uniko, vitisho, kuzuia mapenzi yako hadi apate kutii, maneno makali yanayoitwa "ushauri"? Paulo aliweka uchawi karibu na wivu na fitina kwa sababu. Hamu ya kumlazimisha mtu afanye ninachotaka ni roho ile ile, ikiwa imevaa suruali ya kanisani.
Kristo hakuja kukufanya uwe hodari wa vita vya roho. Alikuja kukufanya uwe mtoto wa Mungu asiyeogopa tena.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wetu husikia mazungumzo haya mapema kuliko tunavyodhani. Wanasikia bibi akitaja majina, wanasikia habari za mtoto aliyefukuzwa kijijini, wanaona michezo ya video yenye uchawi, na wanabeba hofu ambayo hawajui kuieleza. Kimya chetu hakiwalindi; kinawaacha wajitafsirie wenyewe.
Njia rahisi ya kuanza ni hii: mwambie mtoto kwamba Mungu ndiye mkubwa kuliko kila kitu kilichoumbwa, na kwamba yeye anatupenda sana hivi kwamba anataka tumwulize yeye tunapoogopa, badala ya kumwuliza mtu mwingine au kitu kingine. Eleza kwamba kuna watu wanaojaribu kutumia nguvu za siri kuwadhuru wengine, na kwamba Mungu analisema hilo ni baya, si kwa sababu ni la kutisha mno, bali kwa sababu linaumiza watu na linatutenga na yeye. Kisha mkumbushe mtoto kwamba Yesu alishinda, na kwamba mtoto anayemtegemea Yesu hahitaji kitu cha kuvaa shingoni ili kuwa salama.
Epuka kuwatisha. Lengo si kuwafanya waogope giza, bali wamwamini Baba anayekesha.
Kwa wazazi, walimu, na viongozi wa watoto, tunaandaa maelezo mahususi kulingana na umri. Kuna toleo kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita, linalotumia picha rahisi na maneno machache ya kutuliza moyo. Kuna toleo kwa watoto wa miaka saba hadi kumi na miwili, linaloingia kwa kina kidogo zaidi kuhusu hadithi za Biblia kama ile ya Sauli na Endori na ile ya waumini wa Efeso. Na kuna toleo kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea, linalogusa horoskopu, michezo, mitandao, na shinikizo la marafiki. Tumia lile linalomfaa mtoto wako, na usiogope kurudia mazungumzo haya zaidi ya mara moja.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Uchawi katika Biblia unamaanisha nini hasa?
Katika Biblia, uchawi ni jaribio la kutumia nguvu za kiroho zilizo nje ya Mungu ili kupata maarifa, ulinzi, mafanikio, au kumdhuru mtu mwingine. Unajumuisha kuloga, kupiga ramli, kutupa bao, kuwaita wafu, kuchagua siku njema na siku mbaya, na kutumia hirizi. Kumbukumbu la Torati 18:10 inakusanya mambo haya yote pamoja, na Mambo ya Walawi 19:31 inaongeza kwamba yanamtia mtu unajisi. Kiini chake si aina ya mbinu inayotumika, bali ni moyo unaotafuta msaada mahali pengine badala ya kwa Bwana.
Je, uchawi una nguvu za kweli au ni udanganyifu tu?
Biblia haisemi kwamba yote ni udanganyifu, wala haisemi kwamba yote ni nguvu halisi. Waganga wa Misri waliweza kuiga baadhi ya ishara kwa kiasi, lakini walishindwa haraka. Kuna udanganyifu mwingi wa kibiashara unaofanywa na watu wanaotaka pesa, na kuna pia uhalisia wa roho wachafu kama unavyoonekana katika Matendo 16 na Waefeso 6:12. Jibu la Kikristo si kukana wala kutukuza, bali kutambua kwamba nguvu yoyote iliyopo chini ya giza tayari imeshavuliwa mamlaka yake msalabani, kama inavyoelezwa katika Wakolosai 2:15.
Kwa nini Mungu anachukia uchawi kiasi hicho?
Kwa sababu ni usaliti wa upendo, si ushindani wa nguvu. Mambo ya Walawi 19:31 inamalizia kwa maneno "mimi ndimi Bwana, Mungu wenu," na hiyo ndiyo sababu nzima. Mungu alijifunua kwa watu wake, akawapa neno lake na uwepo wake, kisha akawaona wakienda kwa minong'ono ya giza kutafuta kile ambacho tayari aliahidi kuwapa. Zaidi ya hayo, uchawi huwadhuru watu: hufungua mlango wa hofu, chuki, mashtaka ya uongo, na hata mauaji, kama ilivyokuwa kwa kafara za watoto zilizotajwa pamoja nao.
Je, Mkristo anaweza kulogwa?
Hakuna laana inayoweza kutengua kile Mungu amekitangaza juu ya mtoto wake. Hesabu 23:23 inasema hapana uganga juu ya Yakobo wala uaguzi juu ya Israeli, na Warumi 8 inatuhakikishia kwamba hakuna kiumbe chochote kinachoweza kututenga na pendo la Mungu lililoko katika Kristo Yesu. Hilo halimaanishi Mkristo hatapata shida, ugonjwa, au mashambulizi; linamaanisha hakuna nguvu ya giza inayoweza kubadilisha hatima yake. Mkristo anaweza kudhurika zaidi na hofu yake mwenyewe kuliko na uchawi wowote, na ndiyo sababu Ufunuo 21:8 inaanza orodha yake kwa waoga.
Mwanamke wa Endori alimfufua Samweli kweli?
1 Samweli 28:7 inaeleza jinsi Sauli alivyomtafuta mwanamke mwenye pepo wa utambuzi huko Endori, na kinachofuata kinamshtua mwanamke mwenyewe, dalili kwamba hakutegemea kilichotokea. Wasomi waaminifu wa Biblia wamechukua misimamo tofauti: wengine wanaamini Mungu mwenyewe aliruhusu Samweli aonekane kama hukumu dhidi ya Sauli, wengine wanaamini ilikuwa udanganyifu wa kiroho. Kinachokubaliana nacho wote ni ujumbe wa simulizi: Sauli alipata jibu, lakini jibu lilikuwa hukumu. Kutafuta mlango wa nyuma kwa Mungu hakuleti faraja.
Je, kusoma horoskopu au kuangalia nyota yako ni dhambi?
Ndiyo, hata kama imeandikwa kwa mzaha kwenye gazeti au programu ya simu. Kumbukumbu la Torati 18:10 inataja wazi "mtu atazamaye nyakati mbaya" na "mwenye kubashiri," ambayo ni hasa kile horoskopu inachofanya: kudai kujua kesho yako kutoka kwenye chanzo kisicho cha Mungu. Isaya 8:19 inauliza kwa nini watu watafute habari kwingine wakati wanaye Mungu wao. Hatari si kwamba nyota zina nguvu, bali kwamba moyo wako unajifunza kutegemea maneno yasiyo ya Mungu, na utegemezi huo hukua taratibu.
Tofauti kati ya uchawi, uaguzi na ushirikina ni ipi?
Uchawi kwa kawaida unahusu kutumia nguvu za kiroho kubadilisha hali au kumdhuru mtu. Uaguzi ni kutafuta maarifa yaliyofichika, mfano kupiga ramli, kutupa bao, au kuulizia kwa wafu. Ushirikina ni imani kwamba vitu, namba, siku, au matendo fulani vina nguvu ya kuleta bahati njema au mbaya, kama kuogopa namba fulani au kuvaa kitu kwa ajili ya kufanikiwa. Vyote vitatu vinatoka kwenye mzizi mmoja wa kutaka usalama bila kumtegemea Mungu, na ndiyo sababu Maandiko mara nyingi yanaviweka pamoja.
Je, ni sawa kwa Mkristo kuvaa hirizi au kutumia maji ya kuombewa kwa ulinzi?
Tatizo si kitu chenyewe bali ni imani inayowekwa ndani yake. Mkristo anapoamini kwamba kitambaa, mafuta, chumvi, au maji yanamlinda yenyewe, amehamisha tumaini lake kutoka kwa Kristo kwenda kwenye kitu, na hiyo ni ushirikina ulioingia kanisani kwa mlango wa nyuma. Waumini wa Efeso katika Matendo 19:19 hawakubadilisha vitu vya uchawi na vitu vingine vya nguvu; waliviteketeza. Omba, mwamini Mungu, tumia Neno lake, na uishi katika ushirika wa waumini. Ulinzi wako ni mtu anayeitwa Yesu, si kifaa.
Biblia inasema nini kuhusu kuwasiliana na wafu?
Inakataza waziwazi na kwa huruma. Mambo ya Walawi 19:31 inakataza kuwaelekea wenye pepo na wachawi, na Isaya 8:19 inauliza swali lenye uzito mkubwa: "Je! waende kwa watu waliokufa kwa ajili ya walio hai?" Mungu anajua maumivu ya msiba, na haoni ajabu tunapowakumbuka wapendwa wetu. Lakini anaona hatari kubwa katika kutafuta sauti zao, kwa sababu kile kinachojibu si mara zote kile tunachodhani. Mahali pa faraja ni kwa Mungu wa wahai, aliyetuahidia ufufuo.
Je, mchawi anaweza kuokolewa?
Bila shaka. Mji wa Efeso ulikuwa maarufu kwa maandiko ya uganga, na watu wengi waliokuwa wakifanya mambo hayo wakaamini na kuchoma vitabu vyenye thamani ya vipande vya fedha hamsini elfu, kama Matendo 19:19 inavyoeleza. Simoni wa Samaria, aliyekuwa mchawi mashuhuri, aliamini na kubatizwa, ingawa alihitaji kukemewa vikali baadaye. Ufunuo 21:8 inataja hatima ya wachawi wasiotubu, lakini mstari huo ni onyo, si hukumu ya mwisho kwa mtu aliye hai. Neema ya Kristo inafika mahali ambapo hofu yetu haithubutu kufika.
Je, kila ugonjwa au msiba unasababishwa na mapepo?
Hapana, na kuamini hivyo kunaleta madhara makubwa katika familia. Biblia inatofautisha wazi kati ya watu waliokuwa na pepo na watu waliokuwa wagonjwa tu, na inazungumza pia kuhusu matokeo ya uzembe, dhambi, na nyakati zinazowapata wote. Kuna wakati tatizo lako linahitaji daktari, wakati mwingine linahitaji toba, wakati mwingine linahitaji ushauri wa hekima, na wakati mwingine linahitaji maombi ya ukombozi. Hekima ni kuuliza kwanza badala ya kuhitimisha haraka, na kuepuka kumtuhumu mtu bila ushahidi.
Nifanye nini ikiwa familia yangu inashiriki matambiko ya kienyeji?
Anza kwa upendo, si kwa vita. Usidharau mila zote; tofautisha kati ya utamaduni wa kawaida kama chakula, mavazi na lugha, na matambiko yanayomwomba au kumtolea mtu mwingine zaidi ya Mungu. Kwa mambo yanayogusa ibada, simama kwa upole lakini bila kusitasita, ukieleza kwamba wewe ni wa Kristo. Omba kwa ajili yao badala ya kuwatuhumu. Tafuta mchungaji au mzee wa kanisa akusaidie kubeba uzito huo, kwa sababu shinikizo la familia ni zito, na Mungu hakukuita kulibeba peke yako.
Kwa kuhitimisha
Kama umefika hapa ukitegemea kujifunza jinsi ya kujilinda zaidi dhidi ya nguvu za giza, huenda umepata kitu tofauti kidogo, na ni bora zaidi. Biblia haitupi mbinu; inatupa kiti cha enzi. Haituambii giza ni dogo kiasi gani; inatuambia Bwana ni nani. Kuanzia Mambo ya Walawi 19:31 hadi Ufunuo 21:8, sauti ni ile ile: mimi ndimi Bwana, Mungu wenu, msiende kutafuta kwingine kile ambacho nimeahidi kuwapa.
Na ndiyo maana hofu ni sehemu ya mazungumzo haya. Mtu anaweza kuacha mganga na bado abaki mtumwa wa wasiwasi. Msalaba unashughulikia yote mawili: unavunja nguvu za giza na unaponya moyo uliozoea kuogopa. Wakolosai 1:13 inasema Mungu alituokoa katika nguvu za giza, akatuhamisha na kutuingiza katika ufalme wa Mwana wa pendo lake. Umehamishwa tayari. Anwani yako imebadilika.
Chukua muda wiki hii kusoma Matendo 19 pole pole, kisha jiulize swali moja tu la unyoofu: kuna kitu gani nyumbani kwangu au moyoni mwangu kinachostahili kuteketezwa ili niwe huru kweli? Jibu lako litakuwa mwanzo wa safari nzuri.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
